Bókastaðir

Hildigunnr var úti ok mælti: "Nú skulu allir vera úti heimamenn, er Flosi ríðr í garðinn, en konur skulu ræsta húsin ok tjalda ok búa Flosa ǫndvegi."

Síðan reið Flosi í túnit. Hildigunnr sneri at honum. "Kom heill ok sæll, frændi," segir hon, "ok er nú fegit hjarta mitt í tilkvámu þinni." Flosi mælti:

"Hér skulum vér matask ok ríða síðan."

Þá váru bundnir hestarnir.

Flosi gekk inn í stofuna ok settisk niðr ok kastaði í pallinn hásætinu undan sér ok mælti: "Hvárki em ek konungr né jarl, ok þarf ekki at gera hásæti undir mér, ok þarf ekki at spotta mik."

Hildigunnr var nær stǫdd ok mælti svá: "Þat er illa, ef þér mislíkar, því at þetta gerðum vér af heilum hug." Flosi mælti:

"Ef þú hefir heilan hug við mik, þá mun sjalft lofa sik, ef vel er. Mun ok sjalft lasta sik, ef illa er."

Hildigunnr hló kaldan hlátr ok mælti: "Ekki er enn mark at. Nærri munum vit ganga enn, áðr lýkr."

Hon settisk niðr hjá Flosa, ok tǫluðu þau lengi hljótt.

Síðan váru borð tekin, en Flosi tók handlaugar ok lið hans. Flosi hugði at þerrunni, ok var hon raufar einar ok numin til annars jaðarsins, ok kastaði í bekkinn ok vildi eigi þerra sér á ok reist af borðdúkinum ok þerði sér þar á ok kastaði til manna sinna. Síðan settisk Flosi undir borð ok bað menn sína eta.

Þá kom Hildigunnr í stofuna ok gekk fyrir Flosa ok greiddi hárit frá augum sér ok grét þá. Flosi mælti:

"Skapþungt er þér nú, frændkona, er þú grætr, en þó er þat vel, at þú grátir góðan mann." "Hvert eftirmæli skal ek nú af þér hafa eða liðveizlu?" segir hon. Flosi segir:

"Sœkja mun ek mál þitt til fullra laga eða veita til þeirra sætta, er góðir menn sjá, at vér sém vel sœmðir af í alla staði." Hon mælti:

"Hefna myndi Hǫskuldr þín, ef hann ætti eftir þik at mæla." Flosi segir:

"Eigi skortir þik grimmleik, ok sét er, hvat þú vill." Hildigunnr mælti:

"Minna hafði misgǫrt Arnórr Ǫrnolfsson ór Forsárskógum við Þórð Freysgoða, fǫður þinn, ok vágu brœðr þínir hann á Skaftafellsþingi, Kolbeinn ok Egill."

Hildigunnr gekk þá fram í skála ok lauk upp kistu sinni. Tók hon þá upp skikkjuna Flosanaut. Í þeirri skikkju hafði Hǫskuldr veginn verit. Ok hafði hon þar varðveitt í blóðit allt. Hon gekk þá innar í stofuna með skikkjuna. Hon gekk þegjandi at Flosa. Þá var Flosi mettr ok fram borit af borðinu. Hildigunnr lagði þá yfir Flosa skikkjuna. Dundi þá blóðit um hann allan. Hon mælti þá:

"Þessa skikkju gaftu, Flosi, Hǫskuldi, ok gef ek þér nú aftr. Var hann ok í þessi veginn. Skýt ek því til guðs ok góðra manna, at ek særi þik fyrir alla krafta Krists þíns ok fyrir manndóm ok karlmennsku þína, at þú hefnir allra sára þeirra, er hann hafði á sér dauðum, eða heit hvers manns níðingr."

Flosi kastaði af sér skikkjunni ok rak í fang henni ok mælti: "Þú ert it mesta forað ok vildir, at þat tœkim vér upp, er oss gegndi verst, ok eru kǫld kvenna ráð."

Flosa brá svá við, at hann var stundum í andliti sem blóð, ok stundum fǫlr sem gras, stundum blár sem hel.

Þeir Flosi fóru til hesta sinna ok riðu í brott. Hann reið til Holtsvaðs ok beið þar Sigfúss sona ok annarra vina sinna.

Ingjaldr bjó at Keldum, bróðir Hróðnýjar, móður Hǫskulds Njálssonar. Þau váru bǫrn Hǫskulds ins hvíta, Ingjalds sonar ins sterka, Geirfinns sonar ins rauða, Sǫlva sonar, Gunnsteins sonar berserkjabana. Ingjaldr átti Þraslaugu Egilsdóttur, Þórðar sonar Freysgoða. Móðir Egils var Þraslaug, dóttir Þorsteins titlings. Móðir Þraslaugar var Unnr, dóttir Eyvindar karfa, systir Móðolfs ins spaka.

Flosi sendi orð Ingjaldi, at hann kœmi til hans. Ingjaldr fór þegar við inn fimmtán mann. Þeir váru allir heimamenn hans. Ingjaldr var mikill maðr ok sterkr. Fálátr var hann jafnan heima ok inn rǫskvasti karlmaðr ok fédrengr góðr við vini sína.

Flosi fagnaði Ingjaldi vel ok mælti til hans: "Mikil vandræði eru komin at hendi oss, mágr. Ok er nú vant ór at ráða. Bið ek þik þess, at þú skilisk eigi við mitt mál fyrri, en lýksk yfir vandræði þessi." Ingjaldr mælti:

"Við vant em ek um kominn fyrir tengða sakir við Njál ok sonu hans ok annarra stórra hluta, er hér hvarfa í millum." Flosi mælti:

"Þat ætlaða ek, þá er ek gifta þér bróðurdóttur mína, at þú hétir mér því at veita mér at hverju máli."

"Þat er ok glíkast," segir Ingjaldr, "at ek gera svá. En þó vil ek nú heim ríða fyrst ok þaðan til þings."

Sigfúss synir spurðu, at Flosi var við Holtsvað, ok riðu þangat til móts við hann. Ok var þar Ketill ór Mǫrk ok Lambi, bróðir hans, Þorkell ok Mǫrðr ok Sighvatr Sigfúss synir, Lambi Sigurðarson, Gunnarr Lambason ok Grani Gunnarsson, Vébrandr Hámundarson. Flosi stóð upp í móti ok fagnaði þeim glaðliga.

Þeir gengu fram at ánni. Flosi hafði af þeim sannar sǫgur, ok skilði þá ekki á ok Rúnolf í Dal.

Flosi mælti til Ketils: "Þik kveð ek at þessu. Hversu harðsnúinn ertu á þetta mál eða aðrir Sigfúss synir?" Ketill mælti:

"Þat vilda ek, at yrði sættir í meðal vár. En þó hefi ek svarit eiða at skiljask eigi við þessi mál fyrr, en yfir lýkr ok leggja líf á." Flosi mælti:

"Drengr ertu mikill ok er slíkum mǫnnum allvel farit."

Þeir tóku báðir senn til orða Gunnarr Lambason ok Grani Gunnarsson: "Sekðir viljum vér, at fram komi, ok mannráð." Flosi mælti:

"Eigi er ráðit, at bæði sé, at vér kjósim ok deilim." Grani mælti:

"Þat var mér þá í hug, er þeir drápu Þráin við Markarfljót, en síðan Hǫskuld, son hans, at ek mynda aldri sættask við þá heilum sáttum, því at ek vilda vera þar gjarna, er þeir væri allir drepnir." Flosi mælti:

"Setit hefir þú svá nær, er þú mættir þessa hefnt hafa, ef þú hefðir til þrek ok karlmennsku. Þykki mér, sem þess biðir þú nú ok margr annarra, er þú myndir mikit fé gefa til, er stundir líða, at þú hefðir eigi orðit við staddr. Sé ek gǫrla, þó at oss veitti þat at vilja, at vér dræpim Njál eða sonu hans, þá eru þeir svá mikils háttar menn ok stórættaðir, at þar mun svá mikit eftirmál verða, at vér munum fyrir margs manns kné ganga verða ok biðja oss liðsinnis, áðr vér komim oss ór þessum vanda. Meguð þér ok svá til ætla, at þeir munu margir snauðir verða, er nú eigu stórfé, en sumir munu láta bæði féit ok lífit."

Mǫrðr Valgarðsson reið til fundar við Flosa ok kvezk ríða vilja til þings með honum með ǫllu liði sínu. Flosi tók því vel ok hóf bónorð við hann, at hann skyldi gifta Rannveigu, dóttur sína, Starkaði, er bjó at Stafafelli, bróðursyni Flosa. Gekk Flosa þat til, at hann þóttisk svá ráða undir sik trúnuð hans ok fjǫlmenni. Mǫrðr tók vænliga á því ok veik undir Gizur inn hvíta ok bað tala um á þingi. Mǫrðr átti Þorkǫtlu, dóttur Gizurar hvíta. Þeir Mǫrðr ok Flosi riðu báðir saman til þings ok tǫluðu alla daga.

Njáll mælti til Skarpheðins: "Hverja ráðagerð hafið þér nú fyrir yðr brœðr ok mágar?" Skarpheðinn segir:

"Lítt rekjum vér drauma til flestra hluta. En þér til at segja, þá munum vér ríða í Tungu til Ásgríms Elliða-Grímssonar ok þaðan til þings. En hvat ætlar þú um reið þína, faðir?" Njáll segir:

"Ríða mun ek til þings, því at þat er sómi minn at skiljask eigi við yðvar mál, meðan ek lifi. Væntir mik þess, at margir verpi þar vel orðum á mik ok njótið þér mín, en gjaldið hvergi."

Þar var Þórhallr Ásgrímsson, fóstri Njáls. Þeir Njáls synir hlógu at honum, er hann var í kasti mórendu, ok spurðu, hvé lengi hann ætlaði at hafa þat. Þórhallr segir:

"Kastat skal því, er ek á at mæla eftir fóstra minn." Njáll mælti:

"Þá muntu bezt gefask, er mest liggr við."

Þeir búask nú allir heiman þaðan ok váru nær þrír tigir manna ok ríða þar til er, þeir kómu til Þjórsár. Þá kómu þeir eftir frændr Njáls, Þorleifr krákr ok Þorgrímr inn mikli. Þeir váru synir Holta-Þóris ok buðu lið sitt Njáls sonum ok atgǫngu, ok þeir þagu þat. Ríða þá allir saman yfir Þjórsá ok þar til, er þeir koma á Laxárbakka, ok æja þar. Kom þar til móts við þá Hjalti Skeggjason, ok tóku þeir Njáll tal með sér ok tǫluðu lengi hljótt. Hjalti mælti:

"Þat mun ek sýna jafnan, at ek em ekki myrkr í skapi. Njáll hefir mik beðit liðveizlu. Hefi ek ok í gengit ok heitit honum mínu liðsinni. Hefir hann áðr selt mér laun ok mǫrgum ǫðrum í heilræðum sínum."

Hjalti segir ok Njáli allt um ferðir Flosa.

Þeir sendu Þórhall fyrir í Tungu at segja, at þeir ætlaði þangat um kveldit. Ásgrímr bjósk þegar við ok var úti, er Njáll reið í tún. Njáll var í blárri kápu ok hafði þófahǫtt á hǫfði ok taparøxi í hendi. Ásgrímr tók Njál af hestinum ok bar hann inn ok setti hann í hásæti. Síðan gengu þeir inn allir Njáls synir ok Kári. Ásgrímr gekk þá út. Hjalti vildi snúa í brott, ok þótti þar vera of margt. Ásgrímr tók í taumana ok kvað hann eigi skuldu ná í brott at ríða ok lét taka af hestum þeirra ok fylgði Hjalta inn ok setti hann hjá Njáli, en þeir Þorleifr sátu á annan bekk ok menn þeirra.

Ásgrímr settisk á stól fyrir Njál ok spurði: "Hversu segir yðr hugr um málaferlin?" Njáll segir:

"Heldr þungt, því at mik uggir, at hér muni eigi gæfumenn hlut at eiga." Njáll mælti: "Sentu eftir ǫllum þingmǫnnum þínum ok ríð til þings með mér."

"Þat hefi ek ætlat," segir Ásgrímr, "ok því mun ek heita þér með, at ór yðrum málaferlum mun ek aldri ganga, meðan ek fæ nokkura at með mér."

En allir þǫkkuðu honum, þeir er inni váru, ok kváðu slíkt drengiliga mælt.

Þar váru þeir um nóttina, en um daginn eftir kom þar allt lið Ásgríms. Síðan ríða þeir allir saman, þar til er þeir kómu á þing upp, ok váru áðr tjaldaðar búðir þeirra.

Flosi var þá kominn á þing ok skipaði alla búð sína. Rúnolfr skipaði Dalverjabúð, en Mǫrðr Rangæingabúð. Hallr af Síðu var lengst kominn austan, en nær ekki annarra manna. Hallr hafði þó fjǫlmennt mjǫk ór sinni sveit ok snerisk í lið með Flosa ok bað hann sáttar ok friðar. Hallr var vitr maðr ok góðgjarn. Flosi svaraði vel ok tók af lítit. Hallr spurði, hverir honum hefði liðsinni heitit.

Flosi nefndi til Mǫrð Valgarðsson ok kvazk hafa beðit dóttur hans til handa Starkaði, frænda sínum.

Hann kvað góðan kost í konunni, en segir allt illt við Mǫrð at eiga, "ok muntu þat reyna, áðr þessu þingi er lokit."

Síðan hættu þeir talinu.

Þat var einnhvern dag, at þeir Njáll ok Ásgrímr tǫluðu lengi hljótt.

Þá spratt Ásgrímr upp ok mælti: "Ganga mun ek ok Njáls synir at leita oss at vinum, at vér verðim eigi bornir ofrliði, því at þetta mál mun með kappi sótt verða."

Ásgrímr gekk þá út ok næst honum Helgi Njálsson, en þá Kári, þá Grímr Njálsson, þá Skarpheðinn, þá Þórhallr Ásgrímsson, þá Þorgrímr mikli, þá Þorleifr krákr. Þeir gengu til búðar Gizurar hvíta ok inn í búðina. Gizurr stóð upp í móti þeim ok bað þá sitja ok drekka. Ásgrímr segir:

"Eigi er þannig við vaxit, ok skal þetta ekki á mutr mæla. Hverrar liðveizlu skal ek þar ván eiga, er þú ert, frændi?" Gizurr segir:

"Þat mundi Jórunn, systir mín, ætla, at ek munda eigi undan þér skerask at veita. Skal svá vera nú ok oftar, at eitt skal yfir okkr báða ganga."

Ásgrímr þakkaði honum ok gekk í brott síðan.

Þá spurði Skarpheðinn: "Hvert skal nú ganga?" Ásgrímr segir:

"Til búðar Ǫlfysinga."

Síðan ganga þeir þangat. Ásgrímr spurði, hvárt Skafti Þóroddsson væri í búð. Honum var sagt, at hann var þar. Gengu þeir þá inn í búðina. Skafti sat á pallinum ok fagnaði Ásgrími. Hann tók því vel ok bauð honum at sitja hjá sér.

Ásgrímr kvezk skamma dvǫl eiga mundu. "En þó er við þik ørendit."

"Láttu heyra þat," segir Skafti.

"Ek vil biðja þik liðsinnis," segir Ásgrímr, "at þú veitir mér lið ok mágum mínum."

"Hitt hafða ek ætlat," segir Skafti, "at ekki skuldu koma vandræði yður í hýbýli mín." Ásgrímr segir:

"Illa er slíkt mælt, at verða þá sízt at gagni, er mest liggr við."

"Hverr er sá maðr," segir Skafti, "er fjórir menn ganga fyrri, mikill maðr ok fǫlleitr ok ógæfusamligr, harðligr ok trollsligr?" Hann segir:

"Skarpheðinn heiti ek, ok hefir þú sét mik jafnan á þingi, en mun ek því vitrari en þú, at ek þarf eigi at spyrja þik, hvat þú heitir. Þú heitir Skafti Þóroddsson, en fyrri kallaðir þú þik Burstakoll, þá er þú hafðir drepit Ketil ór Eldu. Gerðir þú þér koll ok bart tjǫru í hǫfuð þér. Síðan keyptir þú at þrælum at rísta upp jarðarmen, ok skreið þú þar undir um nóttina. Síðan fórtu til Þórolfs Loftssonar á Eyrum, ok tók hann við þér ok bar þik út í mjǫlsekkum sínum."

Eftir þat gengu þeir Ásgrímr út. Skarpheðinn mælti:

"Hvert skulum vér nú fara?"

"Til búðar Snorra goða."

Síðan gengu þeir til búðar Snorra. Þar var einn maðr úti fyrir búðardyrum. Ásgrímr spyrr, hvárt Snorri væri í búð. Hann segir, at hann var þar. Ásgrímr gekk inn í búðina ok þeir allir. Snorri sat á palli. Ásgrímr gekk fyrir hann ok kvaddi hann vel. Snorri tók honum blíðliga ok bað hann sitja.

Ásgrímr kvezk þar mundu eiga skamma dvǫl. "En þó er við þik ørendit."

Snorri bað hann segja þat. Ásgrímr mælti:

"Ek vilda, at þú fœrir til dóma með mér ok veittir mér lið, því at þú ert vitr ok framkvæmðarmaðr."

"Þungt ganga oss nú málaferlin," segir Snorri, "ok draga sik margir mjǫk fram í móti oss, ok erum vér því trauðir at taka vandræði manna í aðra fjórðunga."

"Várkunn er þat," segir Ásgrímr, "því at þú átt oss ekki varlaunat."

"Veit ek, at þú ert góðr drengr," segir Snorri, "ok vil ek því heita, at ek skal eigi vera í móti þér ok eigi veita lið óvinum þínum."

Ásgrímr þakkaði honum. Snorri mælti:

"Hverr er sá maðr, er fjórir ganga fyrri, fǫlleitr ok skarpleitr ok glottir tǫnnin ok hefir øxi reidda um ǫxl?"

"Heðinn heiti ek," segir hann, "en sumir kalla mik Skarpheðin ǫllu nafni. Eða hvat villtu fleira til mín tala?"

Snorri mælti: "Mér þykkir þú harðligr ok mikilfengligr, en þó get ek, at þrotin sé nú þín in mesta gæfa, ok skammt get ek eftir þinnar ævi."

"Vel er þat," segir Skarpheðinn, "því at þá skuld eigu allir at gjalda. En þó er þér meiri nauðsyn at hefna fǫður þíns."

"Margir hafa þat þat fyrir þér mælt áðr," segir Snorri, "ok mun ek ekki við slíku reiðask."

Eftir þat gengu þeir út ok fengu þar enga liðveizlu. Þaðan fóru þeir til búðar Skagfirðinga. Þá búð átti Hafr inn auðgi. Hann var sonr Þorkels Eiríkssonar ór Guðdǫlum, Geirmundar sonar, Hróalds sonar, Eiríks sonar Ǫrðumskeggja, er felldi Grjótgarð í Sóknardal í Noregi. Móðir Hafrs hét Þórunn ok var dóttir Ásbjarnar Myrkárskalla Hrossbjarnar sonar. Þeir Ásgrímr gengu inn í búðina. Hafr sat í miðri búðinni ok talaði við mann. Ásgrímr gekk at honum ok heilsaði honum. Hann tók honum vel ok bauð honum at sitja. Ásgrímr mælti:

"Hins vilda ek biðja þik, at þú veitir mér lið ok mágum mínum."

Hafr svarar skjótt ok kvezk ekki mundu taka undir þeirra vandræði. "En þó vil ek spyrja, hverr sá er inn fǫlleiti, er fjórir menn ganga fyrr, ok er svá illiligr sem genginn sé út ór sjóvarbjǫrgum." Skarpheðinn mælti:

"Hirtu ekki þat, mjólki þinn, ok mun ek þora þar fram at ganga, er þú sitr fyrir, ok munda ek allóhræddr, þó at slíkir sveinar væri á gǫtu fyrir mér. Er þér ok skyldra at sœkja Svanlaugu, systur þína, er Eydís járnsaxa ok þau Steðjakollr tóku ór hýbýlum þínum." Ásgrímr mælti: "Gǫngum út. Ekki er hér ván liðveizlu."

Síðan gengu þeir til Mǫðrvellingabúðar ok spyrja, hvárt Guðmundr inn ríki væri í búð. Þeim var sagt, at hann var þar. Ásgrímr gekk inn í búðina. Hásæti var í miðri búðinni, ok sat þar Guðmundr í. Ásgrímr gekk fyrir Guðmund ok kvaddi hann. Guðmundr tók honum vel ok bauð honum at sitja. Ásgrímr mælir:

"Eigi vil ek sitja, en biðja vil ek þik liðsinnis, því at þú ert kappsamr ok mikill hǫfðingi." Guðmundr mælti:

"Ekki skal ek í móti þér vera. En ef mér sýnisk at veita þér lið, þá munum vit vel mega tala um þat síðar," ok tók á ǫllu vel.

Ásgrímr þakkaði honum orð sín. Guðmundr mælti:

"Maðr er sá í liði þínu, er ek hefi horft á um hríð, ok lízk mér óglíkr flestum mǫnnum, þeim er ek hefi sét."

"Hvar er sá?" segir Ásgrímr.

"Fjórir menn ganga fyrr en hann," segir Guðmundr, "jarpr á hárslit ok fǫlleitr, mikill vǫxtum ok svá skjótligr til karlmennsku, at heldr vilda ek hans fylgi hafa en tíu annarra. Ok er þó maðrinn ógæfusamligr." Skarpheðinn mælti:

"Veit ek, at þú þykkisk við mik mælt hafa. Ok er eigi einn veg farit ógæfu okkarri. Ek hefi ámæli af vígi Hǫskulds Hvítanessgoða, sem várkunn er. En þeir gerðu illmæli um þik Þorkell hákr ok Þórir Helgason, ok hefir þú af því ámæli."

Gengu þeir þá út. Þá mælti Skarpheðinn: "Hvert skulum vér nú ganga?"

"Til Ljósvetningabúðar," segir Ásgrímr.

Þá búð hafði tjaldat Þorkell hákr. Hann var sonr Þorgeirs goða Tjǫrva sonar, Þorkels sonar langs. En móðir Þorkels var Þórunn Þorsteinsdóttir, Sigmundar sonar, Gnúpa-Bárðar sonar. Móðir Þorkels háks hét Guðríðr. Hon var dóttir Þorkels ins svarta ór Hleiðrargarði, Þóris sonar snepils, Ketils sonar brimils, Ǫrnolfs sonar, Bjǫrnolfs sonar, Gríms sonar loðinkinna, Ketils sonar hœngs, Hallbjarnar sonar halftrolls. Þorkell hákr hafði farit útan ok framit sik í ǫðrum lǫndum. Hann hafði drepit spellvirkja austr á Jamtalandi. Síðan fór hann austr í Svíþjóð ok fór til lags með Sǫrkvi karli, ok herjuðu þaðan í Austrveg. En fyrir austan Bálagarðssíðu átti Þorkell at sœkja þeim vatn eitt kveld. Þá mœtti hann finngalkni ok varðisk því lengi, en svá lauk með þeim, at hann drap finngalknit. Þaðan fór hann austr í Aðalsýslu. Þar vá hann at flugdreka. Síðan fór hann aftr til Svíþjóðar ok þaðan til Noregs ok út til Íslands, ok lét hann gera þrekvirki þessi yfir lokhvílu sinni ok á stóli fyrir hásæti sínu. Hann barðisk ok á Ljósvetningaleið við Guðmund ríka með brœðrum sínum ok hǫfðu Ljósvetningar sigr. Gerðu þeir þá illmæli um Guðmund Þórir Helgason ok Þorkell hákr. Þorkell mælti, at sá væri engi á Íslandi, at hann mundi eigi til einvígis ganga við eða hæl opa fyrir. Var hann því kallaðr Þorkell hákr, at hann eirði hvárki í orðum né í ǫðru, við hvern sem hann átti.

Ásgrímr Elliða-Grímsson ok þeir félagar gengu til búðar Þorkels.

Ásgrímr mælti til félaga sinna: "Þessa búð á Þorkell hákr, kappi mikill, ok væri oss munr, at vér fengim liðsinni hans. Skulum vér hér gæta til í alla staði, því at hann er einlyndr ok skapvandr. Vil ek nú biðja þik, Skarpheðinn, at þú látir ekki til þín taka."

Skarpheðinn glotti við ok var svá búinn, at hann var í blám kyrtli ok í blárendum brókum, ok uppháva svarta skúa. Hann hafði silfrbelti um sik ok øxi þá í hendi, er hann hafði drepit Þráin með ok kallaði hana Rimmugýgi, ok tǫrgubuklara ok silkihlað um hǫfuð ok greitt hárit aftr um eyrat. Hann var allra manna hermannligastr. Ok kenndu hann allir ósénan. Hann gekk sem honum var skipat, hvárki fyrr né síðar.

Þeir gengu inn í búðina ok innanverða. Þorkell sat á miðjum palli ok menn hans alla vega út í frá. Ásgrímr kvaddi hann. Þorkell tók því vel. Ásgrímr mælti: "Til þess erum vér komnir hingat at biðja þik liðveizlu, at þú gangir til dóma með oss." Þorkell mælti:

"Hvat munduð þér þurfa minnar liðveizlu við, þar sem þér genguð til Guðmundar? Ok mundi hann veita yðr lið." Ásgrímr segir:

"Eigi fengum vér hans liðveizlu." Þorkell mælti:

"Þá þótti Guðmundi óvinsælt málit. Ok mun svá vera, því at slík hafa verk verst unnin verit. Ok veit ek, hvat þér hefir til gengit hingat at fara: at þú ætlaðir, at ek munda óhlutvandari en Guðmundr ok munda ek veita at rǫngu máli."

Þagnaði Ásgrímr þá, ok þótti þungt fyrir. Þorkell mælti:

"Hverr er sá inn mikli ok inn feiknligi, ok ganga fjórir fyrri, fǫlleitr ok skarpleitr, ógrunsamligr ok illmannligr?" Skarpheðinn mælti:

"Ek heiti Skarpheðinn, ok er þér skyldulaust at velja mér hæðyrði, saklausum manni. Hefir mik aldri þat hent, at ek hafa kúgat fǫður minn ok barizk við hann, sem þú gerðir við þinn fǫður. Hefir þú lítt riðit til alþingis eða starfat í þingdeildum, ok mun þér kringara at hafa ljósaverk at búi þínu at Øxará í fásinninu. Er þér ok skyldara at stanga ór tǫnnum þér razgarnarendann merarinnar, er þú ázt, áðr þú reitt til þings, ok sá smalamaðr þinn ok undraðisk, hví þú gerðir slíka fúlmennsku." Þorkell spratt upp af mikilli reiði ok greip saxit ok mælti: "Þetta sax fekk ek í Svíþjóðu, ok drap ek til inn mesta kappa, en síðan vá ek margan mann með. Ok þegar ek nái þér, skal ek reka saxit í gegnum þik, ok skaltu þat hafa fyrir fáryrði þín."

Skarpheðinn stóð með reidda øxina ok glotti við ok mælti: "Þessa øxi hafða ek þá í hendi, er ek hljóp yfir Markarfljót ok ek vá Þráin Sigfússson, ok stóðu þar átta menn hjá ok fengu ekki fang af mér. Hefi ek aldri svá reitt vápn at manni, at eigi hafi við komit."

Síðan hratt hann frá brœðrum sínum ok svá Kára ok óð fram at Þorkatli.

Skarpheðinn mælti þá: "Gerðu annat hvárt, Þorkell, at þú slíðra saxit ok sezk niðr, eða ek keyri øxina í hǫfuð þér ok klýf í herðar niðr."

Þorkell slíðrar í saxit ok sezk þegar niðr, ok hafði hvárki á orðit fyrir Þorkatli áðr né síðan. Þeir Ásgrímr gengu út. Skarpheðinn mælti þá:

"Hvert skulum vér nú ganga?" Ásgrímr segir:

"Heim til búðar várrar."

"Þá fǫrum vér bónleiðir til búðar," segir Skarpheðinn.

Ásgrímr snerisk at honum ok mælti: "Margsstaðar hefir þú heldr verit orðhvass, en hér, er Þorkell átti hlut at, þykki mér þú þat eitt á hann hafa lagt, er makligt er."

Gengu þeir þá heim til búðar sinnar ok segja Njáli frá ǫllu sem gǫrst. Hann mælti: "Mun eigi arka at auðnu nú til hvers sem draga vill."

Guðmundr inn ríki hafði spurn af, hversu farit hafði með þeim Skarpheðni ok Þorkatli, ok mælti svá: "Kunnigt mun yðr vera, hversu farit hefir með oss Ljósvetningum, ok hefi ek aldri farit jafnmikla sneypu fyrir þeim sem nú fór Þorkell fyrir Skarpheðni, ok er þetta vel orðit."

Síðan mælti Guðmundr til Einars Þveræings, bróður síns: "Þú skalt fara með ǫllu liði mínu ok veita Njáls sonum, þá er dómar fara út, en ef þeir þurfu liðs við annat sumar, þá skal ek veita þeim lið sjalfr."

Einarr játaði þessu ok lét segja Ásgrími. Hann mælti:

"Óglíkr er Guðmundr flestum hǫfðingjum."

Ásgrímr segir síðan Njáli.