Bókastaðir

Sá atburðr varð þremr vetrum síðar á Þingskálaþingi, at Ámundi inn blindi var á þingi, Hǫskulds son, Njáls sonar. Sá atburðr varð þremr vetrum síðar á Þingskálaþingi, at Ámundi inn blindi var á þingi, Hǫskulds son, Njáls sonar. Hann lét leiða sik búða í meðal. Hann lét leiða sik búða í meðal. Hann kom í búð þá, er Lýtingr var inni af Sámsstǫðum. Hann kom í búð þá, er Lýtingr var inni af Sámsstǫðum. Hann lǽtr leiða sik inn í búðina ok þar fyrir, sem Lýtingr sat. Hann lǽtr leiða sik inn í búðina ok þar fyrir, sem Lýtingr sat. Hann mǽlti: Hann mǽlti:

Er hér Lýtingr af Sámsstǫðum? Er hér Lýtingr af Sámsstǫðum? Hvat villtu? Hvat villtu? segir Lýtingr. segir Lýtingr.

Ek vil vita, segir Ámundi, hverju þú vilt bǿta mér fǫður minn. Ek vil vita, segir Ámundi, hverju þú vilt bǿta mér fǫður minn. Ek em laungetinn. Ek em laungetinn. ok hefi ek við engum bótum tekit. ok hefi ek við engum bótum tekit.

Bǿtt hefi ek víg fǫður þíns fullum bótum ok tók við Njáll ok fǫðurbrǿðr þínir. Bǿtt hefi ek víg fǫður þíns fullum bótum ok tók við Njáll ok fǫðurbrǿðr þínir. En brǿðr mínir váru ógildir. En brǿðr mínir váru ógildir. Ok var bǽði, at ek hafða illa til gǫrt, enda kom ek ok hart niðr. Ok var bǽði, at ek hafða illa til gǫrt, enda kom ek ok hart niðr.

Ekki spyr ek at því, segir Ámundi, at þú hefir bǿtt þeim. Ekki spyr ek at því, segir Ámundi, at þú hefir bǿtt þeim. Veit ek, at þér eruð sáttir. Veit ek, at þér eruð sáttir. En at því spyr ek, hverju þú vill mér bǿta. En at því spyr ek, hverju þú vill mér bǿta.

Alls engu, segir Lýtingr. Alls engu, segir Lýtingr.

Eigi skil ek, segir Ámundi, at þat muni rétt fyrir guði, svá nǽr hjarta sem þú hefir mér hǫggvit. Eigi skil ek, segir Ámundi, at þat muni rétt fyrir guði, svá nǽr hjarta sem þú hefir mér hǫggvit. Enda kann ek segja þér, ef ek vǽra heileygðr báðum augum, at hafa skylda ek annat hvárt fébǿtr fyrir fǫður minn eða mannhefndir, enda skifti guð með okkr. Enda kann ek segja þér, ef ek vǽra heileygðr báðum augum, at hafa skylda ek annat hvárt fébǿtr fyrir fǫður minn eða mannhefndir, enda skifti guð með okkr.

Eftir þat gekk hann út, en er hann kom í búðardyrrin, snýsk hann innar eftir búðinni, þar til er hann kemr fyrir Lýting ok høggr øxinni í hǫfuð honum, svá at hon stóð á hamri ok kippir at sér øxinni. Eftir þat gekk hann út, en er hann kom í búðardyrrin, snýsk hann innar eftir búðinni, þar til er hann kemr fyrir Lýting ok høggr øxinni í hǫfuð honum, svá at hon stóð á hamri ok kippir at sér øxinni. Lýtingr fell áfram ok var þegar dauðr. Lýtingr fell áfram ok var þegar dauðr. Ámundi gengr út í búðardyrrin, ok er hann kom í þau spor in sǫmu, sem upp hǫfðu lokizk augun, þá lukusk aftr augu hans ok var hann alla ǽvi blindr síðan. Ámundi gengr út í búðardyrrin, ok er hann kom í þau spor in sǫmu, sem upp hǫfðu lokizk augun, þá lukusk aftr augu hans ok var hann alla ǽvi blindr síðan.

Eftir þat lǽtr hann fylgja sér til Njáls ok sona hans. Eftir þat lǽtr hann fylgja sér til Njáls ok sona hans. Segir. Segir. hann þeim víg Lýtings. hann þeim víg Lýtings.

Ekki má saka þik um slíkt, segir Njáll, því at slíkt er mjǫk á kveðit, en viðvaranarvert, ef slíkir atburðir verða, at stinga eigi af stokki við þá, er svá nǽr standa. Ekki má saka þik um slíkt, segir Njáll, því at slíkt er mjǫk á kveðit, en viðvaranarvert, ef slíkir atburðir verða, at stinga eigi af stokki við þá, er svá nǽr standa.

Síðan bauð Njáll sǽtt frǽndum Lýtings. Síðan bauð Njáll sǽtt frǽndum Lýtings. Hǫskuldr Hvítanessgoði átti hlut, at þeir skuldu taka bótina, ok var þá lagit málit í grið, fellu halfar bǿtr niðr fyrir sakastaði þá, er hann þótti á eiga. Hǫskuldr Hvítanessgoði átti hlut, at þeir skuldu taka bótina, ok var þá lagit málit í grið, fellu halfar bǿtr niðr fyrir sakastaði þá, er hann þótti á eiga. Eftir þat gengu menn til tryggða, ok veittu frǽndr Lýtings Ámunda tryggðir. Eftir þat gengu menn til tryggða, ok veittu frǽndr Lýtings Ámunda tryggðir.

Menn riðu heim af þingi, ok er nú kyrrt lengi. Menn riðu heim af þingi, ok er nú kyrrt lengi.

Valgarðr inn grái kom út. Valgarðr inn grái kom út. Hann var þá heiðinn. Hann var þá heiðinn. Hann fór til Hofs til Marðar, sonar síns. Hann fór til Hofs til Marðar, sonar síns. ok var þar um vetrinn. ok var þar um vetrinn.

Hann mǽlti til Marðar: Hann mǽlti til Marðar: Riðit hefi ek hér um byggðina víða, ok þykki mér eigi mega kenna, at in sama sé. Riðit hefi ek hér um byggðina víða, ok þykki mér eigi mega kenna, at in sama sé. Ek kom á Hvítanes ok sá ek búðartóftir margar ok umbrot mikil. Ek kom á Hvítanes ok sá ek búðartóftir margar ok umbrot mikil. Ek kom ok á Þingskála, ok sá ek þar ofan brotna búð vára alla. Ek kom ok á Þingskála, ok sá ek þar ofan brotna búð vára alla. Eða hví sǽta firn slík? Eða hví sǽta firn slík? Mǫrðr segir: Mǫrðr segir:

Hér eru tekin upp ný goðorð ok fimmtardómslǫg, ok hafa menn sik sagt ór þingi frá mér ok í þing með Hǫskuldi. Hér eru tekin upp ný goðorð ok fimmtardómslǫg, ok hafa menn sik sagt ór þingi frá mér ok í þing með Hǫskuldi. Valgarðr mǽlti: Valgarðr mǽlti:

Illa hefir þú launat mér goðorðit, er ek fekk þér í hendr, at fara svá ómannliga með. Illa hefir þú launat mér goðorðit, er ek fekk þér í hendr, at fara svá ómannliga með. Vil ek nú, at þú launir þeim því, at þeim dragi ǫllum til bana. Vil ek nú, at þú launir þeim því, at þeim dragi ǫllum til bana. En þat er til þess, at þú rǿgir þá saman ok drepi synir Njáls Hǫskuld. En þat er til þess, at þú rǿgir þá saman ok drepi synir Njáls Hǫskuld. En þar eru margir til eftirmáls um hann, ok munu þá Njáls synir af þeim sǫkum drepnir vera. En þar eru margir til eftirmáls um hann, ok munu þá Njáls synir af þeim sǫkum drepnir vera.

Eigi mun ek þat gǫrt geta, segir Mǫrðr. Eigi mun ek þat gǫrt geta, segir Mǫrðr.

Ek skal leggja ráð til, segir Valgarðr. Ek skal leggja ráð til, segir Valgarðr. Þú skalt bjóða heim sonum Njáls ok leysa þá á brott með gjǫfum. Þú skalt bjóða heim sonum Njáls ok leysa þá á brott með gjǫfum. En svá fremi skaltu rógit frammi hafa, er orðin er vinátta mikil með yðr ok þeir trúa þér eigi verr en sér. En svá fremi skaltu rógit frammi hafa, er orðin er vinátta mikil með yðr ok þeir trúa þér eigi verr en sér. Máttu svá hefnask við Skarpheðin þess, er þeir tóku af þér féit eftir lát Gunnars. Máttu svá hefnask við Skarpheðin þess, er þeir tóku af þér féit eftir lát Gunnars. Muntu svá fremi taka hǫfðingskap, er þessir eru allir dauðir. Muntu svá fremi taka hǫfðingskap, er þessir eru allir dauðir.

Þessa ráðagerð festu þeir með sér, at sjá skyldi fram koma. Þessa ráðagerð festu þeir með sér, at sjá skyldi fram koma.

Þat vilda ek, faðir, at þú tǿkir við trú, segir Mǫrðr. Þat vilda ek, faðir, at þú tǿkir við trú, segir Mǫrðr. Þú ert maðr gamall. Þú ert maðr gamall.

Eigi vil ek þat, segir Valgarðr, heldr vil ek, at þú kastir trunni, ok sjá, hversu þá fari. Eigi vil ek þat, segir Valgarðr, heldr vil ek, at þú kastir trunni, ok sjá, hversu þá fari.

Mǫrðr kvazk þat eigi gera mundu. Mǫrðr kvazk þat eigi gera mundu.

Valgarðr braut krossa fyrir Merði ok ǫll heilug tákn. Valgarðr braut krossa fyrir Merði ok ǫll heilug tákn. Þá tók Valgarðr sótt ok andaðisk, ok var hann heygðr. Þá tók Valgarðr sótt ok andaðisk, ok var hann heygðr.

Nokkuru síðar reið Mǫrðr til Bergþórshváls ok fann þá Skarpheðin. Nokkuru síðar reið Mǫrðr til Bergþórshváls ok fann þá Skarpheðin. Hann sló á fagrmǽli við þá ok talaði hann dag allan ok kvezk við þá margt vilja eiga. Hann sló á fagrmǽli við þá ok talaði hann dag allan ok kvezk við þá margt vilja eiga. Skarpheðinn tók því ǫllu vel, en kvað hann þó þess ekki leitat hafa fyrri. Skarpheðinn tók því ǫllu vel, en kvað hann þó þess ekki leitat hafa fyrri.

Svá kom, at hann kom sér í svá mikla vináttu við þá, at hvárigum þótti ráð ráðit, nema um réðisk við aðra. Svá kom, at hann kom sér í svá mikla vináttu við þá, at hvárigum þótti ráð ráðit, nema um réðisk við aðra. Njáli þótti ávallt illt, er Mǫrðr kom þangat, ok fór svá jafnan, at hann amaðisk við. Njáli þótti ávallt illt, er Mǫrðr kom þangat, ok fór svá jafnan, at hann amaðisk við.

Einhverju sinni var þat, at Mǫrðr fór til Bergþórshváls, at hann mǽlti til þeirra Njáls sona: Einhverju sinni var þat, at Mǫrðr fór til Bergþórshváls, at hann mǽlti til þeirra Njáls sona: Veizlu hefi ek þar stofnaða, ok ǽtla ek at drekka erfi eftir fǫður minn, en til þeirrar veizlu vil ek bjóða yðr Njáls sonum ok Kára ok því heita, at þér skuluð eigi fara gjafalaust í brott. Veizlu hefi ek þar stofnaða, ok ǽtla ek at drekka erfi eftir fǫður minn, en til þeirrar veizlu vil ek bjóða yðr Njáls sonum ok Kára ok því heita, at þér skuluð eigi fara gjafalaust í brott.

Þeir hétu at fara. Þeir hétu at fara. Ferr hann nú heim ok býr veizluna. Ferr hann nú heim ok býr veizluna. Hann bauð þangat mǫrgum bóndum ok var veizla sú fjǫlmenn. Hann bauð þangat mǫrgum bóndum ok var veizla sú fjǫlmenn. Koma þangat Njáls synir ok Kári. Koma þangat Njáls synir ok Kári. Hann gaf Skarpheðni gullsylgju mikla, en Kára silfrbelti, en Grími ok Helga góðar gjafir. Hann gaf Skarpheðni gullsylgju mikla, en Kára silfrbelti, en Grími ok Helga góðar gjafir.

Þeir koma heim ok hrósa gjǫfum þessum ok sýna Njáli. Þeir koma heim ok hrósa gjǫfum þessum ok sýna Njáli.

Hann segir, at þeir mundu fullu verði keypt hafa. Hann segir, at þeir mundu fullu verði keypt hafa. Ok hyggið at því, at þér launið eigi því, sem hann mun vilja. Ok hyggið at því, at þér launið eigi því, sem hann mun vilja.

Litlu síðar hǫfðu þeir heimboð með sér Hǫskuldr ok Njáls synir, ok buðu þeir fyrri Hǫskuldi. Litlu síðar hǫfðu þeir heimboð með sér Hǫskuldr ok Njáls synir, ok buðu þeir fyrri Hǫskuldi. Skarpheðinn átti hest brúnan, 4 vetra, bǽði mikinn ok sjáligan. Skarpheðinn átti hest brúnan, 4 vetra, bǽði mikinn ok sjáligan. Hann var graðr ok hafði ekki verit fram leiddr. Hann var graðr ok hafði ekki verit fram leiddr. Þann hest gaf hann Hǫskuldi ok með merar 2. Þann hest gaf hann Hǫskuldi ok með merar 2. Allir gáfu þeir Hǫskuldi gjafir ok mǽltu til vináttu. Allir gáfu þeir Hǫskuldi gjafir ok mǽltu til vináttu.

Síðan bauð Hǫskuldr þeim heim í Ossabǿ. Síðan bauð Hǫskuldr þeim heim í Ossabǿ. Hann hafði þar marga fyrirboðsmenn ok mikit fjǫlmenni. Hann hafði þar marga fyrirboðsmenn ok mikit fjǫlmenni. Hann hafði látit taka ofan skála sinn, en hann átti útibúr 3, ok váru þau búin at hvíla í. Hann hafði látit taka ofan skála sinn, en hann átti útibúr 3, ok váru þau búin at hvíla í. Þeir koma allir til veizlu, sem hann hafði boðit. Þeir koma allir til veizlu, sem hann hafði boðit. Veizlan fór allvel fram. Veizlan fór allvel fram. Ok þá er menn skuldu heim fara, valði Hǫskuldr mǫnnum góðar gjafir ok fór á leið með Njáls sonum. Ok þá er menn skuldu heim fara, valði Hǫskuldr mǫnnum góðar gjafir ok fór á leið með Njáls sonum. Sigfúss synir fylgðu honum ok fjǫlmennit allt. Sigfúss synir fylgðu honum ok fjǫlmennit allt. Mǽltu þat þá hvárir, at engir skuldu komask í meðal þeirra. Mǽltu þat þá hvárir, at engir skuldu komask í meðal þeirra.

Nokkuru síðar kom Mǫrðr í Ossabǿ ok kallaði til máls við sik Hǫskuld. Nokkuru síðar kom Mǫrðr í Ossabǿ ok kallaði til máls við sik Hǫskuld. Þeir gengu á tal. Þeir gengu á tal. Mǫrðr mǽlti: Mǫrðr mǽlti:

Mikill mannamunr verðr með yðr Njáls sonum. Mikill mannamunr verðr með yðr Njáls sonum. Þú gaft þeim góðar gjafir, en þeir gáfu þér gjafir með miklu spotti. Þú gaft þeim góðar gjafir, en þeir gáfu þér gjafir með miklu spotti.

Hvat fǿrir þú til þess? Hvat fǿrir þú til þess? segir Hǫskuldr. segir Hǫskuldr.

Þeir gáfu þér hest brúnan, er þeir kǫlluðu váfola, ok gerðu þat fyrir spotts sakir við þik, því at þeim þóttir þú ok óreyndr. Þeir gáfu þér hest brúnan, er þeir kǫlluðu váfola, ok gerðu þat fyrir spotts sakir við þik, því at þeim þóttir þú ok óreyndr. Ek kann ok at segja þér, at þeir ǫfunda þik um goðorðit. Ek kann ok at segja þér, at þeir ǫfunda þik um goðorðit. Tók Skarpheðinn þat upp á þingi, at þú komt eigi til þings á fimmtardómsstefnu. Tók Skarpheðinn þat upp á þingi, at þú komt eigi til þings á fimmtardómsstefnu. Ǽtlar Skarpheðinn ok aldri laust at láta goðorðit. Ǽtlar Skarpheðinn ok aldri laust at láta goðorðit.

Eigi er þat, segir Hǫskuldr, ek tók við á leiðmóti á hausti. Eigi er þat, segir Hǫskuldr, ek tók við á leiðmóti á hausti.

Njáll hefir því ollat þá, segir Mǫrðr. Njáll hefir því ollat þá, segir Mǫrðr. Þeir rufu ok, segir Mǫrðr, sǽtt á Lýtingi. Þeir rufu ok, segir Mǫrðr, sǽtt á Lýtingi.

Ekki ǽtla ek þat þeim at kenna, segir Hǫskuldr. Ekki ǽtla ek þat þeim at kenna, segir Hǫskuldr.

Eigi máttu mǽla í móti því, segir Mǫrðr, þá er þit Skarpheðinn fóruð austr at Markarfljóti, fell øx undan belti honum, ok hafði hann ǽtlat at drepa þik. Eigi máttu mǽla í móti því, segir Mǫrðr, þá er þit Skarpheðinn fóruð austr at Markarfljóti, fell øx undan belti honum, ok hafði hann ǽtlat at drepa þik.

Þat var, segir Hǫskuldr, viðarøx hans, ok sá ek, er hann lét undir belti sér, ok er hér svá skjótt at segja, segir Hǫskuldr, um mik, at þú segir aldri svá illt frá Njáls sonum, at ek muna því trúa. Þat var, segir Hǫskuldr, viðarøx hans, ok sá ek, er hann lét undir belti sér, ok er hér svá skjótt at segja, segir Hǫskuldr, um mik, at þú segir aldri svá illt frá Njáls sonum, at ek muna því trúa. En þó at því sé at skifta ok segir þú satt, at annat hvárt sé, at þeir drepi mik eða ek þá, vil ek hǫlfu heldr þola dauða af þeim en ek gera þeim nokkut mein. En þó at því sé at skifta ok segir þú satt, at annat hvárt sé, at þeir drepi mik eða ek þá, vil ek hǫlfu heldr þola dauða af þeim en ek gera þeim nokkut mein. En þú ert maðr at verri, er þú hefir þetta mǽlt. En þú ert maðr at verri, er þú hefir þetta mǽlt.

Síðan fór Mǫrðr heim. Síðan fór Mǫrðr heim.

Nokkuru síðar ferr hann at finna Njáls sonu. Nokkuru síðar ferr hann at finna Njáls sonu. Hann talaði margt við þá brǿðr ok Kára. Hann talaði margt við þá brǿðr ok Kára.

Sagt er mér, segir Mǫrðr, at Hǫskuldr hafi þat mǽlt, at þú, Skarpheðinn, hafir rofit sǽtt á Lýtingi. Sagt er mér, segir Mǫrðr, at Hǫskuldr hafi þat mǽlt, at þú, Skarpheðinn, hafir rofit sǽtt á Lýtingi. En ek varð þess víss, at honum þóttir þú hafa haft við sik fjǫrráð, er þit fóruð austr til Markarfljóts. En ek varð þess víss, at honum þóttir þú hafa haft við sik fjǫrráð, er þit fóruð austr til Markarfljóts. En þau þykki mér þó ekki minni fjǫrráð, er hann bauð þér til veizlu ok skipaði þér í útibúr þat, er first var húsum. En þau þykki mér þó ekki minni fjǫrráð, er hann bauð þér til veizlu ok skipaði þér í útibúr þat, er first var húsum. Ok þar var borinn at viðr alla nóttina. Ok þar var borinn at viðr alla nóttina. Ok ǽtlaði hann at brenna yðr inni. Ok ǽtlaði hann at brenna yðr inni. En þat bar við, at Hǫgni kom um nóttina. En þat bar við, at Hǫgni kom um nóttina. Ok varð þá ekki af því, at þeir gengi at, því at þeir hrǽddusk hann. Ok varð þá ekki af því, at þeir gengi at, því at þeir hrǽddusk hann. Síðan fylgði hann þeim á leið ok mikill flokkr manna. Síðan fylgði hann þeim á leið ok mikill flokkr manna. Þá ǽtlaði hann þér aðra atgǫngu ok setti til Grana Gunnarsson ok Gunnar Lambason at vega at þér, en þeim varð bilt, ok þorðu eigi á þik at ráða. Þá ǽtlaði hann þér aðra atgǫngu ok setti til Grana Gunnarsson ok Gunnar Lambason at vega at þér, en þeim varð bilt, ok þorðu eigi á þik at ráða.

En er hann hafði þetta mǽlt, þá mǽltu þeir fyrst í móti. En er hann hafði þetta mǽlt, þá mǽltu þeir fyrst í móti. En þar kom, er þeir trúðu, ok gerðusk þá fáleikar miklir af þeirra hendi til Hǫskulds, ok mǽltu nǽr ekki við hann, hvar sem þeir fundusk. En þar kom, er þeir trúðu, ok gerðusk þá fáleikar miklir af þeirra hendi til Hǫskulds, ok mǽltu nǽr ekki við hann, hvar sem þeir fundusk. En Hǫskuldr gaf þeim lítt tillǽti, ok fór svá fram um hríð. En Hǫskuldr gaf þeim lítt tillǽti, ok fór svá fram um hríð.

Hǫskuldr fór austr til Svínafells at heimboði um haustit, ok tók Flosi við honum vel. Hǫskuldr fór austr til Svínafells at heimboði um haustit, ok tók Flosi við honum vel. Hildigunnr var ok þar. Hildigunnr var ok þar.

Flosi mǽlti til Hǫskulds: Flosi mǽlti til Hǫskulds: Þat segir Hildigunnr mér, at fáleikar sé miklir með yðr Njáls sonum, ok þykki mér þat illa. Þat segir Hildigunnr mér, at fáleikar sé miklir með yðr Njáls sonum, ok þykki mér þat illa. ok vil ek bjóða þér, at þú ríðir eigi vestr, ok mun ek fá þér bústað í Skaftafelli, en ek mun senda Þorgeir, bróður minn, í Ossabǿ, ok skal hann þar búa. ok vil ek bjóða þér, at þú ríðir eigi vestr, ok mun ek fá þér bústað í Skaftafelli, en ek mun senda Þorgeir, bróður minn, í Ossabǿ, ok skal hann þar búa.

Þá munu þat mǽla sumir, segir Hǫskuldr, at ek flýja þaðan fyrir hrǽzlu sakir, ok vil ek þat eigi. Þá munu þat mǽla sumir, segir Hǫskuldr, at ek flýja þaðan fyrir hrǽzlu sakir, ok vil ek þat eigi.

Þat er þá glíkara, segir Flosi, at hér leiði af stórvandrǽði. Þat er þá glíkara, segir Flosi, at hér leiði af stórvandrǽði.

Illa er þá, segir Hǫskuldr, því at heldr vilda ek vera ógildr en margir hlyti illt af mér. Illa er þá, segir Hǫskuldr, því at heldr vilda ek vera ógildr en margir hlyti illt af mér.

Hǫskuldr bjósk heim fám nóttum síðar, en Flosi gaf honum skarlatsskikkju, ok var hlað í skaut ofan. Hǫskuldr bjósk heim fám nóttum síðar, en Flosi gaf honum skarlatsskikkju, ok var hlað í skaut ofan. Reið Hǫskuldr heim í Ossabǿ. Reið Hǫskuldr heim í Ossabǿ. Ok er nú heima um hríð. Ok er nú heima um hríð.

Hǫskuldr var svá vinsǽll, at fáir váru hans óvinir. Hǫskuldr var svá vinsǽll, at fáir váru hans óvinir. In sama er óþekkð með þeim allan vetr í gegnum. In sama er óþekkð með þeim allan vetr í gegnum.

Njáll hafði tekit til fóstrs son Kára, er Þórðr hét. Njáll hafði tekit til fóstrs son Kára, er Þórðr hét. Hann hafði ok fóstrat Þórhall, son Ásgríms Elliða-Grímssonar. Hann hafði ok fóstrat Þórhall, son Ásgríms Elliða-Grímssonar. Þórhallr var rǫskr maðr ok harðgǫrr í ǫllu. Þórhallr var rǫskr maðr ok harðgǫrr í ǫllu. Hann hafði numit svá lǫg at Njáli, at hann var inn þriði mestr lǫgmaðr á Íslandi. Hann hafði numit svá lǫg at Njáli, at hann var inn þriði mestr lǫgmaðr á Íslandi.

Nú várar snemma um várit, ok fǿrðu menn snemma niðr korn. Nú várar snemma um várit, ok fǿrðu menn snemma niðr korn.

Það var einn dag að Mörður kom til Bergþórshvols. Þat var einn dag at Mǫrðr kom til Bergþórshvols. Þeir gengu þegar á tal, Njálssynir og Kári. Þeir gengu þegar á tal, Njálssynir ok Kári. Mörður rægir Höskuld að vanda sínum og hefir nú enn margar nýjar sögur og eggjar einart Skarphéðin og þá að drepa Höskuld og kvað hann mundu verða skjótara að bragði ef þeir færu eigi þegar að honum. Mörður rǿgir Höskuld at vanda sínum ok hefir nú enn margar nýjar sǫgur ok eggjar einart Skarphéðin ok þá at drepa Höskuld ok kvað hann mundi verða skjótara at bragði ef þeir fǿri eigi þegar at honum.

" Gera skal þér kost á þessu, " segir Skarphéðinn, " ef þú vilt fara með oss og gera að nokkuð. " " Gera skal þér kost á þessu, " segir Skarphéðinn, " ef þú vill fara með oss ok gera at nakkvat. "

" Það vil eg til vinna, " segir Mörður. " Þat vil ek til vinna, " segir Mǫrðr. Og bundu þeir það með fastmælum og skyldi hann þar koma um kveldið. Ok bundu þeir þat með fastmǽlum ok skyldi hann þar koma um kveldit.

Bergþóra spurði Njál: " Hvað tala þeir úti? " Bergþóra spurði Njál: " Hvat tala þeir úti? "

" Ekki er eg í ráðagerð með þeim, " segir Njáll. " Ekki er ek í ráðagerð með þeim, " segir Njáll. " Sjaldan var eg þá frá kvaddur er hin góðu voru ráðin. " " Sjaldan var ek þá frá kvaddr er in góðu váru ráðin. "

Skarphéðinn lagðist ekki niður um kveldið og ekki bræður hans né Kári. Skarphéðinn lagðisk ekki niðr um kveldit ok ekki brǿðr hans né Kári. Þessa nótt hina sömu kom Mörður ofanverða. Þessa nótt ina sǫmu kom Mǫrðr ofanverða. Tóku þeir þá vopn sín Njálssynir og Kári og riðu í braut. Tóku þeir þá vápn sín Njálssynir ok Kári ok riðu í braut.

Þeir fóru þar til er þeir komu í Ossabæ og biðu þar hjá garði nokkurum. Þeir fóru þar til er þeir kómu í Ossabǿ ok biðu þar hjá garði nokkurum. Veður var gott og sól upp komin. Veðr var gott ok sól upp komin.

Þat var einn dag, at Mǫrðr kom til Bergþórshváls. Þat var einn dag, at Mǫrðr kom til Bergþórshváls. Þeir gengu þegar á tal, Njáls synir ok Kári. Þeir gengu þegar á tal, Njáls synir ok Kári. Mǫrðr rǿgir Hǫskuld at vanða ok hefir þá enn margar nýjar sǫgur ok eggjar einart Skarpheðin ok þá at drepa Hǫskuld ok kvað hann mundu verða skjótara, ef þeir fǿri eigi þegar at honum. Mǫrðr rǿgir Hǫskuld at vanða ok hefir þá enn margar nýjar sǫgur ok eggjar einart Skarpheðin ok þá at drepa Hǫskuld ok kvað hann mundu verða skjótara, ef þeir fǿri eigi þegar at honum.

Gera skal þér kost á þessu, segir Skarpheðinn, ef þú vill fara með oss ok gera at nokkut. Gera skal þér kost á þessu, segir Skarpheðinn, ef þú vill fara með oss ok gera at nokkut.

Þat vil ek til vinna, segir Mǫrðr. Þat vil ek til vinna, segir Mǫrðr. Ok bundu þeir þat með fastmǽlum, ok skyldi hann þar koma um kveldit. Ok bundu þeir þat með fastmǽlum, ok skyldi hann þar koma um kveldit. Bergþóra spyrr Njál: Bergþóra spyrr Njál:

Hvat tala þeir úti? Hvat tala þeir úti?

Ekki em ek í ráðagerð með þeim, segir hann. Ekki em ek í ráðagerð með þeim, segir hann. Sjaldan var ek þá frá kvaddr, er in góðu váru ráðin. Sjaldan var ek þá frá kvaddr, er in góðu váru ráðin.

Skarpheðinn lagðisk ekki til svefns um kveldit ok ekki brǿðr hans né Kári. Skarpheðinn lagðisk ekki til svefns um kveldit ok ekki brǿðr hans né Kári. Þessa nótt ina sǫmu kom Mǫrðr ok tóku þeir Njáls synir þá vápn sín ok hesta ok ríða síðan í brott allir. Þessa nótt ina sǫmu kom Mǫrðr ok tóku þeir Njáls synir þá vápn sín ok hesta ok ríða síðan í brott allir.