Bókastaðir

Þeir riðu. Þeir riðu. 3 saman brǿðr. 3 saman brǿðr. Gunnarr hafði atgeirinn ok sverðit Ǫlvisnaut, en Kolskeggr hafði saxit. Gunnarr hafði atgeirinn ok sverðit Ǫlvisnaut, en Kolskeggr hafði saxit. Hjǫrtr hafði ok alvǽpni. Hjǫrtr hafði ok alvǽpni. Ríða þeir nú í Tungu. Ríða þeir nú í Tungu. Ásgrímr tók vel við þeim ok eru þeir þar nokkura hríð. Ásgrímr tók vel við þeim ok eru þeir þar nokkura hríð. Þá lýsir Gunnarr yfir því, at þeir ǽtla þá heim at fara. Þá lýsir Gunnarr yfir því, at þeir ǽtla þá heim at fara. Ásgrímr gefr þeim góðar gjafir ok bauð at ríða með þeim austr. Ásgrímr gefr þeim góðar gjafir ok bauð at ríða með þeim austr. Gunnarr kvað engis mundu við þurfa, en bað hann gera sem honum glíkaði, en þó fór hann eigi. Gunnarr kvað engis mundu við þurfa, en bað hann gera sem honum glíkaði, en þó fór hann eigi.

Sigurðr svínhǫfði hét maðr. Sigurðr svínhǫfði hét maðr. Hann kom undir Þríhyrning. Hann kom undir Þríhyrning. Hann bjó við Þjórsá. Hann bjó við Þjórsá. Hann hafði heitit at halda njósnum um ferð Gunnars. Hann hafði heitit at halda njósnum um ferð Gunnars. Hann segir þeim nú til ferða Gunnars ok kvað ekki mundu verða vǽnna en svá, at hann var við þriðja mann. Hann segir þeim nú til ferða Gunnars ok kvað ekki mundu verða vǽnna en svá, at hann var við þriðja mann.

Hversu marga munum vér menn þurfa, segir Starkaðr, í fyrirsát? Hversu marga munum vér menn þurfa, segir Starkaðr, í fyrirsát?

Rýrt mun verða fyrir honum smámennit, segir hann, ok eigi er ráð at hafa fǽri en 30 manna. Rýrt mun verða fyrir honum smámennit, segir hann, ok eigi er ráð at hafa fǽri en 30 manna.

Hvar skulum vér fyrir sitja? Hvar skulum vér fyrir sitja?

Við Knafhóla, segir Sigurðr. Við Knafhóla, segir Sigurðr. Þar sér eigi fyrr en at er komit. Þar sér eigi fyrr en at er komit.

Farðu, segir Starkaðr, í Sandgil ok seg Agli, at þeir búisk þaðan 15. Farðu, segir Starkaðr, í Sandgil ok seg Agli, at þeir búisk þaðan 15. En vér munum koma heðan aðrir 15 til Knafhóla. En vér munum koma heðan aðrir 15 til Knafhóla.

Þorgeirr mǽlti til Hildigunnar: Þorgeirr mǽlti til Hildigunnar: Þessi hǫndin skal þér sýna Gunnar dauðan í kveld. Þessi hǫndin skal þér sýna Gunnar dauðan í kveld.

En ek get, segir hon, at þú berir bǽði lágt hǫfuð ok hǫnd af þeim fundi. En ek get, segir hon, at þú berir bǽði lágt hǫfuð ok hǫnd af þeim fundi.

Þeir fara 4 feðgar undan Þríhyrningi ok 11 menn aðrir. Þeir fara 4 feðgar undan Þríhyrningi ok 11 menn aðrir. Fóru þeir til Knafahóla ok biðu þar. Fóru þeir til Knafahóla ok biðu þar.

Sigurðr kom í Sandgil. Sigurðr kom í Sandgil. Ek em sendr hingat, segir hann, af Starkaði ok sonum hans at segja þér, Egill, at þér feðgar farið til Knafahóla at sitja fyrir Gunnari. Ek em sendr hingat, segir hann, af Starkaði ok sonum hans at segja þér, Egill, at þér feðgar farið til Knafahóla at sitja fyrir Gunnari.

Hversu margir skyldum vér fara? Hversu margir skyldum vér fara? segir Egill. segir Egill. 15 segir hann, með mér. 15 segir hann, með mér. Kolr mǽlti: Kolr mǽlti:

Nú ǽtla ek mér í dag at reyna við Kolskegg. Nú ǽtla ek mér í dag at reyna við Kolskegg.

Mjǫk þykki mér þú ǽtla þér, segir Sigurðr. Mjǫk þykki mér þú ǽtla þér, segir Sigurðr.

Egill bað austmenn sína fara. Egill bað austmenn sína fara.

Þeir kváðusk engar sakir eiga við Gunnar. Þeir kváðusk engar sakir eiga við Gunnar. Enda þarf hér mikils við, segir Þórir, at fjǫlði manns skal fara at 3 mǫnnum. Enda þarf hér mikils við, segir Þórir, at fjǫlði manns skal fara at 3 mǫnnum.

Gekk þá Egill í brott ok var reiðr. Gekk þá Egill í brott ok var reiðr.

Húsfreyja mǽlti þá til austmanns: Húsfreyja mǽlti þá til austmanns: Illa hefir Guðrún, dóttir mín, brotit odd af oflǽti sínu ok legit hjá þér, er þú skalt eigi þora at fylgja mági þínum, ok muntu vera ragr maðr, segir hon. Illa hefir Guðrún, dóttir mín, brotit odd af oflǽti sínu ok legit hjá þér, er þú skalt eigi þora at fylgja mági þínum, ok muntu vera ragr maðr, segir hon.

Fara mun ek, segir hann, með bónda þínum ok mun hvárrgi okkarr aftr koma. Fara mun ek, segir hann, með bónda þínum ok mun hvárrgi okkarr aftr koma.

Síðan gekk hann til Þorgríms félaga síns, ok mǽlti: Síðan gekk hann til Þorgríms félaga síns, ok mǽlti: Tak þú við kistuluklum mínum, því at ek mun þeim eigi lúka oftar. Tak þú við kistuluklum mínum, því at ek mun þeim eigi lúka oftar. Bið ek, at þú eignizk slíkt af fé okkru sem þú vilt. Bið ek, at þú eignizk slíkt af fé okkru sem þú vilt. En far útan ok ǽtlask ekki til hefnda eftir mik. En far útan ok ǽtlask ekki til hefnda eftir mik. En ef þú ferr eigi útan, þá mun þat verða þinn bani. En ef þú ferr eigi útan, þá mun þat verða þinn bani.

Austmaðr tekr vápn sín ok rǽzk í flokk með þeim. Austmaðr tekr vápn sín ok rǽzk í flokk með þeim.

Nú er þar til at taka, at Gunnarr ríðr austr yfir Þjórsá. Nú er þar til at taka, at Gunnarr ríðr austr yfir Þjórsá. En er hann var kominn skammt frá ánni, syfjaði hann mjǫk ok bað hann þá ǽja. En er hann var kominn skammt frá ánni, syfjaði hann mjǫk ok bað hann þá ǽja. Þeir gerðu svá. Þeir gerðu svá. Hann sofnaði fast. Hann sofnaði fast. Hann lét illa í svefni. Hann lét illa í svefni. Kolskeggr mǽlti: Kolskeggr mǽlti:

Dreymir Gunnar nú. Dreymir Gunnar nú. Hjǫrtr segir: Hjǫrtr segir:

Vekja vilda ek hann. Vekja vilda ek hann.

Eigi skal þat, segir Kolskeggr. Eigi skal þat, segir Kolskeggr. Njóta skal hann draums síns. Njóta skal hann draums síns.

Gunnarr lá mjǫk langa hríð ok varp síðan af sér skikkjunni ok var honum varmt mjǫk. Gunnarr lá mjǫk langa hríð ok varp síðan af sér skikkjunni ok var honum varmt mjǫk. Kolskeggr mǽlti: Kolskeggr mǽlti:

Hvat hefir þik dreymt, frǽndi? Hvat hefir þik dreymt, frǽndi?

Þat hefir mik dreymt, segir Gunnarr, at ek mun eigi riðit hafa ór Tungu svá fámennr, ef mik hefði þetta dreymt. Þat hefir mik dreymt, segir Gunnarr, at ek mun eigi riðit hafa ór Tungu svá fámennr, ef mik hefði þetta dreymt.

Seg, frǽndi, draum þinn. Seg, frǽndi, draum þinn.

Þat dreymði mik, segir Gunnarr, at ek þóttumsk ríða fram hjá Knafahólum. Þat dreymði mik, segir Gunnarr, at ek þóttumsk ríða fram hjá Knafahólum. Þar þóttumk ek sjá marga varga ok þótti mér allir at mér sǿkja, en ek snerumk undan fram at Rangá. Þar þóttumk ek sjá marga varga ok þótti mér allir at mér sǿkja, en ek snerumk undan fram at Rangá. Þá þótti mér þeir sǿkja at ǫllum megin, en vit vǫrðumsk. Þá þótti mér þeir sǿkja at ǫllum megin, en vit vǫrðumsk. Ek þóttumk skjóta af boga mínum alla þá, er first stóðu, þar til er þeir gengu svá at mér, at ek mátta honum ekki við koma. Ek þóttumk skjóta af boga mínum alla þá, er first stóðu, þar til er þeir gengu svá at mér, at ek mátta honum ekki við koma. Tók ek þá at vega með sverðinu annarri hendi, en ek lagða með atgeirnum annarri. Tók ek þá at vega með sverðinu annarri hendi, en ek lagða með atgeirnum annarri. Hlífða ek mér þá ekki, ok þóttumk ek þá eigi vita, hvat mér hlífði. Hlífða ek mér þá ekki, ok þóttumk ek þá eigi vita, hvat mér hlífði. Drap ek þá marga varga ok þú með mér, Kolskeggr, en Hjǫrt þótti mér þeir hafa undir ok slíta af honum brjóstit, ok hafði einn hjartað í munni sér. Drap ek þá marga varga ok þú með mér, Kolskeggr, en Hjǫrt þótti mér þeir hafa undir ok slíta af honum brjóstit, ok hafði einn hjartað í munni sér. En ek þóttumk verða svá reiðr, at ek hjó varginn með sverði í sundr fyrir aftan bóguna. En ek þóttumk verða svá reiðr, at ek hjó varginn með sverði í sundr fyrir aftan bóguna. Ok eftir þat þótti mér støkkva vargarnir. Ok eftir þat þótti mér støkkva vargarnir. Nú er þat ráð mitt, Hjǫrtr frǽndi, at þú ríðir vestr aftr í Tungu. Nú er þat ráð mitt, Hjǫrtr frǽndi, at þú ríðir vestr aftr í Tungu.

Eigi vil ek þat, segir hann, þó at ek vita vísan bana minn, þá vil ek þér fylgja. Eigi vil ek þat, segir hann, þó at ek vita vísan bana minn, þá vil ek þér fylgja.

Síðan riðu þeir ok koma austr hjá Knafahólum. Síðan riðu þeir ok koma austr hjá Knafahólum. Kolskeggr mǽlti: Kolskeggr mǽlti: Sér þú, frǽndi. Sér þú, frǽndi. mǫrg spjót koma upp hjá hólunum? mǫrg spjót koma upp hjá hólunum?

Ekki kemr mér þat at óvǫrum, segir Gunnarr, at draumr minn sannisk. Ekki kemr mér þat at óvǫrum, segir Gunnarr, at draumr minn sannisk.

Hvat skal nú til ráða? Hvat skal nú til ráða? segir Kolskeggr. segir Kolskeggr. Ek get, at þú vilir eigi renna undan þeim. Ek get, at þú vilir eigi renna undan þeim.

Ekki skulu þeir oss um þat spotta, segir Gunnarr. Ekki skulu þeir oss um þat spotta, segir Gunnarr. En ríða munum vér fram at Rangá í nesit. En ríða munum vér fram at Rangá í nesit. Þar var vígi nokkut. Þar var vígi nokkut.

Ríða þeir nú fram í nesit ok búask þar við. Ríða þeir nú fram í nesit ok búask þar við.

Kolr mǽlir, er þeir riðu hjá fram: Kolr mǽlir, er þeir riðu hjá fram: Skal renna nú, Gunnarr? Skal renna nú, Gunnarr? Kolskeggr segir: Kolskeggr segir:

Segðu svá fremi þat, er þessi dagr er allr. Segðu svá fremi þat, er þessi dagr er allr.

Síðan eggjaði Starkaðr sína menn. Síðan eggjaði Starkaðr sína menn. Snúa þeir þá fram í nesit at þeim. Snúa þeir þá fram í nesit at þeim. Sigurðr svínhǫfði fór fyrstr ok hafði tǫrguskjǫld einbyrðan, en sviðu í annarri hendi. Sigurðr svínhǫfði fór fyrstr ok hafði tǫrguskjǫld einbyrðan, en sviðu í annarri hendi. Gunnarr sér hann ok skýtr til hans af boganum. Gunnarr sér hann ok skýtr til hans af boganum. Hann brá upp skildinum, er hann sá ǫrina hátt fljúga, ok kom ǫrin í gegnum skjǫldinn ok í augat, svá at út kom um hnakkann, ok var þat víg fyrst. Hann brá upp skildinum, er hann sá ǫrina hátt fljúga, ok kom ǫrin í gegnum skjǫldinn ok í augat, svá at út kom um hnakkann, ok var þat víg fyrst. Annarri ǫr skaut hann at Ulfheðni, ráðamanni Starkaðar, ok kom sú á hann miðjan, ok fell hann fyrir fǿtr bónda einum, ok fell bóndinn um hann. Annarri ǫr skaut hann at Ulfheðni, ráðamanni Starkaðar, ok kom sú á hann miðjan, ok fell hann fyrir fǿtr bónda einum, ok fell bóndinn um hann. Kolskeggr kastaði til steini, ok kom í hǫfuð bóndanum, ok var þat hans bani. Kolskeggr kastaði til steini, ok kom í hǫfuð bóndanum, ok var þat hans bani.

Þá mǽlir Starkaðr: Þá mǽlir Starkaðr: Ekki mun oss þetta duga, at hann komi boganum við, ok gǫngum at fram vel ok snarpliga. Ekki mun oss þetta duga, at hann komi boganum við, ok gǫngum at fram vel ok snarpliga.

Síðan eggjaði hverr annan. Síðan eggjaði hverr annan. Gunnarr varði sik með boga ok ǫrum, meðan hann mátti. Gunnarr varði sik með boga ok ǫrum, meðan hann mátti. Síðan kastar hann þeim niðr. Síðan kastar hann þeim niðr. Tók hann þá atgeirinn ok sverðit ok vegr með báðum hǫndum. Tók hann þá atgeirinn ok sverðit ok vegr með báðum hǫndum. Er þá bardagi hinn harðasti lengi. Er þá bardagi hinn harðasti lengi. En þó vegr Gunnarr drjúgum menn ok Kolskeggr. En þó vegr Gunnarr drjúgum menn ok Kolskeggr.

Þá mǽlti Þorgeirr Starkaðarson: Þá mǽlti Þorgeirr Starkaðarson: Ek hét at fǿra Hildigunni hǫfuð þitt, Gunnarr. Ek hét at fǿra Hildigunni hǫfuð þitt, Gunnarr. Hann segir: Hann segir:

Ekki mun henni þat þykkja svá miklu varða, segir Gunnarr, en þó muntu þá verða nǽr at ganga. Ekki mun henni þat þykkja svá miklu varða, segir Gunnarr, en þó muntu þá verða nǽr at ganga.

Þorgeirr mǽlti við brǿðr sína: Þorgeirr mǽlti við brǿðr sína: Hlaupum vér at honum fram allir senn. Hlaupum vér at honum fram allir senn. Hann hefir engi skjǫld, ok munum vér hafa ráð hans í hendi. Hann hefir engi skjǫld, ok munum vér hafa ráð hans í hendi.

Þeir hljópu fram Bǫrkr ok Þorkell ok urðu skjótari en Þorgeirr. Þeir hljópu fram Bǫrkr ok Þorkell ok urðu skjótari en Þorgeirr. Bǫrkr høggr til Gunnars. Bǫrkr høggr til Gunnars. Hann laust við atgeirnum svá hart, at sverðit hraut ór hendi Berki. Hann laust við atgeirnum svá hart, at sverðit hraut ór hendi Berki. Sér hann þá til annarrar handar Þorkel standa í hǫggfǿri við sik. Sér hann þá til annarrar handar Þorkel standa í hǫggfǿri við sik. Gunnarr stóð nokkut hǫllum fǿti. Gunnarr stóð nokkut hǫllum fǿti. Gunnarr sveiflar sverðinu ok kom á halsinn Þorkatli, ok fauk af hǫfuðit. Gunnarr sveiflar sverðinu ok kom á halsinn Þorkatli, ok fauk af hǫfuðit.

Kolr mǽlti Egils son: Kolr mǽlti Egils son: Látið mik fram at Kolskeggi, því at ek hefi þat mǽlt, at vit myndim jafnfǿrir menn til vígs. Látið mik fram at Kolskeggi, því at ek hefi þat mǽlt, at vit myndim jafnfǿrir menn til vígs.

Slíkt megum vit nú reyna, segir Kolskeggr. Slíkt megum vit nú reyna, segir Kolskeggr.

Kolr leggr til hans spjóti. Kolr leggr til hans spjóti. Kolskeggr vá þá mann ok átti sem mest at starfa ok kom hann eigi fyrir sik skildinum, ok kom lagit í lǽrit útanfótar, ok gekk í gegnum. Kolskeggr vá þá mann ok átti sem mest at starfa ok kom hann eigi fyrir sik skildinum, ok kom lagit í lǽrit útanfótar, ok gekk í gegnum.

Kolskeggr brásk við fast ok óð at honum ok hjó með saxinu á lǽrit ok undan fótinn ok mǽlti: Kolskeggr brásk við fast ok óð at honum ok hjó með saxinu á lǽrit ok undan fótinn ok mǽlti: Hvárt nam þik eða eigi? Hvárt nam þik eða eigi?

Þess galt ek, segir Kolr, er ek var berskjaldaðr, ok stóð nokkura stund á hinn fótinn ok leit á stúfinn. Þess galt ek, segir Kolr, er ek var berskjaldaðr, ok stóð nokkura stund á hinn fótinn ok leit á stúfinn. Kolskeggr mǽlti: Kolskeggr mǽlti:

Eigi þarftu at hyggja. Eigi þarftu at hyggja. Jafnt er sem þér sýnisk. Jafnt er sem þér sýnisk. Af er fótrinn. Af er fótrinn.

Kolr fell þá dauðr niðr. Kolr fell þá dauðr niðr. En er þetta sér Egill, hleypr hann at Gunnari ok høggr til hans. En er þetta sér Egill, hleypr hann at Gunnari ok høggr til hans. Gunnarr leggr í móti atgeirnum, ok kom á Egil miðjan. Gunnarr leggr í móti atgeirnum, ok kom á Egil miðjan. Gunnarr vegr hann upp á atgeirnum ok kastar honum út á Rangá. Gunnarr vegr hann upp á atgeirnum ok kastar honum út á Rangá.

Þá mǽlti Starkaðr: Þá mǽlti Starkaðr: Allvesall ertu, Þórir austmaðr, er þú sitr hjá. Allvesall ertu, Þórir austmaðr, er þú sitr hjá. Nú er veginn Egill, húsbóndi þinn ok mágr. Nú er veginn Egill, húsbóndi þinn ok mágr. Þá spratt Þórir upp ok var mjǫk reiðr. Þá spratt Þórir upp ok var mjǫk reiðr. Hjǫrtr hafði orðit 2 manna bani. Hjǫrtr hafði orðit 2 manna bani. Austmaðr hleypr at honum ok høggr framan á brjóstit. Austmaðr hleypr at honum ok høggr framan á brjóstit. Hjǫrtr fell þá þegar dauðr. Hjǫrtr fell þá þegar dauðr. Gunnarr sér þetta ok varpar sér skjótt til hǫggs við austmanninn ok høggr hann í sundr í miðju. Gunnarr sér þetta ok varpar sér skjótt til hǫggs við austmanninn ok høggr hann í sundr í miðju. Litlu síðar skýtr Gunnarr til Barkar atgeirnum, ok kom á hann miðjan ok í gegnum hann ok niðr í vǫllinn. Litlu síðar skýtr Gunnarr til Barkar atgeirnum, ok kom á hann miðjan ok í gegnum hann ok niðr í vǫllinn. Þá høggr Kolskeggr hǫfuð af Hauki Egilssyni, en Gunnarr hǫnd af Óttari í ǫlbogabót. Þá høggr Kolskeggr hǫfuð af Hauki Egilssyni, en Gunnarr hǫnd af Óttari í ǫlbogabót.

Þá mǽlir Starkaðr: Þá mǽlir Starkaðr: Flýjum nú, ekki er hér við menn um at eiga. Flýjum nú, ekki er hér við menn um at eiga. Gunnarr mǽlir: Gunnarr mǽlir:

Þat mun ykkr þykkja illt til frásagnar, ef ekki skal mega sjá á ykkr, at þit hafið í bardaga verit. Þat mun ykkr þykkja illt til frásagnar, ef ekki skal mega sjá á ykkr, at þit hafið í bardaga verit.

Síðan hljóp Gunnarr at þeim feðgum ok veitti þeim áverka. Síðan hljóp Gunnarr at þeim feðgum ok veitti þeim áverka. Eftir þat skilðu þeir, ok hǫfðu þeir Gunnarr marga þá sǽrða, er undan heldu. Eftir þat skilðu þeir, ok hǫfðu þeir Gunnarr marga þá sǽrða, er undan heldu.

Á fundinum létusk 14 menn ok Hjǫrtr hinn fimmtándi. Á fundinum létusk 14 menn ok Hjǫrtr hinn fimmtándi. Gunnarr reiddi Hjǫrt heim á skildi sínum, ok var hann þar heygðr. Gunnarr reiddi Hjǫrt heim á skildi sínum, ok var hann þar heygðr. Margir menn hǫrmuðu hann, því at hann var vinsǽll. Margir menn hǫrmuðu hann, því at hann var vinsǽll.

Starkaðr kom ok heim, ok grǿddi Hildigunnr sár þeirra Þorgeirs ok mǽlir: Starkaðr kom ok heim, ok grǿddi Hildigunnr sár þeirra Þorgeirs ok mǽlir: Yðr vǽri mikit gefanda til, at þér hefðið ekki illt átt við Gunnar. Yðr vǽri mikit gefanda til, at þér hefðið ekki illt átt við Gunnar.

Svá vǽri þat, segir Starkaðr. Svá vǽri þat, segir Starkaðr.

Steinvǫr í Sandgili bað Þorgrím austmann vera fyrir fjárforráðum ok fara eigi útan ok muna svá lát félaga síns ok frǽnda. Steinvǫr í Sandgili bað Þorgrím austmann vera fyrir fjárforráðum ok fara eigi útan ok muna svá lát félaga síns ok frǽnda. Hann segir: Hann segir:

Þat spáði mér Þórir, félagi minn, at ek munda falla fyrir Gunnari, ef ek vǽra hér á landi, ok mun hann vita þat fyrir, er hann vissi dauða sinn. Þat spáði mér Þórir, félagi minn, at ek munda falla fyrir Gunnari, ef ek vǽra hér á landi, ok mun hann vita þat fyrir, er hann vissi dauða sinn.

Ek mun gefa þér til Guðrúnu, dóttur mína, ok féit allt at helmingi við mik. Ek mun gefa þér til Guðrúnu, dóttur mína, ok féit allt at helmingi við mik.

Eigi vissa ek, at þú mundir þat svá miklu kaupa, segir hann. Eigi vissa ek, at þú mundir þat svá miklu kaupa, segir hann.

Síðan kaupa þau þessu, at hann skal fá hennar, ok er boð þat um sumarit. Síðan kaupa þau þessu, at hann skal fá hennar, ok er boð þat um sumarit.

Gunnarr ríðr til Bergþórshváls, ok með honum Kolskeggr. Gunnarr ríðr til Bergþórshváls, ok með honum Kolskeggr. Njáll var úti ok synir hans ok gengu í móti ok fǫgnuðu þeim vel. Njáll var úti ok synir hans ok gengu í móti ok fǫgnuðu þeim vel. Síðan gengu þeir á tal. Síðan gengu þeir á tal. Gunnarr mǽlti: Gunnarr mǽlti:

Hingat em ek kominn at sǿkja at þér traust ok heilrǽði. Hingat em ek kominn at sǿkja at þér traust ok heilrǽði.

Njáll segir, at þat var makligt. Njáll segir, at þat var makligt.

Ek hefi ratat í vandrǽði mikil ok drepit menn, ok vil ek vita, segir Gunnarr, hversu þú vilt láta nú með fara. Ek hefi ratat í vandrǽði mikil ok drepit menn, ok vil ek vita, segir Gunnarr, hversu þú vilt láta nú með fara.

Þat munu margir mǽla, segir Njáll, at þú hafir mjǫk verit til neyddr. Þat munu margir mǽla, segir Njáll, at þú hafir mjǫk verit til neyddr. En nú skaltu gefa mér tóm til ráðagerðarinnar. En nú skaltu gefa mér tóm til ráðagerðarinnar.

Njáll gekk í brott einn saman ok hugsaði málit ok kom aftr síðan ok mǽlti: Njáll gekk í brott einn saman ok hugsaði málit ok kom aftr síðan ok mǽlti: Nú hefi ek nokkut at hugat, ok lízk mér sem þetta mál muni nú nokkut með kappi ok harðfengi verða at gera. Nú hefi ek nokkut at hugat, ok lízk mér sem þetta mál muni nú nokkut með kappi ok harðfengi verða at gera. Þorgeirr hefir barnat Þorfinnu, frǽndkonu mína, ok mun ek selja þér legorðssǫkina. Þorgeirr hefir barnat Þorfinnu, frǽndkonu mína, ok mun ek selja þér legorðssǫkina. Aðra skóggangssǫk sel ek þér á hendr Starkaði, er hann hefir hǫggvit í skógi mínum á Þríhyrningshalsum, ok skaltu sǿkja þǽr sakir báðar. Aðra skóggangssǫk sel ek þér á hendr Starkaði, er hann hefir hǫggvit í skógi mínum á Þríhyrningshalsum, ok skaltu sǿkja þǽr sakir báðar. Þú skalt fara þangat sem þér bǫrðuzk ok grafa upp ina dauðu ok nefna vátta at benjum, at þú óhelgar alla hina dauðu fyrir þat, er þeir fóru með þann hug til fundar at veita þér ákvámur ok bráðan bana ok brǿðrum þínum. Þú skalt fara þangat sem þér bǫrðuzk ok grafa upp ina dauðu ok nefna vátta at benjum, at þú óhelgar alla hina dauðu fyrir þat, er þeir fóru með þann hug til fundar at veita þér ákvámur ok bráðan bana ok brǿðrum þínum. En ef þetta er prófat á þingi, ok því sé við lostit, at þú hafir áðr lostit Þorgeir ok megir hvárki sǿkja þína sǫk né annarra, þá mun ek svara því máli ok segja, at ek helgaða þik á Þingskálaþingi, at þú skyldir bǽði mega sǿkja þitt mál ok annarra, ok mun þá verða svarat máli því. En ef þetta er prófat á þingi, ok því sé við lostit, at þú hafir áðr lostit Þorgeir ok megir hvárki sǿkja þína sǫk né annarra, þá mun ek svara því máli ok segja, at ek helgaða þik á Þingskálaþingi, at þú skyldir bǽði mega sǿkja þitt mál ok annarra, ok mun þá verða svarat máli því. Þú skalt ok finna Tyrfing í Berjanesi, ok skal hann selja þér sǫk á hǫnd Ǫnundi, er málit á eftir Egil, bróður sinn. Þú skalt ok finna Tyrfing í Berjanesi, ok skal hann selja þér sǫk á hǫnd Ǫnundi, er málit á eftir Egil, bróður sinn.

Reið þá Gunnarr heim fyrst. Reið þá Gunnarr heim fyrst.

En nokkurum nóttum síðar riðu þeir Njáls synir ok Gunnarr þangat til, sem líkin váru, ok grófu þá upp alla, sem jarðaðir váru. En nokkurum nóttum síðar riðu þeir Njáls synir ok Gunnarr þangat til, sem líkin váru, ok grófu þá upp alla, sem jarðaðir váru. Stefndi Gunnarr þeim ǫllum þá til óhelgi fyrir atfǫr ok fjǫrráð ok reið heim eftir þat. Stefndi Gunnarr þeim ǫllum þá til óhelgi fyrir atfǫr ok fjǫrráð ok reið heim eftir þat. Þetta haust it sama kom út Valgarðr inn grái ok fór heim til Hofs. Þetta haust it sama kom út Valgarðr inn grái ok fór heim til Hofs. Þorgeirr ferr at finna þá Mǫrð ok Valgarð ok sagði, hver firn í váru, er Gunnarr skyldi hafa óhelgat þá alla, er hann hafði vegit. Þorgeirr ferr at finna þá Mǫrð ok Valgarð ok sagði, hver firn í váru, er Gunnarr skyldi hafa óhelgat þá alla, er hann hafði vegit. Valgarðr kvað þetta vera mundu ráð Njáls ok þó eigi ǫll upp komin, þau sem hann mundi hafa ráðit honum. Valgarðr kvað þetta vera mundu ráð Njáls ok þó eigi ǫll upp komin, þau sem hann mundi hafa ráðit honum. Þorgeirr bað þá feðga liðveizlu ok atgǫngu, en þeir fóru lengi undan ok mǽltu til fé mikit. Þorgeirr bað þá feðga liðveizlu ok atgǫngu, en þeir fóru lengi undan ok mǽltu til fé mikit. At lyktum var þat í ráðagerðum, at Mǫrðr skyldi biðja Þorkǫtlu, dóttur Gizurar hvíta, ok skyldi Þorgeirr þegar ríða vestr um ár með þeim Valgarði ok Merði, ok fór hann þá eigi heim. At lyktum var þat í ráðagerðum, at Mǫrðr skyldi biðja Þorkǫtlu, dóttur Gizurar hvíta, ok skyldi Þorgeirr þegar ríða vestr um ár með þeim Valgarði ok Merði, ok fór hann þá eigi heim.

Þetta haust hið sama kom út Valgarður hinn grái og fór heim til Hofs. Þetta haust it sama kom út Valgarðr inn grái ok fór heim til Hofs. Þorgeir fór að finna þá Valgarð og Mörð og sagði hver firn voru er Gunnar skyldi hafa óhelgað þá alla er hann hafði vegið. Þorgeirr fór at finna þá Valgarð ok Mǫrð ok sagði hver firn váru er Gunnar skyldi hafa óhelgat þá alla er hann hafði vegit. Valgarður kvað það vera mundu ráð Njáls og þó eigi öll upp komin þau sem hann mundi ráða honum. Valgarður kvað þat vera mundu ráð Njáls ok þó eigi ǫll upp komin þau sem hann mundi ráða honum. Þorgeir bað þá feðga liðveislu og atgöngu en þeir fóru lengi undan og mæltu til fé mikið að lyktum. Þorgeirr bað þá feðga liðveizlu ok atgǫngu en þeir fóru lengi undan ok mǽltu til fé mikit at lyktum. Var það í ráðagerðum að Mörður skyldi biðja Þorkötlu dóttur Gissurar hvíta og skyldi Þorgeir þegar ríða vestur um ár með þeim Valgarði og Merði. Var þat í ráðagerðum at Mǫrðr skyldi biðja Þorkǫtlu dóttur Gissurar hvíta ok skyldi Þorgeirr þegar ríða vestr um ár með þeim Valgarði ok Merði.

Annan dag eftir riðu þeir tólf saman og komu til Mosfells og var þeim þar vel fagnað, voru þar um nóttina. Annan dag eftir riðu þeir tólf saman ok kómu til Mosfells ok var þeim þar vel fagnat, váru þar um nóttina. Vekja þeir þá til við Gissur um bónorðið. Vekja þeir þá til við Gissur um bónorðit. Lýkur svo með þeim að ráðin skyldu takast og skyldi boð vera á hálfs mánaðar fresti að Mosfelli. Lýkur svá með þeim at ráðin skyldi takast ok skyldi boð vera á halfs mánaðar fresti at Mosfelli. Ríða þeir heim. Ríða þeir heim. Síðan fjölmenna þeir feðgar mjög til boðsins. Síðan fjǫlmenna þeir feðgar mjǫk til boðsins. Var þar og margt fyrirboðsmanna og fór það vel fram. Var þar ok margt fyrirboðsmanna ok fór þat vel fram. Fór Þorkatla heim með Merði og var fyrir búi en Valgarður fór utan um sumarið. Fór Þorkatla heim með Merði ok var fyrir búi en Valgarðr fór útan um sumarit.

Mörður eggjar Þorgeir á um málatilbúnað við Gunnar. Mǫrðr eggjar Þorgeirr á um málatilbúnað við Gunnar. Þorgeir fór að finna Önund í Tröllaskógi, biður hann nú búa til vígsmálið Egils bróður síns og sona hans " en eg mun búa til vígsmál bræðra minna og áverkamál mitt og föður míns. " Þorgeirr fór at finna Ǫnund í Tröllaskógi, biðr hann nú búa til vígsmálit Egils bróður síns ok sona hans " en ek mun búa til vígsmál brǿðra minna ok áverkamál mitt ok fǫður míns. "

Önundur kvaðst þess albúinn. Ǫnundr kvazk þess albúinn. Fara þeir þá og lýsa vígunum og kveðja níu vettvangsbúa. Fara þeir þá ok lýsa vígunum ok kveðja níu vettvangsbúa.

Þessi málatilbúnaður spurðist til Hlíðarenda. Þessi málatilbúnaður spurðisk til Hlíðarenda. Ríður Gunnar þá að finna Njál og segir honum og spurði hvað hann vildi þá láta að gera. Ríðr Gunnar þá at finna Njál ok segir honum ok spurði hvat hann vildi þá láta at gera.

" Nú skalt þú, " segir Njáll, " stefna vettvangsbúum og nábúum saman og nefna votta fyrir búum og kjósa Kol til veganda að vígi Hjartar bróður þíns því að það er rétt. " Nú skalt þú, " segir Njáll, " stefna vettvangsbúum ok nábúum saman ok nefna votta fyrir búum ok kjósa Kol til veganda at vígi Hjartar bróður þíns því at þat er rétt. Síðan skalt þú lýsa víginu á hendur Kol þó að hann sé dauður. Síðan skalt þú lýsa víginu á hendr Kol þó at hann sé dauðr. Þá skalt þú nefna þér votta og kveðja búa alþingisreiðar að bera um það hvort þeir væru í aðvist og aðsókn þá er Hjörtur var veginn. Þá skalt þú nefna þér votta ok kveðja búa alþingisreiðar at bera um þat hvárt þeir vǽri í aðvist ok aðsókn þá er Hjǫrtr var veginn. Nú skalt þú og stefna Þorgeiri um legorðssökina og svo Önundi í Tröllaskógi um sökina Tyrfings. " Nú skalt þú ok stefna Þorgeiri um legorðssǫkina ok svá Ǫnundi í Tröllaskógi um sǫkina Tyrfings. "

Gunnar fór með öllu sem Njáll kenndi ráð til. Gunnar fór með ǫllu sem Njáll kenndi ráð til. Þetta þótti mönnum undarlegur málatilbúnaður. Þetta þótti mǫnnum undarlegr málatilbúnaður. Fara nú þessi mál til þings. Fara nú þessi mál til þings.

Gunnar reið til þings og Njáll og synir hans og Sigfússynir. Gunnar reið til þings ok Njáll ok synir hans ok Sigfússynir. Gunnar hafði sendan mann mágum sínum að þeir skyldu ríða til þings og fjölmenna mjög og kvað sér þetta mundu vera mjög harðdrægt. Gunnar hafði sendan mann mágum sínum at þeir skuldu ríða til þings ok fjǫlmenna mjǫk ok kvað sér þetta mundu vera mjǫk harðdrǿgt. Þeir fjölmenntu mjög vestan. Þeir fjǫlmenntu mjǫk vestan.

Mörður reið til þings og Runólfur úr Dal og þeir undan Þríhyrningi og Önundur úr Tröllaskógi. Mǫrðr reið til þings ok Runólfr ór Dal ok þeir undan Þríhyrningi ok Ǫnundr ór Tröllaskógi.

Annan dag eftir ríða þeir heiman 12 ok koma til Mosfells. Annan dag eftir ríða þeir heiman 12 ok koma til Mosfells. Váru þar um nóttina. Váru þar um nóttina. Vekja þeir þá til mála við Gizur um bónorðit. Vekja þeir þá til mála við Gizur um bónorðit. Lýkr svá þar með þeim, at ráðin skuldu takask, ok skyldi boð vera á halfs mánaðar fresti at Mosfelli. Lýkr svá þar með þeim, at ráðin skuldu takask, ok skyldi boð vera á halfs mánaðar fresti at Mosfelli. Ríða þeir heim. Ríða þeir heim. Síðan fjǫlmenna þeir feðgar mjǫk til boðsins. Síðan fjǫlmenna þeir feðgar mjǫk til boðsins. Var þar ok margt fyrirboðsmanna, ok fór þat vel fram. Var þar ok margt fyrirboðsmanna, ok fór þat vel fram. Fór Þorkatla heim með Merði ok var fyrir búi, en Valgarðr fór útan um sumarit. Fór Þorkatla heim með Merði ok var fyrir búi, en Valgarðr fór útan um sumarit.

Mǫrðr eggjar Þorgeir á um málatilbúnuð við Gunnar. Mǫrðr eggjar Þorgeir á um málatilbúnuð við Gunnar. Þorgeirr fór at finna Ǫnund, biðr hann nú búa til vígsmál bróður síns ok sona hans. Þorgeirr fór at finna Ǫnund, biðr hann nú búa til vígsmál bróður síns ok sona hans. En ek mun búa til vígsmál brǿðra minna ok áverkamál mitt ok fǫður míns. En ek mun búa til vígsmál brǿðra minna ok áverkamál mitt ok fǫður míns.

Hann kvazk þess albúinn. Hann kvazk þess albúinn. Fara þeir þá ok lýsa vígunum ok kveðja heiman 9 vǽttvangsbúa. Fara þeir þá ok lýsa vígunum ok kveðja heiman 9 vǽttvangsbúa.

Þessi málatilbúnuðr spurðisk til Hlíðarenda. Þessi málatilbúnuðr spurðisk til Hlíðarenda. Reið Gunnarr þá at finna Njál ok segir honum ok spurði, hvat hann vildi þá láta at gera. Reið Gunnarr þá at finna Njál ok segir honum ok spurði, hvat hann vildi þá láta at gera.

Nú skaltu, segir Njáll, stefna vǽttvangsbúum þínum ok nábúum saman ok nefna vátta fyrir búum ok kjósa Kol til veganda at vígi Hjartar, bróður þíns, því at þat er rétt. Nú skaltu, segir Njáll, stefna vǽttvangsbúum þínum ok nábúum saman ok nefna vátta fyrir búum ok kjósa Kol til veganda at vígi Hjartar, bróður þíns, því at þat er rétt. Síðan skaltu lýsa vígsǫkinni á hǫnd Kol, þó at hann sé dauðr. Síðan skaltu lýsa vígsǫkinni á hǫnd Kol, þó at hann sé dauðr. Þá skaltu nefna þér vátta ok kveðja búa alþingisreiðar at bera um þat, hvárt þeir vǽri í atvist ok atsókn, þá er Hjǫrtr var veginn. Þá skaltu nefna þér vátta ok kveðja búa alþingisreiðar at bera um þat, hvárt þeir vǽri í atvist ok atsókn, þá er Hjǫrtr var veginn. Nú skaltu ok stefna Þorgeiri um legorðssǫkina ok svá Ǫnundi í Trollaskógi um sǫkina Tyrfings. Nú skaltu ok stefna Þorgeiri um legorðssǫkina ok svá Ǫnundi í Trollaskógi um sǫkina Tyrfings.

Gunnarr ferr nú at ǫllu svá sem honum váru ráð til kennd af Njáli. Gunnarr ferr nú at ǫllu svá sem honum váru ráð til kennd af Njáli. Þetta þótti ǫllum undarligr málatilbúnuðr. Þetta þótti ǫllum undarligr málatilbúnuðr. Fara nú þessi mál til þings. Fara nú þessi mál til þings.

Gunnarr reið til þings, ok synir Njáls ok Sigfúss synir. Gunnarr reið til þings, ok synir Njáls ok Sigfúss synir. Gunnarr hafði ok sent menn mágum sínum, at þeir skyldi ríða til þings ok fjǫlmenna mjǫk, kvað þeim þetta mjǫk kappdrǿgt mundu verða. Gunnarr hafði ok sent menn mágum sínum, at þeir skyldi ríða til þings ok fjǫlmenna mjǫk, kvað þeim þetta mjǫk kappdrǿgt mundu verða. Þeir fjǫlmenntu mjǫk vestan. Þeir fjǫlmenntu mjǫk vestan.

Mǫrðr Valgarðsson reið til þings ok Rúnolfr ór Dal ok þeir undan Þríhyrningi ok Ǫnundr ór Trollaskógi. Mǫrðr Valgarðsson reið til þings ok Rúnolfr ór Dal ok þeir undan Þríhyrningi ok Ǫnundr ór Trollaskógi.