Um várit eftir fór Þangbrandr at boða trú ok Hallr með honum.Um várit eftir fór Þangbrandr at boða trú ok Hallr með honum.En er þeir kómu vestr um Lónsheiði til Stafafells, þá bjó þar Þorkell.En er þeir kómu vestr um Lónsheiði til Stafafells, þá bjó þar Þorkell.Hann mǽlti mest í móti trú ok skoraði Þangbrandi á holm.Hann mǽlti mest í móti trú ok skoraði Þangbrandi á holm.Þá bar Þangbrandr róðukross fyrir skjǫldinn, en þó lauk svá með þeim, at Þangbrandr hafði sigr ok drap Þorkel.Þá bar Þangbrandr róðukross fyrir skjǫldinn, en þó lauk svá með þeim, at Þangbrandr hafði sigr ok drap Þorkel.
Þaðan fóru þeir til Hornafjarðar ok gistu í Borgarhǫfn fyrir vestan Heinabergssand.Þaðan fóru þeir til Hornafjarðar ok gistu í Borgarhǫfn fyrir vestan Heinabergssand.Þar bjó Hildir inn gamli.Þar bjó Hildir inn gamli.Hans sonr var Glúmr, er fór til brennu með Flosa.Hans sonr var Glúmr, er fór til brennu með Flosa.Þar tók við trú Hildir ok hjú hans ǫll.Þar tók við trú Hildir ok hjú hans ǫll.
Þaðan fóru þeir til Fellshverfis ok gistu at Kalfafelli.Þaðan fóru þeir til Fellshverfis ok gistu at Kalfafelli.Þar bjó Kolr Þorsteinsson, frǽndi Halls, ok tók hann við trú ok hjú hans ǫll.Þar bjó Kolr Þorsteinsson, frǽndi Halls, ok tók hann við trú ok hjú hans ǫll.
Þaðan fóru þeir til Breiðár, ok bjó þar Ǫzurr Hróaldsson, frǽndi Halls.Þaðan fóru þeir til Breiðár, ok bjó þar Ǫzurr Hróaldsson, frǽndi Halls.Hann tók prímsigning.Hann tók prímsigning.
Þaðan fóru þeir til Svínafells, ok tók Flosi prímsigning, en hét at fylgja þeim á þingi.Þaðan fóru þeir til Svínafells, ok tók Flosi prímsigning, en hét at fylgja þeim á þingi.
Þaðan fóru þeir vestr til Skógahverfis ok gistu í Kirkjubǿ.Þaðan fóru þeir vestr til Skógahverfis ok gistu í Kirkjubǿ.Þar bjó Surtr Ásbjarnarson, Þorsteins sonar, Ketils sonar ins fíflska.Þar bjó Surtr Ásbjarnarson, Þorsteins sonar, Ketils sonar ins fíflska.Þeir hǫfðu allir langfeðgar verit kristnaðir.Þeir hǫfðu allir langfeðgar verit kristnaðir.
Eftir þat fóru þeir ór Skógahverfi ok til Hǫfðabrekku.Eftir þat fóru þeir ór Skógahverfi ok til Hǫfðabrekku.Þá spurðisk allt fyrir um ferð þeirra.Þá spurðisk allt fyrir um ferð þeirra.
Maðr hét Galdra-Heðinn, er bjó í Kerlingardal.Maðr hét Galdra-Heðinn, er bjó í Kerlingardal.Þar keyptu heiðnir menn at honum, at hann skyldi deyða Þangbrand ok fǫruneyti hans.Þar keyptu heiðnir menn at honum, at hann skyldi deyða Þangbrand ok fǫruneyti hans.Ok fór hann upp á Arnarstakksheiði ok eflði þar blót mikit.Ok fór hann upp á Arnarstakksheiði ok eflði þar blót mikit.
Þá er Þangbrandr reið austan, þá brast í sundr jǫrðin undir hesti Þangbrands, en hann hljóp af hestinum ok komsk upp á bakkann, en jǫrðin svalg hestinn með ǫllum reiðingi, ok sá þeir hann aldri síðan.Þá er Þangbrandr reið austan, þá brast í sundr jǫrðin undir hesti Þangbrands, en hann hljóp af hestinum ok komsk upp á bakkann, en jǫrðin svalg hestinn með ǫllum reiðingi, ok sá þeir hann aldri síðan.Þá lofaði Þangbrandr guð.Þá lofaði Þangbrandr guð.
Chapter 102
Guðleifr leitar Galdra-Heðins ok finnr hann á heiðinni ok eltir hann ofan á Kerlingardalsá.Guðleifr leitar Galdra-Heðins ok finnr hann á heiðinni ok eltir hann ofan á Kerlingardalsá.Hann kemsk í skotfǿri við hann.Hann kemsk í skotfǿri við hann.ok skýtr til hans spjótinu.ok skýtr til hans spjótinu.ok í gegnum hann.ok í gegnum hann.
Þaðan fóru þeir til Dyrholma ok áttu þar fund, ok boðaði hann þar trú, ok kristnaðisk þar Ingjaldr, sonr Þorkels Háeyjartyrðils.Þaðan fóru þeir til Dyrholma ok áttu þar fund, ok boðaði hann þar trú, ok kristnaðisk þar Ingjaldr, sonr Þorkels Háeyjartyrðils.
Þaðan fóru þeir til Fljótshlíðar ok buðu þar trú.Þaðan fóru þeir til Fljótshlíðar ok buðu þar trú.Þar mǽlti mest í mót Vetrliði skáld ok Ari, sonr hans, ok fyrir þat vágu þeir Vetrliða, ok er þar um kveðin vísa þessi:Þar mǽlti mest í mót Vetrliði skáld ok Ari, sonr hans, ok fyrir þat vágu þeir Vetrliða, ok er þar um kveðin vísa þessi:
Ryðfjónar gekk reynir randa suðr á landi bers í bǿna smiðju Baldrs sigtólum halda.Ryðfjónar gekk reynir randa suðr á landi bers í bǿna smiðju Baldrs sigtólum halda.Siðreynir lét síðan snjallr morðhamar gjalla hauðrs í hattar steðja hjaldr Vetrliða skaldi.Siðreynir lét síðan snjallr morðhamar gjalla hauðrs í hattar steðja hjaldr Vetrliða skaldi.
Þaðan fór Þangbrandr til Bergþórshváls, ok tók Njáll við trú ok ǫll hjú hans.Þaðan fór Þangbrandr til Bergþórshváls, ok tók Njáll við trú ok ǫll hjú hans.En þeir Mǫrðr ok Valgarðr gengu mjǫk í móti trú.En þeir Mǫrðr ok Valgarðr gengu mjǫk í móti trú.Fóru þeir þaðan vestr yfir ár.Fóru þeir þaðan vestr yfir ár.Þeir fóru í Haukadal ok skírðu Hall, ok var hann þá þrévetr.Þeir fóru í Haukadal ok skírðu Hall, ok var hann þá þrévetr.
Þaðan fóru þeir til Grímsness.Þaðan fóru þeir til Grímsness.Þá eflði flokk í móti þeim Þorvaldr inn veili ok sendi orð Ulfi Uggasyni, at hann skyldi fara at Þangbrandi ok drepa hann, ok kvað til vísu þessa:Þá eflði flokk í móti þeim Þorvaldr inn veili ok sendi orð Ulfi Uggasyni, at hann skyldi fara at Þangbrandi ok drepa hann, ok kvað til vísu þessa:
Yggs bjalfa mun ek ulfi endils ok boð senda, mér er við stála stýri stugglaust, syni Ugga, at gnýskúta Geitis goðvarg fyrir argan, þann er við rǫgn ok ok rignir, reki hann, en ek mun annan.Yggs bjalfa mun ek ulfi endils ok boð senda, mér er við stála stýri stugglaust, syni Ugga, at gnýskúta Geitis goðvarg fyrir argan, þann er við rǫgn ok ok rignir, reki hann, en ek mun annan.
Ulfr Uggason kvað aðra vísu í móti:Ulfr Uggason kvað aðra vísu í móti:
Gekkaða ek, sunds þótt sendi sann élbodi tanna hvarfs við hleypiskarfi, Hárbarðs véa fjarðar.Gekkaða ek, sunds þótt sendi sann élbodi tanna hvarfs við hleypiskarfi, Hárbarðs véa fjarðar.Þó at ráfáka rǽkim, rǫng eru mál á gangi, sé ek fyrir mínu meini, mínligt flugu at gína.Þó at ráfáka rǽkim, rǫng eru mál á gangi, sé ek fyrir mínu meini, mínligt flugu at gína.
Ok ǽtla ek ekki, segir hann, at vera ginningarfífl hans, en gǽti hann, at honum vefisk eigi tungan um hǫfuð.Ok ǽtla ek ekki, segir hann, at vera ginningarfífl hans, en gǽti hann, at honum vefisk eigi tungan um hǫfuð.
Ok eftir þat fór sendimaðr aftr til Þorvalds ins veila ok sagði honum orð Ulfs.Ok eftir þat fór sendimaðr aftr til Þorvalds ins veila ok sagði honum orð Ulfs.Þorvaldr hafði margt manna um sik ok hafði þat við orð at sitja fyrir þeim á Bláskógaheiði.Þorvaldr hafði margt manna um sik ok hafði þat við orð at sitja fyrir þeim á Bláskógaheiði.Þeir Þangbrandr ríða frá Haukadal ok Guðleifr.Þeir Þangbrandr ríða frá Haukadal ok Guðleifr.Þeir mǿttu þá manni einum, er reið í móti þeim.Þeir mǿttu þá manni einum, er reið í móti þeim.
Sá spurði at Guðleifi, ok er hann fann hann, mǽlti hann:Sá spurði at Guðleifi, ok er hann fann hann, mǽlti hann:Njóta skaltu Þorgils, bróður þíns, á Reykjahólum, at ek vil gera þér njósn, at þeir hafa margar fyrirsátir, ok þat með, at Þorvaldr inn veili er með flokk sinn við Hestlǿk í Grímsnesi.Njóta skaltu Þorgils, bróður þíns, á Reykjahólum, at ek vil gera þér njósn, at þeir hafa margar fyrirsátir, ok þat með, at Þorvaldr inn veili er með flokk sinn við Hestlǿk í Grímsnesi.
Ekki skulum vér ríða at síðr, segir Guðleifr, til fundar við hann.Ekki skulum vér ríða at síðr, segir Guðleifr, til fundar við hann.Sneru síðan ofan til Hestlǿkjar.Sneru síðan ofan til Hestlǿkjar.
Þorvaldr var þá kominn yfir lǿkinn.Þorvaldr var þá kominn yfir lǿkinn.
Guðleifr mǽlti til Þangbrands:Guðleifr mǽlti til Þangbrands:Hér er nú Þorvaldr, ok hlaupum at honum.Hér er nú Þorvaldr, ok hlaupum at honum.
Þangbrandr skaut spjóti í gegnum Þorvald, en Guðleifr hjó á ǫxlina ok frá ofan hǫndina.Þangbrandr skaut spjóti í gegnum Þorvald, en Guðleifr hjó á ǫxlina ok frá ofan hǫndina.Var þat hans bani.Var þat hans bani.
Eftir þat ríða þeir á þing upp, ok hafði svá nǽr, at frǽndr Þorvalds mundu ganga at þeim.Eftir þat ríða þeir á þing upp, ok hafði svá nǽr, at frǽndr Þorvalds mundu ganga at þeim.Veittu þeir Njáll ok Austfirðingar Þangbrandi.Veittu þeir Njáll ok Austfirðingar Þangbrandi.Hjalti Skeggjason kvað kviðling þenna:Hjalti Skeggjason kvað kviðling þenna:
Spari ek eigi goð geyia.Spari ek eigi goð geyia.Grey þiki mér Freyja.Grey þiki mér Freyja.ǽ mun annat tveggja Óðinn grey eða Freyja.ǽ mun annat tveggja Óðinn grey eða Freyja.
Hjalti fór útan um sumarit ok Gizurr hvíti.Hjalti fór útan um sumarit ok Gizurr hvíti.En skip Þangbrands braut austr við Búlandsnes, ok hét skipit Vísund.En skip Þangbrands braut austr við Búlandsnes, ok hét skipit Vísund.
Þangbrandr fór allt vestr um sveitir.Þangbrandr fór allt vestr um sveitir.
Steinunn kom í mót honum, móðir Skáld-Refs.Steinunn kom í mót honum, móðir Skáld-Refs.Hon boðaði Þangbrandi heiðni ok talði lengi fyrir honum.Hon boðaði Þangbrandi heiðni ok talði lengi fyrir honum.Þangbrandr þagði, meðan hon talaði, en talaði lengi eftir ok sneri því ǫllu, er hon hafði mǽlt, í villu.Þangbrandr þagði, meðan hon talaði, en talaði lengi eftir ok sneri því ǫllu, er hon hafði mǽlt, í villu.
Hefir þú heyrt þat, segir hon, er Þórr bauð Kristi á holm, ok treystisk hann eigi at berjask við Þór?Hefir þú heyrt þat, segir hon, er Þórr bauð Kristi á holm, ok treystisk hann eigi at berjask við Þór?
Heyrt hefi ek þat, segir Þangbrandr, at Þórr vǽri ekki annat en mold ok aska, þegar guð vildi eigi, at hann lifði.Heyrt hefi ek þat, segir Þangbrandr, at Þórr vǽri ekki annat en mold ok aska, þegar guð vildi eigi, at hann lifði.
Veiztu, segir hon, hverr braut skip þitt?Veiztu, segir hon, hverr braut skip þitt?
Hvat segir þú til?Hvat segir þú til?segir hann.segir hann.
Þat mun ek segja þér, segir hon:Þat mun ek segja þér, segir hon:
Braut fyrir bjǫllu gǽti, bǫnd ráku Val strandar, mjǫgfellandi mellu, móstalls, Vísund allan.Braut fyrir bjǫllu gǽti, bǫnd ráku Val strandar, mjǫgfellandi mellu, móstalls, Vísund allan.Hlífðit Kristr, þá er kneyfði knǫrr, málmfeta varra.Hlífðit Kristr, þá er kneyfði knǫrr, málmfeta varra.Lítt get ek, at guð gǽtti Gylfa hreins at einu.Lítt get ek, at guð gǽtti Gylfa hreins at einu.
Aðra vísu kvað hon:Aðra vísu kvað hon:
Þórr brá þunnings dýri Þangbrands ór stað lǫngu, hristi búss ok beysti barð ok laust við jǫrðu.Þórr brá þunnings dýri Þangbrands ór stað lǫngu, hristi búss ok beysti barð ok laust við jǫrðu.Muna skíð um sjó síðan sundfǿrt Atals grundar, hregg því at hart tók leggja, hánum kennt, i spánum.Muna skíð um sjó síðan sundfǿrt Atals grundar, hregg því at hart tók leggja, hánum kennt, i spánum.
Eftir þat skilðusk þau Steinunn ok Þangbrandr, ok fóru þeir vestr til Barðastrandar.Eftir þat skilðusk þau Steinunn ok Þangbrandr, ok fóru þeir vestr til Barðastrandar.
Chapter 103
Gestr Oddleifsson bjó í Haga á Barðastrǫnd.Gestr Oddleifsson bjó í Haga á Barðastrǫnd.Hann var maðr vitrastr, svá at hann sá fyrir ørlǫg manna.Hann var maðr vitrastr, svá at hann sá fyrir ørlǫg manna.Hann gerði veizlu í móti þeim Þangbrandi.Hann gerði veizlu í móti þeim Þangbrandi.Þeir fóru í Haga við 60 manna.Þeir fóru í Haga við 60 manna.Þá var sagt, at þar vǽri fyrir 200 heiðinna manna ok þangat vǽri ván berserks þess, er Ótryggr hét, ok váru allir við hann hrǽddir.Þá var sagt, at þar vǽri fyrir 200 heiðinna manna ok þangat vǽri ván berserks þess, er Ótryggr hét, ok váru allir við hann hrǽddir.Frá honum var sagt svá mikit, at hann hrǽddisk hvárki eld né egg, ok váru heiðnir menn hrǽddir mjǫk.Frá honum var sagt svá mikit, at hann hrǽddisk hvárki eld né egg, ok váru heiðnir menn hrǽddir mjǫk.Þá spurði Þangbrandr, ef menn vildi taka við trú, en allir heiðnir menn mǽltu mjǫk í móti.Þá spurði Þangbrandr, ef menn vildi taka við trú, en allir heiðnir menn mǽltu mjǫk í móti.
Kosti mun ek gera yðr, segir Þangbrandr, at þér skuluð reyna, hvár betri er trúan.Kosti mun ek gera yðr, segir Þangbrandr, at þér skuluð reyna, hvár betri er trúan.Vér skulum gera elda 3.Vér skulum gera elda 3.Ok skuluð þér heiðnir menn vígja einn, en ek annan, en inn þriði skal óvígðr vera.Ok skuluð þér heiðnir menn vígja einn, en ek annan, en inn þriði skal óvígðr vera.En ef berserkrinn hrǽðisk þann, er ek vígða, en vaði yðvarn eld, þá skuluð þér taka við trú.En ef berserkrinn hrǽðisk þann, er ek vígða, en vaði yðvarn eld, þá skuluð þér taka við trú.
Þetta er vel mǽlt, segir Gestr, ok mun ek þessu játa fyrir mik ok heimamenn mína.Þetta er vel mǽlt, segir Gestr, ok mun ek þessu játa fyrir mik ok heimamenn mína.
Ok er Gestr hafði þetta mǽlt, þá játuðu miklu fleiri, ok varð at rómr mikill.Ok er Gestr hafði þetta mǽlt, þá játuðu miklu fleiri, ok varð at rómr mikill.
Þá er sagt, at berserkrinn fǿri at bǿnum, ok váru þá gǫrvir eldarnir ok brunnu.Þá er sagt, at berserkrinn fǿri at bǿnum, ok váru þá gǫrvir eldarnir ok brunnu.Tóku menn þá vápn sín ok hljópu upp í bekkina ok biðu svá.Tóku menn þá vápn sín ok hljópu upp í bekkina ok biðu svá.Berserkrinn hleypr at með vápnum ok inn í dyrrin, Hann kemr í stofuna innar ok veðr þegar eldinn, þann er hinir heiðnu vígðu, ok kemr hann at eldi þeim, er Þangbrandr hafði vígt, ok þorði eigi at vaða þann eldinn ok kvazk brenna allr.Berserkrinn hleypr at með vápnum ok inn í dyrrin, Hann kemr í stofuna innar ok veðr þegar eldinn, þann er hinir heiðnu vígðu, ok kemr hann at eldi þeim, er Þangbrandr hafði vígt, ok þorði eigi at vaða þann eldinn ok kvazk brenna allr.Hann høggr sverðinu upp á bekkinn, kom í þvertréit, er hann reiddi hátt.Hann høggr sverðinu upp á bekkinn, kom í þvertréit, er hann reiddi hátt.Þangbrandr laust með róðukrossi á hǫndina, ok varð jarteign svá mikil, at sverðit fell ór hendi berserknum.Þangbrandr laust með róðukrossi á hǫndina, ok varð jarteign svá mikil, at sverðit fell ór hendi berserknum.Þá leggr Þangbrandr með sverði fyrir brjóst honum, en Guðleifr hjó á hǫndina, svá at af tók.Þá leggr Þangbrandr með sverði fyrir brjóst honum, en Guðleifr hjó á hǫndina, svá at af tók.Gengu at þá margir ok drápu berserkinn.Gengu at þá margir ok drápu berserkinn.Eftir þat spurði Þangbrandr, ef þeir vildi við trú taka.Eftir þat spurði Þangbrandr, ef þeir vildi við trú taka.Gestr kvazk þat eitt hafa um mǽlt, er hann ǽtlaði at efna.Gestr kvazk þat eitt hafa um mǽlt, er hann ǽtlaði at efna.Skírði Þangbrandr þá Gest ok hjú hans ǫll ok marga aðra.Skírði Þangbrandr þá Gest ok hjú hans ǫll ok marga aðra.
Rézk þá Þangbrandr um við Gest, hvárt hann skyldi nokkut í fjǫrðuna vestr, en hann latti þess ok kvað þar vera menn harða.Rézk þá Þangbrandr um við Gest, hvárt hann skyldi nokkut í fjǫrðuna vestr, en hann latti þess ok kvað þar vera menn harða.ok illa viðreignar.ok illa viðreignar.En ef þat er ǽtlat fyrir, at trúa þessi skyli við gangask, segir Gestr, þá mun á alþingi við gangask, ok munu þar þá vera allir hǫfðingjar ór hverju heraði.En ef þat er ǽtlat fyrir, at trúa þessi skyli við gangask, segir Gestr, þá mun á alþingi við gangask, ok munu þar þá vera allir hǫfðingjar ór hverju heraði.
Flutta ek á þingi, segir Þangbrandr, ok varð mér þar erfiðligast um.Flutta ek á þingi, segir Þangbrandr, ok varð mér þar erfiðligast um.
Þú hefir þó mest at gǫrt, segir Gestr, þó at ǫðrum verði auðit í lǫg at leiða.Þú hefir þó mest at gǫrt, segir Gestr, þó at ǫðrum verði auðit í lǫg at leiða.En þat er sem mǽlt er, at eigi fellr tré við it fyrsta hǫgg.En þat er sem mǽlt er, at eigi fellr tré við it fyrsta hǫgg.
Síðan gaf Gestr Þangbrandi góðar gjafir, ok fór hann suðr aftr.Síðan gaf Gestr Þangbrandi góðar gjafir, ok fór hann suðr aftr.
Hann fór þá í Sunnlendingafjórðung ok þaðan til Austfjarða.Hann fór þá í Sunnlendingafjórðung ok þaðan til Austfjarða.Hann gisti at Bergþórshváli, ok gaf Njáll honum góðar gjafir.Hann gisti at Bergþórshváli, ok gaf Njáll honum góðar gjafir.Þá reið hann austr í Alftafjǫrð til Halls.Þá reið hann austr í Alftafjǫrð til Halls.Hann lét bǿta skip sitt, ok kǫlluðu heiðnir menn þat Járnmeis.Hann lét bǿta skip sitt, ok kǫlluðu heiðnir menn þat Járnmeis.Á því skipi fór Þangbrandr útan ok Guðleifr með honum.Á því skipi fór Þangbrandr útan ok Guðleifr með honum.
Chapter 104
Þá um sumarit varð Hjalti Skeggjason sekr á þingi um goðgá.Þá um sumarit varð Hjalti Skeggjason sekr á þingi um goðgá.
Þangbrandr segir Óláfi konungi frá meingerðum Íslendinga við sik, segir þá vera svá fjǫlkunniga, at jǫrðin spryngi í sundr ok tǿki hest hans.Þangbrandr segir Óláfi konungi frá meingerðum Íslendinga við sik, segir þá vera svá fjǫlkunniga, at jǫrðin spryngi í sundr ok tǿki hest hans.Þá varð Óláfr konungr svá reiðr, at hann lét taka alla íslenzka menn ok setja í myrkvastofu ok ǽtlaði þá til dráps.Þá varð Óláfr konungr svá reiðr, at hann lét taka alla íslenzka menn ok setja í myrkvastofu ok ǽtlaði þá til dráps.
Þá gengu þeir Gizurr hvíti at ok Hjalti ok buðu at leggja sik í veð fyrir þessa menn ok fara út til Íslands at boða trú.Þá gengu þeir Gizurr hvíti at ok Hjalti ok buðu at leggja sik í veð fyrir þessa menn ok fara út til Íslands at boða trú.Konungr tók þessu vel ok þágu þeir alla þá undan.Konungr tók þessu vel ok þágu þeir alla þá undan.
Þá bjuggu þeir Gizurr ok Hjalti skip sitt til Íslands ok urðu snemma búnir.Þá bjuggu þeir Gizurr ok Hjalti skip sitt til Íslands ok urðu snemma búnir.Þeir tóku land á Eyrum, er 10 vikur váru af sumri.Þeir tóku land á Eyrum, er 10 vikur váru af sumri.Fengu þeir þá þegar sér hesta, en menn til at ryðja skip.Fengu þeir þá þegar sér hesta, en menn til at ryðja skip.Riðu þeir þá 30 manna til þings, gerðu þá orð kristnum mǫnnum, at við búnir skyldi vera.Riðu þeir þá 30 manna til þings, gerðu þá orð kristnum mǫnnum, at við búnir skyldi vera.Hjalti var eftir at Reyðarmúla, því at hann spurði, at hann hafði sekr orðit um goðgá.Hjalti var eftir at Reyðarmúla, því at hann spurði, at hann hafði sekr orðit um goðgá.En þá er þeir kómu í Vellandkǫtlu ofan frá Gjábakka, þá kom Hjalti þar eftir ok kvazk eigi vilja sýna þat heiðnum mǫnnum, at hann hrǽddisk þá.En þá er þeir kómu í Vellandkǫtlu ofan frá Gjábakka, þá kom Hjalti þar eftir ok kvazk eigi vilja sýna þat heiðnum mǫnnum, at hann hrǽddisk þá.Riðu þá kristnir menn margir á móti þeim, ok riðu þeir með fylkingu mikilli á þingit.Riðu þá kristnir menn margir á móti þeim, ok riðu þeir með fylkingu mikilli á þingit.Heiðnir menn hǫfðu ok fylkt fyrir ok var þá svá nǽr, at allr þingheimr mundi berjask, en þat varð þó eigi.Heiðnir menn hǫfðu ok fylkt fyrir ok var þá svá nǽr, at allr þingheimr mundi berjask, en þat varð þó eigi.
Þorgeirr hét maðr er bjó at Ljósavatni.Þorgeirr hét maðr er bjó at Ljósavatni.Hann var Tjǫrva son, Þorkels sonar langs.Hann var Tjǫrva son, Þorkels sonar langs.Móðir hans hét Þórunn ok var Þorsteins dóttir, Sigmundar sonar, Gnúpa-Bárðar sonar.Móðir hans hét Þórunn ok var Þorsteins dóttir, Sigmundar sonar, Gnúpa-Bárðar sonar.Guðríðr hét kona hans ok hon var dóttir Þorkels ins svarta ór Hleiðrargarði.Guðríðr hét kona hans ok hon var dóttir Þorkels ins svarta ór Hleiðrargarði.Hans bróðir var Ormr tǫskubak, faðir Hlenna ins gamla ór Saurbǿ.Hans bróðir var Ormr tǫskubak, faðir Hlenna ins gamla ór Saurbǿ.Þeir Þorkell váru synir Þóris snepils, Ketils sonar brimils, Ǫrnolfs sonar, Bjǫrnolfs sonar, Gríms sonar loðinkinna, Ketils sonar hǿngs, Hallbjarnar sonar halftrolls ór Hrafnistu.Þeir Þorkell váru synir Þóris snepils, Ketils sonar brimils, Ǫrnolfs sonar, Bjǫrnolfs sonar, Gríms sonar loðinkinna, Ketils sonar hǿngs, Hallbjarnar sonar halftrolls ór Hrafnistu.Kristnir menn tjǫlduðu búðir sínar, ok váru þeir Gizurr ok Hjalti í Mosfellingabúð.Kristnir menn tjǫlduðu búðir sínar, ok váru þeir Gizurr ok Hjalti í Mosfellingabúð.Um daginn eftir ganga hvárirtveggju til lǫgbergs ok nefndu hvárir vátta, kristnir menn ok heiðnir, ok sǫgðusk ór lǫgum annarra, ok varð þá svá mikit óhljóð at lǫgbergi, at engi nam annars mál.Um daginn eftir ganga hvárirtveggju til lǫgbergs ok nefndu hvárir vátta, kristnir menn ok heiðnir, ok sǫgðusk ór lǫgum annarra, ok varð þá svá mikit óhljóð at lǫgbergi, at engi nam annars mál.Síðan gengu menn í brott þaðan, ok þótti ǫllum horfa til innar mestu óhǿfu.Síðan gengu menn í brott þaðan, ok þótti ǫllum horfa til innar mestu óhǿfu.
Chapter 105 · two witnesses
This chapter includes both Old Norse and Modern Icelandic.
Modern Icelandic Old Norse *
Þorgeir hét maður.Þorgeirr hét maðr.Hann var Tjörvason Þorkelssonar langs.Hann var Tjörvason Þorkelssonar langs.Móðir hans hét Þórunn og var Þorsteinsdóttir, Sigmundarsonar, Gnúpa-Bárðarsonar.Móðir hans hét Þórunn ok var Þorsteinsdóttir, Sigmundarsonar, Gnúpa-Bárðarsonar.Guðríður hét kona hans.Guðríðr hét kona hans.Hún var dóttir Þorkels hins svarta úr Hleiðrargarði.Hon var dóttir Þorkels ins svarta ór Hleiðrargarði.Hans bróðir var Ormur töskubak, faðir Hlenna hins gamla úr Saurbæ.Hans bróðir var Ormr tǫskubak, faðir Hlenna ins gamla ór Saurbǿ.Þeir Þorkell voru synir Þóris snepils, Ketilssonar brimils, Örnólfssonar, Björnólfssonar, Grímssonar loðinkinna, Ketilssonar hængs, Hallbjarnarsonar hálftrölls úr Hrafnistu.Þeir Þorkell váru synir Þóris snepils, Ketilssonar brimils, Örnólfssonar, Björnólfssonar, Grímssonar loðinkinna, Ketilssonar hǿngs, Hallbjarnarsonar hálftrölls ór Hrafnistu.Þorgeir bjó að Ljósavatni og var höfðingi mikill og manna vitrastur.Þorgeirr bjó at Ljósavatni ok var hǫfðingi mikill ok manna vitrastr.
Kristnir menn tjölduðu búðir sínar og voru þeir Gissur og Hjalti í Mosfellingabúð.Kristnir menn tjǫlduðu búðir sínar ok váru þeir Gissr ok Hjalti í Mosfellingabúð.
Um daginn eftir gengu hvorirtveggju til Lögbergs og nefndu hvorir votta, kristnir menn og heiðnir, og sögðust hvorir úr lögum annarra og varð þá svo mikið óhljóð að Lögbergi að engi nam annars mál.Um daginn eftir gengu hvárirtveggju til Lǫgbergs ok nefndu hvorir votta, kristnir menn ok heiðnir, ok sǫgðusk hvorir ór lǫgum annarra ok varð þá svá mikit óhljóð at Lǫgbergi at engi nam annars mál.Síðan gengu menn í braut og þótti öllum horfa til hinna mestu óefna.Síðan gengu menn í braut ok þótti ǫllum horfa til hinna mestu óefna.
Kristnir menn tóku sér til lögsögumanns Hall af Síðu.Kristnir menn tóku sér til lǫgsǫgumanns Hall af Síðu.En Hallur fór að finna Þorgeir goða lögsögumann frá Ljósavatni og gaf honum til þrjár merkur silfurs að hann segði upp lögin.En Hallr fór at finna Þorgeirr goða lǫgsǫgumann frá Ljósavatni ok gaf honum til þrjár merkr silfrs at hann segði upp lǫgin.En það var þó ábyrgðarráð er hann var heiðinn.En þat var þó ábyrgðarráð er hann var heiðinn.
Þorgeir lá dag allan og breiddi feld á höfuð sér svo að engi maður mælti við hann.Þorgeirr lá dag allan ok breiddi feld á hǫfuð sér svá at engi maðr mǽlti við hann.
En annan dag gengu menn til Lögbergs.En annan dag gengu menn til Lǫgbergs.
Þá beiddi Þorgeir sér hljóðs og mælti: " Svo líst mér sem málum vorum sé komið í ónýtt efni ef vér skulum eiga hafa ein lög allir.Þá beiddi Þorgeirr sér hljóðs ok mǽlti: " Svá lízk mér sem málum vorum sé komit í ónýtt efni ef vér skulum eiga hafa ein lǫg allir.En ef sundur skipt er lögunum þá mun sundur skipt friðinum og mun eigi mega við það búa.En ef sundr skipt er lǫgunum þá mun sundr skipt friðinum ok mun eigi mega við þat búa.Nú vil eg þess spyrja heiðna menn og kristna hvort þeir vilja hafa lög þau er eg segi upp. "Nú vil ek þess spyrja heiðna menn ok kristna hvárt þeir vilja hafa lǫg þau er ek segi upp. "
Því játuðu allir.Því játuðu allir.Hann kvaðst vilja hafa svardaga af þeim og festu að halda.Hann kvazk vilja hafa svardaga af þeim ok festu at halda.Þeir játuðu því allir og tók hann af þeim festu.Þeir játuðu því allir ok tók hann af þeim festu.
" Það er upphaf laga vorra, " sagði hann, " að menn skulu allir vera kristnir hér á landi og trúa á einn guð, föður og son og anda helgan, en láta af allri skurðgoðavillu, bera eigi út börn og eta eigi hrossakjöt." Þat er upphaf laga vorra, " sagði hann, " at menn skulu allir vera kristnir hér á landi ok trúa á einn guð, fǫður ok son ok anda helgan, en láta af allri skurðgoðavillu, bera eigi út bǫrn ok eta eigi hrossakjöt.Skal fjörbaugssök á vera ef víst verður en ef leynilega er með farið þá skal vera vítislaust. "Skal fjǫrbaugssǫk á vera ef víst verðr en ef leynilega er með farit þá skal vera vítislaust. "
En þessi heiðni var af tekin öll á fárra vetra fresti að eigi skyldi þetta heldur gera leynilega en opinberlega.En þessi heiðni var af tekin ǫll á fárra vetra fresti at eigi skyldi þetta heldr gera leynilega en opinberlega.Hann sagði þá um drottinsdagahald og föstudaga, jóladaga og páskadaga og allra hinna stærstu hátíða.Hann sagði þá um drottinsdagahald ok fǫstudaga, jóladaga ok páskadaga ok allra hinna stǿrstu hátíða.
Þóttust heiðnir menn mjög sviknir vera en þó var þá í lög leidd trúan og allir menn kristnir gervir hér á landi.Þóttust heiðnir menn mjǫk sviknir vera en þó var þá í lǫg leidd trúan ok allir menn kristnir gervir hér á landi.
Fara menn við það heim af þingi.Fara menn við þat heim af þingi.
Old Norse Old Norse
Kristnir menn tóku sér til lǫgsǫgumanns Hall af Síðu, en Hallr fór at finna Þorgeir goða frá Ljósavatni ok gaf honum til 3 merkr silfrs, at hann segði upp lǫgin.Kristnir menn tóku sér til lǫgsǫgumanns Hall af Síðu, en Hallr fór at finna Þorgeir goða frá Ljósavatni ok gaf honum til 3 merkr silfrs, at hann segði upp lǫgin.En þat var þó ábyrgðarráð, því at hann var heiðinn.En þat var þó ábyrgðarráð, því at hann var heiðinn.
Þorgeirr lá svá dag allan ok breiddi feld á hǫfuð sér, en annan dag gengu þeir til lǫgbergs.Þorgeirr lá svá dag allan ok breiddi feld á hǫfuð sér, en annan dag gengu þeir til lǫgbergs.
Þá beiddi Þorgeirr sér hljóðs ok mǽlti:Þá beiddi Þorgeirr sér hljóðs ok mǽlti:Svá þykki mér sem málum várum sé komit í ónýtt efni, ef eigi hafa ein lǫg allir.Svá þykki mér sem málum várum sé komit í ónýtt efni, ef eigi hafa ein lǫg allir.Ef sundr skift er lǫgunum, þá mun ok sundr skift friðinum, ok mun eigi við þat mega búa.Ef sundr skift er lǫgunum, þá mun ok sundr skift friðinum, ok mun eigi við þat mega búa.Nú vil ek þess spyrja heiðna menn ok kristna, hvárt þeir vilja hafa lǫg þau, sem ek segi upp.Nú vil ek þess spyrja heiðna menn ok kristna, hvárt þeir vilja hafa lǫg þau, sem ek segi upp.
Því játuðu allir.Því játuðu allir.Hann kvazk vilja hafa svardaga af þeim ok festu at halda.Hann kvazk vilja hafa svardaga af þeim ok festu at halda.Þeir játuðu því, ok tók hann af þeim festu.Þeir játuðu því, ok tók hann af þeim festu.
Þat er upphaf laga várra, segir hann, at menn skulu allir vera kristnir hér á landi ok trúa á einn guð, fǫður ok son ok anda helgan, en láta af allri skurðgoðavillu, bera eigi út bǫrn ok eta eigi hrossaslátr.Þat er upphaf laga várra, segir hann, at menn skulu allir vera kristnir hér á landi ok trúa á einn guð, fǫður ok son ok anda helgan, en láta af allri skurðgoðavillu, bera eigi út bǫrn ok eta eigi hrossaslátr.Skal fjǫrbaugssǫk á vera, ef víst verðr, en ef leyniliga er með farit, þá skal vera vítislaust.Skal fjǫrbaugssǫk á vera, ef víst verðr, en ef leyniliga er með farit, þá skal vera vítislaust.
En þessi heiðni var ǫll af numin fám vetrum síðar, at eigi skyldi þetta heldr á laun gera en hinn veg.En þessi heiðni var ǫll af numin fám vetrum síðar, at eigi skyldi þetta heldr á laun gera en hinn veg.Hann segir þá um dróttinsdaga ok fǫstudaga, jóladaga ok páskadaga ok allra hinna stǿrstu hátíða.Hann segir þá um dróttinsdaga ok fǫstudaga, jóladaga ok páskadaga ok allra hinna stǿrstu hátíða.
Þóttusk heiðnir menn mjǫk sviknir vera, en þó var í lǫg leidd trúan ok allir menn kristnir gǫrvir hér á landi.Þóttusk heiðnir menn mjǫk sviknir vera, en þó var í lǫg leidd trúan ok allir menn kristnir gǫrvir hér á landi.
Fara menn við þat heim af þingi.Fara menn við þat heim af þingi.