Bókastaðir

Nú er at segja frá Kolskeggi. Nú er at segja frá Kolskeggi. Eftir ferr hann austr til Danmerkr ok fellsk á hendi Sveini konungi tjúguskegg ok hafði þar virðingar miklar. Eftir ferr hann austr til Danmerkr ok fellsk á hendi Sveini konungi tjúguskegg ok hafði þar virðingar miklar.

Einhverja nótt dreymði hann, at maðr kom at honum. Einhverja nótt dreymði hann, at maðr kom at honum. Sá var ljóss. Sá var ljóss. Honum þótti hann vekja sik. Honum þótti hann vekja sik.

Hann mǽlti við hann: Hann mǽlti við hann: Stattu upp ok far með mér. Stattu upp ok far með mér.

Hvat villtu mér? Hvat villtu mér? segir hann. segir hann.

Ek skal fá þér kvánfang, ok skaltu vera riddari minn. Ek skal fá þér kvánfang, ok skaltu vera riddari minn.

Hann þóttisk játa því. Hann þóttisk játa því. Eftir þat vaknaði hann. Eftir þat vaknaði hann. Síðan fór hann til spekings eins ok sagði honum drauminn, en hann réð svá, at hann mundi fara suðr í lǫnd ok verða guðs riddari. Síðan fór hann til spekings eins ok sagði honum drauminn, en hann réð svá, at hann mundi fara suðr í lǫnd ok verða guðs riddari.

Kolskeggr tók skírn í Danmǫrku, en nam þar þó eigi ynði ok fór austr í Garðaríki ok var þar einn vetr. Kolskeggr tók skírn í Danmǫrku, en nam þar þó eigi ynði ok fór austr í Garðaríki ok var þar einn vetr. Þá fór hann þaðan út í Miklagarð ok gekk þar á mála. Þá fór hann þaðan út í Miklagarð ok gekk þar á mála. Spurðisk þat síðast til hans, at hann kvángaðisk þar ok var hǫfðingi fyrir Vǽringjaliði ok var þar til dauðadags, ok er hann ór þessi sǫgu ok þótti inn vaskasti maðr. Spurðisk þat síðast til hans, at hann kvángaðisk þar ok var hǫfðingi fyrir Vǽringjaliði ok var þar til dauðadags, ok er hann ór þessi sǫgu ok þótti inn vaskasti maðr.

Nú er þar til máls að taka að Þráinn Sigfússon kom til Noregs. Nú er þar til máls at taka at Þráinn Sigfússon kom til Noregs. Þeir komu norður við Hálogaland og héldu suður til Þrándheims og svo inn til Hlaða. Þeir kómu norðr við Hálogaland ok heldu suðr til Þrándheims ok svá inn til Hlaða. En þegar er Hákon jarl spurði það sendi hann menn til þeirra og vildi vita hvað manna væri á skipi þeirra er höfuðburður væri að. En þegar er Hákon jarl spurði þat sendi hann menn til þeira ok vildi vita hvat manna vǽri á skipi þeira er höfuðburður vǽri at. Þeir komu aftur og sögðu honum hverjir voru. Þeir kómu aftr ok sǫgðu honum hverir váru. Jarlinn sendi þá eftir Þráni Sigfússyni og kom hann á hans fund. Jarlinn sendi þá eftir Þráin Sigfússyni ok kom hann á hans fund. Jarl spurði hverrar ættar hann væri. Jarl spurði hverrar ǽttar hann vǽri. Hann segir að hann væri skyldur mjög Gunnari að Hlíðarenda. Hann segir at hann vǽri skyldr mjǫk Gunnari at Hlíðarenda.

Jarl mælti: " Njóta skalt þú þess því að séð hefi eg marga íslenska menn og engan hans maka. " Jarl mǽlti: " Njóta skalt þú þess því at sét hefi ek marga íslenzka menn ok engan hans maka. "

Þráinn mælti: " Herra, viljið þér að eg sé með yður í vetur? " Þráinn mǽlti: " Herra, vilið þér at ek sjá með yðr í vetr? "

Jarl tók við honum. Jarl tók við honum. Var Þráinn þar um veturinn og virðist vel. Var Þráinn þar um vetrinn ok virðisk vel.

Kolur hét maður. Kolr hét maðr. Hann var víkingur mikill. Hann var víkingr mikill. Hann var son Ásmundar eskisíðu austan úr Smálöndum. Hann var son Ásmundar eskisíðu austan ór Smálǫndum. Hann lá í Gautelfi austur og hafði fimm skip og lið mikið. Hann lá í Gautelfi austr ok hafði fimm skip ok lið mikit. Þaðan hélt Kolur úr Elfinni til Noregs og gekk upp á Foldinni og kom á óvart Hallvarði sóta og fundu hann í lofti einu. Þaðan helt Kolr ór Elfinni til Nóregs ok gekk upp á Foldinni ok kom á óvart Hallvarði sóta ok fundu hann í lofti einu. Hann varðist þaðan vel þar til er þeir báru eld að. Hann varðisk þaðan vel þar til er þeir báru eld at. Þá gafst hann upp en þeir drápu hann og tóku þar fé mikið og héldu þaðan til Ljóðhúsa. Þá gafsk hann upp en þeir drápu hann ok tóku þar fé mikit ok heldu þaðan til Ljóðhúsa.

Þessi tíðindi spurði Hákon jarl og lét dæma Kol útlagan um allt ríki sitt og lagði fé til höfuðs honum. Þessi tíðendi spurði Hákon jarl ok lét dǿma Kol útlǽgan um allt ríki sitt ok lagði fé til hǫfuðs honum.

Einu hverju sinni var það að jarl tók svo til orða: " Of fjarri er oss nú Gunnar að Hlíðarenda. Einu hverju sinni var þat at jarl tók svá til orða: " Of fjarri er oss nú Gunnar at Hlíðarenda. Hann mundi drepa útlaga minn ef hann væri hér en nú munu Íslendingar drepa hann og er það illa er hann hefir eigi til vor farið. " Hann mundi drepa útlaga minn ef hann vǽri hér en nú munu Íslendingar drepa hann ok er þat illa er hann hefir eigi til vár farit. "

Þráinn Sigfússon svaraði: " Eigi er eg Gunnar en þó er eg skyldur Gunnari og vil eg bjóðast til þessar ferðar. " Þráinn Sigfússon svaraði: " Eigi em ek Gunnar en þó em ek skyldr Gunnari ok vil ek bjóðast til þessar ferðar. "

Jarl mælti: " Það vil eg gjarna. Jarl mǽlti: " Þat vil ek gjarna. Skal og þína för allvel búa. " Skal ok þína fǫr allvel búa. "

Síðan tók Eiríkur son hans til orða: " Við marga hafið þér heit góð en misjafnt þykir út seljast. Síðan tók Eiríkr son hans til orða: " Við marga hafið þér heit góð en misjafnt þykkir út seljast. Er þetta hin torveldlegasta för því að víkingur sjá er harður og illur viðureignar. Er þetta in torveldlegasta fǫr því at víkingr sjá er harðr ok illr viðureignar. Munt þú þurfa að vanda til ferðar þessar bæði skip og menn. " Munt þú þurfa at vanda til ferðar þessar bǽði skip ok menn. "

Þráinn mælti: " Þó skal nú fara að ferðin sé eigi rífleg. " Þráinn mǽlti: " Þó skal nú fara at ferðin sé eigi ríflig. "

Síðan fékk jarl honum fimm sip og öll vel skipuð. Síðan fekk jarl honum fimm skip ok ǫll vel skipuð. Með Þráni var Gunnar Lambason og Lambi Sigurðarson. Með Þráin var Gunnar Lambason ok Lambi Sigurðarson. Gunnar var bróðurson Þráins og hafði komið til hans ungur og unni hvor öðrum mikið. Gunnar var bróðurson Þráins ok hafði komit til hans ungr ok unni hvorr ǫðrum mikit. Eiríkur jarlsson gekk til með þeim og hugði að mönnum og vopnaafla og skipti þar um er honum þótti þurfa. Eiríkr jarlsson gekk til með þeim ok hugði at mǫnnum ok vopnaafla ok skipti þar um er honum þótti þurfa. Síðan er þeir voru búnir fékk Eiríkur þeim leiðsögumann. Síðan er þeir váru búnir fekk Eiríkr þeim leiðsǫgumann.

Sigldu þeir þá suður með landi. Sigldu þeir þá suðr með landi. En hvar sem þeir kæmu við þá heimilaði jarl þeim slíkt er þeir þyrftu að hafa. En hvar sem þeir kǿmi við þá heimilaði jarl þeim slíkt er þeir þyrfti at hafa. Þeir héldu austur til Ljóðhúsa. Þeir heldu austr til Ljóðhúsa. Þar spurðu þeir að Kolur var farinn suður til Danmerkur. Þar spurðu þeir at Kolr var farinn suðr til Danmerkr. Héldu þeir þá suður þangað. Heldu þeir þá suðr þangat. En er þeir komu suður til Helsingjaborgar fundu þeir þar menn á báti og sögðu þeir að þar var Kolur fyrir og mundi þar dveljast um hríð. En er þeir kómu suðr til Helsingjaborgar fundu þeir þar menn á báti ok sǫgðu þeir at þar var Kolr fyrir ok myndi þar dveljast um hríð.

Veðurdagur var góður. Veðurdagur var góðr. Þá sá Kolur skipin er að fóru og kvað sig dreymt hafa Hákon jarl um nóttina og kvað þetta vera mundu menn hans og bað alla menn sína taka vopn sín. Þá sá Kolr skipin er at fóru ok kvað sik dreymt hafa Hákon jarl um nóttina ok kvað þetta vera mundu menn hans ok bað alla menn sína taka vápn sín. Síðan bjuggust þeir við og tekst þar orusta. Síðan bjuggusk þeir við ok teksk þar orrusta. Berjast þeir lengi svo að eigi verða umskipti. Berjask þeir lengi svá at eigi verða umskipti. Kolur hljóp þá upp á skip Þráins og ruddist um fast og drepur margan mann. Kolur hljóp þá upp á skip Þráins ok rudðisk um fast ok drepr margan mann. Hann hafði gylltan hjálm. Hann hafði gylltan hjálm. Nú sér Þráinn að eigi mun duga, eggjar nú mennina með sér en hann gengur sjálfur fyrstur og mætir Kol. Nú sér Þráinn at eigi mun duga, eggjar nú mennina með sér en hann gengr sjálfr fyrstr ok mǽtir Kol. Kolur höggur til hans og kom í skjöldinn Þráins og klauf ofan skjöldinn. Kolr høggr til hans ok kom í skjǫldinn Þráins ok klauf ofan skjǫldinn. Þá fékk Kolur steinshögg á höndina. Þá fekk Kolr steinshǫgg á hǫndina. Féll þá niður sverðið. Fell þá niðr sverðit. Þráinn hjó til Kols og kom á fótinn svo að af tók. Þráinn hjó til Kols ok kom á fótinn svá at af tók. Eftir það drápu þeir Kol. Eftir þat drápu þeir Kol. Hjó Þráinn höfuð af honum en steypti búkinum fyrir borð en varðveitti höfuðið. Hjó Þráinn hǫfuð af honum en steypti búkinum fyrir borð en varðveitti hǫfuðit.

Þeir tóku þar fé mikið, héldu þá norður til Þrándheims og fara á fund jarls. Þeir tóku þar fé mikit, heldu þá norðr til Þrándheims ok fara á fund jarls. Tók hann vel við Þráni. Tók hann vel við Þráin. Hann sýndi jarli höfuð Kols. Hann sýndi jarli hǫfuð Kols. Jarl þakkaði honum verk það. Jarl þakkaði honum verk þat. Eiríkur kvað meira vert en orða einna. Eiríkr kvað meira vert en orða einna. Jarlinn svaraði að svo var og bað þá ganga með sér. Jarlinn svaraði at svá var ok bað þá ganga með sér. Gengu þeir þangað sem jarl hafði látið gera skip góð. Gengu þeir þangat sem jarl hafði látit gera skip góð. Jarl hafði látið gera skip það eitt er eigi var gert sem langskip. Jarl hafði látit gera skip þat eitt er eigi var gert sem langskip. Þar var gammshöfuð á og búið mjög. Þar var gamshǫfuð á ok búit mjǫk.

Jarl mælti: " Þú ert skrautmenni mikið Þráinn og hefir þú það af Gunnari frænda þínum. Jarl mǽlti: " Þú ert skrautmenni mikit Þráinn ok hefir þú þat af Gunnari frǽnda þínum. Vil eg nú gefa þér skip þetta en skipið heitir Gammur. Vil ek nú gefa þér skip þetta en skipit heitir Gammr. Þar skal fylgja með vinátta mín. Þar skal fylgja með vinátta mín. Vil eg að þú sért með mér svo lengi sem þú vilt. " Vil ek at þú sér með mér svá lengi sem þú vill. "

Þráinn þakkaði jarli velgerning sinn og kveðst ekki fýsast til Íslands að svo búnu. Þráinn þakkaði jarli velgerning sinn ok kvezk ekki fýsast til Íslands at svá búnu.

Jarl átti ferð austur til landamæris að finna Svíakonung. Jarl átti ferð austr til landamǿris at finna Svíakonung. Fór Þráinn með honum um sumarið og var skipstjórnarmaður og stýrði Gamminum. Fór Þráinn með honum um sumarit ok var skipstjórnarmaðr ok stýrði Gamminum. Hann sigldi svo mikið að fáir þurftu við hann. Hann sigldi svá mikit at fáir þurftu við hann. Hann var öfundaður mjög en það fannst á jafnan að jarl virti mikils Gunnar því að hann setti þá harðlega aftur alla er á Þráin leituðu. Hann var ǫfundaðr mjǫk en þat fannsk á jafnan at jarl virði mikils Gunnar því at hann setti þá harðlega aftr alla er á Þráin leituðu. Var Þráinn með jarli allan þann vetur. Var Þráinn með jarli allan þann vetr. En um vorið spurði jarl Þráin hvort hann vildi þar vera eða fara til Íslands en hann kvaðst eigi það hafa ráðið við sig og sagðist vita vilja áður tíðindi af Íslandi. En um várit spurði jarl Þráin hvárt hann vildi þar vera eða fara til Íslands en hann kvazk eigi þat hafa ráðit við sik ok sagðisk vita vilja áðr tíðendi af Íslandi. Jarl sagði að svo skyldu vera sem honum þætti henta. Jarl sagði at svá skyldi vera sem honum þǿtti henta. Var Þráinn með jarli. Var Þráinn með jarli.

Þá spurðust tíðindi af Íslandi þau er mörgum þótti mikil, lát Gunnars frá Hlíðarenda. Þá spurðusk tíðendi af Íslandi þau er mǫrgum þótti mikil, lát Gunnars frá Hlíðarenda. Þá vildi jarl eigi að Þráinn færi út og var hann þá enn með jarli. Þá vildi jarl eigi at Þráinn fǿri út ok var hann þá enn með jarli.

Nú er þar til at taka, at Þráinn Sigfússson kom til Noregs. Nú er þar til at taka, at Þráinn Sigfússson kom til Noregs. Þeir kómu norðr við Hálogaland ok ok heldu suðr til Þrándheims ok til Hlaða. Þeir kómu norðr við Hálogaland ok ok heldu suðr til Þrándheims ok til Hlaða. En þegar Hákon jarl spurði þat, sendi hann menn til þeirra ok vildi vita, hvat manna vǽri á skipi þessu, en þeir kómu aftr ok sǫgðu Hákoni, hverir vǽri. En þegar Hákon jarl spurði þat, sendi hann menn til þeirra ok vildi vita, hvat manna vǽri á skipi þessu, en þeir kómu aftr ok sǫgðu Hákoni, hverir vǽri. Jarl sendi þá eftir Þráin Sigfússsyni, ok kom hann á hans fund. Jarl sendi þá eftir Þráin Sigfússsyni, ok kom hann á hans fund. Jarl spurði hann, hverrar ǽttar hann vǽri. Jarl spurði hann, hverrar ǽttar hann vǽri. Hann segir, at hann vǽri skyldr mjǫk Gunnari at Hlíðarenda. Hann segir, at hann vǽri skyldr mjǫk Gunnari at Hlíðarenda. Jarl mǽlti: Jarl mǽlti:

Njóta skaltu þess, því at sét hefi ek marga íslenzka menn ok engi hans maka. Njóta skaltu þess, því at sét hefi ek marga íslenzka menn ok engi hans maka. Þráinn mǽlti: Þráinn mǽlti: Vilið þér, at ek sjá með yðr í vetr? Vilið þér, at ek sjá með yðr í vetr?

Jarl tók við honum. Jarl tók við honum. Var Þráinn þar um vetrinn ok virðisk vel. Var Þráinn þar um vetrinn ok virðisk vel.

Kolr hét maðr. Kolr hét maðr. Hann var víkingr einn. Hann var víkingr einn. Hann var sonr Ásmundar eskisíðu austan ór Smálǫndum. Hann var sonr Ásmundar eskisíðu austan ór Smálǫndum. Hann lá í Gautelfi austr ok hafði 5 skip ok lið mikit. Hann lá í Gautelfi austr ok hafði 5 skip ok lið mikit. Þaðan helt Kolr ór elfinni til Noregs ok gekk upp á Foldinni ok kom á óvart Hallvarði sóta, ok fundu hann í lofti einu. Þaðan helt Kolr ór elfinni til Noregs ok gekk upp á Foldinni ok kom á óvart Hallvarði sóta, ok fundu hann í lofti einu. Hann varðisk þaðan vel, þar til er þeir báru eld at. Hann varðisk þaðan vel, þar til er þeir báru eld at. Þá gafsk hann upp. Þá gafsk hann upp. En þeir drápu hann ok tóku þar fé mikit ok heldu þaðan til Ljóðhúsa. En þeir drápu hann ok tóku þar fé mikit ok heldu þaðan til Ljóðhúsa.

Þessi tíðendi spurði Hákon jarl ok lét dǿma Kol útlǽgan um allt ríki sitt ok lagði fé til hǫfuðs honum. Þessi tíðendi spurði Hákon jarl ok lét dǿma Kol útlǽgan um allt ríki sitt ok lagði fé til hǫfuðs honum.

Einhverju sinni tók jarl svá til orða: Einhverju sinni tók jarl svá til orða: Of fjarri er oss Gunnarr at Hlíðarenda. Of fjarri er oss Gunnarr at Hlíðarenda. Hann mundi drepa útlaga minn, ef hann vǽri hér. Hann mundi drepa útlaga minn, ef hann vǽri hér. En nú munu íslendingar drepa hann, ok er þat illa, er hann hefir eigi til vár farit. En nú munu íslendingar drepa hann, ok er þat illa, er hann hefir eigi til vár farit. Þráinn segir: Þráinn segir:

Eigi em ek Gunnarr, en þó em ek skyldr honum, ok vil ek játask undir þessa ferð. Eigi em ek Gunnarr, en þó em ek skyldr honum, ok vil ek játask undir þessa ferð. Jarl mǽlti: Jarl mǽlti:

Þat vil ek gjarna. Þat vil ek gjarna. Skal ok þína fǫr vel búa. Skal ok þína fǫr vel búa.

Síðan tók Eiríkr, sonr hans, til orða: Síðan tók Eiríkr, sonr hans, til orða: Við marga hefir þú heit góð, en misjafnt þykkir út seljask. Við marga hefir þú heit góð, en misjafnt þykkir út seljask. Er þetta in torveldligsta ferð, því at víkingr sjá er bǽði harðr ok illr viðreignar. Er þetta in torveldligsta ferð, því at víkingr sjá er bǽði harðr ok illr viðreignar. Muntu þurfa at vanda til ferðar þessar bǽði lið ok skip. Muntu þurfa at vanda til ferðar þessar bǽði lið ok skip.

Þó skal ek nú fara, at eigi sé ferðin ríflig. Þó skal ek nú fara, at eigi sé ferðin ríflig.

Síðan fekk jarl honum 5 skip ok ǫll vel skipuð. Síðan fekk jarl honum 5 skip ok ǫll vel skipuð. Með Þráin var Gunnarr Lambason ok Lambi Sigurðarson. Með Þráin var Gunnarr Lambason ok Lambi Sigurðarson. Gunnarr var bróðursonr Þráins ok hafði komit ungr til hans, ok unni hvárrtveggi ǫðrum mikit. Gunnarr var bróðursonr Þráins ok hafði komit ungr til hans, ok unni hvárrtveggi ǫðrum mikit. Eiríkr Hákonarson gekk til með þeim ok hugði at mǫnnum ok vápnaafla ok skifti þar um, er honum þótti þurfa. Eiríkr Hákonarson gekk til með þeim ok hugði at mǫnnum ok vápnaafla ok skifti þar um, er honum þótti þurfa. Síðan þeir váru búnir, fekk Eiríkr þeim leiðsǫgumann. Síðan þeir váru búnir, fekk Eiríkr þeim leiðsǫgumann.

Sigldu þeir þá suðr með landi. Sigldu þeir þá suðr með landi. En hvar sem þeir kǿmi við, þá heimilaði jarl þat, sem þeir þyrfti at hafa. En hvar sem þeir kǿmi við, þá heimilaði jarl þat, sem þeir þyrfti at hafa. Þeir heldu austr til Ljóðhúsa. Þeir heldu austr til Ljóðhúsa. Þá spurðu þeir, at Kolr var farinn austr til Danmerkr. Þá spurðu þeir, at Kolr var farinn austr til Danmerkr. Heldu þeir suðr þangat. Heldu þeir suðr þangat. En er þeir kómu suðr til Helsingaborgar, fundu þeir bát einn ok menn á, ok sǫgðu, at þar var Kolr fyrir ok mundi dveljask þar nokkura hríð. En er þeir kómu suðr til Helsingaborgar, fundu þeir bát einn ok menn á, ok sǫgðu, at þar var Kolr fyrir ok mundi dveljask þar nokkura hríð. Einn tíma er veðrdagr var góðr, þá sá Kolr skipin, er at fóru, ok kvað sik dreymt hafa Hákon jarl um nóttina. Einn tíma er veðrdagr var góðr, þá sá Kolr skipin, er at fóru, ok kvað sik dreymt hafa Hákon jarl um nóttina. ok kvað þetta vera mundu menn hans. ok kvað þetta vera mundu menn hans. Bað hann menn sína taka vápn sín. Bað hann menn sína taka vápn sín. Síðan bjuggusk þeir við ok teksk þar orrusta. Síðan bjuggusk þeir við ok teksk þar orrusta. Berjask þeir lengi, svá at eigi verða umskifti. Berjask þeir lengi, svá at eigi verða umskifti. Síðan hljóp Kolr upp á skip til Þráins, ok ruddusk fast um, drepr margan mann. Síðan hljóp Kolr upp á skip til Þráins, ok ruddusk fast um, drepr margan mann. Hann hafði gylldan hjalm. Hann hafði gylldan hjalm. Nú sér Þráinn, at eigi mun duga. Nú sér Þráinn, at eigi mun duga. Eggjar hann menn sína, en hann gengr sjalfr fyrstr ok mǿtir Kol. Eggjar hann menn sína, en hann gengr sjalfr fyrstr ok mǿtir Kol. Kolr høggr til hans ok kom í skjǫldinn Þráins. Kolr høggr til hans ok kom í skjǫldinn Þráins. Hann klauf ofan skjǫldinn. Hann klauf ofan skjǫldinn. Eftir þat fekk Kolr steinshǫgg á hǫndina. Eftir þat fekk Kolr steinshǫgg á hǫndina. Fell þá niðr sverðit. Fell þá niðr sverðit. Þráinn hjó til Kols ok kom á fótinn, svá at undan tók fótinn. Þráinn hjó til Kols ok kom á fótinn, svá at undan tók fótinn. Eftir þat drápu þeir Kol. Eftir þat drápu þeir Kol. Hjó Þráinn hǫfuð af honum, en steypti búkinum á sjó út, en varðveitti hǫfuð hans. Hjó Þráinn hǫfuð af honum, en steypti búkinum á sjó út, en varðveitti hǫfuð hans.

Þeir tóku þar fé mikit. Þeir tóku þar fé mikit. Heldu þá norðr til Þrándheims ok fóru á fund jarls. Heldu þá norðr til Þrándheims ok fóru á fund jarls. Tók hann vel við Þráin. Tók hann vel við Þráin. Hann sýndi jarli hǫfuð Kols, en jarl þakkaði honum verk þat. Hann sýndi jarli hǫfuð Kols, en jarl þakkaði honum verk þat. Eiríkr kvað meira vert en orða einna. Eiríkr kvað meira vert en orða einna. Jarl segir, at svá var, ok bað þá ganga með sér. Jarl segir, at svá var, ok bað þá ganga með sér. Gengu þeir þangat, sem jarl hafði látit gera skip góð. Gengu þeir þangat, sem jarl hafði látit gera skip góð. Jarl hafði látit gera skip þat eitt, er eigi var gǫrt sem langskip. Jarl hafði látit gera skip þat eitt, er eigi var gǫrt sem langskip. Þar var gamshǫfuð á ok búnuðr mikill á hǫfðinu. Þar var gamshǫfuð á ok búnuðr mikill á hǫfðinu. Jarl mǽlti: Jarl mǽlti: Þú ert Þú ert

Nú er þar til máls að taka að þeir Grímur og Helgi synir Njáls fóru af Íslandi það sumar sem þeir Þráinn fóru utan og voru á skipi með þeim Ólafi eldu Ketilssyni og Bárði hinum svarta. Nú er þar til máls at taka at þeir Grímr ok Helgi synir Njáls fóru af Íslandi þat sumar sem þeir Þráinn fóru útan ok váru á skipi með þeim Óláfi eldu Ketilssyni ok Bárði inum svarta. Þeir tóku norðanveður svo hörð að þá bar suður í haf og rak yfir myrkur svo mikið að þeir vissu eigi hvar þeir fóru og höfðu þeir útivist langa. Þeir tóku norðanveður svá hǫrð at þá bar suðr í haf ok rak yfir myrkr svá mikit at þeir vissu eigi hvar þeir fóru ok hǫfðu þeir útivist langa. Þá komu þeir þar er grunnsævi var mikið og þóttust þeir vita að það mundi vera nær löndum. Þá kómu þeir þar er grunnsævi var mikit ok þóttust þeir vita at þat myndi vera nǽr lǫndum. Þeir Njálssynir spurðu ef Bárður vissi nokkuð til hverjum löndum þeir mundu næst vera. Þeir Njálssynir spurðu ef Bárðr vissi nakkvat til hverjum lǫndum þeir mundu nǽst vera.

" Mörg eru til, " segir hann, " að því sem vér höfum veðurföll haft, Eyjar eða Skotland eða Írland. " " Mǫrg eru til, " segir hann, " at því sem vér hǫfum veðurföll haft, Eyjar eða Skotland eða Írland. "

Tveim nóttum síðar sáu þeir lönd á bæði borð en boða mikinn inn á fjörðinn. Tveim nóttum síðar sá þeir lǫnd á bǽði borð en boða mikinn inn á fjǫrðinn. Þeir köstuðu akkerum fyrir utan boðann. Þeir kǫstuðu akkerum fyrir útan boðann. Þá tók að lægja veðrið en um morguninn var logn. Þá tók at lǽgja veðrit en um morguninn var logn. Sjá þeir þá fara þrettán skip út að sér. Sjá þeir þá fara þrettán skip út at sér.

Þá mælti Bárður: " Hvað skal nú til ráða taka því að menn þessir munu veita oss aðsókn? " Þá mǽlti Bárðr: " Hvat skal nú til ráða taka því at menn þessir munu veita oss aðsókn? "

Síðan ræddu þeir um hvort þeir skyldu verja sig eða gefast upp en áður þeir höfðu ráðið komu að víkingar. Síðan rǿddu þeir um hvárt þeir skuldu verja sik eða gefast upp en áðr þeir hǫfðu ráðit kómu at víkingar. Spurðu þá hvorir aðra að nöfnum, hvað fyrirmenn hétu. Spurðu þá hvorir aðra at nǫfnum, hvat fyrirmenn hétu. Þá nefndust fyrirmenn kaupmanna og spurðu í móti hverjir fyrir víkingum væru. Þá nefnðusk fyrirmenn kaupmanna ok spurðu í móti hverir fyrir víkingum vǽri. Annar nefndist Grjótgarður en annar Snækólfur, synir Moldans úr Dungalsbæ í Skotlandi, frændur Melkólfs Skotakonungs " og eru kostir tveir af oss gervir, " segir Grjótgarður, " að þér gangið á land en vér munum taka fé yðvart. Annarr nefndisk Grjótgarðr en annarr Snækólfur, synir Moldans ór Dungalsbǿ í Skotlandi, frǽndr Melkólfs Skotakonungs " ok eru kostir tveir af oss gervir, " segir Grjótgarðr, " at þér gangið á land en vér munum taka fé yðvart. Hinn er annar að vér munum sækja að yður og drepa hvern mann er vér náum. " Inn er annarr at vér munum sǿkja at yðr ok drepa hvern mann er vér náum. "

Helgi svarar: " Það vilja kaupmenn að verja sig. " Helgi svarar: " Þat vilja kaupmenn at verja sik. "

Þá mæltu kaupmenn: " Mæl þú alls vesall. Þá mǽltu kaupmenn: " Mǽl þú alls vesall. Hverja vörn munum vér veita? Hverja vǫrn munum vér veita? Og er fé fjörvi firra. Ok er fé fjǫrvi firra.

Grímur tók það ráð að hann æpti á víkinga og lét þá eigi heyra illan kurr kaupmanna. Grímr tók þat ráð at hann ǿpti á víkinga ok lét þá eigi heyra illan kurr kaupmanna.

Bárður og Ólafur mæltu: " Hyggið þér eigi að Íslendingar muni gera spott að látum yðrum? Bárðr ok Óláfr mǽltu: " Hyggið þér eigi at Íslendingar muni gera spott at látum yðrum? Takið nú heldur vopn yður og verjum oss. Takið nú heldr vápn yðr ok verjum oss. " Tóku þeir þá allir vopn sín og festu það með sér að þeir skyldu aldrei upp gefast meðan þeir mættu verja sig. " Tóku þeir þá allir vápn sín ok festu þat með sér at þeir skuldu aldrei upp gefast meðan þeir máttu verja sik.

Víkingar skjóta nú á þá og tókst nú orusta og verja kaupmenn sig vel. Víkingar skjóta nú á þá ok tóksk nú orrusta ok verja kaupmenn sik vel. Snækólfur hleypur að Ólafi og leggur í gegnum hann með spjóti. Snækólfur hleypr at Óláfi ok leggr í gegnum hann með spjóti. Grímur leggur til Snækólfs spjóti og svo fast að hann féll útbyrðis. Grímr leggr til Snækólfs spjóti ok svá fast at hann fell útbyrðis. Helgi sneri þá til móts við Grím og ráku þeir ofan alla víkinga og jafnan voru þeir Njálssynir þar er mest þurfti. Helgi sneri þá til móts við Grím ok ráku þeir ofan alla víkinga ok jafnan váru þeir Njálssynir þar er mest þurfti. Víkingar kölluðu og báðu kaupmenn upp gefast en þeir sögðu að þeir skyldu aldrei upp gefast. Víkingar kǫlluðu ok báðu kaupmenn upp gefast en þeir sǫgðu at þeir skyldi aldrei upp gefast.

Í þessu varð þeim litið til hafs. Í þessu varð þeim litit til hafs. Sjá þeir þá að skip fara sunnan fyrir nesið og voru eigi færri en tíu. Sjá þeir þá at skip fara sunnan fyrir nesit ok váru eigi færri en tíu. Þeir róa mikinn og stefna að þangað. Þeir róa mikinn ok stefna at þangat. Er þar skjöldur við skjöld. Er þar skjǫldr við skjǫld. En á því skipi er fyrst fór stóð maður við siglu. En á því skipi er fyrst fór stóð maðr við siglu. Sá var í silkitreyju og hafði gylltan hjálm en hárið bæði mikið og fagurt. Sá var í silkitreyju ok hafði gylltan hjálm en hárit bǽði mikit ok fagrt. Sjá maður hafði spjót gullrekið í hendi. Sjá maðr hafði spjót gullrekit í hendi.

Hann spurði: " Hverjir eiga hér leik svo ójafnan? " Hann spurði: " Hverir eigu hér leik svá ójafnan? "

Helgi segir til sín og sagði að í móti voru þeir Grjótgarður og Snækólfur. Helgi segir til sín ok sagði at í móti váru þeir Grjótgarður ok Snækólfur.

" En hverjir eru stýrimenn? " sagði sjá. " En hverir eru stýrimenn? " sagði sjá.

Helgi svaraði: " Bárður svarti er lifir en annar er fallinn hér fyrir víkingum og hét sá Ólafur en bróðir minn heitir Grímur er mér fylgir. " Helgi svaraði: " Bárðr svarti er lifir en annarr er fallinn hér fyrir víkingum ok hét sá Óláfr en bróðir minn heitir Grímr er mér fylgir. "

" Eruð þið íslenskir menn? " segir sjá. " Eruð þit íslenzkir menn? " segir sjá.

" Svo er víst, " segir Helgi. " Svá er víst, " segir Helgi.

Hann spurði hvers synir þeir væru. Hann spurði hvers synir þeir vǽri. Þeir sögðu. Þeir sǫgðu.

Þá kannaðist hann við og mælti: " Nafnfrægir eruð þér feðgar. " Þá kannaðisk hann við ok mǽlti: " Nafnfrǽgir eruð þér feðgar. "

" Hver ert þú? " segir Helgi. " Hver ert þú? " segir Helgi.

" Kári heiti eg og er Sölmundarson. " " Kári heiti ek ok em Sölmundarson. "

" Hvaðan komst þú að? " segir Helgi. " Hvaðan komsk þú at? " segir Helgi.

" Úr Suðureyjum, " segir Kári. " Ór Suðureyjum, " segir Kári.

" Þá ert þú vel að kominn, " segir Helgi, " ef þú vilt veita oss nokkuð. " " Þá ert þú vel at kominn, " segir Helgi, " ef þú vill veita oss nakkvat. "

" Veita slíkt sem þér þurfið, " segir Kári, " eða hvers beiðið þér? " " Veita slíkt sem þér þurfið, " segir Kári, " eða hvers beiðið þér? "

" Veita þeim atlögu, " segir Helgi. " Veita þeim atlögu, " segir Helgi.

Kári sagði að svo skyldi vera. Kári sagði at svá skyldi vera.

Lögðu þeir þá að þeim og tókst þá bardagi í annað sinn. Lǫgðu þeir þá at þeim ok tóksk þá bardagi í annat sinn. En er þeir hafa barist um hríð hleypur Kári upp á skip til Snækólfs. En er þeir hafa barist um hríð hleypr Kári upp á skip til Snækólfs. Hann snýr í móti Kára og höggur til hans. Hann snýr í móti Kára ok høggr til hans. Kári hleypur yfir slá eina er lá um þvert skipið aftur öfugur. Kári hleypr yfir slá eina er lá um þvert skipit aftr ǫfugr. Snækólfur hjó í slána svo að fal báða eggteina sverðsins. Snækólfur hjó í slána svá at fal báða eggteina sverðsins. Kári höggur til hans og kom sverðið á öxlina og varð höggið svo mikið að hann klauf frá ofan höndina og hafði Snækólfur þegar bana. Kári høggr til hans ok kom sverðit á ǫxlina ok varð hǫggit svá mikit at hann klauf frá ofan hǫndina ok hafði Snækólfur þegar bana. Grjótgarður skaut spjóti til Kára. Grjótgarðr skaut spjóti til Kára. Kári sá það og hljóp í loft upp en spjótið missti hans. Kári sá þat ok hljóp í loft upp en spjótit missti hans. Í því voru þeir Grímur og Helgi komnir til móts við Kára. Í því váru þeir Grímr ok Helgi komnir til móts við Kára. Hleypur þá Helgi að Grjótgarði og leggur sverði í gegnum hann og varð það hans bani. Hleypr þá Helgi at Grjótgarði ok leggr sverði í gegnum hann ok varð þat hans bani. Gengu þeir þá um skip öll með báðum borðum. Gengu þeir þá um skip ǫll með báðum borðum. Menn báðu sér þá griða. Menn báðu sér þá griða. Gáfu þeir þá grið öllum en tóku fé allt. Gáfu þeir þá grið ǫllum en tóku fé allt. Eftir það leggja þeir skipin öll undir eyjarnar út og hvíldust þar um hríð. Eftir þat leggja þeir skipin ǫll undir eyjarnar út ok hvílðusk þar um hríð.

Lǫgðu þeir þá at þeim, ok teksk þar þá bardagi í annat sinn. Lǫgðu þeir þá at þeim, ok teksk þar þá bardagi í annat sinn. En er þeir hafa barizk nokkura hríð, hleypr Kári upp á skip til Snǽkolfs. En er þeir hafa barizk nokkura hríð, hleypr Kári upp á skip til Snǽkolfs. Hann snýr í móti Kára ok høggr þegar til hans. Hann snýr í móti Kára ok høggr þegar til hans. Kári hleypr yfir slá eina, er lá um þvert skipit, aftr ǫfugr. Kári hleypr yfir slá eina, er lá um þvert skipit, aftr ǫfugr. Snǽkolfr høggr í slána, svá at festir báða eggteina sverðsins. Snǽkolfr høggr í slána, svá at festir báða eggteina sverðsins. Kári høggr til hans ok kom sverðit á ǫxlina, ok varð hǫggit svá mikit, at hann klauf frá ofan hǫndina, ok hafði Snǽkolfr þegar bana. Kári høggr til hans ok kom sverðit á ǫxlina, ok varð hǫggit svá mikit, at hann klauf frá ofan hǫndina, ok hafði Snǽkolfr þegar bana. Grjótgarðr skaut spjóti til Kára. Grjótgarðr skaut spjóti til Kára. Kári sá þat ok hljóp í loft upp, ok kom eigi á hann. Kári sá þat ok hljóp í loft upp, ok kom eigi á hann. Í því váru þeir Helgi ok Grímr komnir til móts við Kára. Í því váru þeir Helgi ok Grímr komnir til móts við Kára. Hleypr þá Helgi at Grjótgarði ok leggr sverði í gegnum, ok var þat hans bani. Hleypr þá Helgi at Grjótgarði ok leggr sverði í gegnum, ok var þat hans bani. Ganga þeir þá um skip ǫll. Ganga þeir þá um skip ǫll. Menn biðja sér þá griða. Menn biðja sér þá griða. Gáfu þeir þá grið ǫllum, en tóku fé allt. Gáfu þeir þá grið ǫllum, en tóku fé allt. Eftir þat leggja þeir skipin ǫll út undir eyjar. Eftir þat leggja þeir skipin ǫll út undir eyjar.

Sigurðr hét jarl, er réð fyrir Orkneyjum. Sigurðr hét jarl, er réð fyrir Orkneyjum. Hann var Hlǫðvérs son, Þorfinns sonar hausakljúfs, Torf-Einars sonar, Rǫgnvalds sonar af Mǿri, Eysteins sonar glumru. Hann var Hlǫðvérs son, Þorfinns sonar hausakljúfs, Torf-Einars sonar, Rǫgnvalds sonar af Mǿri, Eysteins sonar glumru.

Kári var hirðmaðr Sigurðar jarls ok hafði tekit skatt af eyjunum af Gilla jarli. Kári var hirðmaðr Sigurðar jarls ok hafði tekit skatt af eyjunum af Gilla jarli. Kári biðr þá nú fara til Hrosseyjar ok segir, at Sigurðr jarl mun taka vel við þeim. Kári biðr þá nú fara til Hrosseyjar ok segir, at Sigurðr jarl mun taka vel við þeim. Þeir þagu þat ok fóru með Kára ok kómu til Hrosseyjar. Þeir þagu þat ok fóru með Kára ok kómu til Hrosseyjar.

Kári fylgir þeim á fund jarls ok segir, hverir menn þeir váru. Kári fylgir þeim á fund jarls ok segir, hverir menn þeir váru.

Hversu kómu þeir, segir jarl, á þinn fund? Hversu kómu þeir, segir jarl, á þinn fund? Ek fann þá í Skotlandsfjǫrðum, ok bǫrðusk þeir við sonu Moldans. Ek fann þá í Skotlandsfjǫrðum, ok bǫrðusk þeir við sonu Moldans. Ok vǫrðusk þeir svá vel, at þeir urpu sér í milli viðanna jafnan ok váru þar oftast, er mest þurfti. Ok vǫrðusk þeir svá vel, at þeir urpu sér í milli viðanna jafnan ok váru þar oftast, er mest þurfti. Vil ek nú biðja þeim hirðvistar. Vil ek nú biðja þeim hirðvistar.

Því skaltu ráða, segir jarl. Því skaltu ráða, segir jarl. Tekizk hefir þú svá mikit á hendr við þá áðr. Tekizk hefir þú svá mikit á hendr við þá áðr.

Þeir váru þá með jarli um vetrinn ok váru vel virðir. Þeir váru þá með jarli um vetrinn ok váru vel virðir. Helgi var hljóðr, er á leið. Helgi var hljóðr, er á leið. Jarl þóttisk eigi vita, hví þat mundi sǽta, ok spurði, hví hann vǽri hljóðr eða hvárt honum þǿtti þar eigi gott. Jarl þóttisk eigi vita, hví þat mundi sǽta, ok spurði, hví hann vǽri hljóðr eða hvárt honum þǿtti þar eigi gott.

Gott þykki mér, segir hann. Gott þykki mér, segir hann.

Hvat hugsar þú þá? Hvat hugsar þú þá? segir jarl. segir jarl.

Eigið þér nokkurs ríkis at gǽta, segir Helgi, í Skotlandi? Eigið þér nokkurs ríkis at gǽta, segir Helgi, í Skotlandi?

Svá mun oss þykkja, segir jarl, eða hvat er at því? Svá mun oss þykkja, segir jarl, eða hvat er at því? Hann segir: Hann segir:

Skotar munu hafa tekit sýslumann yðvarn af lífi ok tekit njósnir allar, at engar skuldu ganga yfir Péttlandsfjǫrð. Skotar munu hafa tekit sýslumann yðvarn af lífi ok tekit njósnir allar, at engar skuldu ganga yfir Péttlandsfjǫrð.

Auka skal ek sǿmð þína, segir jarl, ef þetta er svá. Auka skal ek sǿmð þína, segir jarl, ef þetta er svá. Ella mun þér gjald at verða. Ella mun þér gjald at verða.

Ekki er hann þess háttar maðr, segir Kári, ok mun hann satt til segja, því at faðir hans er forspár. Ekki er hann þess háttar maðr, segir Kári, ok mun hann satt til segja, því at faðir hans er forspár.

Síðan sendi jarl menn suðr til Straumeyjar Arnljóti, sýslumanni sínum. Síðan sendi jarl menn suðr til Straumeyjar Arnljóti, sýslumanni sínum. Síðan sendi Arnljótr menn suðr yfir Péttlandsfjǫrð, ok tóku þeir þar njósnir, at Hundi jarl ok Melsnati jarl hǫfðu tekit af lífi Hávarð í Þraðsvík, mág Sigurðar jarls. Síðan sendi Arnljótr menn suðr yfir Péttlandsfjǫrð, ok tóku þeir þar njósnir, at Hundi jarl ok Melsnati jarl hǫfðu tekit af lífi Hávarð í Þraðsvík, mág Sigurðar jarls. Sendi Arnljótr þá orð Sigurði jarli, at hann skyldi koma suðr með lið mikit at reka jarla þessa af ríkinu. Sendi Arnljótr þá orð Sigurði jarli, at hann skyldi koma suðr með lið mikit at reka jarla þessa af ríkinu. Þegar jarl spurði þetta, dró hann her saman um allar eyjar. Þegar jarl spurði þetta, dró hann her saman um allar eyjar.