Bókastaðir

Þorvaldur reið heim frá boðinu og kona hans með honum og Þjóstólfur. Þorvaldr reið heim frá boðinu ok kona hans með honum ok Þjóstólfr. Hann fylgdi hesti Hallgerðar og töluðu þau jafnan. Hann fylgði hesti Hallgerðar ok tǫluðu þau jafnan.

Ósvífur veik að syni sínum og mælti: " Unir þú vel ráðinu eða hversu fór tal með ykkur? " Ósvífur veik at syni sínum ok mǽlti: " Unir þú vel ráðinu eða hversu fór tal með ykkr? "

" Vel, " segir hann, " alla blíðu lét hún uppi við mig og mátt þú sjá mót á er hún hlær við hvert orð. " " Vel, " segir hann, " alla blíðu lét hon uppi við mik ok mátt þú sjá mót á er hon hlǽr við hvert orð. "

" Eigi ætla eg hlátur hennar jafngóðan sem þú, " segir Ósvífur, " en það mun þó síðar reynast. " " Eigi ǽtla ek hlátr hennar jafngóðan sem þú, " segir Ósvífr, " en þat mun þó síðar reynast. "

Þau ríða þar til er þau koma heim. Þau ríða þar til er þau koma heim. Um kveldið sat hún hjá bónda sínum og skipaði Þjóstólfi hið næsta sér innar frá. Um kveldit sat hon hjá bónda sínum ok skipaði Þjóstólfi it nǽsta sér innar frá. Fátt áttust þeir við Þjóstólfur og Þorvaldur og varð þeim fátt að orðum og fór svo fram um veturinn. Fátt áttusk þeir við Þjóstólfr ok Þorvaldr ok varð þeim fátt at orðum ok fór svá fram um vetrinn.

Hallgerður var fengsöm og stórlynd enda kallaði hún til alls þess er aðrir áttu í nánd og hafði allt í sukki. Hallgerðr var fengsǫm ok stórlynd enda kallaði hon til alls þess er aðrir áttu í nánd ok hafði allt í sukki. En er voraði var þar búskortur og skorti bæði mjöl og skreið. En er voraði var þar búskortur ok skorti bǽði mjǫl ok skreið.

Hallgerður kom að máli við Þorvald og ræddi: " Eigi munt þú þurfa að sitja til alls því bæði þarf í búið mjöl og skreið. " Hallgerðr kom at máli við Þorvald ok rǿddi: " Eigi munt þú þurfa at sitja til alls því bǽði þarf í búit mjǫl ok skreið. "

Þorvaldur mælti: " Ekki fékk eg nú minna til bús en vant var og entist þá allt á sumar fram. " Þorvaldr mǽlti: " Ekki fekk ek nú minna til bús en vant var ok entist þá allt á sumar fram. "

Hallgerður mælti: " Ekki fer eg að því þó að þú hafir svelt þig til fjár og faðir þinn. " Hallgerðr mǽlti: " Ekki fer ek at því þó at þú hafir svelt þik til fjár ok faðir þinn. "

Þá reiddist Þorvaldur og laust hana í andlitið svo að blæddi og gekk síðan í braut og kvaddi húskarla sína með sér og hrundu þeir fram skútu og hljópu þar á átta karlar og reru út í Bjarneyjar. Þá reiddisk Þorvaldr ok laust hana í andlitit svá at blǿddi ok gekk síðan í braut ok kvaddi húskarla sína með sér ok hrundu þeir fram skútu ok hljópu þar á átta karlar ok reru út í Bjarneyjar. Tók hann þar skreið sína og mjöl. Tók hann þar skreið sína ok mjǫl.

Nú er að segja frá Hallgerði að hún sat úti og var skapþungt. Nú er at segja frá Hallgerði at hon sat úti ok var skapþungt.

Þjóstólfur gekk að og sá að hún var særð í andlitinu og mælti: " Hví ert þú svo illa leikin? " Þjóstólfr gekk at ok sá at hon var sǽrð í andlitinu ok mǽlti: " Hví ert þú svá illa leikin? "

" Þorvaldur veldur því bóndi minn, " sagði hún, " og stóðst þú mér þá fjarri ef þér þætti nokkuð undir um mig. " " Þorvaldr veldr því bóndi minn, " sagði hon, " ok stótt þú mér þá fjarri ef þér þǿtti nǫkkut undir um mik. "

" Eg vissi eigi, " segir hann, " en þó skal eg þessa hefna. " " Ek vissa eigi, " segir hann, " en þó skal ek þessa hefna. "

Síðan gekk hann á braut og til fjöru og hratt fram skipi sexæru og hafði í hendi öxi mikla er hann átti, vafinskeftu. Síðan gekk hann á braut ok til fjǫru ok hratt fram skipi sexæru ok hafði í hendi øxi mikla er hann átti, vafinskeftu. Hann stígur á skip og rær út í Bjarneyjar. Hann stígr á skip ok rǿr út í Bjarneyjar. Og er hann kom þar voru allir menn rónir nema Þorvaldur og förunautar hans. Ok er hann kom þar váru allir menn rónir nema Þorvaldr ok fǫrunautar hans. Hann var að hlaða skútuna en þeir báru á út, menn hans. Hann var at hlaða skútuna en þeir báru á út, menn hans.

Þjóstólfur kom að í því og hljóp upp á skútuna og hlóð með honum og mælti: " Bæði ert þú að þessu lítilvirkur og óhagvirkur. " Þjóstólfr kom at í því ok hljóp upp á skútuna ok hlóð með honum ok mǽlti: " Bǽði ert þú at þessu lítilvirkr ok óhagvirkr. "

Þorvaldur mælti: " Hyggst þú munu betur gera? " Þorvaldr mǽlti: " Hyggst þú munu betr gera? "

" Það eitt munum við að hafast að eg mun betur gera en þú, " segir Þjóstólfur, " og er sú kona illa gift er þú átt og skyldu ykkrar samfarar skammar vera. " " Þat eitt munum við at hafast at ek mun betr gera en þú, " segir Þjóstólfr, " ok er sú kona illa gift er þú átt ok skyldi ykkrar samfarar skammar vera. "

Þorvaldur þreif upp handsax eitt er var hjá honum og leggur til Þjóstólfs. Þorvaldr þreif upp handsax eitt er var hjá honum ok leggr til Þjóstólfs. Þjóstólfur hafði öxina á öxl sér og laust á mót og kom á hönd Þorvaldi og brotnaði handleggurinn en saxið féll niður. Þjóstólfr hafði øxina á ǫxl sér ok laust á mót ok kom á hǫnd Þorvaldi ok brotnaði handleggrinn en saxit fell niðr. Síðan færði Þjóstólfur upp öxina í annað sinn og hjó í höfuð Þorvaldi og hafði hann þegar bana. Síðan fǿrði Þjóstólfr upp øxina í annat sinn ok hjó í hǫfuð Þorvaldi ok hafði hann þegar bana.

Þá fóru þeir ofan, menn Þorvalds, með byrðarnar. Þá fóru þeir ofan, menn Þorvalds, með byrðarnar. Þjóstólfur tók til ráða skjótt. Þjóstólfr tók til ráða skjótt. Höggur hann þá tveim höndum borð skútunnar og gekk sundur borðið um tvö rúm, og hljóp í skip sitt. Høggr hann þá tveim hǫndum borð skútunnar ok gekk sundr borðit um tvö rúm, ok hljóp í skip sitt. En á skútunni féll inn sær kolblár og sökk hún niður með öllum farminum. En á skútunni fell inn sjór kolblár ok sǫkk hon niðr með ǫllum farminum. Þar sökk og niður lík Þorvalds og máttu förunautar hans eigi sjá hversu hann var til ger en hitt vissu þeir að hann var dauður. Þar sǫkk ok niðr lík Þorvalds ok máttu fǫrunautar hans eigi sjá hversu hann var til ger en it vissu þeir at hann var dauðr.

Þjóstólfur reri inn á fjörðinn en þeir báðu hann illa fara og aldrei þrífast. Þjóstólfr reri inn á fjǫrðinn en þeir báðu hann illa fara ok aldrei þrífast. Hann svaraði engu og reri inn á fjörðinn og þar til er hann kom heim og brýndi upp skipinu og gekk heim og hafði uppi öxina og var hún blóðug mjög. Hann svaraði engu ok reri inn á fjǫrðinn ok þar til er hann kom heim ok brýndi upp skipinu ok gekk heim ok hafði uppi øxina ok var hon blóðug mjǫk.

Hallgerður var úti og mælti: " Blóðug er öx þín. Hallgerðr var úti ok mǽlti: " Blóðug er øx þín. Hvað hefir þú unnið? " Hvat hefir þú unnit? "

" Nú hefi eg það að gert, " segir hann, " að þú munt gefin vera í annað sinn. " " Nú hefi ek þat at gert, " segir hann, " at þú munt gefin vera í annat sinn. "

" Dauðan segir þú mér Þorvald þá, " segir hún. " Dauðan segir þú mér Þorvald þá, " segir hon.

" Svo er, " sagði hann, " og sjá þú nú nokkurt ráð fyrir mér. " " Svá er, " sagði hann, " ok sjá þú nú nakkvat ráð fyrir mér. "

" Svo skal vera, " sagði hún. " Svá skal vera, " sagði hon. " Eg vil senda þig norður til Bjarnarfjarðar á Svanshól og mun Svanur taka við þér báðum höndum. " Ek vil senda þik norðr til Bjarnarfjarðar á Svanshól ok mun Svanr taka við þér báðum hǫndum. Er hann svo mikill fyrir sér að þangað sækir þig engi. " Er hann svá mikill fyrir sér at þangat sǿkir þik engi. "

Hann söðlaði hest er hann átti og steig á bak og reið norður til Bjarnarfjarðar á Svanshól og tók Svanur við honum báðum höndum og spurði hann að tíðindum. Hann sǫðlaði hest er hann átti ok sté á bak ok reið norðr til Bjarnarfjarðar á Svanshól ok tók Svanr við honum báðum hǫndum ok spurði hann at tíðindum. En Þjóstólfur segir honum víg Þorvalds með þeim atburðum er orðið höfðu. En Þjóstólfr segir honum víg Þorvalds með þeim atburðum er orðit hǫfðu.

Svanur mælti: " Slíkt kalla eg menn er eigi láta sér allt í augu vaxa að gera og mun eg því heita þér ef þeir sækja þig hingað að þeir skulu fá af því hina mestu svívirðing. " Svanr mǽlti: " Slíkt kalla ek menn er eigi láta sér allt í augu vaxa at gera ok mun ek því heita þér ef þeir sǿkja þik hingat at þeir skulu fá af því ina mestu svívirðing. "

Nú er þar til máls að taka er Hallgerður er að hún kvaddi til ferðar með sér Ljót hinn svarta frænda sinn og bað hann söðla hesta þeirra " og vil eg ríða heim til föður míns. " Nú er þar til máls at taka er Hallgerðr er at hon kvaddi til ferðar með sér Ljót inn svarta frǽnda sinn ok bað hann sǫðla hesta þeira " ok vil ek ríða heim til fǫður míns. "

Hann bjó ferð þeirra. Hann bjó ferð þeira. Hún gekk til kistna sinna og lauk upp og lét kalla til sín alla heimamenn sína og gaf þeim nokkura gjöf öllum en þeir hörmuðu hana allir. Hon gekk til kistna sinna ok lauk upp ok lét kalla til sín alla heimamenn sína ok gaf þeim nǫkkura gjǫf ǫllum en þeir hormuðu hana allir.

Nú reið hún þar til er hún kom á Höskuldsstaði og tók faðir hennar við henni vel því að hann hafði eigi spurt tíðindin. Nú reið hon þar til er hon kom á Hǫskuldsstaði ok tók faðir hennar við henni vel því at hann hafði eigi spurt tíðindin.

Höskuldur mælti til Hallgerðar: " Hví fór eigi Þorvaldur með þér? " Hǫskuldr mǽlti til Hallgerðar: " Hví fór eigi Þorvaldr með þér? "

Hún svaraði: " Dauður er hann. " Hon svaraði: " Dauðr er hann. "

Höskuldur mælti: " Þjóstólfur mun því valda. " Hǫskuldr mǽlti: " Þjóstólfr mun því valda. "

Hún sagði svo vera. Hon sagði svá vera.

Höskuldur mælti: " Það mun mér síst í tauma ganga er Hrútur segir mér að hér mundi til mikillar ógiftu draga um kaup þessi en ekki mun týja að saka sig um orðinn hlut. " Hǫskuldr mǽlti: " Þat mun mér síst í tauma ganga er Hrútr segir mér at hér mundi til mikillar ógiftu draga um kaup þessi en ekki mun týja at saka sik um orðinn hlut. "

Nú er þar til máls að taka er förunautar Þorvalds eru að þeir biðu til þess er skip komu að landi. Nú er þar til máls at taka er fǫrunautar Þorvalds eru at þeir biðu til þess er skip kómu at landi. Þeir sögðu víg Þorvalds og báðu sér skips inn til lands. Þeir sǫgðu víg Þorvalds ok báðu sér skips inn til lands. Þeim var léð þegar. Þeim var lét þegar. Og reru þeir inn að Reykjanesi og fundu Ósvíf og sögðu honum tíðindin. Ok reru þeir inn at Reykjanesi ok fundu Ósvífr ok sǫgðu honum tíðindin.

Hann mælti: " Illa gefast ills ráðs leifar. Hann mǽlti: " Illa gefask ills ráðs leifar. Og sé eg nú allt eftir hversu farið hefir. Ok sé ek nú allt eftir hversu farit hefir. Hallgerður mun hafa sendan Þjóstólf til Bjarnarfjarðar en hún mun riðin heim til föður síns. Hallgerðr mun hafa sendan Þjóstólf til Bjarnarfjarðar en hon mun riðin heim til fǫður síns. Skulum vér nú safna liði og sækja hann norður þangað. " Skulum vér nú safna liði ok sǿkja hann norðr þangat. "

Þeir gerðu svo og fóru í liðsbón. Þeir gerðu svá ok fóru í liðsbón. Varð þeim gott til manna og riðu til Steingrímsfjarðar og til Ljótárdals og þaða n til Selárdals og svo til Bassastaða og þaðan um hálsinn til Bjarnarfjarðar. Varð þeim gott til manna ok riðu til Steingrímsfjarðar ok til Ljótárdals ok þaðan þaðan til Selárdals ok svá til Bassastaða ok þaðan um hálsinn til Bjarnarfjarðar.

Nú tók Svanur til orða og geispaði mjög: " Nú sækja að fylgjur Ósvífurs. " Nú tók Svanr til orða ok geispaði mjǫk: " Nú sǿkja at fylgjur Ósvífrs. "

Þá spratt Þjóstólfur upp og tók öxi sína. Þá spratt Þjóstólfr upp ok tók øxi sína.

Svanur mælti: " Gakk þú út með mér. Svanur mǽlti: " Gakk þú út með mér. Lítils mun við þurfa. " Lítils mun við þurfa. "

Síðan gengu þeir út báðir. Síðan gengu þeir út báðir.

Svanur tók geitskinn eitt og veifði yfir höfuð sér og mælti: Svanr tók geitskinn eitt ok veifði yfir hǫfuð sér ok mǽlti:

Nú er frá því að segja að þeir ríða á hálsinn Ósvífur og hans förunautar. Nú er frá því at segja at þeir ríða á hálsinn Ósvífr ok hans fǫrunautar. Þá kom þoka mikil í mót þeim. Þá kom þoka mikil í mót þeim.

Ósvífur mælti: " Þessu mun Svanur valda og væri vel ef eigi fylgdi meira illt. " Ósvífr mǽlti: " Þessu mun Svanr valda ok vǽri vel ef eigi fylgði meira illt. "

Litlu síðar brá svo miklum sorta fyrir augu þeim að þeir sáu ekki og féllu þeir þá af baki og týndu hestunum og gengu í fen ofan sjálfir en sumir í skóginn svo að þeim hélt við meiðingar. Litlu síðar brá svá miklum sorta fyrir augu þeim at þeir sá ekki ok fellu þeir þá af baki ok týndu hestunum ok gengu í fen ofan sjálfir en sumir í skóginn svá at þeim helt við meiðingar. Þeir töpuðu af sér vopnunum. Þeir töpuðu af sér vopnunum.

Þá mælti Ósvífur: " Ef eg fyndi hesta mína og vopn þá mundi eg aftur hverfa. " Þá mǽlti Ósvífr: " Ef ek fynda hesta mína ok vápn þá mynda ek aftr hverfa. "

Og er hann hafði þetta mælt þá sáu þeir nokkuð og fundu hesta sína og vopn. Ok er hann hafði þetta mǽlt þá sá þeir nakkvat ok fundu hesta sína ok vápn. Þá eggjuðu margir á að enn skyldi við leita um atreiðina og var það gert og urðu þeim þegar hin sömu undur. Þá eggjuðu margir á at enn skyldi við leita um atreiðina ok var þat gert ok urðu þeim þegar in sǫmu undr. Og fór svo þrem sinnum. Ok fór svá þrem sinnum.

Þá mælti Ósvífur: " Þó að förin sé eigi góð þá skal þó nú aftur hverfa. Þá mǽlti Ósvífr: " Þó at fǫrin sé eigi góð þá skal þó nú aftr hverfa. Nú skulum vér gera ráð vort í annan stað og hefi eg það helst í hug mér að fara og finna Höskuld föður Hallgerðar og beiða hann sonarbóta því að þar er sæmdar von sem nóg er til. " Nú skulum vér gera ráð vort í annan stað ok hefi ek þat helzt í hug mér at fara ok finna Hǫskuld fǫður Hallgerðar ok beiða hann sonarbóta því at þar er sæmdar ván sem nóg er til. "

Síðan riðu þeir til Breiðafjarðardala og er nú ekki fyrr frá að segja en þeir koma á Höskuldsstaði. Síðan riðu þeir til Breiðafjarðardala ok er nú ekki fyrr frá at segja en þeir koma á Hǫskuldsstaði. Þar var þá fyrir með Höskuldi Hrútur bróðir hans. Þar var þá fyrir með Hǫskuldi Hrútr bróðir hans. Ósvífur kvaddi út Höskuld og Hrút. Ósvífr kvaddi út Hǫskuld ok Hrút. Þeir gengu út báðir og heilsuðu Ósvífri en síðan gengu þeir á tal. Þeir gengu út báðir ok heilsuðu Ósvífri en síðan gengu þeir á tal. Höskuldur spurði Ósvífur hvaðan hann kæmi að. Hǫskuldr spurði Ósvífr hvaðan hann kǿmi at. Hann kveðst hafa farið að leita Þjóstólfs og fundið hann eigi. Hann kvezk hafa farit at leita Þjóstólfs ok fundit hann eigi.

Höskuldur kvað hann kominn mundu norður á Svanshól " og er það eigi allra manna að sækja hann þangað. " Hǫskuldr kvað hann kominn mundu norðr á Svanshól " ok er þat eigi allra manna at sǿkja hann þangat. "

" Því er eg hér kominn, " sagði Ósvífur, " að eg vil beiða þig sonarbóta. " " Því er ek hér kominn, " sagði Ósvífr, " at ek vil beiða þik sonarbóta. "

Höskuldur svaraði: " Eigi drap eg son þinn og eigi réð eg honum bana en þó heldur þig vorkunn til að leita á nokkurn. " Höskuldur svaraði: " Eigi drap ek son þinn ok eigi réð ek honum bana en þó heldr þik vorkunn til at leita á nokkurn. "

Hrútur mælti: " Náið er, bróðir, nef augum. Hrútr mǽlti: " Náit er, bróðir, nef augum. Og er nauðsyn að drepa niður illu orði og bæta honum son sinn og rífka svo ráð fyrir dóttur þinni. Ok er nauðsyn at drepa niðr illu orði ok bǿta honum son sinn ok rífka svá ráð fyrir dóttur þinni. Er sá einn til að þetta orðtak falli niður sem skjótast því að þá er betur að hér sé fátt til talað. " Er sá einn til at þetta orðtak falli niðr sem skjótast því at þá er betr at hér sé fátt til talat. "

Höskuldur mælti: " Vilt þú þá gera um málið? " Hǫskuldr mǽlti: " Vill þú þá gera um málit? "

" Það vil eg, " segir Hrútur, " og mun eg ekki hlífa þér í gerðinni því að ef satt skal tala þá hefir dóttir þín ráðið honum banann. " " Þat vil ek, " segir Hrútr, " ok mun ek ekki hlífa þér í gerðinni því at ef satt skal tala þá hefir dóttir þín ráðit honum banann. "

Þá setti Höskuld dreyrrauðan og mælti ekki nokkura hríð. Þá setti Hǫskuld dreyrrauðan ok mǽlti ekki nǫkkura hríð. Síðan stóð hann upp og mælti til Ósvífurs: " Vilt þú nú handsala mér niðurfall að sökinni? " Síðan stóð hann upp ok mǽlti til Ósvífrs: " Vill þú nú handsala mér niðurfall at sǫkinni? "

Ósvífur stóð upp og mælti: " Eigi er það jafnsætti að bróðir þinn geri um. Ósvífr stóð upp ok mǽlti: " Eigi er þat jafnsǽtti at bróðir þinn geri um. En þó hefir þú svo vel til lagið Hrútur að eg trúi þér vel til málsins. " En þó hefir þú svá vel til lagit Hrútr at ek trúi þér vel til málsins. "

Síðan tók hann í hönd Höskuldi og sættust þeir svo á málið að Hrútur skyldi gera og lúka upp gerðinni áður Ósvífur færi heim. Síðan tók hann í hǫnd Hǫskuldi ok sǽttusk þeir svá á málit at Hrútr skyldi gera ok lúka upp gerðinni áðr Ósvífr fǿri heim.

Síðan gerði Hrútur og mælti: " Fyrir víg Þorvalds geri eg tvö hundruð silfurs " - það þóttu þá vera góð manngjöld - " og skalt þú gjalda þegar bróðir og leysa vel af hendi. " Síðan gerði Hrútr ok mǽlti: " Fyrir víg Þorvalds geri ek tvö hundruð silfrs " - þat þóttu þá vera góð manngjǫld - " ok skalt þú gjalda þegar bróðir ok leysa vel af hendi. "

Höskuldur gerði svo. Hǫskuldr gerði svá. Þá mælti Hrútur til Ósvífurs: " Eg vil gefa þér skikkju góða er eg hafði út. " Þá mǽlti Hrútr til Ósvífrs: " Ek vil gefa þér skikkju góða er ek hafði út. "

Hann þakkaði honum gjöfina og undi nú vel við þar sem komið var og fór heim. Hann þakkaði honum gjǫfina ok undi nú vel við þar sem komit var ok fór heim.

Litlu síðar komu þeir þannug Hrútur og Höskuldur og skiptu fé því sem þar stóð saman og urðu þeir Ósvífur á það vel sáttir og fóru heim með féið og er nú Ósvífur úr sögunni. Litlu síðar kómu þeir þannug Hrútr ok Hǫskuldr ok skiptu fé því sem þar stóð saman ok urðu þeir Ósvífr á þat vel sáttir ok fóru heim með féit ok er nú Ósvífr ór sǫgunni.

Hallgerður beiddi Höskuld að Þjóstólfur skyldi fara heim. Hallgerðr beiddi Hǫskuld at Þjóstólfr skyldi fara heim. Höskuldur veitti henni það og var lengi margt talað um víg Þorvalds. Hǫskuldr veitti henni þat ok var lengi margt talat um víg Þorvalds.

Fé Hallgerðar gekk fram og gerðist mikið. Fé Hallgerðar gekk fram ok gerðisk mikit.

Bræður þrír eru nefndir til sögunnar. Brǿðr þrír eru nefndir til sǫgunnar. Hét einn Þórarinn, annar Ragi, þriðji Glúmur. Hét einn Þórarinn, annarr Ragi, þriðji Glúmr. Þeir voru synir Óleifs hjalta. Þeir váru synir Óleifs hjalta. Þeir voru virðingamenn miklir og vel auðgir að fé. Þeir váru virðingamenn miklir ok vel auðgir at fé. Þórarinn átti það kenningarnafn að hann var kallaður Ragabróðir. Þórarinn átti þat kenningarnafn at hann var kallaðr Ragabróðir. Hann hafði lögsögu eftir Hrafn Hængsson. Hann hafði lǫgsǫgu eftir Hrafn Hængsson. Hann var stórvitur maður. Hann var stórvitr maðr. Hann bjó að Varmalæk og áttu þeir Glúmur bú saman. Hann bjó at Varmalǿk ok áttu þeir Glúmr bú saman. Glúmur hafði verið lengi í förum. Glúmr hafði verit lengi í fǫrum. Hann var mikill maður vexti og sterkur og fríður sýnum. Hann var mikill maðr vexti ok sterkr ok fríðr sýnum. Ragi var vígamaður mikill, bróðir þeirra. Ragi var vígamaðr mikill, bróðir þeira. Þeir bræður áttu suður Engey og Laugarnes. Þeir brǿðr áttu suðr Engey ok Laugarnes.

Þeir bræður töluðu, Glúmur og Þórarinn, og spurði Þórarinn Glúm hvort hann ætlaði utan sem hann var vanur. Þeir brǿðr tǫluðu, Glúmr ok Þórarinn, ok spurði Þórarinn Glúm hvárt hann ǽtlaði útan sem hann var vanr.

Hann svaraði: " Hitt hafði eg nú heldur ætlað að hætta kaupferðum. " Hann svaraði: " It hafði ek nú heldr ǽtlat at hǽtta kaupferðum. "

" Hvað er þér þá í skapi? " segir Þórarinn. " Hvat er þér þá í skapi? " segir Þórarinn. " Vilt þú biðja þér konu? " " Vill þú biðja þér konu? "

" Það vildi eg, " sagði Glúmur, " ef eg gæti vel fyrir mér séð. " " Þat vilda ek, " sagði Glúmr, " ef ek gǽta vel fyrir mér sét. "

Þá taldi Þórarinn upp konur þær sem voru í Borgarfirði ógiftar og spurði ef hann vildi nokkura eiga af þeim " og mun eg ríða til með þér. " Þá talði Þórarinn upp konur þǽr sem váru í Borgarfirði ógiftar ok spurði ef hann vildi nǫkkura eiga af þeim " ok mun ek ríða til með þér. "

Hann svaraði: " Enga vil eg þessa eiga. " Hann svaraði: " Enga vil ek þessa eiga. "

" Nefn þú þá að því þá er þú vilt eiga, " segir Þórarinn. " Nefn þú þá at því þá er þú vill eiga, " segir Þórarinn.

Glúmur svaraði: " Ef þú vilt það vita þá heitir hún Hallgerður og er dóttir Höskulds í Dölum vestur. " Glúmr svaraði: " Ef þú vill þat vita þá heitir hon Hallgerðr ok er dóttir Hǫskulds í Dǫlum vestr. "

" Eigi er nú það sem mælt er, " segir Þórarinn, " að þú látir þér annars víti að varnaði. " Eigi er nú þat sem mǽlt er, " segir Þórarinn, " at þú látir þér annars víti at varnaði. Gift var hún manni og réð hún þeim bana. " Gift var hon manni ok réð hon þeim bana. "

Glúmur mælti: " Má að hana hendi eigi slík ógifta í annað sinn. Glúmr mǽlti: " Má at hana hendi eigi slík ógifta í annat sinn. Og veit eg víst að hún ræður eigi mér bana. Ok veit ek víst at hon rǽðr eigi mér bana. En ef þú vilt mér nokkura sæmd veita þá ríð þú til með mér að biðja konunnar. " En ef þú vill mér nǫkkura sæmd veita þá ríð þú til með mér at biðja konunnar. "

Þórarinn mælti: " Ekki mun mega við gera. Þórarinn mǽlti: " Ekki mun mega við gera. Það mun verða fram að koma sem ætlað er. " Þat mun verða fram at koma sem ǽtlat er. "

Oft kom Glúmur á um þetta mál við Þórarin en hann fór lengi undan. Oft kom Glúmr á um þetta mál við Þórarin en hann fór lengi undan. En þar kom um síðir að þeir söfnuðu að sér mönnum og riðu tuttugu saman vestur til Dala og komu á Höskuldsstaði og tók Höskuldur vel við þeim og voru þeir þar um nóttina. En þar kom um síðir at þeir sǫfnuðu at sér mǫnnum ok riðu tuttugu saman vestr til Dala ok kómu á Hǫskuldsstaði ok tók Hǫskuldr vel við þeim ok váru þeir þar um nóttina. En snemma um morguninn sendir Höskuldur eftir Hrúti og kom hann þegar og var Höskuldur úti fyrir er hann reið í tún. En snemma um morguninn sendir Hǫskuldr eftir Hrúti ok kom hann þegar ok var Hǫskuldr úti fyrir er hann reið í tún. Höskuldur segir Hrúti hvað þar var komið manna. Höskuldur segir Hrúti hvat þar var komit manna.

" Hvað munu þeir vilja? " sagði Hrútur. " Hvat munu þeir vilja? " sagði Hrútr.

" Engi hafa þeir erindi enn upp borið fyrir mig, " sagði Höskuldur. " Engi hafa þeir erendi enn upp borit fyrir mik, " sagði Hǫskuldr.

" Við þig munu þó erindin, " segir Hrútur, " þeir munu biðja Hallgerðar eða hversu munt þú svara? " " Við þik munu þó erindin, " segir Hrútr, " þeir munu biðja Hallgerðar eða hversu munt þú svara? "

" Hvað þykir þér ráð? " sagði Höskuldur. " Hvat þykkir þér ráð? " sagði Hǫskuldr.

" Vel skalt þú svara og segja þó kost og löst á konunni, " segir Hrútur. " Vel skalt þú svara ok segja þó kost ok lǫst á konunni, " segir Hrútr.

En í þessu tali þeirra bræðra ganga þeir út gestirnir. En í þessu tali þeira brǿðra ganga þeir út gestirnir. Höskuldur og Hrútur gengu í mót þeim. Hǫskuldr ok Hrútr gengu í mót þeim. Fagnaði Hrútur vel Þórarni og þeim báðum bræðrum. Fagnaði Hrútr vel Þórarni ok þeim báðum brǿðrum.

Síðan gengu þeir allir samt á tal og mælti Þórarinn: " Eg er kominn hingað með Glúmi bróður mínum þess erindis að biðja Hallgerðar dóttur þinnar, Höskuldur, til handa Glúmi bróður mínum. Síðan gengu þeir allir samt á tal ok mǽlti Þórarinn: " Ek em kominn hingat með Glúmi bróður mínum þess erindis at biðja Hallgerðar dóttur þinnar, Hǫskuldr, til handa Glúmi bróður mínum. Skalt þú það vita að hann er vel mannaður. " Skalt þú þat vita at hann er vel mannaðr. "

" Veit eg það, " sagði Höskuldur, " að þið eruð mikils háttar menn bræður. " Veit ek þat, " sagði Hǫskuldr, " at þit eruð mikils háttar menn brǿðr. En eg vil og segja þér í mót að eg réð ráði hennar fyrri og varð oss það að mikilli ógæfu. " En ek vil ok segja þér í mót at ek réð ráði hennar fyrri ok varð oss þat at mikilli ógǽfu. "

Þórarinn svaraði: " Ekki munum vér það láta fyrir kaupum standa því að eigi skal einn eiður alla verða. Þórarinn svaraði: " Ekki munum vér þat láta fyrir kaupum standa því at eigi skal einn eiðr alla verða. Og má þetta verða vel þó að hitt yrði illa enda spillti Þjóstólfur þar mest um. " Ok má þetta verða vel þó at it yrði illa enda spillti Þjóstólfr þar mest um. "

Þá mælti Hrútur: " Gefa mundi eg yður til ráð ef þér viljið eigi þetta láta fyrir ráðum standa er áður hefir orðið um hagi Hallgerðar, að Þjóstólfur fari ekki suður með henni þó að ráðin takist og veri þar aldrei þrem nóttum lengur, nema Glúmur lofi, en falli óheilagur fyrir Glúmi ef hann er lengur, en heimilt á Glúmur að lofa það, en ekki er það mitt ráð. Þá mǽlti Hrútr: " Gefa mundi ek yðr til ráð ef þér vilið eigi þetta láta fyrir ráðum standa er áðr hefir orðit um hagi Hallgerðar, at Þjóstólfr fari ekki suðr með henni þó at ráðin takisk ok sé þar aldrei þrem nóttum lengr, nema Glúmr lofi, en falli óheilagr fyrir Glúmi ef hann er lengr, en heimilt á Glúmr at lofa þat, en ekki er þat mitt ráð. Skal nú og eigi svo fara sem fyrr að Hallgerði sé eigi sagt. Skal nú ok eigi svá fara sem fyrr at Hallgerði sé eigi sagt. Skal hún vita allan þenna kaupmála og sjá Glúm og ráða sjálf hvort hún vill eiga hann eða eigi og megi hún eigi öðrum kenna þó að eigi verði vel. Skal hon vita allan þenna kaupmála ok sjá Glúm ok ráða sjálf hvárt hon vill eiga hann eða eigi ok megi hon eigi ǫðrum kenna þó at eigi verði vel. Skal þetta allt vélalaust vera. " Skal þetta allt vélalaust vera. "

Þórarinn mælti: " Nú er sem jafnan að það mun best gegna að þín ráð séu höfð. " Þórarinn mǽlti: " Nú er sem jafnan at þat mun bezt gegna at þín ráð sé hǫfð. "

Þá var sent eftir Hallgerði og kom hún þangað og tvær konur með henni. Þá var sent eftir Hallgerði ok kom hon þangat ok tvǽr konur með henni. Hún hafði yfir sér vefjarmöttul blán og var undir í rauðum skarlatskyrtli og silfurbelti um sig en hárið tók ofan á bringuna tveim megin og drap hún undir belti sér. Hon hafði yfir sér vefjarmöttul blán ok var undir í rauðum skarlatskyrtli ok silfurbelti um sik en hárit tók ofan á bringuna tveim megin ok drap hon undir belti sér. Hún settist niður í milli þeirra Hrúts og föður síns. Hon settisk niðr í milli þeira Hrúts ok fǫður síns. Hún kvaddi þá alla góðum orðum og mælti vel og skörulega og spurði tíðinda. Hon kvaddi þá alla góðum orðum ok mǽlti vel ok skörulega ok spurði tíðenda. Síðan hætti hún að tala. Síðan hǽtti hon at tala.

Glúmur mælti: " Um kaup við föður þinn höfum við Þórarinn bróðir minn talað að eg mundi fá þín Hallgerður ef það er þinn vilji sem þeirra. Glúmr mǽlti: " Um kaup við fǫður þinn hǫfum við Þórarinn bróðir minn talat at ek mynda fá þín Hallgerðr ef þat er þinn vilji sem þeira. Munt þú nú og segja er þú ert kölluð skörungur mikill hvort það er nokkuð nær þínu skapi. Munt þú nú ok segja er þú ert kǫlluð skǫrungr mikill hvárt þat er nǫkkut nǽr þínu skapi. En ef þér er engi hugur á kaupum við oss þá viljum vér ekki um tala. " En ef þér er engi hugr á kaupum við oss þá viljum vér ekki um tala. "

Hallgerður mælti: " Veit eg að þið eruð mikils háttar menn, bræður, og veit eg að eg mun nú miklu betur gefin en fyrr. Hallgerðr mǽlti: " Veit ek at þit eruð mikils háttar menn, brǿðr, ok veit ek at ek mun nú miklu betr gefin en fyrr. En vita vil eg hvað þér hafið um talað eða hve mjög þér hafið fram mælt málinu. En vita vil ek hvat þér hafið um talat eða hve mjǫk þér hafið fram mǽlt málinu. En svo líst mér á þig að eg mun þér vel unnandi verða ef við komum skapi saman. " En svá lízk mér á þik at ek mun þér vel unnandi verða ef við komum skapi saman. "

Glúmur sagði henni sjálfur allan skildaga og veik hvergi af og spurði þá Höskuld og Hrút hvort hann hermdi rétt. Glúmr sagði henni sjálfr allan skildaga ok veik hvergi af ok spurði þá Hǫskuld ok Hrút hvárt hann hermði rétt. Höskuldur sagði svo vera. Hǫskuldr sagði svá vera.

Hallgerður mælti þá: " Svo vel sem þér hefir farið til mín faðir um þetta mál og þér Hrútur þá vil eg þetta að ykkru ráði gera og skal þessi kaupmáli vera sem þið hafið stofnað. " Hallgerðr mǽlti þá: " Svá vel sem þér hefir farit til mín faðir um þetta mál ok þér Hrútr þá vil ek þetta at ykkru ráði gera ok skal þessi kaupmáli vera sem þit hafið stofnat. "

Þá mælti Hrútur: " Það þykir mér ráð að við Höskuldur nefnum votta en Hallgerður festi sig sjálf ef lögmanni þykir það rétt. " Þá mǽlti Hrútr: " Þat þykkir mér ráð at við Hǫskuldr nefnum votta en Hallgerðr festir sik sjálf ef lǫgmanni þykkir þat rétt. "

" Rétt er það, " sagði Þórarinn. " Rétt er þat, " sagði Þórarinn.

Síðan voru virð fé Hallgerðar og skyldi Glúmur leggja í mót jafnmikið og skyldi vera helmingarfélag með þeim. Síðan váru virð fé Hallgerðar ok skyldi Glúmr leggja í mót jafnmikit ok skyldi vera helmingarfélag með þeim. Glúmur fastnaði sér þá Hallgerði og riðu þeir suður heim en Höskuldur skyldi hafa boð inni. Glúmr fastnaði sér þá Hallgerði ok riðu þeir suðr heim en Hǫskuldr skyldi hafa boð inni. Er nú kyrrt þar til er menn ríða til boðs. Er nú kyrrt þar til er menn ríða til boðs.

Þeir bræður fjölmenna mjög til veislunnar og höfðu valið lið. Þeir brǿðr fjǫlmenna mjǫk til veislunnar ok hǫfðu valit lið. Þeir riðu vestur til Dala og komu á Höskuldsstaði og var þar fjölmenni mikið fyrir. Þeir riðu vestr til Dala ok kómu á Hǫskuldsstaði ok var þar fjǫlmenni mikit fyrir. Skipuðu þeir Höskuldur og Hrútur annan bekk en brúðgumi annan. Skipuðu þeir Hǫskuldr ok Hrútr annan bekk en brúðgumi annan. Hallgerður sat á palli og samdi sér vel. Hallgerðr sat á palli ok samdi sér vel. Þjóstólfur gekk með reidda öxi og lét hið dólglegasta og lét það engi sem vissi. Þjóstólfr gekk með reidda øxi ok lét it dólglegasta ok lét þat engi sem vissi.

En er boði var lokið fór Hallgerður suður með þeim. En er boði var lokit fór Hallgerðr suðr með þeim. En er þau komu suður til Varmalækjar þá spurði Þórarinn Hallgerði ef hún vildi taka við búráðum. En er þau kómu suðr til Varmalǿkjar þá spurði Þórarinn Hallgerði ef hon vildi taka við búráðum.

" Eigi vil eg það, " segir hún. " Eigi vil ek þat, " segir hon.

Hallgerður sat mjög á sér um veturinn og líkaði við hana ekki illa. Hallgerðr sat mjǫk á sér um vetrinn ok líkaði við hana ekki illa.

En um vorið töluðu þeir um fjárhagi sína bræður og mælti Þórarinn: " Eg vil gefa ykkur upp búið að Varmalæk því að ykkur er það hægst um hönd. En um várit tǫluðu þeir um fjárhagi sína brǿðr ok mǽlti Þórarinn: " Ek vil gefa ykkr upp búit at Varmalǿk því at ykkr er þat hǿgst um hǫnd. En eg mun fara suður í Laugarnes og búa þar. En ek mun fara suðr í Laugarnes ok búa þar. En Engey skulum við eiga báðir saman. " En Engey skulum við eiga báðir saman. "

Glúmur vildi að svo væri. Glúmr vildi at svá vǽri. Fór Þórarinn suður byggðum en þau bjuggu þar eftir. Fór Þórarinn suðr byggðum en þau bjuggu þar eftir. Réð Hallgerður sér hjón. Réð Hallgerðr sér hjón. Hún var örlynd og fengsöm. Hon er ǫrlynd ok fengsǫm. En um sumarið fæddi hún meybarn. En um sumarit fǿddi hon meybarn. Glúmur spurði Hallgerði hvað heita skyldi. Glúmr spurði Hallgerði hvat heita skyldi.

" Hana skal kalla eftir föðurmóður minni og skal heita Þorgerður því að hún var komin frá Sigurði Fáfnisbana í föðurætt sína að langfeðgatölu. " " Hana skal kalla eftir föðurmóður minni ok skal heita Þorgerðr því at hon var komin frá Sigurði Fáfnisbana í fǫðurǽtt sína at langfeðgatölu. "

Mærin var vatni ausin og þetta nafn gefið. Mǽrin var vatni ausin ok þetta nafn gefit. Hún óx þar upp og gerðist lík móður sinni að yfirlitum. Hon óx þar upp ok gerðisk lík móður sinni at yfirlitum. Þau sömdust vel við Glúmur og Hallgerður og fór svo fram um hríð. Þau sömdust vel við Glúmr ok Hallgerðr ok fór svá fram um hríð.

Þau tíðindi spurðust úr Bjarnarfirði norðan að Svanur hafði róið að veiðiskap um vorið og kom að þeim austanveður mikið og rak þá upp að Veiðilausu og týndust þar. Þau tíðendi spurðusk ór Bjarnarfirði norðan at Svanr hafði róit at veiðiskap um várit ok kom at þeim austanveðr mikit ok rak þá upp at Veiðilausu ok týndusk þar. En fiskimenn þeir er voru í Kaldbak þóttust sjá Svan ganga inn í fjallið Kaldbakshorn og var honum vel þar fagnað en sumir mæltu því í mót og kváðu engu gegna en það vissu allir að hann fannst hvorki lífs né dauður. En fiskimenn þeir er váru í Kaldbak þóttust sjá Svan ganga inn í fjallit Kaldbakshorn ok var honum vel þar fagnat en sumir mǽltu því í móti ok kváðu engu gegna en þat vissu allir at hann fannsk hvorki lífs né dauðr. En er Hallgerður spurði þessi tíðindi þótti henni skaði mikill eftir móðurbróður sinn. En er Hallgerðr spurði þessi tíðendi þótti henni skaði mikill eftir móðurbróður sinn.

Glúmur bauð Þórarni að skipta um löndin. Glúmr bauð Þórarni at skipta um lǫndin.

Hann kveðst eigi það vilja " en seg þú Hallgerði ef eg lifi þér lengur að eg ætla mér Varmalæk. " Hann kvezk eigi þat vilja " en seg þú Hallgerði ef ek lifa þér lengr at ek ǽtla mér Varmalǿk. "

Glúmur segir Hallgerði. Glúmr segir Hallgerði.

Hún svaraði: " Maklegur er Þórarinn þess frá oss. " Hon svaraði: " Maklegr er Þórarinn þess frá oss. "

Þjóstólfur hafði barið húskarl Höskulds og rak Höskuldur hann í braut. Þjóstólfr hafði barit húskarl Hǫskulds ok rak Hǫskuldr hann í braut. Hann tók hest sinn og vopn sín og mælti við Höskuld: " Nú mun eg á braut fara og koma aldrei aftur. " Hann tók hest sinn ok vápn sín ok mǽlti við Hǫskuld: " Nú mun ek á braut fara ok koma aldrei aftr. "

" Allir munu því fagna, " segir Höskuldur. " Allir munu því fagna, " segir Hǫskuldr.

Þjóstólfur reið til þess er hann kom til Varmalækjar. Þjóstólfr reið til þess er hann kom til Varmalækjar. Hann hafði þar góðar viðtökur af Hallgerði en eigi illar af Glúmi. Hann hafði þar góðar viðtǫkur af Hallgerði en eigi illar af Glúmi. Hann sagði Hallgerði að faðir hennar hefði hann á braut rekið og bað hana ásjá. Hann sagði Hallgerði at faðir hennar hefði hann á braut rekit ok bað hana ásjá. Hún svaraði honum því að hún kveðst honum engu mega heita um þarvist hans fyrr en hún fyndi Glúm. Hon svaraði honum því at hon kvazk honum engu mega heita um þarvist hans fyrr en hon fyndi Glúm.

" Fer vel með ykkur? " segir hann. " Ferr vel með ykkr? " segir hann.

" Vel er um ástir okkrar, " segir hún. " Vel er um ástir okkrar, " segir hon.

Síðan gekk hún til máls við Glúm og lagði hendur upp um háls honum og mælti: " Skalt þú veita mér bæn þá er eg mun biðja þig? " Síðan gekk hon til máls við Glúm ok lagði hendr upp um háls honum ok mǽlti: " Skalt þú veita mér bǿn þá er ek mun biðja þik? "

" Veita mun eg þér ef þér er sæmd í, " segir hann, " eða hvers vilt þú biðja? " " Veita mun ek þér ef þér er sæmd í, " segir hann, " eða hvers vill þú biðja? "

Hún mælti: " Þjóstólfur er rekinn í braut vestan þaðan og vildi eg að þú leyfðir honum að vera hér. Hon mǽlti: " Þjóstólfr er rekinn í braut vestan þaðan ok vilda ek at þú leyfðir honum at vera hér. En eg vil þó eigi þvert taka ef þér er lítið um. " En ek vil þó eigi þvert taka ef þér er lítit um. "

Glúmur mælti: " Nú er þér fer svo vel skal eg veita þér þetta en seg að hann skal í brautu verða ef hann tekur nokkuð illt til. " Glúmr mǽlti: " Nú er þér ferr svá vel skal ek veita þér þetta en seg at hann skal í brautu verða ef hann tekr nakkvat illt til. "

Hún gengur til Þjóstólfs og segir honum. Hon gengr til Þjóstólfs ok segir honum.

Hann svaraði: " Nú fer þér enn vel sem von var að. " Hann svaraði: " Nú ferr þér enn vel sem ván var at. "

Síðan var hann þar og sat á sér um hríð en þar kom að hann þótti þar öllu spilla. Síðan var hann þar ok sat á sér um hríð en þar kom at hann þótti þar ǫllu spilla. Tók hann þá að hlífast við engan mann nema við Hallgerði en hún veitti honum aldrei eftirmæli þá er hann átti við aðra. Tók hann þá at hlífast við engan mann nema við Hallgerði en hon veitti honum aldrei eftirmǽli þá er hann átti við aðra. Þórarinn bróðir Glúms taldi á við hann er hann lét Þjóstólf þar vera og kvað illa gefast mundu og fara enn sem fyrr ef hann væri þar. Þórarinn bróðir Glúms talði á við hann er hann lét Þjóstólf þar vera ok kvað illa gefast mundu ok fara enn sem fyrr ef hann vǽri þar. Glúmur svaraði vel og brá þó á sitt ráð. Glúmr svaraði vel ok brá þó á sitt ráð.