Bókastaðir

Gunnar reið til þings og allir Sigfússynir, svo Njáll og synir hans. Gunnar reið til þings ok allir Sigfússynir, svá Njáll ok synir hans. Þeir gengu með Gunnari allir og var það mælt að engi flokkur mundi jafn harðsnúinn þeim. Þeir gengu með Gunnari allir ok var þat mǽlt at engi flokkr myndi jafn harðsnúinn þeim.

Gunnar gekk einn dag til búðar Dalamanna. Gunnar gekk einn dag til búðar Dalamanna. Hrútur var við búð og Höskuldur og fögnuðu þeir vel Gunnari. Hrútr var við búð ok Hǫskuldr ok fǫgnuðu þeir vel Gunnari. Gunnar segir þeim alla sögu um málaferli þessi. Gunnar segir þeim alla sǫgu um málaferli þessi.

" Hvað leggur Njáll til ráðs? " segir Hrútur. " Hvat leggr Njáll til ráðs? " segir Hrútr.

Gunnar svaraði: " Hann bað mig finna ykkur bræður og segja svo að eitt ráð mundi honum um það sýnast sem ykkur. " Gunnar svaraði: " Hann bað mik finna ykkr brǿðr ok segja svá at eitt ráð myndi honum um þat sýnast sem ykkr. "

" Það vill hann þá, " segir Hrútur, " að eg kveði upp fyrir vensla sakir og skal svo vera. " Þat vill hann þá, " segir Hrútr, " at ek kveða upp fyrir vensla sakir ok skal svá vera. Þú skalt skora á hólm Gissuri hvíta ef þeir bjóða þér eigi sjálfdæmi en Kolskeggur Geiri goða. Þú skalt skora á hólm Gissuri hvíta ef þeir bjóða þér eigi sjálfdæmi en Kolskeggr Geiri goða. En fást munu menn til að ganga að móti Otkatli og bræðrum hans. En fást munu menn til at ganga at móti Otkeli ok brǿðrum hans. Og höfum vér nú lið svo mikið allir saman að þú mátt fram koma slíku sem þú vilt. " Ok hǫfum vér nú lið svá mikit allir saman at þú mátt fram koma slíku sem þú vill. "

Gunnar gekk heim til búðar og sagði Njáli. Gunnar gekk heim til búðar ok sagði Njáli.

" Slíks var mér von, " sagði Njáll. " Slíks var mér ván, " sagði Njáll.

Úlfur aurgoði varð vís þessar ráðagerðar og sagði Gissuri. Úlfr aurgoði varð vís þessar ráðagerðar ok sagði Gissuri.

Gissur mælti til Otkels: " Hver lagði það til ráðs með þér að þú skyldir stefna Gunnari? " Gissr mǽlti til Otkels: " Hver lagði þat til ráðs með þér at þú skyldir stefna Gunnari? "

" Skammkell sagði mér að það væri ráðagerð ykkur Geirs goða, " segir Otkell. " Skammkell sagði mér at þat vǽri ráðagerð ykkr Geirs goða, " segir Otkell.

" En hvar er mannfýla sú, " segir Gissur, " er þetta hefir logið? " " En hvar er mannfýla sú, " segir Gissr, " er þetta hefir logit? "

" Hann liggur sjúkur heima að búð, " segir Otkell. " Hann liggr sjúkr heima at búð, " segir Otkell.

" Þar er hann standi aldrei upp, " segir Gissur. " Þar er hann standi aldrei upp, " segir Gissr. " En nú skulum vér allir ganga að finna Gunnar og bjóða honum sjálfdæmi og veit eg þó eigi hvort hann vill þau nú taka. " " En nú skulum vér allir ganga at finna Gunnar ok bjóða honum sjálfdæmi ok veit ek þó eigi hvárt hann vill þau nú taka. "

Margir menn mæltu illt við Skammkel og lá hann sjúkur um allt þingið. Margir menn mǽltu illt við Skammkel ok lá hann sjúkr um allt þingit.

Þeir Gissur gengu til búðar Gunnars. Þeir Gissr gengu til búðar Gunnars. Kennd var för þeirra og var sagt Gunnari inn í búðina. Kennd var fǫr þeira ok var sagt Gunnari inn í búðina. Þeir gengu út allir og fylktu. Þeir gengu út allir ok fylktu. Gissur hvíti gekk fyrstur. Gissur hvíti gekk fyrstr.

Hann mælti er þeir fundust: " Það er boð vort Gunnar að þú dæmir sjálfur málið ykkart Otkels. " Hann mǽlti er þeir fundusk: " Þat er boð vort Gunnar at þú dǿmir sjálfr málit ykkart Otkels. "

" Fjarri mun það þá þínu ráði, " segir Gunnar, " er mér var stefnt. " " Fjarri mun þat þá þínu ráði, " segir Gunnar, " er mér var stefnt. "

" Eigi réð eg því, " segir Gissur, " og hvorgi okkar Geirs. " " Eigi réð ek því, " segir Gissr, " ok hvorgi okkar Geirs. "

" Þá muntu vilja synja þess með skynsemd, " segir Gunnar. " Þá munt vilja synja þess með skynsemd, " segir Gunnar.

" Hvers beiðist þú um? " segir Gissur. " Hvers beiðisk þú um? " segir Gissr.

" Þess að þú vinnir eið, " segir Gunnar. " Þess at þú vinnir eið, " segir Gunnar.

" Það vil eg gera, " segir Gissur, " ef þú vilt þiggja sjálfdæmið. " " Þat vil ek gera, " segir Gissr, " ef þú vill þiggja sjálfdæmið. "

" Það bauð eg fyrir stundu, " segir Gunnar, " en nú þykir mér um meira að dæma. " " Þat bauð ek fyrir stundu, " segir Gunnar, " en nú þykkir mér um meira at dǿma. "

Njáll mælti: " Eigi er að níta sjálfdæminu, þess að meiri sæmdar er fyrir vert, er meira er málið. " Njáll mǽlti: " Eigi er at níta sjálfdæminu, þess at meiri sæmdar er fyrir vert, er meira er málit. "

Gunnar mælti: " Gera mun eg til skaps vina minna að dæma málið. Gunnar mǽlti: " Gera mun ek til skaps vina minna at dǿma málit. En það ræð eg Otkatli að ekki geri hann til saka við mig síðan. " En þat rǽð ek Otkeli at ekki geri hann til saka við mik síðan. "

Þá var sent eftir Höskuldi og Hrúti og komu þeir þangað til. Þá var sent eftir Hǫskuldi ok Hrúti ok kómu þeir þangat til. Vann þá Gissur eið og Geir goði en Gunnar gerði gerðina og réðst við engann mann um og síðan sagði hann upp gerðina. Vann þá Gissr eið ok Geirr goði en Gunnar gerði gerðina ok rézk við engann mann um ok síðan sagði hann upp gerðina.

" Það er gerð mín, " sagði hann, " að eg geri verð húss og matar þess er inni var. " Þat er gerð mín, " sagði hann, " at ek gera verð húss ok matar þess er inni var. En fyrir þrælinn vil eg þér ekki bæta þar er þú leyndir annmarka á honum. En fyrir þrǽlinn vil ek þér ekki bǿta þar er þú leyndir annmarka á honum. Geri eg hann þér til handa Otkell því að þar eru eyru sæmst sem óxu. Geri ek hann þér til handa Otkeli því at þar eru eyru sǿmst sem óxu. Met eg svo sem þér hafið stefnt mér til háðungar og fyrir það dæmi eg eigi minna til handa mér en vert er þetta fé, húsið og það er inni brann. Met ek svá sem þér hafið stefnt mér til háðungar ok fyrir þat dǿmi ek eigi minna til handa mér en vert er þetta fé, húsit ok þat er inni brann. En ef yður þykir betra að vér séum ósáttir þá læt eg þess enn kost en gert hefi eg þá enn eitt ráð fyrir mér og skal það þá fram koma. " En ef yðr þykkir betra at vér sém ósáttir þá lǽt ek þess enn kost en gert hefi ek þá enn eitt ráð fyrir mér ok skal þat þá fram koma. "

Gissur svarar: " Það viljum vér að þú gjaldir ekki fé en þess beiðum vér að þú sért vinur Otkels. " Gissr svarar: " Þat viljum vér at þú gjaldir ekki fé en þess beiðum vér at þú sér vinr Otkels. "

" Það skal verða aldrei, " segir Gunnar, " meðan eg lifi og mun hann hafa vináttu Skammkels. " Þat skal verða aldrei, " segir Gunnar, " meðan ek lifi ok mun hann hafa vináttu Skammkels. Þeirri hefir hann lengi hlítt. " Þeirri hefir hann lengi hlítt. "

Gissur svarar: " Þó viljum vér nú lúka málinu þó að þú ráðir einn skildaganum. " Gissr svarar: " Þó viljum vér nú lúka málinu þó at þú ráðir einn skildaganum. "

Voru þá handsalaðar þessar sættir allar. Váru þá handsalaðar þessar sǽttir allar.

Gunnar mælti til Otkels: " Ráðlegra er þér að fara til frænda þinna. Gunnar mǽlti til Otkels: " Ráðlegra er þér at fara til frǽnda þinna. En ef þú vilt vera þar í sveit þá ger þú ekki til saka við mig. " En ef þú vill vera þar í sveit þá ger þú ekki til saka við mik. "

Gissur mælti: " Þetta er heilræði og skal hann svo gera. " Gissr mǽlti: " Þetta er heilrǽði ok skal hann svá gera. "

Gunnar hafði mikla sæmd af málinu. Gunnar hafði mikla sæmd af málinu. Riðu menn síðan heim af þingi. Riðu menn síðan heim af þingi. Situr nú Gunnar í búi sínu og er nú kyrrt um hríð. Sitr nú Gunnar í búi sínu ok er nú kyrrt um hríð.

Rúnolfr hét maðr, sonr Ulfs aurgoða. Rúnolfr hét maðr, sonr Ulfs aurgoða. Hann bjó í Dal fyrir austan Markarfljót. Hann bjó í Dal fyrir austan Markarfljót. Hann gisti Otkel, er hann reið af þingi. Hann gisti Otkel, er hann reið af þingi. Otkell gaf honum oxa alsvartan, 9 vetra gamlan. Otkell gaf honum oxa alsvartan, 9 vetra gamlan. Rúnolfr þakkaði honum gjǫfina ok bauð honum heim, þá er hann vildi fara, ok stóð þetta heimboð nokkut skeið svá, at hann fór eigi. Rúnolfr þakkaði honum gjǫfina ok bauð honum heim, þá er hann vildi fara, ok stóð þetta heimboð nokkut skeið svá, at hann fór eigi. Rúnolfr sendi honum oft menn ok minnti á, at hann skyldi fara, ok hét hann jafnan ferðinni. Rúnolfr sendi honum oft menn ok minnti á, at hann skyldi fara, ok hét hann jafnan ferðinni. Otkell átti hesta 2 bleikálótta. Otkell átti hesta 2 bleikálótta. Þeir váru beztir reiðhestar í heraðinu ok svá elskr hvárr at ǫðrum, at hvárr rann eftir ǫðrum. Þeir váru beztir reiðhestar í heraðinu ok svá elskr hvárr at ǫðrum, at hvárr rann eftir ǫðrum.

Austmaðr var á vist með Otkeli, er Auðolfr hét. Austmaðr var á vist með Otkeli, er Auðolfr hét. Hann lagði hug á Signýju, dóttur Otkels. Hann lagði hug á Signýju, dóttur Otkels. Auðolfr var mikill maðr vexti ok sterkr. Auðolfr var mikill maðr vexti ok sterkr.

Þat var um várit, at Otkell mǽlti, at þeir myndi ríða austr í Dal at heimboði, ok létu allir vel yfir því. Þat var um várit, at Otkell mǽlti, at þeir myndi ríða austr í Dal at heimboði, ok létu allir vel yfir því. Skamkell var í fǫr með Otkeli ok brǿðr 2, Auðolfr ok 3 menn aðrir. Skamkell var í fǫr með Otkeli ok brǿðr 2, Auðolfr ok 3 menn aðrir. Otkell ríðr hinum bleikálótta hesti, en annarr rann hjá lauss. Otkell ríðr hinum bleikálótta hesti, en annarr rann hjá lauss. Stefna þeir austr til Markarfljóts. Stefna þeir austr til Markarfljóts. Hleypir Otkell fyrir. Hleypir Otkell fyrir. Ǿrask nú báðir hestarnir ok hlaupa af leiðinni upp til Fljótshlíðar. Ǿrask nú báðir hestarnir ok hlaupa af leiðinni upp til Fljótshlíðar. Ferr Otkell nú meira en hann vildi. Ferr Otkell nú meira en hann vildi.

Gunnarr hafði farit einn saman heiman af bǿ sínum. Gunnarr hafði farit einn saman heiman af bǿ sínum. ok hafði kornkippu í annarri hendi, en í annarri handøxi. ok hafði kornkippu í annarri hendi, en í annarri handøxi. Hann gengr á sáðland sitt ok sár þar niðr korninu ok lagði af sér guðvefjarskikkju ok lagði niðr øxina hjá sér ok sár nú korninu um hríð. Hann gengr á sáðland sitt ok sár þar niðr korninu ok lagði af sér guðvefjarskikkju ok lagði niðr øxina hjá sér ok sár nú korninu um hríð.

Nú er at segja frá Otkeli, at hann ríðr meira en hann vildi. Nú er at segja frá Otkeli, at hann ríðr meira en hann vildi. Hann hefir spora á fótum ok hleypir neðan um sáðlandit, ok sér hvárrgi þeirra Gunnars annan. Hann hefir spora á fótum ok hleypir neðan um sáðlandit, ok sér hvárrgi þeirra Gunnars annan. Ok í því, er Gunnarr stendr upp, ríðr Otkell á hann ofan ok rekr sporann við eyra Gunnari ok rístr hann mikla ristu, ok blǿddi þegar mjǫk. Ok í því, er Gunnarr stendr upp, ríðr Otkell á hann ofan ok rekr sporann við eyra Gunnari ok rístr hann mikla ristu, ok blǿddi þegar mjǫk. Þar riðu þá félagar Otkels. Þar riðu þá félagar Otkels.

Allir meguð þér sjá, segir Gunnarr, at þú hefir blóðgat mik, ok er slíkt ósǿmiliga farit. Allir meguð þér sjá, segir Gunnarr, at þú hefir blóðgat mik, ok er slíkt ósǿmiliga farit. Hefir þú stefnt mér fyrst, en treðr mik nú undir fótum ok ríðr á mik. Hefir þú stefnt mér fyrst, en treðr mik nú undir fótum ok ríðr á mik. Skamkell mǽlti: Skamkell mǽlti:

Vel er við orðit, en hvergi vartu óreiðuligri á þingi, er þú helt á atgeirnum. Vel er við orðit, en hvergi vartu óreiðuligri á þingi, er þú helt á atgeirnum. Gunnarr mǽlti: Gunnarr mǽlti:

Þá er vit finnumsk nǽst, Skamkell, skaltu sjá atgeir. Þá er vit finnumsk nǽst, Skamkell, skaltu sjá atgeir.

Síðan skilja þeir. Síðan skilja þeir.

Skamkell mǽlti: Skamkell mǽlti: Hart ríðið þér, sveinar. Hart ríðið þér, sveinar.

Gunnarr gekk heim ok gat fyrir engum manni um ok ǽtluðu engir, at þetta mundi af mannavǫldum orðit hafa. Gunnarr gekk heim ok gat fyrir engum manni um ok ǽtluðu engir, at þetta mundi af mannavǫldum orðit hafa. Einuhverju sinni var þat, at hann segir Kolskeggi, bróður sínum. Einuhverju sinni var þat, at hann segir Kolskeggi, bróður sínum. Hann mǽlir: Hann mǽlir:

Þetta skaltu segja fleirum mǫnnum, at eigi sé þat mǽlt, at þú gefir dauðum sǫk, því at þrǽtt mun vera í móti, ef eigi vitu vitni áðr, hvat þér hafið saman átt. Þetta skaltu segja fleirum mǫnnum, at eigi sé þat mǽlt, at þú gefir dauðum sǫk, því at þrǽtt mun vera í móti, ef eigi vitu vitni áðr, hvat þér hafið saman átt.

Gunnarr segir nábúum sínum ok var lítil orðrǿða fyrst á. Gunnarr segir nábúum sínum ok var lítil orðrǿða fyrst á.

Otkell kemr austr í Dal, ok er þar við þeim vel tekit, ok sitja þar viku. Otkell kemr austr í Dal, ok er þar við þeim vel tekit, ok sitja þar viku. Skamkell segir allt Rúnolfi, hversu fór með þeim Gunnari. Skamkell segir allt Rúnolfi, hversu fór með þeim Gunnari. Þá frétti einn maðr: Þá frétti einn maðr: Hversu varð Gunnarr við? Hversu varð Gunnarr við? Skamkell segir: Skamkell segir:

Þat mundi mǽlt, ef ótiginn maðr vǽri, at grátit hefði. Þat mundi mǽlt, ef ótiginn maðr vǽri, at grátit hefði.

Illa er slíkt mǽlt, segir Rúnolfr, ok muntu þat til segja nǽst, er þit finnizk, at ór sé grátraust ór skapi hans. Illa er slíkt mǽlt, segir Rúnolfr, ok muntu þat til segja nǽst, er þit finnizk, at ór sé grátraust ór skapi hans. Ok vǽri vel, ef eigi gyldi betri menn þinnar illsku. Ok vǽri vel, ef eigi gyldi betri menn þinnar illsku. Lízk mér nú hitt ráð, þá er þér vilið heim fara, at ek fara með yðr, því at Gunnarr mun eigi gera mér mein. Lízk mér nú hitt ráð, þá er þér vilið heim fara, at ek fara með yðr, því at Gunnarr mun eigi gera mér mein.

Eigi vil ek þat, segir Otkell, ok munum vér ríða neðarliga yfir fljótit. Eigi vil ek þat, segir Otkell, ok munum vér ríða neðarliga yfir fljótit.

Rúnolfr gaf honum góðar gjafir ok kvað þá eigi sjásk mundu oftar. Rúnolfr gaf honum góðar gjafir ok kvað þá eigi sjásk mundu oftar. Otkell bað hann þá muna syni sínum, ef svá bǽri við, þat er með þeim var vel. Otkell bað hann þá muna syni sínum, ef svá bǽri við, þat er með þeim var vel.

Nú er til at taka at Hlíðarenda. Nú er til at taka at Hlíðarenda. Gunnarr er úti ok sér smalamann sinn hleypa at garði. Gunnarr er úti ok sér smalamann sinn hleypa at garði. Hann reið heim í túnit. Hann reið heim í túnit. Gunnarr segir: Gunnarr segir:

Hví ríðr þú svá hart? Hví ríðr þú svá hart?

Ek vilda vera þér trúlyndr; Ek vilda vera þér trúlyndr; ek sá menn ríða ofan með Markarfljóti 8 saman, ok váru 4 í litklǽðum. ek sá menn ríða ofan með Markarfljóti 8 saman, ok váru 4 í litklǽðum. Gunnarr mǽlti: Gunnarr mǽlti:

Þar mun vera Otkell. Þar mun vera Otkell. Ek hefi ok oft heyrt, segir smalamaðrinn, mǫrg skapraunarmál við þik tǫluð, því at Skamkell sagði austr í Dal, at þú grétir, þá er þeir riðu á þik ofan, ok sagða ek þér af því, at mér þykkir illt orðtak vándra manna. Ek hefi ok oft heyrt, segir smalamaðrinn, mǫrg skapraunarmál við þik tǫluð, því at Skamkell sagði austr í Dal, at þú grétir, þá er þeir riðu á þik ofan, ok sagða ek þér af því, at mér þykkir illt orðtak vándra manna.

Ekki skulum vit vera orðsjúkir, segir Gunnarr, en þat eitt skaltu vinna, er þú vilt heðan í frá. Ekki skulum vit vera orðsjúkir, segir Gunnarr, en þat eitt skaltu vinna, er þú vilt heðan í frá.

Skal ek nokkut segja Kolskeggi, bróður þínum? Skal ek nokkut segja Kolskeggi, bróður þínum?

Far þú ok sof, segir Gunnarr, en ek mun segja Kolskeggi. Far þú ok sof, segir Gunnarr, en ek mun segja Kolskeggi.

Sveinninn lagðisk niðr ok sofnaði þegar. Sveinninn lagðisk niðr ok sofnaði þegar.

Gunnarr tók smalahestinn ok lagði á sǫðul sinn. Gunnarr tók smalahestinn ok lagði á sǫðul sinn. Hann tók skjǫld ok gyrði sik sverðinu Ǫlvisnaut, setr hjalm á hǫfuð sér, tekr atgeirinn, ok sǫng í honum hátt, ok heyrði Rannveig, móðir hans. Hann tók skjǫld ok gyrði sik sverðinu Ǫlvisnaut, setr hjalm á hǫfuð sér, tekr atgeirinn, ok sǫng í honum hátt, ok heyrði Rannveig, móðir hans.

Hon gekk fram ok mǽlti: Hon gekk fram ok mǽlti: Reiðuligr ertu nú, sonr minn, ok ekki sá ek þik slíkan fyrr. Reiðuligr ertu nú, sonr minn, ok ekki sá ek þik slíkan fyrr.

Gunnarr gengr út ok stakk niðr atgeirnum, varp sér í sǫðulinn ok ríðr brott. Gunnarr gengr út ok stakk niðr atgeirnum, varp sér í sǫðulinn ok ríðr brott. Rannveig gekk til stofu. Rannveig gekk til stofu. Þar var háreysti mikit. Þar var háreysti mikit.

Hátt kveðið þér, segir hon, en þó lét hǽra atgeirr, er Gunnarr gekk út. Hátt kveðið þér, segir hon, en þó lét hǽra atgeirr, er Gunnarr gekk út. Kolskeggr mǽlir: Kolskeggr mǽlir: Þat mun benda fyrir tíðendum. Þat mun benda fyrir tíðendum.

Þat er vel, segir Hallgerðr. Þat er vel, segir Hallgerðr. Nú munu þeir reyna, hvárt hann gengr grátandi undan þeim. Nú munu þeir reyna, hvárt hann gengr grátandi undan þeim.

Kolskeggr tekr vápn sín ok leitar sér at hesti ok ríðr eftir, slíkt er hann mátti. Kolskeggr tekr vápn sín ok leitar sér at hesti ok ríðr eftir, slíkt er hann mátti.

Gunnarr ríðr um Akratungu þvera ok svá til Geilastofna ok þannig til Rangár ok ofan til vaðs hjá Hofi. Gunnarr ríðr um Akratungu þvera ok svá til Geilastofna ok þannig til Rangár ok ofan til vaðs hjá Hofi. Konur váru þá á stǫðli. Konur váru þá á stǫðli. Gunnarr hljóp af hesti sínum ok batt. Gunnarr hljóp af hesti sínum ok batt. Þá riðu hinir at. Þá riðu hinir at. Móhellur váru í gǫtunum við vaðit. Móhellur váru í gǫtunum við vaðit.

Gunnarr mǽlti til þeirra: Gunnarr mǽlti til þeirra: Nú er at verja sik. Nú er at verja sik. Er hér nú atgeirrinn. Er hér nú atgeirrinn. Munuð þér nú ok reyna, hvárt ek grǽt nokkut fyrir yðr. Munuð þér nú ok reyna, hvárt ek grǽt nokkut fyrir yðr.

Þeir hljópu þá allir af baki ok sóttu at Gunnari. Þeir hljópu þá allir af baki ok sóttu at Gunnari. Þér vilda ek sízt illt gera, Hallbjǫrn, segir Gunnarr, en ek mun engum hlífa, ef ek á hendr mínar at verja. Þér vilda ek sízt illt gera, Hallbjǫrn, segir Gunnarr, en ek mun engum hlífa, ef ek á hendr mínar at verja.

Þat mun ekki gera, segir Hallbjǫrn. Þat mun ekki gera, segir Hallbjǫrn. Þú munt þó drepa vilja bróður minn, ok er þat skǫmm, ef ek sit hjá. Þú munt þó drepa vilja bróður minn, ok er þat skǫmm, ef ek sit hjá. Ok lagði til Gunnars 2 hǫndum með miklu spjóti. Ok lagði til Gunnars 2 hǫndum með miklu spjóti.

Gunnarr skaut fyrir skildinum, en Hallbjǫrn lagði í gegnum skjǫldinn. Gunnarr skaut fyrir skildinum, en Hallbjǫrn lagði í gegnum skjǫldinn. Gunnarr skaut svá fast niðr skildinum, at hann stóð fastr í jǫrðunni, en hann tók til sverðsins svá skjótt, at eigi mátti auga á festa, ok hjó á hǫndina fyrir ofan ulflið, svá at af tók. Gunnarr skaut svá fast niðr skildinum, at hann stóð fastr í jǫrðunni, en hann tók til sverðsins svá skjótt, at eigi mátti auga á festa, ok hjó á hǫndina fyrir ofan ulflið, svá at af tók.

Skamkell hleypr á bak Gunnari ok høggr til hans með mikilli øxi. Skamkell hleypr á bak Gunnari ok høggr til hans með mikilli øxi. Gunnarr snerisk skjótt at honum ok lýstr við atgeirnum, ok kom undir kverk øxinni, ok hraut hon ór hendi honum út á Rangá. Gunnarr snerisk skjótt at honum ok lýstr við atgeirnum, ok kom undir kverk øxinni, ok hraut hon ór hendi honum út á Rangá. Gunnarr leggr atgeirnum í gegnum Skamkel ok vegr hann upp ok kastar honum í leirgǫtuna at hǫfði. Gunnarr leggr atgeirnum í gegnum Skamkel ok vegr hann upp ok kastar honum í leirgǫtuna at hǫfði. Auðolfr þreif upp spjót ok skaut at Gunnari. Auðolfr þreif upp spjót ok skaut at Gunnari. Hann tók á lofti spjótit ok skaut aftr þegar, ok fló í gegnum skjǫldinn ok austmanninn ok niðr í vǫllinn. Hann tók á lofti spjótit ok skaut aftr þegar, ok fló í gegnum skjǫldinn ok austmanninn ok niðr í vǫllinn. Otkell høggr með sverði til Gunnars, ok stefnir á fótinn fyrir ofan kné. Otkell høggr með sverði til Gunnars, ok stefnir á fótinn fyrir ofan kné. Gunnarr hljóp í loft upp, ok missir hann hans. Gunnarr hljóp í loft upp, ok missir hann hans. Gunnarr leggr til hans atgeirnum ok í gegnum hann. Gunnarr leggr til hans atgeirnum ok í gegnum hann. Þá kemr at Kolskeggr ok hleypr þegar at Hallkatli ok høggr hann banahǫgg með saxinu. Þá kemr at Kolskeggr ok hleypr þegar at Hallkatli ok høggr hann banahǫgg með saxinu. Þar vega þeir þá 8. Þar vega þeir þá 8.

Kona hljóp heim til bǿjarins, er hon sá, ok sagði Merði ok bað hann skilja þá. Kona hljóp heim til bǿjarins, er hon sá, ok sagði Merði ok bað hann skilja þá.

Þeir einir munu vera, segir hann, at ek hirði eigi, þó at drepisk. Þeir einir munu vera, segir hann, at ek hirði eigi, þó at drepisk.

Eigi muntu þat vilja mǽla, segir hon. Eigi muntu þat vilja mǽla, segir hon. Þar mun vera Gunnarr, frǽndi þinn, ok Otkell. Þar mun vera Gunnarr, frǽndi þinn, ok Otkell.

Klifar þú nokkut ávallt, mannfýla þín. Klifar þú nokkut ávallt, mannfýla þín. Lá hann inni, meðan þeir bǫrðusk. Lá hann inni, meðan þeir bǫrðusk.

Gunnarr reið heim ok Kolskeggr eftir verk þessi, ok ríða þeir hart upp eftir eyrunum, ok stǫkk Gunnarr af baki ok kom standandi niðr. Gunnarr reið heim ok Kolskeggr eftir verk þessi, ok ríða þeir hart upp eftir eyrunum, ok stǫkk Gunnarr af baki ok kom standandi niðr. Kolskeggr mǽlir: Kolskeggr mǽlir:

Hart ríðr þú nú, frǽndi. Hart ríðr þú nú, frǽndi.

Þat lagði mér til orðs Skamkell, er ek mǽlta svá, er riðit var á mik ofan. Þat lagði mér til orðs Skamkell, er ek mǽlta svá, er riðit var á mik ofan.

Hefnt hefir þú þess nú, segir Kolskeggr. Hefnt hefir þú þess nú, segir Kolskeggr.

Hvat ek veit, segir Gunnarr, hvárt ek mun því óvaskari en aðrir menn, at mér þykkir meira fyrir en ǫðrum mǫnnum at vega menn. Hvat ek veit, segir Gunnarr, hvárt ek mun því óvaskari en aðrir menn, at mér þykkir meira fyrir en ǫðrum mǫnnum at vega menn.

Nú spyrjask tíðendi þessi víða, ok mǽltu þat margir, at eigi þótti þetta fyrr fram koma en glíkligt var. Nú spyrjask tíðendi þessi víða, ok mǽltu þat margir, at eigi þótti þetta fyrr fram koma en glíkligt var. Gunnarr reið til Bergþórshváls ok segir Njáli verk þessi. Gunnarr reið til Bergþórshváls ok segir Njáli verk þessi. Njáll mǽlti: Njáll mǽlti:

Mikit hefir þú at gǫrt, enda hefir þú verit mjǫk at þreyttr. Mikit hefir þú at gǫrt, enda hefir þú verit mjǫk at þreyttr.

Hversu mun nú ganga síðan? Hversu mun nú ganga síðan? segir Gunnarr. segir Gunnarr. Villtu þat láta segja þér, at eigi er fram komit? Villtu þat láta segja þér, at eigi er fram komit? segir Njáll. segir Njáll. Þú munt ríða til þings ok muntu njóta við ráða minna ok fá af hina mestu sǿmð. Þú munt ríða til þings ok muntu njóta við ráða minna ok fá af hina mestu sǿmð. Mun þetta nú upphaf vígaferla þinna. Mun þetta nú upphaf vígaferla þinna.

Ráð þú mér heilrǽði nokkur, segir Gunnarr. Ráð þú mér heilrǽði nokkur, segir Gunnarr.

Ek skal þat gera, segir Njáll. Ek skal þat gera, segir Njáll. Veg þú aldri meirr í inn sama knérunn en um sinn ok rjúf aldri sǽtt þá, er góðir menn gera meðal þín ok annarra, ok þó sízt á því máli. Veg þú aldri meirr í inn sama knérunn en um sinn ok rjúf aldri sǽtt þá, er góðir menn gera meðal þín ok annarra, ok þó sízt á því máli. Gunnarr mǽlti: Gunnarr mǽlti:

Ǫðrum ǽtlaða ek, at þat mundi hǽttara verða en mér. Ǫðrum ǽtlaða ek, at þat mundi hǽttara verða en mér.

Svá mun vera, segir Njáll, en þó skaltu svá um þitt mál hugsa, ef þetta berr saman, at þá muntu skammt eiga ólifat, en ella muntu verða gamall. Svá mun vera, segir Njáll, en þó skaltu svá um þitt mál hugsa, ef þetta berr saman, at þá muntu skammt eiga ólifat, en ella muntu verða gamall. Gunnarr mǽlti: Gunnarr mǽlti:

Veiztu, hvat þér mun verða at bana? Veiztu, hvat þér mun verða at bana?

Veit ek víst, segir Njáll. Veit ek víst, segir Njáll. Hvat? Hvat?

segir Gunnarr. segir Gunnarr.

Þat, sem allir munu mér sízt ǽtla. Þat, sem allir munu mér sízt ǽtla.

Síðan reið Gunnarr heim. Síðan reið Gunnarr heim.

Maðr var sendr Gizuri ok Geir goða, því at þeir áttu eftir Otkel at mǽla. Maðr var sendr Gizuri ok Geir goða, því at þeir áttu eftir Otkel at mǽla. Fundusk þeir þá at ok tǫluðu um með sér, hversu at skyldi fara. Fundusk þeir þá at ok tǫluðu um með sér, hversu at skyldi fara. Kom þat ásamt með þeim, at sótt mundi málit til laga. Kom þat ásamt með þeim, at sótt mundi málit til laga. Var þá at leitat, hverr við mundi taka vilja, en engi var til þess búinn. Var þá at leitat, hverr við mundi taka vilja, en engi var til þess búinn.

Svá lízk mér, segir Gizurr, sem nú muni 2 kostir: Svá lízk mér, segir Gizurr, sem nú muni 2 kostir: at annarr hvárr okkarr sǿki málit, ok munum vit þá hluta verða með okkr, eða mun maðrinn vera ógildr. at annarr hvárr okkarr sǿki málit, ok munum vit þá hluta verða með okkr, eða mun maðrinn vera ógildr. Munum vit ok svá til mega ǽtla, at þungt mun at hrǿra málit ok erfitt. Munum vit ok svá til mega ǽtla, at þungt mun at hrǿra málit ok erfitt. Er Gunnarr frǽndmargr ok vinsǽll. Er Gunnarr frǽndmargr ok vinsǽll. En sá okkarr, sem eigi hlýtr, skal til ríða ok ekki ór ganga, fyrri en til enda kemr málit. En sá okkarr, sem eigi hlýtr, skal til ríða ok ekki ór ganga, fyrri en til enda kemr málit.

Síðan hlutuðu þeir, ok hlaut Geirr goði at fara með sǫkina. Síðan hlutuðu þeir, ok hlaut Geirr goði at fara með sǫkina.

Litlu síðar riðu þeir vestan um ár ok kómu þar, sem fundrinn hafði verit við Rangá, ok grófu upp líkamina ok nefndu vátta at benjum. Litlu síðar riðu þeir vestan um ár ok kómu þar, sem fundrinn hafði verit við Rangá, ok grófu upp líkamina ok nefndu vátta at benjum. Síðan lýstu þeir ok kvǫddu 9 búa um málit. Síðan lýstu þeir ok kvǫddu 9 búa um málit. Þeir spurðu, at Gunnarr var heima við 30 manna. Þeir spurðu, at Gunnarr var heima við 30 manna. Spurði þá Geirr goði, hvárt Gizurr vildi at ríða við 100 manna. Spurði þá Geirr goði, hvárt Gizurr vildi at ríða við 100 manna.

Eigi vil ek þat, segir hann, þó at mikill sé liðsmunr. Eigi vil ek þat, segir hann, þó at mikill sé liðsmunr.

Riðu þeir þá heim aftr. Riðu þeir þá heim aftr. Málatilbúnuðrinn spyrsk um ǫll heruð, ok var sú orðrǿða á, at róstumikit mun verða þingit. Málatilbúnuðrinn spyrsk um ǫll heruð, ok var sú orðrǿða á, at róstumikit mun verða þingit.