Bókastaðir

Gizurr hét maðr. Gizurr hét maðr. Hann var Teits son, Ketilbjarnar sonar hins gamla frá Mosfelli. Hann var Teits son, Ketilbjarnar sonar hins gamla frá Mosfelli. Móðir Gizurar hét Álǫf ok var dóttir Bǫðvars hersis, Víkinga-Kára sonar. Móðir Gizurar hét Álǫf ok var dóttir Bǫðvars hersis, Víkinga-Kára sonar. Hans sonr var Ísleifr byskup. Hans sonr var Ísleifr byskup. En móðir Teits hét Helga ok var dóttir Þórðar skeggja, Hrapps sonar, Bjarnar sonar bunu. En móðir Teits hét Helga ok var dóttir Þórðar skeggja, Hrapps sonar, Bjarnar sonar bunu. Gizurr hvíti bjó at Mosfelli ok var hǫfðingi mikill. Gizurr hvíti bjó at Mosfelli ok var hǫfðingi mikill.

Sá maðr er nefndr til sǫgunnar, er Geirr hét. Sá maðr er nefndr til sǫgunnar, er Geirr hét. Hann var kallaðr Geirr goði. Hann var kallaðr Geirr goði. Móðir hans hét Þorkatla ok var dóttir Ketilbjarnar hins gamla frá Mosfelli. Móðir hans hét Þorkatla ok var dóttir Ketilbjarnar hins gamla frá Mosfelli. Geirr bjó í Hlíð. Geirr bjó í Hlíð. Þeir Gizurr fylgðusk á hverju máli. Þeir Gizurr fylgðusk á hverju máli.

Í þenna tíma bjó Mǫrðr Valgarðsson at Hofi á Rangárvǫllum. Í þenna tíma bjó Mǫrðr Valgarðsson at Hofi á Rangárvǫllum. Hann var slǿgr ok illgjarn. Hann var slǿgr ok illgjarn. Þá var Valgarðr útan, faðir hans, en móðir hans ǫnduð. Þá var Valgarðr útan, faðir hans, en móðir hans ǫnduð. Hann ǫfundaði mjǫk Gunnar frá Hlíðarenda. Hann ǫfundaði mjǫk Gunnar frá Hlíðarenda. Hann var vellauðigr at fé. Hann var vellauðigr at fé.

Otkell hét maðr. Otkell hét maðr. Hann var Skarfs son, Hallkels sonar. Hann var Skarfs son, Hallkels sonar. Sá Hallkell barðisk við Grím í Grímsnesi ok felldi hann á holmi. Sá Hallkell barðisk við Grím í Grímsnesi ok felldi hann á holmi. Þeir váru brǿðr Hallkell ok Ketilbjǫrn hinn gamli. Þeir váru brǿðr Hallkell ok Ketilbjǫrn hinn gamli. Otkell bjó í Kirkjubǿ. Otkell bjó í Kirkjubǿ. Þorgerðr hét kona hans. Þorgerðr hét kona hans. Hon var Márs dóttir, Brǫndolfs sonar, Naddaðar sonar hins fǽreyska. Hon var Márs dóttir, Brǫndolfs sonar, Naddaðar sonar hins fǽreyska. Otkell var auðigr at fé. Otkell var auðigr at fé. Sonr hans hét Þorgeirr. Sonr hans hét Þorgeirr. Hann var á ungum aldri ok gerviligr maðr. Hann var á ungum aldri ok gerviligr maðr.

Skamkell hét maðr. Skamkell hét maðr. Hann bjó at Hofi ǫðru. Hann bjó at Hofi ǫðru. Hann átti fé vel. Hann átti fé vel. Hann var maðr illgjarn ok lyginn, ódǽll ok illr viðreignar. Hann var maðr illgjarn ok lyginn, ódǽll ok illr viðreignar. Hann var vinr Otkels. Hann var vinr Otkels.

Hallkell hét bróðir Otkels. Hallkell hét bróðir Otkels. Hann var mikill maðr ok sterkr ok var þar með Otkeli. Hann var mikill maðr ok sterkr ok var þar með Otkeli. Bróðir þeirra hét Hallbjǫrn hvíti. Bróðir þeirra hét Hallbjǫrn hvíti. Hann flutti út þrǽl, er er Melkolfr hét. Hann flutti út þrǽl, er er Melkolfr hét. Hann var írskr ok heldr óvinsǽll. Hann var írskr ok heldr óvinsǽll. Hallbjǫrn fór til vistar með Otkeli ok þeir Melkolfr. Hallbjǫrn fór til vistar með Otkeli ok þeir Melkolfr. Þrǽllinn mǽlti þat jafnan, at hann þǿttisk sǽll, ef Otkell ǽtti hann. Þrǽllinn mǽlti þat jafnan, at hann þǿttisk sǽll, ef Otkell ǽtti hann. Otkell var vel til hans ok gaf honum kníf ok belti ok alklǽðnuð. Otkell var vel til hans ok gaf honum kníf ok belti ok alklǽðnuð. En þrǽllinn vann allt þat, er hann vildi. En þrǽllinn vann allt þat, er hann vildi. Otkell falaði þrǽlinn at bróður sínum. Otkell falaði þrǽlinn at bróður sínum. Hann kvazk mundu gefa honum þrǽlinn, ok kvað hann þó vera verra grip en hann ǽtlaði. Hann kvazk mundu gefa honum þrǽlinn, ok kvað hann þó vera verra grip en hann ǽtlaði. En þegar Otkell átti þrǽlinn, þá vann hann allt verr. En þegar Otkell átti þrǽlinn, þá vann hann allt verr. Otkell rǿddi um oft fyrir Hallbirni hvíta, at honum þótti þrǽllinn lítit vinna. Otkell rǿddi um oft fyrir Hallbirni hvíta, at honum þótti þrǽllinn lítit vinna. Hann segir honum þó allt annat verr gefit. Hann segir honum þó allt annat verr gefit.

Í þann tíma kom hallǽri mikit, svá at menn skorti bǽði hey ok mat, ok gekk þat um allar sveitir. Í þann tíma kom hallǽri mikit, svá at menn skorti bǽði hey ok mat, ok gekk þat um allar sveitir. Gunnarr miðlaði mǫrgum manni hey ok mat, ok hǫfðu allir þeir, er þar kómu, meðan til var. Gunnarr miðlaði mǫrgum manni hey ok mat, ok hǫfðu allir þeir, er þar kómu, meðan til var. Svá kom, at Gunnar skorti bǽði hey ok mat. Svá kom, at Gunnar skorti bǽði hey ok mat. Þá kvaddi Gunnarr Kolskegg til ferðar með sér ok Þráin Sigfússson ok Lamba Sigurðarson. Þá kvaddi Gunnarr Kolskegg til ferðar með sér ok Þráin Sigfússson ok Lamba Sigurðarson. Þeir fóru í Kirkjubǿ ok kǫlluðu Otkel út. Þeir fóru í Kirkjubǿ ok kǫlluðu Otkel út. Hann fagnaði Gunnari vel. Hann fagnaði Gunnari vel. Hann tók vel kveðju hans. Hann tók vel kveðju hans. Svá er háttat, segir Gunnarr, at ek em kominn at fala at þér hey ok mat, ef til vǽri. Svá er háttat, segir Gunnarr, at ek em kominn at fala at þér hey ok mat, ef til vǽri.

Hvárttveggja er til, segir Otkell, en hvárki vil ek þér selja. Hvárttveggja er til, segir Otkell, en hvárki vil ek þér selja.

Villtu gefa mér, segir Gunnarr, ok hǽtta á, hverju ek launa þér? Villtu gefa mér, segir Gunnarr, ok hǽtta á, hverju ek launa þér?

Eigi vil ek þat, segir hann. Eigi vil ek þat, segir hann.

Skamkell var tillagaillr. Skamkell var tillagaillr. Þráinn Sigfúss son mǽlti: Þráinn Sigfúss son mǽlti:

Þess vǽri vert, at vér tǿkim upp bǽði hey ok mat ok legðim verð í staðinn. Þess vǽri vert, at vér tǿkim upp bǽði hey ok mat ok legðim verð í staðinn.

Aldauða eru Mosfellingar þá, ef þér Sigfúss synir skuluð þá rǽna. Aldauða eru Mosfellingar þá, ef þér Sigfúss synir skuluð þá rǽna.

Með engi rán vil ek fara, segir Gunnarr. Með engi rán vil ek fara, segir Gunnarr.

Villtu kaupa þrǽl at mér? Villtu kaupa þrǽl at mér? segir Otkell. segir Otkell.

Þat spari ek eigi, segir Gunnarr. Þat spari ek eigi, segir Gunnarr.

Síðan keypti Gunnarr þrǽlinn ok fór í brott með svá búit. Síðan keypti Gunnarr þrǽlinn ok fór í brott með svá búit.

Þetta spurði Njáll ok mǽlti: Þetta spurði Njáll ok mǽlti: Illa er slíkt gǫrt, at varna sǫlu slíkum slíkum manni, sem Gunnarr er. Illa er slíkt gǫrt, at varna sǫlu slíkum slíkum manni, sem Gunnarr er. Ok mun þar eigi ǫðrum góðs ván, er slíkir skulu eigi fá. Ok mun þar eigi ǫðrum góðs ván, er slíkir skulu eigi fá. Hvat þarftu, segir Bergþóra, margt til slíks at tala? Hvat þarftu, segir Bergþóra, margt til slíks at tala? Ok er nú miklu drengiligra at miðla honum hey ok mat, er þik skortir hvárki til. Ok er nú miklu drengiligra at miðla honum hey ok mat, er þik skortir hvárki til. Njáll mǽlti: Njáll mǽlti:

Þetta er dagsanna, ok skal ek birgja hann at nokkuru. Þetta er dagsanna, ok skal ek birgja hann at nokkuru. Fór hann upp í Þórolfsfell ok synir hans ok bundu þar hey á 15 hesta, en á 5 hestum hǫfðu þeir mat. Fór hann upp í Þórolfsfell ok synir hans ok bundu þar hey á 15 hesta, en á 5 hestum hǫfðu þeir mat. Njáll kom til Hlíðarenda ok kallaði Gunnar út. Njáll kom til Hlíðarenda ok kallaði Gunnar út. Gunnarr fagnaði þeim vel. Gunnarr fagnaði þeim vel. Njáll mǽlti: Njáll mǽlti:

Hér er hey ok matr, er ek vil gefa þér. Hér er hey ok matr, er ek vil gefa þér. Vil ek at þú leitir aldri annarra en mín, ef þú þarft nokkurs við. Vil ek at þú leitir aldri annarra en mín, ef þú þarft nokkurs við.

Góðar eru gjafir þínar, segir Gunnarr, en meira þykki mér vert vinfengi þitt ok sona þinna. Góðar eru gjafir þínar, segir Gunnarr, en meira þykki mér vert vinfengi þitt ok sona þinna.

Fór Njáll heim ok líðr nú várit. Fór Njáll heim ok líðr nú várit.

Gunnarr ríðr til þings um sumarit, en at Gunnari gisti fjǫlmenni mikit austan af Síðu ok bauð hann, at þeir gisti þar, er þeir riði af þingi. Gunnarr ríðr til þings um sumarit, en at Gunnari gisti fjǫlmenni mikit austan af Síðu ok bauð hann, at þeir gisti þar, er þeir riði af þingi. Þeir kváðusk svá gera mundu, ríða nú til þings. Þeir kváðusk svá gera mundu, ríða nú til þings. Njáll var ok á þingi ok synir hans. Njáll var ok á þingi ok synir hans. Þingit er kyrrt. Þingit er kyrrt. Ok er þá fátt frá at segja. Ok er þá fátt frá at segja.

Nú er þar til at taka, at Hallgerðr at Hlíðarenda kemr at máli við Melkolf þrǽl. Nú er þar til at taka, at Hallgerðr at Hlíðarenda kemr at máli við Melkolf þrǽl. Sendifǫr hefi ek þér hugat, segir hon. Sendifǫr hefi ek þér hugat, segir hon. Þú skalt fara í Kirkjubǿ. Þú skalt fara í Kirkjubǿ.

Hvat skal ek þangat? Hvat skal ek þangat? segir hann. segir hann.

Þú skalt stela þaðan mat á tvá hesta ok hafa smjǫr ok ost. Þú skalt stela þaðan mat á tvá hesta ok hafa smjǫr ok ost. En þú skalt leggja eld í útibúrit ok munu allir ǽtla, at af vangeymslu hafi orðit, en engi mun ǽtla, at stolit hafi verit. En þú skalt leggja eld í útibúrit ok munu allir ǽtla, at af vangeymslu hafi orðit, en engi mun ǽtla, at stolit hafi verit. Þrǽllinn mǽlti: Þrǽllinn mǽlti:

Vándr hefi ek verit, en þó þó hefi ek aldri þjófr verit. Vándr hefi ek verit, en þó þó hefi ek aldri þjófr verit.

Heyr endemi, segir hon, þú gerir þik góðan, þar sem þú hefir verit bǽði þjófr ok morðingi, ok skaltu eigi þora annat en fara, ella skal ek láta drepa þik. Heyr endemi, segir hon, þú gerir þik góðan, þar sem þú hefir verit bǽði þjófr ok morðingi, ok skaltu eigi þora annat en fara, ella skal ek láta drepa þik.

Hann þóttisk vita, at hon mundi svá gera, ef hann fǿri eigi. Hann þóttisk vita, at hon mundi svá gera, ef hann fǿri eigi. Tók hann um nóttina 2 hesta ok lagði á lénur ok ferr í Kirkjubǿ. Tók hann um nóttina 2 hesta ok lagði á lénur ok ferr í Kirkjubǿ. Hundr gó eigi at honum ok kenndi hann ok hljóp í móti honum ok lét vel við hann. Hundr gó eigi at honum ok kenndi hann ok hljóp í móti honum ok lét vel við hann. Síðan fór hann til útibúrs ok lauk upp ok klyfjaði þaðan 2 hesta af mat, en brenndi búrit ok drap hundinn. Síðan fór hann til útibúrs ok lauk upp ok klyfjaði þaðan 2 hesta af mat, en brenndi búrit ok drap hundinn. Hann ferr upp með Rangá. Hann ferr upp með Rangá. Þá slitnar skóþvengr hans, ok tekr hann knífinn ok gerir at. Þá slitnar skóþvengr hans, ok tekr hann knífinn ok gerir at. Honum liggr eftir knífrinn ok beltit, ok ferr þar til, er hann kemr til Hlíðarenda. Honum liggr eftir knífrinn ok beltit, ok ferr þar til, er hann kemr til Hlíðarenda. Þá saknar hann knífsins ok þorir eigi aftr at fara. Þá saknar hann knífsins ok þorir eigi aftr at fara. Fǿrir nú Hallgerði matinn. Fǿrir nú Hallgerði matinn. Hon lét vel yfir hans ferð. Hon lét vel yfir hans ferð.

Um morgininn, er menn kómu út í Kirkjubǿ, sá menn þar skaða mikinn. Um morgininn, er menn kómu út í Kirkjubǿ, sá menn þar skaða mikinn. Var þá sendr maðr til þings at segja Otkeli, því at hann var á þingi. Var þá sendr maðr til þings at segja Otkeli, því at hann var á þingi. Hann varð vel við skaðann, kvað þat valda mundu, at eldhúsit var áfast útibúrinu, ok ǽtluðu þat þá allir, at þat mundi til bera. Hann varð vel við skaðann, kvað þat valda mundu, at eldhúsit var áfast útibúrinu, ok ǽtluðu þat þá allir, at þat mundi til bera.

Nú ríða menn heim af þingi ok ríða margir til Hlíðarenda. Nú ríða menn heim af þingi ok ríða margir til Hlíðarenda. Hallgerðr bar mat innar um kveldit, ok kom innar ostr ok smjǫr. Hallgerðr bar mat innar um kveldit, ok kom innar ostr ok smjǫr. Gunnarr vissi slíks matar þar ekki ván ok spurði Hallgerði, hvaðan þat kǿmi. Gunnarr vissi slíks matar þar ekki ván ok spurði Hallgerði, hvaðan þat kǿmi.

Þaðan, sem þú mátt vel eta, enda er þat ekki karla at annask um matreiðu. Þaðan, sem þú mátt vel eta, enda er þat ekki karla at annask um matreiðu.

Gunnarr reiddisk ok mǽlti: Gunnarr reiddisk ok mǽlti: Illa er þá, ef ek em þjófsnautr. Illa er þá, ef ek em þjófsnautr. Ok lýstr hana kinnhest. Ok lýstr hana kinnhest.

Hon kvazk þann hest muna skuldu ok launa, ef hon mǽtti. Hon kvazk þann hest muna skuldu ok launa, ef hon mǽtti. Gekk hon þá fram ok hann með henni, ok var þá borit allt af borðinu ok borit innar slátr eitt, ok ǽtluðu allir, at þat mundi hafa til borit, at þat mundi þykkja fengit betr. Gekk hon þá fram ok hann með henni, ok var þá borit allt af borðinu ok borit innar slátr eitt, ok ǽtluðu allir, at þat mundi hafa til borit, at þat mundi þykkja fengit betr. Fara nú í brott þingmenn. Fara nú í brott þingmenn.

Nú er at segja frá Skamkeli, at hann ríðr at sauðum upp með Rangá, ok sér hann, at glóar nokkut í gǫtunni, ok hleypr af baki ok tekr upp, ok var þat knífr ok belti, ok þykkisk hann kenna hvárttveggja ok ferr í Kirkjubǿ. Nú er at segja frá Skamkeli, at hann ríðr at sauðum upp með Rangá, ok sér hann, at glóar nokkut í gǫtunni, ok hleypr af baki ok tekr upp, ok var þat knífr ok belti, ok þykkisk hann kenna hvárttveggja ok ferr í Kirkjubǿ. Otkell er úti staddr ok fagnar hann vel. Otkell er úti staddr ok fagnar hann vel. Skamkell mǽlti: Skamkell mǽlti: Kennir þú nokkut til gripa þessa? Kennir þú nokkut til gripa þessa? Kenni ek, segir hann. Kenni ek, segir hann. Hverr á? Hverr á?

segir Skamkell. segir Skamkell.

Melkolfr, segir Otkell. Melkolfr, segir Otkell.

Kenna skulu fleiri en vit, segir Skamkell, því at trúr skal ek þér í ráðum. Kenna skulu fleiri en vit, segir Skamkell, því at trúr skal ek þér í ráðum.

Þeir sýndu mǫrgum ok kenndu, at sá var. Þeir sýndu mǫrgum ok kenndu, at sá var.

Þá mǽlti Skamkell: Þá mǽlti Skamkell: Hvat muntu nú til ráða taka? Hvat muntu nú til ráða taka? Otkell segir: Otkell segir:

Vit skulum fara at finna Mǫrð Valgarðsson ok bera þetta upp fyrir hann. Vit skulum fara at finna Mǫrð Valgarðsson ok bera þetta upp fyrir hann.

Síðan fóru þeir til Hofs ok sýna Merði knífinn ok spyrr, ef hann kenni. Síðan fóru þeir til Hofs ok sýna Merði knífinn ok spyrr, ef hann kenni. Mǫrðr kvezk kenna knífinn. Mǫrðr kvezk kenna knífinn. Eða hvat er at slíku? Eða hvat er at slíku? Eða þykkizk þér til Hlíðarenda eiga eftir nokkuru at sjá? Eða þykkizk þér til Hlíðarenda eiga eftir nokkuru at sjá?

Vant þykkir oss með slíku at fara, segir Skamkell, er við slíka ofreflismenn er um at eiga. Vant þykkir oss með slíku at fara, segir Skamkell, er við slíka ofreflismenn er um at eiga.

Svá er víst, segir Mǫrðr, en þó mun ek vita þá hluti ór hýbýlum Gunnars, er hvárrgi ykkarr mun vita. Svá er víst, segir Mǫrðr, en þó mun ek vita þá hluti ór hýbýlum Gunnars, er hvárrgi ykkarr mun vita.

Gefa viljum vit þér fé til, at þú leitir eftir þessu máli. Gefa viljum vit þér fé til, at þú leitir eftir þessu máli.

Þat fé mun mér fullkeypt, en þó má vera, at ek líta á. Þat fé mun mér fullkeypt, en þó má vera, at ek líta á.

Síðan gáfu þeir honum 3 merkr silfrs til þess, at hann vǽri með þeim í liðveizlu. Síðan gáfu þeir honum 3 merkr silfrs til þess, at hann vǽri með þeim í liðveizlu. Hann gaf þat til ráðs, at konur skuldu fara með smávarning ok gefa húsfreyjum ok vita, hverju þeim vǽri launat, því at allir hafa þat skap at gefa þat upp fyrst, er stolit er, ef þat hafa at varðveita. Hann gaf þat til ráðs, at konur skuldu fara með smávarning ok gefa húsfreyjum ok vita, hverju þeim vǽri launat, því at allir hafa þat skap at gefa þat upp fyrst, er stolit er, ef þat hafa at varðveita. Ok svá mun hér, ef af mannavǫldum er. Ok svá mun hér, ef af mannavǫldum er. Skulu þǽr þá sýna mér af hverju gefit er hvargi. Skulu þǽr þá sýna mér af hverju gefit er hvargi. Vil ek þá vera lauss máls þessa, ef uppvíst verðr. Vil ek þá vera lauss máls þessa, ef uppvíst verðr. Sá var skildagi þeirra. Sá var skildagi þeirra. Fóru þeir, en Mǫrðr sendi konur í herað, ok váru þǽr í brott halfan mánuð. Fóru þeir, en Mǫrðr sendi konur í herað, ok váru þǽr í brott halfan mánuð. Þá kómu þǽr aftr ok hǫfðu byrðar stórar. Þá kómu þǽr aftr ok hǫfðu byrðar stórar. Mǫrðr spurði, hvar þeim hefði mest gefit verit. Mǫrðr spurði, hvar þeim hefði mest gefit verit. Þǽr sǫgðu, er at Hlíðarenda vǽri mest gefit ok Hallgerðr yrði þeim beztr drengr. Þǽr sǫgðu, er at Hlíðarenda vǽri mest gefit ok Hallgerðr yrði þeim beztr drengr.

Hann spyrr, hvat þeim vǽri þar gefit. Hann spyrr, hvat þeim vǽri þar gefit. Þǽr segja, at þeim vǽri þar gefit ostr ok smjǫr. Þǽr segja, at þeim vǽri þar gefit ostr ok smjǫr.

Hann beiddisk at at sjá. Hann beiddisk at at sjá. Þǽr sýndu honum ok váru þat sneiðir margar. Þǽr sýndu honum ok váru þat sneiðir margar. Tók hann þǽr ok varðveitti. Tók hann þǽr ok varðveitti. Litlu síðar ferr hann at finna Otkel. Litlu síðar ferr hann at finna Otkel. Ok bað hann, at taka skyldi ostkistu Þorgerðar, ok var svá gǫrt. Ok bað hann, at taka skyldi ostkistu Þorgerðar, ok var svá gǫrt. Lagði hann þar í sneiðirnar, ok stózk þat á endum ok ostkistan. Lagði hann þar í sneiðirnar, ok stózk þat á endum ok ostkistan. Sá þeir þá, at heill hleifr hafði þeim verit gefinn. Sá þeir þá, at heill hleifr hafði þeim verit gefinn.

Þá mǽlti Mǫrðr: Þá mǽlti Mǫrðr: Nú meguð þér sjá, at Hallgerðr mun stolit hafa ostinum. Nú meguð þér sjá, at Hallgerðr mun stolit hafa ostinum.

Drógu þeir þá ǫll dǿmi saman. Drógu þeir þá ǫll dǿmi saman. Segir þá Mǫrðr, at hann þykkisk lauss vera máls þessa. Segir þá Mǫrðr, at hann þykkisk lauss vera máls þessa. Skilðu þeir at því. Skilðu þeir at því.

Kolskeggr kom at máli við Gunnar ok mǽlti: Kolskeggr kom at máli við Gunnar ok mǽlti: Illt er at spyrja. Illt er at spyrja. Alrǿmt er, at Hallgerðr muni stolit hafa ok valdit þeim inum mikla skaða ór Kirkjubǿ. Alrǿmt er, at Hallgerðr muni stolit hafa ok valdit þeim inum mikla skaða ór Kirkjubǿ.

Gunnarr kvazk ǽtla, at svá mundi vera, eða hvat er nú til ráða? Gunnarr kvazk ǽtla, at svá mundi vera, eða hvat er nú til ráða? Kolskeggr mǽlti: Kolskeggr mǽlti:

Þú munt þykkja skyldastr til at bǿta fyrir konu þína, ok þykki mér ráð, at þú farir at finna Otkel ok bjóðir honum góð boð. Þú munt þykkja skyldastr til at bǿta fyrir konu þína, ok þykki mér ráð, at þú farir at finna Otkel ok bjóðir honum góð boð.

Þetta er vel mǽlt, segir Gunnarr, ok skal svá vera. Þetta er vel mǽlt, segir Gunnarr, ok skal svá vera.

Litlu síðar sendi Gunnarr eftir Þráin Sigfússsyni ok Lamba Sigurðarsyni. Litlu síðar sendi Gunnarr eftir Þráin Sigfússsyni ok Lamba Sigurðarsyni. Þeir fóru þegar til Hlíðarenda ok spurði Þráinn, hvat þeir skyldi. Þeir fóru þegar til Hlíðarenda ok spurði Þráinn, hvat þeir skyldi. Gunnarr segir: Gunnarr segir: Ek ǽtla at fara í Kirkjubǿ. Ek ǽtla at fara í Kirkjubǿ. Þráinn lét vel yfir því, því at hann var vinr Hallgerðar. Þráinn lét vel yfir því, því at hann var vinr Hallgerðar. Þeir ríða 12 saman ok koma í Kirkjubǿ, kalla út Otkel. Þeir ríða 12 saman ok koma í Kirkjubǿ, kalla út Otkel.

Þar var Skamkell ok mǽlti: Þar var Skamkell ok mǽlti: Ek skal út ganga með þér, ok mun nú betra at hafa vitsmuni við. Ek skal út ganga með þér, ok mun nú betra at hafa vitsmuni við. Munda ek þat vilja at standa þér þá nǽst, er þú þyrftir mest, sem nú mun vera. Munda ek þat vilja at standa þér þá nǽst, er þú þyrftir mest, sem nú mun vera. Þykki mér þat ráð, at þú látir drjúgliga. Þykki mér þat ráð, at þú látir drjúgliga.

Síðan gengu þeir út, Otkell ok Skamkell, Hallkell ok Hallbjǫrn. Síðan gengu þeir út, Otkell ok Skamkell, Hallkell ok Hallbjǫrn. Þeir heilsuðu Gunnari. Þeir heilsuðu Gunnari. Hann tók því vel. Hann tók því vel. Otkell spyrr, hvert hann ǽtlaði at fara. Otkell spyrr, hvert hann ǽtlaði at fara.

Eigi lengra en hingat, segir Gunnarr, ok er þat ørendi mitt hingat at segja þér um skaða þann inn illa, at hann er af vǫldum konu minnar ok þrǽls þess, er ek keypta at þér. Eigi lengra en hingat, segir Gunnarr, ok er þat ørendi mitt hingat at segja þér um skaða þann inn illa, at hann er af vǫldum konu minnar ok þrǽls þess, er ek keypta at þér. Slíks var at honum ván, segir Hallbjǫrn. Slíks var at honum ván, segir Hallbjǫrn. Gunnarr mǽlti: Gunnarr mǽlti:

Hér vil ek bjóða fyrir góð boð, at hinir beztu menn skipi um í heraðinu. Hér vil ek bjóða fyrir góð boð, at hinir beztu menn skipi um í heraðinu. Skamkell mǽlti: Skamkell mǽlti:

Þetta eru áheyrilig boð ok ójafnlig. Þetta eru áheyrilig boð ok ójafnlig. Þú ert vinsǽll af bóndum, en Otkell er óvinsǽll. Þú ert vinsǽll af bóndum, en Otkell er óvinsǽll.

Bjóða mun ek at gera um sjalfr ok lúka upp þegar ok leggja þó á vináttu mína ok greiða nú allt féit. Bjóða mun ek at gera um sjalfr ok lúka upp þegar ok leggja þó á vináttu mína ok greiða nú allt féit. Ok mun ek bǿta þér tvennum bótum. Ok mun ek bǿta þér tvennum bótum. Skamkell mǽlir: Skamkell mǽlir:

Þenna skaltu eigi þiggja ok er þat grunnúðligt, ef þú ǽtlar at selja honum sjalfdǿmi. Þenna skaltu eigi þiggja ok er þat grunnúðligt, ef þú ǽtlar at selja honum sjalfdǿmi. Gunnarr mǽlir: Gunnarr mǽlir:

Skil ek hér tillǫgur manna, nǽr sem þat verðr launat, segir hann. Skil ek hér tillǫgur manna, nǽr sem þat verðr launat, segir hann. Enda dǿm þú nú sjalfr. Enda dǿm þú nú sjalfr.

Otkell laut at Skamkeli ok mǽlir: Otkell laut at Skamkeli ok mǽlir: Hverju skal ek nú svara? Hverju skal ek nú svara?

Þetta skaltu kalla vel boðit en víkja máli þínu undir Gizur hvíta ok Geir goða. Þetta skaltu kalla vel boðit en víkja máli þínu undir Gizur hvíta ok Geir goða. Munu þat þá margir mǽla, at þú sér glíkr Hallkatli, fǫðurfǫður þínum, at mestr kappi hefir verit. Munu þat þá margir mǽla, at þú sér glíkr Hallkatli, fǫðurfǫður þínum, at mestr kappi hefir verit. Otkell mǽlir: Otkell mǽlir:

Vel er þetta boðit, Gunnarr, en þó vil ek, at þú ljáir mér tómstund til at finna Gizur hvíta ok Geir goða. Vel er þetta boðit, Gunnarr, en þó vil ek, at þú ljáir mér tómstund til at finna Gizur hvíta ok Geir goða. Gunnarr mǽlir: Gunnarr mǽlir: Farðu með, sem þú vill nú. Farðu með, sem þú vill nú. En þat munu sumir menn mǽla, at þú kunnir eigi at sjá sóma þinn, er þú vilt eigi þessa kosti, er ek hefi boðit. En þat munu sumir menn mǽla, at þú kunnir eigi at sjá sóma þinn, er þú vilt eigi þessa kosti, er ek hefi boðit.

Ríðr Gunnarr heim. Ríðr Gunnarr heim. En er hann var í brottu, tók Hallbjǫrn til máls. En er hann var í brottu, tók Hallbjǫrn til máls. Hér veit ek mestan mannamun. Hér veit ek mestan mannamun. Gunnarr bauð þér mǫrg góð boð, en þú vildir engi af taka, eða hvat muntu mega ǽtla þér at deila við Gunnar illdeildum, þar sem engi er hans maki? Gunnarr bauð þér mǫrg góð boð, en þú vildir engi af taka, eða hvat muntu mega ǽtla þér at deila við Gunnar illdeildum, þar sem engi er hans maki? En þó er hann svá vel at sér, at hann mun láta standa boð þessi, þó at þú þiggir síðar. En þó er hann svá vel at sér, at hann mun láta standa boð þessi, þó at þú þiggir síðar. Þykki mér ráð, at þú farir at finna Gizur hvíta ok Geir goða nú þegar. Þykki mér ráð, at þú farir at finna Gizur hvíta ok Geir goða nú þegar.

Otkell lét taka hest sinn ok bjó sik at ǫllu. Otkell lét taka hest sinn ok bjó sik at ǫllu. Otkell var ekki gløggskyggn. Otkell var ekki gløggskyggn. Skamkell gekk á leið með Otkeli. Skamkell gekk á leið með Otkeli.

Hann rǿddi við Otkel: Hann rǿddi við Otkel: Undr þótti mér, er bróðir þinn vildi eigi taka af þér þetta starf. Undr þótti mér, er bróðir þinn vildi eigi taka af þér þetta starf. Vil ek bjóða þér at fara fyrir þik, er ek veit, at þér þykkir mikit fyrir ferðum. Vil ek bjóða þér at fara fyrir þik, er ek veit, at þér þykkir mikit fyrir ferðum.

Þat mun ek þiggja, segir Otkell, ok vertu sem réttorðastr. Þat mun ek þiggja, segir Otkell, ok vertu sem réttorðastr.

Svá skal vera, segir Skamkell. Svá skal vera, segir Skamkell.

Tók hann þá við hesti Otkels ok klǽðum hans, en Otkell gengr heim. Tók hann þá við hesti Otkels ok klǽðum hans, en Otkell gengr heim.

Hallbjǫrn var úti ok mǽlti til Otkels: Hallbjǫrn var úti ok mǽlti til Otkels: Illt er at eiga þrǽl at eingavin, ok munum vér þessa jafnan iðrask, er þú hefir aftr horfit, ok er þat óvitrligt bragð at senda inn lygnasta mann þess ørendis, er svá mun mega kalla at líf manna liggi við. Illt er at eiga þrǽl at eingavin, ok munum vér þessa jafnan iðrask, er þú hefir aftr horfit, ok er þat óvitrligt bragð at senda inn lygnasta mann þess ørendis, er svá mun mega kalla at líf manna liggi við.

Hrǽddr mundir þú verða, segir Otkell, ef Gunnarr hefði á lofti atgeirinn, er þú ert svá enn. Hrǽddr mundir þú verða, segir Otkell, ef Gunnarr hefði á lofti atgeirinn, er þú ert svá enn. Eigi veit þat, hverr þá er hrǽddastr, en þat muntu eiga til at segja, at Gunnarr mun ekki lengi munda atgeirnum, ef hann er reiðr. Eigi veit þat, hverr þá er hrǽddastr, en þat muntu eiga til at segja, at Gunnarr mun ekki lengi munda atgeirnum, ef hann er reiðr. Otkell mǽlir: Otkell mǽlir:

Hvikið þér allir nema Skamkell. Hvikið þér allir nema Skamkell.

Váru þeir þá báðir reiðir. Váru þeir þá báðir reiðir.

Skammkell kom til Mosfells og hermdi boð öll fyrir Gissuri. Skammkell kom til Mosfells ok hermði boð ǫll fyrir Gissuri.

" Svo líst mér, " segir Gissur, " sem þetta hafi allvel boðið verið eða fyrir hví þá Otkell eigi boð þessi? " " Svá lízk mér, " segir Gissr, " sem þetta hafi allvel boðit verit eða fyrir hví þá Otkell eigi boð þessi? "

" Það var mest í því, " segir Skammkell, " að allir vildu leita þér vegs og beið hann af því þinna atkvæða og mun öllum það best gegna. " " Þat var mest í því, " segir Skammkell, " at allir vildu leita þér vegs ok beið hann af því þinna atkvǽða ok mun ǫllum þat bezt gegna. "

Þar var Skammkell um nóttina. Þar var Skammkell um nóttina.

Gissur sendi mann eftir Geiri goða og kom hann ofan snemma. Gissur sendi mann eftir Geiri goða ok kom hann ofan snemma.

Segir þá Gissur honum allt hversu farið var, spurði þá hversu með skyldi fara. Segir þá Gissr honum allt hversu farit var, spurði þá hversu með skyldi fara.

Geir mælti: " Svo sem þú munt áður ætlað hafa að gera það af þessu máli sem best gegnir. Geirr mǽlti: " Svá sem þú munt áðr ǽtlat hafa at gera þat af þessu máli sem bezt gegnir. Nú munum við láta Skammkel segja söguna í annað sinn og vita hversu honum hermist. " Nú munum við láta Skammkel segja sǫguna í annat sinn ok vita hversu honum hermisk. "

Þeir gerðu svo. Þeir gerðu svá.

Geir mælti: " Rétt munt þú sagt hafa sögu þessa en þó hefi eg þig séð illmannlegastan mann og eigi deilir litur kosti ef þú gefst vel. " Geirr mǽlti: " Rétt munt þú sagt hafa sǫgu þessa en þó hefi ek þik sét illmannlegastan mann ok eigi deilir litur kosti ef þú gefsk vel. "

Fór Skammkell heim og ríður fyrst í Kirkjubæ og kallar út Otkel. Fór Skammkell heim ok ríðr fyrst í Kirkjubǿ ok kallar út Otkel. Hann fagnar vel Skammkatli. Hann fagnar vel Skammkatli.

Skammkell segir honum kveðju Gissurar og Geirs " en um málaferli þessi þarf ekki að tala hljóðlega að það er vilji þeirra Geirs goða og Gissurar að sættast ekki á mál þessi. Skammkell segir honum kveðju Gissurar ok Geirs " en um málaferli þessi þarf ekki at tala hljóðlega at þat er vilji þeira Geirs goða ok Gissurar at sǽttast ekki á mál þessi. Er það tillaga þeirra að þú farir til Hlíðarenda og stefnir Hallgerði um stuld en Gunnari um afneyslu. " Er þat tillaga þeira at þú farir til Hlíðarenda ok stefnir Hallgerði um stuld en Gunnari um afneyzlu. "

Otkell mælti: " Svo skal með öllu fara sem þeir hafa ráð til gefið. " Otkell mǽlti: " Svá skal með ǫllu fara sem þeir hafa ráð til gefit. "

" Þeim þótti og undir því mest, " segir Skammkell, " að þú hefðir sem mikillegast látið en eg gerði þig sem mestan mann af öllu. " " Þeim þótti ok undir því mest, " segir Skammkell, " at þú hefðir sem mikillegast látit en ek gerða þik sem mestan mann af ǫllu. "

Nú segir Otkell bræðrum sínum. Nú segir Otkell brǿðrum sínum.

Hallbjörn mælti: " Þetta mun vera hin mesta lygi. " Hallbjǫrn mǽlti: " Þetta mun vera in mestu lygi. "

Nú líða stundir þar til er stefnudagar komu hinir síðustu til alþingis. Nú líða stundir þar til er stefnudagar kómu inir síðustu til alþingis. Otkell kvaddi bræður sína og Skammkel að ríða til Hlíðarenda stefnuför. Otkell kvaddi brǿðr sína ok Skammkel at ríða til Hlíðarenda stefnufǫr.

Hallbjörn kvaðst fara mundu en kvað þá þessar ferðar iðrast mundu " þá er stundir líða. " Hallbjǫrn kvazk fara mundi en kvað þá þessar ferðar iðrast mundu " þá er stundir líða. "

Nú ríða þeir tólf saman til Hlíðarenda. Nú ríða þeir tólf saman til Hlíðarenda. En er þeir komu í túnið þá var Gunnar úti og fann eigi fyrr en þeir komu allt að bænum. En er þeir kómu í túnit þá var Gunnar úti ok fann eigi fyrr en þeir kómu allt at bǿnum. Hann gengur þá eigi inn. Hann gengr þá eigi inn. Otkell lætur þegar dynja stefnuna. Otkell lǽtr þegar dynja stefnuna.

En er þeir höfðu fram flutt stefnuna þá mælti Skammkell: " Er rétt stefnt Gunnar bóndi? " En er þeir hǫfðu fram flutt stefnuna þá mǽlti Skammkell: " Er rétt stefnt Gunnar bóndi? "

" Þér vitið slíkt, " segir Gunnar, " en minna skal eg þig á ferð þessa Skammkell eitthvert sinn og tillögur þínar. " " Þér vitið slíkt, " segir Gunnar, " en minna skal ek þik á ferð þessa Skammkell eitthvert sinn ok tillǫgur þínar. "

" Það mun oss ekki saka, " segir Skammkell, " ef atgeirinn er eigi á lofti. " " Þat mun oss ekki saka, " segir Skammkell, " ef atgeirinn er eigi á lofti. "

Gunnar var hinn reiðasti og gekk inn og sagði Kolskeggi. Gunnar var inn reiðasti ok gekk inn ok sagði Kolskeggi.

Kolskeggur mælti: " Illa var er vér vorum eigi úti. Kolskeggr mǽlti: " Illa var er vér várum eigi úti. Þeir skyldu hafa farið hingað hina mestu sneypu ef vér hefðum við verið. " Þeir skuldu hafa farit hingat ina mestu sneypu ef vér hefðim við verit. "

Gunnar mælti: " Hvað bíður sinnar stundar en ekki mun þeim för sjá til sæmdar verða. " Gunnar mǽlti: " Hvat bíðr sinnar stundar en ekki mun þeim fǫr þessi til sæmdar verða. "

Litlu síðar fór Gunnar að finna Njál og sagði honum. Litlu síðar fór Gunnar at finna Njál ok sagði honum.

Njáll mælti: " Lát þú lítt á þig fá því að þetta mun þér verða til hinnar mestu sæmdar áður þessu þingi sé lokið. Njáll mǽlti: " Lát þú lítt á þik fá því at þetta mun þér verða til innar mestu sæmdar áðr þessu þingi sé lokit. Skulum vér og fylgja þér allir með ráðum og kappi. " Skulum vér ok fylgja þér allir með ráðum ok kappi. "

Gunnar þakkaði honum og reið heim. Gunnar þakkaði honum ok reið heim.

Otkell ríður til þings og bræður hans og Skammkell. Otkell ríðr til þings ok brǿðr hans ok Skammkell.

Skamkell kom til Mosfells ok hermði boð ǫll fyrir Gizuri. Skamkell kom til Mosfells ok hermði boð ǫll fyrir Gizuri. Svá virðisk mér, segir Gizurr, sem þetta hafi allvel boðit verit eða hví þá hann eigi þessi boð? Svá virðisk mér, segir Gizurr, sem þetta hafi allvel boðit verit eða hví þá hann eigi þessi boð?

Þat var mest í því, at allir vildu leita þér vegs í því, at bíða þinna atkvǽða ok mun ǫllum þat bezt gegna. Þat var mest í því, at allir vildu leita þér vegs í því, at bíða þinna atkvǽða ok mun ǫllum þat bezt gegna. Þar var Skamkell um nóttina. Þar var Skamkell um nóttina. Gizurr sendir mann eftir Geir goða ok kom hann ofan snemma. Gizurr sendir mann eftir Geir goða ok kom hann ofan snemma. Segir þá Gizurr honum. Segir þá Gizurr honum. Eða hverju villtu nú vera láta eða? Eða hverju villtu nú vera láta eða? segir Gizurr. segir Gizurr. Þat sem þú munt hafa ráðit við þik, segir Geirr goði, at gera þat af þessu máli sem bezt gegnir. Þat sem þú munt hafa ráðit við þik, segir Geirr goði, at gera þat af þessu máli sem bezt gegnir. Nú mun ek láta kost. Nú mun ek láta kost. en gǫrt hefi ek þá enn eitt ráð fyrir mér, segir hann, ok skal þat fram koma. en gǫrt hefi ek þá enn eitt ráð fyrir mér, segir hann, ok skal þat fram koma. Gizurr segir: Gizurr segir:

Þat viljum vér, at þú gjaldir ekki. Þat viljum vér, at þú gjaldir ekki. En þess beiðum vér, at þú sér vinr Otkels. En þess beiðum vér, at þú sér vinr Otkels.

Þat skal verða aldri, segir Gunnarr, meðan ek lifi, ok mun hann hafa vináttu Skamkels. Þat skal verða aldri, segir Gunnarr, meðan ek lifi, ok mun hann hafa vináttu Skamkels. Þeirri hefir hann lengi hlítt. Þeirri hefir hann lengi hlítt. Gizurr segir: Gizurr segir:

Þó viljum vér nú lúka málinu, þó at þú ráðir einn skildaganum. Þó viljum vér nú lúka málinu, þó at þú ráðir einn skildaganum.

Váru þá handsalaðar þessar sǽttir allar. Váru þá handsalaðar þessar sǽttir allar.

Gunnarr mǽlti til Otkels: Gunnarr mǽlti til Otkels: Ráðligra er þér at fara til frǽnda þinna. Ráðligra er þér at fara til frǽnda þinna. En ef þú vilt vera þar í sveit, þá gerðu ekki til saka við mik. En ef þú vilt vera þar í sveit, þá gerðu ekki til saka við mik.

Gizurr kvað þat vera heilrǽði. Gizurr kvað þat vera heilrǽði. Ok skal hann svá gera. Ok skal hann svá gera.

Gunnarr hafði mikla sǿmð af málinu. Gunnarr hafði mikla sǿmð af málinu. Riðu menn síðan heim af þingi. Riðu menn síðan heim af þingi. Sitr Gunnarr þá í búi sínu, ok er nú kyrrt um hríð. Sitr Gunnarr þá í búi sínu, ok er nú kyrrt um hríð.