Bókastaðir

Hrútur var með konungi um veturinn í góðu yfirlæti. Hrútr var með konungi um vetrinn í góðu yfirlǽti. En er voraðist gerðist Hrútur hljóður mjög. En er voraðist gerðisk Hrútr hljóðr mjǫk.

Gunnhildur fann það og talaði til hans er þau voru tvö saman: " Ert þú hugsjúkur, Hrútur? " sagði hún. Gunnhildr fann þat ok talaði til hans er þau váru tvö saman: " Ert þú hugsjúkr, Hrútr? " sagði hon.

" Það er mælt, " segir Hrútur, " að illt er þeim er á ólandi er alinn. " " Þat er mǽlt, " segir Hrútr, " at illt er þeim er á ólandi er alinn. "

" Vilt þú til Íslands? " segir hún. " Vill þú til Íslands? " segir hon.

" Það vil eg, " sagði hann. " Þat vil ek, " sagði hann.

" Átt þú konu nokkura út þar? " segir hún. " Átt þú konu nǫkkura út þar? " segir hon.

" Eigi er það, " sagði hann. " Eigi er þat, " sagði hann.

" Það hefi eg þó fyrir satt, " segir hún. " Þat hefi ek þó fyrir satt, " segir hon.

Síðan hættu þau talinu. Síðan hǽttu þau talinu.

Hrútur gekk fyrir konung og kvaddi hann. Hrútr gekk fyrir konung ok kvaddi hann.

Konungur mælti: " Hvað vilt þú nú Hrútur? " Konungr mǽlti: " Hvat vill þú nú Hrútr? "

" Eg vil beiðast herra að þér gefið mér orlof til Íslands. " " Ek vil beiðast herra at þér gefið mér orlof til Íslands. "

" Mun þar þinn sómi meiri en hér? " segir konungur. " Mun þar þinn sómi meiri en hér? " segir konungr.

" Eigi mun það vera, " sagði Hrútur, " en það verður hver að vinna er ætlað er. " " Eigi mun þat vera, " sagði Hrútr, " en þat verðr hver at vinna er ǽtlat er. "

Gunnhildur mælti: " Við ramman mun reip að draga og gefið honum gott orlof að hann fari sem honum líkar best. " Gunnhildr mǽlti: " Við ramman mun reip at draga ok gefit honum gott orlof at hann fari sem honum líkar bezt. "

Þá var ært illa í landi en þó fékk konungurinn honum mjöl sem hann vildi hafa. Þá var ǿrt illa í landi en þó fekk konungrinn honum mjǫl sem hann vildi hafa.

Nú býst hann út til Íslands og Össur með honum. Nú býsk hann út til Íslands ok Össur með honum. Og er þeir voru búnir þá gekk Hrútur að finna konunginn og Gunnhildi. Ok er þeir váru búnir þá gekk Hrútr at finna konunginn ok Gunnhildi.

Gunnhildur leiddi hann á eintal og mælti til hans: " Hér er gullhringur er eg vil gefa þér " og spennti á hönd honum. Gunnhildr leiddi hann á eintal ok mǽlti til hans: " Hér er gullhringr er ek vil gefa þér " ok spennti á hǫnd honum.

" Marga gjöf góða hef eg af þér þegið, " segir Hrútur. " Marga gjǫf góða hefi ek af þér þegit, " segir Hrútr.

Hún tók höndum um háls honum og kyssti hann og mælti: " Ef eg á svo mikið vald á þér sem eg ætla þá legg eg það á við þig að þú megir engri munúð fram koma við þá konu er þú ætlar þér á Íslandi að eiga en fremja skalt þú mega við aðrar konur vilja þinn. Hon tók hǫndum um háls honum ok kyssti hann ok mǽlti: " Ef ek á svá mikit vald á þér sem ek ǽtla þá legg ek þat á við þik at þú megir engri munúð fram koma við þá konu er þú ǽtlar þér á Íslandi at eiga en fremja skalt þú mega við aðrar konur vilja þinn. Og hefir nú hvortgi okkað vel. Ok hefir nú hvortgi okkað vel. Þú trúðir mér eigi til málsins. " Þú trúðir mér eigi til málsins. "

Hrútur hló að og gekk í braut. Hrútr hló at ok gekk í braut.

Síðan fór hann til fundar við konunginn og þakkaði honum hversu höfðinglega hann hafði alla hluti til hans gert. Síðan fór hann til fundar við konunginn ok þakkaði honum hversu höfðinglega hann hafði alla hluti til hans gert. Konungurinn bað hann vel fara og kvað Hrút vera hinn röskvasta mann og vel kunna að vera með tignum mönnum. Konungrinn bað hann vel fara ok kvað Hrút vera inn rǫskvasta mann ok vel kunna at vera með tignum mǫnnum.

Hrútur gekk síðan til skips og sigldi í haf. Hrútr gekk síðan til skips ok sigldi í haf. Þeim gaf vel byri og tóku Borgarfjörð. Þeim gaf vel byr ok tóku Borgarfjǫrð. En þegar er skip var landfast reið Hrútur vestur heim en Össur lét ryðja skipið. En þegar er skip var landfast reið Hrútr vestr heim en Össur lét ryðja skipit. Hrútur reið á Höskuldsstaði og tók bróðir hans vel við honum og sagði Hrútur honum allt um ferðir sínar. Hrútr reið á Hǫskuldsstaði ok tók bróðir hans vel við honum ok sagði Hrútr honum allt um ferðir sínar. Síðan sendi hann mann austur á Rangárvöllu til Marðar gígju að búast við boði. Síðan sendi hann mann austr á Rangárvǫllu til Marðar gígju at búast við boði. En þeir bræður riðu síðan til skips og sagði Höskuldur Hrúti fjárhagi hans og hafði mikið á aflast síðan Hrútur fór í braut. En þeir brǿðr riðu síðan til skips ok sagði Hǫskuldr Hrúti fjárhag hans ok hafði mikit á aflast síðan Hrútr fór í braut.

Hrútur mælti: " Minni mun umbun verða bróðir en skyldi en fá vil eg þér mjöl svo sem þú þarft í bú þitt í vetur. " Hrútur mǽlti: " Minni mun umbun verða bróðir en skyldi en fá vil ek þér mjǫl svá sem þú þarft í bú þitt í vetr. "

Síðan réðu þeir skipinu til hlunns og bjuggu um en færðu varning allan vestur í Dala. Síðan réðu þeir skipinu til hlunns ok bjuggu um en fǿrðu varning allan vestr í Dali.

Hrútur var heima á Hrútsstöðum til sex vikna. Hrútr var heima á Hrútsstǫðum til sex vikna.

Þá buggust þeir bræður og Össur með þeim að ríða austur til brúðlaups Hrúts og riðu við sex tigu manna. Þá bjuggusk þeir brǿðr ok Össur með þeim at ríða austr til brúðlaups Hrúts ok riðu við sex tigu manna. Þeir riðu þar til er þeir koma austur á Rangárvöllu. Þeir riðu þar til er þeir koma austr á Rangárvǫllu. Þar var fjöldi fyrirboðsmanna. Þar var fjöldi fyrirboðsmanna. Skipuðust menn þar í sæti en konur skipuðu pall og var brúðurin heldur döpur. Skipuðusk menn þar í sǽti en konur skipuðu pall ok var brúðrin heldr döpur. Drekka þeir veisluna og fer hún vel fram. Drekka þeir veisluna ok ferr hon vel fram. Mörður greiddi út heimanfylgju dóttur sinnar og reið hún vestur með Hrúti. Mǫrðr greiddi út heimanfylgju dóttur sinnar ok reið hon vestr með Hrúti. Þau riðu þar til er þau komu heim. Þau riðu þar til er þau kómu heim. Hrútur fékk henni öll ráð í hendur fyrir innan stokk og líkaði það öllum vel. Hrútr fekk henni ǫll ráð í hendr fyrir innan stokk ok líkaði þat ǫllum vel. En fátt var um með þeim Hrúti um samfarar og fer svo fram allt til vors. En fátt var um með þeim Hrúti um samfarar ok ferr svá fram allt til vors.

Og þá er voraði átti Hrútur för í Vestfjörðu að heimta fyrir varning sinn. Ok þá er voraði átti Hrútr fǫr í Vestfjǫrðu at heimta fyrir varning sinn. En áður hann færi heiman talaði Unnur við hann: " Hvort ætlar þú aftur að koma áður menn ríða til þings? " En áðr hann fǿri heiman talaði Unnr við hann: " Hvárt ǽtlar þú aftr at koma áðr menn ríða til þings? "

" Hvað er að því? " segir Hrútur. " Hvat er at því? " segir Hrútr.

" Eg vil ríða til þings, " segir hún, " og finna föður minn. " " Ek vil ríða til þings, " segir hon, " ok finna fǫður minn. "

" Svo skal þá vera, " sagði hann, " og mun eg ríða til þings með þér. " " Svá skal þá vera, " sagði hann, " ok mun ek ríða til þings með þér. "

" Vel er það og, " segir hún. " Vel er þat ok, " segir hon.

Síðan fór hann heiman og vestur í fjörðu og byggði allt féið og fór þegar vestan. Síðan fór hann heiman ok vestr í fjǫrðu ok byggði allt féit ok fór þegar vestan.

Og er hann kom heim bjó hann sig þegar til þings og lét ríða með sér alla nábúa sína. Ok er hann kom heim bjó hann sik þegar til þings ok lét ríða með sér alla nábúa sína. Höskuldur reið og, bróðir hans. Hǫskuldr reið ok, bróðir hans.

Hrútur mælti við konu sína: " Ef þér er jafnmikill hugur á að fara til þings sem þú lést þá bú þú þig og ríð til þings með mér. " Hrútr mǽlti við konu sína: " Ef þér er jafnmikill hugr á at fara til þings sem þú lezt þá bú þú þik ok ríð til þings með mér. "

Hún bjó sig skjótt og síðan ríða þau uns þau koma til þings. Hon bjó sik skjótt ok síðan ríða þau uns þau koma til þings.

Unnur gekk til búðar föður síns. Unnr gekk til búðar fǫður síns. Hann fagnaði henni vel en henni var skapþungt nokkuð. Hann fagnaði henni vel en henni var skapþungt nǫkkut.

Og er hann fann það mælti hann til hennar: " Séð hefi eg þig með betra bragði eða hvað býr þér í skapi? " Ok er hann fann þat mǽlti hann til hennar: " Sét hefi ek þik með betra bragði eða hvat býr þér í skapi? "

Hún tók að gráta og svaraði engu. Hon tók at gráta ok svaraði engu.

Þá mælti hann við hana: " Til hvers reiðst þú til alþingis ef þú vilt eigi svara mér eða segja mér trúnað þinn eða þykir þér eigi gott vestur þar? " Þá mǽlti hann við hana: " Til hvers reitt þú til alþingis ef þú vill eigi svara mér eða segja mér trúnað þinn eða þykkir þér eigi gott vestr þar? "

Hún svaraði: " Gefa mundi eg til alla eigu mína að eg hefði þar aldrei komið. " Hon svaraði: " Gefa mynda ek til alla eigu mína at ek hefða þar aldrei komit. "

Mörður mælti: " Þessa má eg skjótt vís verða. " Mörður mǽlti: " Þessa má ek skjótt vís verða. "

Þá sendi hann mann eftir þeim Hrúti og Höskuldi. Þá sendi hann mann eftir þeim Hrúti ok Hǫskuldi. Þeir fóru þegar. Þeir fóru þegar. Og er þeir komu á fund Marðar stóð hann upp í mót þeim og fagnaði þeim vel og bað þá sitja. Ok er þeir kómu á fund Marðar stóð hann upp í mót þeim ok fagnaði þeim vel ok bað þá sitja. Töluðu þeir lengi og fór tal þeirra vel. Tǫluðu þeir lengi ok fór tal þeira vel.

Þá mælti Mörður til Hrúts: " Hví þykir dóttur minni svo illt vestur þar? " Þá mǽlti Mǫrðr til Hrúts: " Hví þykkir dóttur minni svá illt vestr þar? "

Hrútur mælti: " Segi hún til ef hún hefir sakagiftir nokkurar við mig. " Hrútr mǽlti: " Segi hon til ef hon hefir sakagiftir nokkurar við mik. "

En þær urðu engar upp bornar við Hrút. En þǽr urðu engar upp bornar við Hrút. Þá lét Hrútur eftir spyrja nábúa sína og heimamenn hversu hann gerði til hennar. Þá lét Hrútr eftir spyrja nábúa sína ok heimamenn hversu hann gerði til hennar. Þeir báru honum gott vitni og sögðu hana ráða öllu því er hún vildi. Þeir báru honum gott vitni ok sǫgðu hana ráða ǫllu því er hon vildi.

Mörður mælti: " Heim skalt þú fara og una vel við ráð þitt því að honum ganga öll vitni betur en þér. " Mǫrðr mǽlti: " Heim skalt þú fara ok una vel við ráð þitt því at honum ganga ǫll vitni betr en þér. "

Síðan reið Hrútur heim af þingi og kona hans með honum og var nú vel með þeim um sumarið. Síðan reið Hrútr heim af þingi ok kona hans með honum ok var nú vel með þeim um sumarit. En þá er vetraði þá dró til vanda um samfarar þeirra og var þess verr er meir leið á vorið. En þá er vetraði þá dró til vanda um samfarar þeira ok var þess verr er meir leið á várit.

Hrútur átti enn ferð vestur í fjörðu að fjárreiðum sínum og lýsti yfir því að hann mundi eigi til alþingis ríða. Hrútr átti enn ferð vestr í fjǫrðu at fjárreiðum sínum ok lýsti yfir því at hann mundi eigi til alþingis ríða. Unnur talaði fátt um. Unnur talaði fátt um. Hrútur fór þá er hann var til þess búinn. Hrútr fór þá er hann var til þess búinn.

Nú líður til þings framan. Nú líðr til þings framan. Unnur talaði við Sigmund Össurarson og spurði ef hann vildi ríða til þings með henni. Unnr talaði við Sigmund Össurarson ok spurði ef hann vildi ríða til þings með henni. Hann kveðst eigi ríða mundu ef Hrúti frænda hans þætti verr. Hann kvezk eigi ríða mundu ef Hrúti frǽnda hans þǿtti verr.

" Því kveð eg þig til, " segir hún, " að eg á á þér helst vald allra manna. " " Því kveð ek þik til, " segir hon, " at ek á á þér helzt vald allra manna. "

Hann svaraði: " Gera mun eg þér kost á þessu. Hann svaraði: " Gera mun ek þér kost á þessu. Þú skalt ríða vestur með mér aftur og hafa engi undirmál við Hrút eða mig. " Þú skalt ríða vestr með mér aftr ok hafa engi undirmál við Hrút eða mik. "

Hún hét því. Hon hét því. Síðan ríða þau til þings. Síðan ríða þau til þings.

Mörður var á þingi, faðir hennar. Mǫrðr var á þingi, faðir hennar. Hann tók við henni allvel og bað hana vera í búð sinni meðan þingið væri. Hann tók við henni allvel ok bað hana vera í búð sinni meðan þingit vǽri. Hún gerði svo. Hon gerði svá.

Mörður mælti: " Hvað segir þú mér frá Hrúti félaga þínum? " Mǫrðr mǽlti: " Hvat segir þú mér frá Hrúti félaga þínum? "

Hún svarar: " Gott má eg frá honum segja það allt er honum er sjálfrátt. " Hon svarar: " Gott má ek frá honum segja þat allt er honum er sjálfrátt. "

Mörður varð hljóður við og mælti: " Það býr þér nú í skapi dóttir að þú vilt að engi viti nema eg og munt þú trúa mér best til úrráða um þitt mál. " Mǫrðr varð hljóðr við ok mǽlti: " Þat býr þér nú í skapi dóttir at þú vill at engi viti nema ek ok munt þú trúa mér bezt til úrráða um þitt mál. "

Þá gengu þau á tal þar er engir menn heyrðu þeirra viðurmæli. Þá gengu þau á tal þar er engir menn heyrðu þeira viðurmæli.

Þá mælti Mörður til dóttur sinnar: " Seg þú mér nú allt það er á meðal ykkar er og lát þér ekki í augu vaxa. " Þá mǽlti Mǫrðr til dóttur sinnar: " Seg þú mér nú allt þat er á meðal ykkar er ok lát þér ekki í augu vaxa. "

" Svo mun vera verða, " segir hún. " Svá mun vera verða, " segir hon. " Eg vildi segja skilið við Hrút og má eg segja þér hverja sök eg má helst gefa honum. " Ek vilda segja skilit við Hrút ok má ek segja þér hverja sǫk ek má helzt gefa honum. Hann má ekki hjúskaparfar eiga við mig svo að eg megi njóta hans en hann er að allri náttúru sinn annarri sem hinir vöskustu menn. " Hann má ekki hjúskaparfar eiga við mik svá at ek mega njóta hans en hann er at allri náttúru sinni annarri sem inir vǫskustu menn. "

" Hversu má svo vera? " segir Mörður, " og seg mér enn gerr. " " Hversu má svá vera? " segir Mǫrðr, " ok seg mér enn gerr. "

Hún svarar: " Þegar hann kemur við mig þá er hörund hans svo mikið að hann má ekki eftirlæti hafa við mig en þó höfum við bæði breytni til þess á alla vega að við mættum njótast en það verður ekki. Hon svarar: " Þegar hann kemr við mik þá er hörund hans svá mikit at hann má ekki eftirlǽti hafa við mik en þó hǫfum við bǽði breytni til þess á alla vega at við mǽttim njótast en þat verðr ekki. En þó áður við skiljum sýnir hann það af sér að hann er í æði sínu rétt sem aðrir menn. " En þó áðr við skiljum sýnir hann þat af sér at hann er í ǿði sínu rétt sem aðrir menn. "

Mörður mælti: " Vel hefir þú nú gert er þú sagðir mér. Mǫrðr mǽlti: " Vel hefir þú nú gert er þú sagðir mér. Mun eg leggja ráð á með þér það er þér mun duga ef þú kannt með að fara og bregðir þú hvergi af. Mun ek leggja ráð á með þér þat er þér mun duga ef þú kannt með at fara ok bregðir þú hvergi af. Nú skalt þú heim ríða fyrst af þingi og mun bóndi þinn heim kominn og taka við þér vel. Nú skalt þú heim ríða fyrst af þingi ok mun bóndi þinn heim kominn ok taka við þér vel. Þú skalt vera við hann blíð og eftirmál og mun honum þykja góð skipan á komin. Þú skalt vera við hann blíð ok eftirmál ok mun honum þykkja góð skipan á komin. Þú skalt enga fáleika á þér sýna. Þú skalt enga fáleika á þér sýna. En þá er vorar skalt þú kasta á þig sótt og liggja í rekkju. En þá er vorar skalt þú kasta á þik sótt ok liggja í rekkju. Hrútur mun engum getum vilja um leiða um sóttarfar þitt og ámæla þér í engu, heldur mun hann biðja að allir geymi þín sem best. Hrútr mun engum getum vilja um leiða um sóttarfar þitt ok ámǽla þér í engu, heldr mun hann biðja at allir geymi þín sem bezt. Síðan mun hann fara í fjörðu vestur og Sigmundur með honum og mun hann flytja allt fé sitt vestan úr fjörðum og vera í brautu lengi sumars. Síðan mun hann fara í fjǫrðu vestr ok Sigmundr með honum ok mun hann flytja allt fé sitt vestan ór fjǫrðum ok vera í brautu lengi sumars. En þá er menn ríða til þings og allir menn eru riðnir úr Dölum, þeir er ríða ætla, þá skalt þú rísa úr rekkju og kveðja menn til ferðar með þér. En þá er menn ríða til þings ok allir menn eru riðnir ór Dǫlum, þeir er ríða ǽtla, þá skalt þú rísa ór rekkju ok kveðja menn til ferðar með þér. En þá er þú ert albúin þá skalt þú ganga til hvílu þinnar og þeir menn með þér sem förunautar þínir eru. En þá er þú ert albúin þá skalt þú ganga til hvílu þinnar ok þeir menn með þér sem fǫrunautar þínir eru. Þú skalt nefna votta hjá rekkjustokki bónda þíns og segja skilið við hann lagaskilnaði sem þú mátt framast að alþingismáli réttu og allsherjarlögum. Þú skalt nefna votta hjá rekkjustokki bónda þíns ok segja skilit við hann lagaskilnaði sem þú mátt framast at alþingismáli réttu ok allsherjarlǫgum. Slíka vottnefnu skalt þú hafa fyrir karldyrum. Slíka vottnefnu skalt þú hafa fyrir karldyrum. Síðan ríð þú í braut og ríð Laxárdalsheiði og svo til Holtavörðuheiðar því að þín mun eigi leitað til Hrútafjarðar og ríð þar til er þú kemur til mín og mun eg þá sjá fyrir málinu og skalt þú aldrei síðan koma honum í hendur. " Síðan ríð þú í braut ok ríð Laxárdalsheiði ok svá til Holtavörðuheiðar því at þín mun eigi leitat til Hrútafjarðar ok ríð þar til er þú kemr til mín ok mun ek þá sjá fyrir málinu ok skalt þú aldrei síðan koma honum í hendr. "

Nú ríður hún heim af þingi og var Hrútur heim kominn og fagnaði henni vel. Nú ríðr hon heim af þingi ok var Hrútr heim kominn ok fagnaði henni vel. Hún tók vel máli hans og var við hann blíð og eftirmál. Hon tók vel máli hans ok var við hann blíð ok eftirmál. Þeirra samfarar voru góðar þau misseri. Þeira samfarar váru góðar þau misseri. En er voraði tók hún sótt og lagðist í rekkju. En er voraði tók hon sótt ok lagðisk í rekkju. Hrútur fór í fjörðu vestur og bað henni virkta áður. Hrútr fór í fjǫrðu vestr ok bað henni virkta áðr.

Nú er kemur að þingi bjó hún ferð sína í braut og fór með öllu svo sem fyrir var sagt og ríður á þing síðan. Nú er kemr at þingi bjó hon ferð sína í braut ok fór með ǫllu svá sem fyrir var sagt ok ríðr á þing síðan. Héraðsmenn leituðu hennar og fundu hana eigi. Héraðsmenn leituðu hennar ok fundu hana eigi.

Mörður tók við dóttur sinni vel og spurði hana hversu hún hefði með farið ráðagerð hans. Mǫrðr tók við dóttur sinni vel ok spurði hana hversu hon hefði með farit ráðagerð hans.

" Hvergi hefi eg af brugðið, " sagði hún. " Hvergi hefi ek af brugðit, " sagði hon.

Hann gekk til Lögbergs og sagði skilið lagaskilnaði með þeim að Lögbergi. Hann gekk til Lǫgbergs ok sagði skilit lagaskilnaði með þeim at Lǫgbergi.

Þetta gerðu menn að nýjum tíðindum. Þetta gerðu menn at nýjum tíðindum.

Unnur fór heim með föður sínum og kom aldrei vestur þar síðan. Unnr fór heim með fǫður sínum ok kom aldrei vestr þar síðan.

Hrútur kom heim og brá mjög í brún er kona hans var í brautu og er þó vel stilltur og var heima öll þau misseri og réðst við engan mann um sitt mál. Hrútr kom heim ok brá mjǫk í brún er kona hans var í brautu ok er þó vel stilltr ok var heima ǫll þau misseri ok rézk við engan mann um sitt mál.

Annað sumar eftir reið hann til alþingis og Höskuldur bróðir hans með honum og fjölmenntu mjög. Annat sumar eftir reið hann til alþingis ok Hǫskuldr bróðir hans með honum ok fjǫlmenntu mjǫk. En er hann kom á þing þá spurði hann hvort Mörður gígja væri á þingi. En er hann kom á þing þá spurði hann hvárt Mǫrðr gígja vǽri á þingi. Honum var sagt að hann var þar og ætluðu allir að þeir mundu tala um mál sín en það varð eigi. Honum var sagt at hann var þar ok ǽtluðu allir at þeir mundu tala um mál sín en þat varð eigi.

Einnhvern dag er menn gengu til Lögbergs nefndi Mörður sér votta og lýsti fésök á hendur Hrúti um fémál dóttur sinnar og taldi níu tigu hundraða fjár. Einnhvern dag er menn gengu til Lǫgbergs nefndi Mǫrðr sér votta ok lýsti fésök á hendr Hrúti um fémál dóttur sinnar ok talði níu tigu hundraða fjár. Lýsti hann til gjalda og til útgreiðslu og lét varða þriggja marka útlegð. Lýsti hann til gjalda ok til útgreiðslu ok lét varða þriggja marka útlegð. Hann lýsti í fjórðungsdóm þann er sökin átti í að koma að lögum. Hann lýsti í fjórðungsdóm þann er sǫkin átti í at koma at lǫgum. Lýsti hann löglýsing og í heyranda hljóði að Lögbergi. Lýsti hann lǫglýsing ok í heyranda hljóði at Lǫgbergi.

En er hann hafði þetta mælt svaraði Hrútur: " Meir sækir þú þetta mál með fjárágirnd og kapppi er heyrir til dóttur þinnar heldur en með góðvild eða drengskap enda mun eg hér láta nokkuð í mót koma því að þú hefir enn eigi féið í hendi þér það er eg fer með. En er hann hafði þetta mǽlt svaraði Hrútr: " Meir sǿkir þú þetta mál með fjárágirnd ok kappi er heyrir til dóttur þinnar heldr en með góðvild eða drengskap enda mun ek hér láta nakkvat í mót koma því at þú hefir enn eigi féit í hendi þér þat er ek fer með. Mæli eg svo fyrir að þeir séu allir heyrandi vottar er hjá eru að Lögbergi að eg skora þér á hólm. Mǽli ek svá fyrir at þeir sé allir heyrandi vottar er hjá eru at Lǫgbergi at ek skora þér á hólm. Skal við liggja mundurinn allur og þar legg eg í mót annað fé jafnmikið og eigi sá hvorttveggja féið er af öðrum ber. Skal við liggja mundrinn allr ok þar legg ek í mót annat fé jafnmikit ok eigi sá hvárttveggja féit er af ǫðrum berr. En ef þú vilt eigi berjast við mig þá skalt þú af allri fjárheimtunni. " En ef þú vill eigi berjast við mik þá skalt þú af allri fjárheimtunni. "

Þá þagnaði Mörður og réðst um við vini sína um hólmgönguna. Þá þagnaði Mǫrðr ok rézk um við vini sína um hólmgönguna.

Honum svaraði Jörundur goði: " Eigi þarft þú við oss ráð að eiga um þetta mál því að þú veist ef þú berst við Hrút að þú munt láta bæði lífið og féið. Honum svaraði Jǫrundr goði: " Eigi þarft þú við oss ráð at eiga um þetta mál því at þú veizt ef þú berst við Hrút at þú munt láta bǽði lífit ok féit. Er honum vel farið. Er honum vel farit. Hann er mikill af sjálfum sér og manna fræknastur. " Hann er mikill af sjálfum sér ok manna frǿknastr. "

Þá kvað Mörður það upp að hann mundi eigi berjast við Hrút. Þá kvað Mǫrðr þat upp at hann mundi eigi berjast við Hrút. Þá varð óp mikið að Lögbergi og óhljóð og hafði Mörður af hina mestu svívirðu. Þá varð óp mikit at Lǫgbergi ok óhljóð ok hafði Mǫrðr af ina mestu svívirðu. Síðan ríða menn heim af þingi. Síðan ríða menn heim af þingi.

Þeir bræður riðu vestur til Reykjardals, Höskuldur og Hrútur, og gistu að Lundi. Þeir brǿðr riðu vestr til Reykjardals, Hǫskuldr ok Hrútr, ok gistu at Lundi. Þar bjó Þjóstólfur sonur Bjarnar gullbera. Þar bjó Þjóstólfr son Bjarnar gullbera. Regn hafði verið mikið um daginn og höfðu menn orðið votir og voru gervir langeldar. Regn hafði verit mikit um daginn ok hǫfðu menn orðit votir ok váru gervir langeldar. Þjóstólfur bóndi sat á meðal þeirra Höskulds og Hrúts. Þjóstólfr bóndi sat á meðal þeira Hǫskulds ok Hrúts. Sveinar tveir léku á gólfinu. Sveinar tveir léku á gólfinu. Þeir voru veislusveinar Þjóstólfs og lék mær ein hjá þeim. Þeir váru veislusveinar Þjóstólfs ok lék mǽr ein hjá þeim. Þeir voru málgir mjög því að þeir voru óvitrir. Þeir váru málgir mjǫk því at þeir váru óvitrir.

Annar þeirra mælti: " Eg skal þér Mörður vera og stefna þér af konunni og finna það til foráttu að þú hafir eigi sorðið hana. " Annarr þeira mǽlti: " Ek skal þér Mǫrðr vera ok stefna þér af konunni ok finna þat til foráttu at þú hafir eigi sorðit hana. "

Annar svaraði: " Eg skal þér Hrútur vera. Annarr svaraði: " Ek skal þér Hrútr vera. Tel eg þig af allri fjárheimtunni ef þú þorir eigi að berjast við mig. " Tel ek þik af allri fjárheimtunni ef þú þorir eigi at berjast við mik. "

Þetta mæltu þeir nokkurum sinnum. Þetta mǽltu þeir nokkurum sinnum. Þá gerðist hlátur mikill af heimamönnum. Þá gerðisk hlátr mikill af heimamǫnnum. Þá reiddist Höskuldur og laust sveininn með sprota, þann er Mörður nefndist, en sprotinn kom í andlitið og sprakk fyrir. Þá reiddisk Hǫskuldr ok laust sveininn með sprota, þann er Mǫrðr nefndisk, en sprotinn kom í andlitit ok sprakk fyrir.

Höskuldur mælti við sveininn: " Verð úti og drag engan spott að oss. " Hǫskuldr mǽlti við sveininn: " Verð úti ok drag engan spott at oss. "

Hrútur mælti: " Gakk hingað til mín. " Hrútr mǽlti: " Gakk hingat til mín. "

Sveinninn gerði svo. Sveininum gerði svá. Hrútur dró fingurgull af hendi sér og gaf honum og mælti: " Far í braut og leita á engan mann síðan. " Hrútr dró fingurgull af hendi sér ok gaf honum ok mǽlti: " Far í braut ok leita á engan mann síðan. "

Sveinninn fór í braut og mælti: " Þínum drengskap skal eg við bregða æ síðan. " Sveinninn fór í braut ok mǽlti: " Þínum drengskap skal ek við bregða ǽ síðan. "

Af þessu fékk Hrútur gott orð. Af þessu fekk Hrútr gott orð. Síðan fóru þeir vestur heim og er nú lokið þrætum þeirra Marðar. Síðan fóru þeir vestr heim ok er nú lokit þrǽtum þeira Marðar.

Nú er þar til máls að taka að Hallgerður vex upp, dóttir Höskulds, og er kvenna fríðust sýnum og mikil vexti og því var hún langbrók kölluð. Nú er þar til máls at taka at Hallgerðr vex upp, dóttir Hǫskulds, ok er kvenna fríðust sýnum ok mikil vexti ok því var hon langbrók kǫlluð. Hún var fagurhár og svo mikið hárið að hún mátti hylja sig með. Hon var fagurhár ok svá mikit hárit at hon mátti hylja sik með. Hún var örlynd og skaphörð. Hon var ǫrlynd ok skaphörð.

Þjóstólfur hét fóstri hennar. Þjóstólfr hét fóstri hennar. Hann var suðureyskur að ætt. Hann var suðureyskr at ǽtt. Hann var styrkur maður og vígur vel og hafði margan mann drepið og bætti engan mann fé. Hann var styrkr maðr ok vígr vel ok hafði margan mann drepit ok bǿtti engi mann fé. Það var mælt að hann væri engi skapbætir Hallgerði. Þat var mǽlt at hann vǽri engi skapbǿtir Hallgerði.

Maður er nefndur Þorvaldur. Maðr er nefndr Þorvaldr. Hann var Ósvífursson. Hann var Ósvífursson. Hann bjó út á Meðalfellsströnd undir Felli. Hann bjó út á Meðalfellsstrǫnd undir Felli. Hann var vel auðigur að fé. Hann var vel auðigr at fé. Hann átti eyjar þær er heita Bjarneyjar. Hann átti eyjar þǽr er heita Bjarneyjar. Þær liggja út á Breiðafirði. Þǽr liggja út á Breiðafirði. Þaðan hafði hann skreið og mjöl. Þaðan hafði hann skreið ok mjǫl. Þorvaldur var vel styrkur maður og kurteis, nokkuð bráður í skaplyndi. Þorvaldr var vel styrkr maðr ok kurteis, nǫkkut bráðr í skaplyndi.

Það var einu hverju sinni að þeir feðgar ræddu með sér hvar Þorvaldur mundi á leita um kvonfang. Þat var einu hverju sinni at þeir feðgar rǿddu með sér hvar Þorvaldr mundi á leita um kvonfang. En það fannst á að honum þótti sér óvíða fullkosta. En þat fannsk á at honum þótti sér óvíða fullkosta.

Þá mælti Ósvífur: " Vilt þú biðja Hallgerðar langbrókar, dóttur Höskulds? " Þá mǽlti Ósvífr: " Vill þú biðja Hallgerðar langbrókar, dóttur Hǫskulds? "

" Hennar vil eg biðja, " segir hann. " Hennar vil ek biðja, " segir hann.

" Það mun ykkur eigi mjög hent, " sagði Ósvífur, " hún er kona skapstór en þú ert harðlyndur og óvæginn. " " Þat mun ykkr eigi mjǫk hent, " sagði Ósvífr, " hon er kona skapstór en þú ert harðlyndr ok óvǽginn. "

" Þar vil eg þó á leita, " segir hann, " og mun mig eigi tjóa að letja. " " Þar vil ek þó á leita, " segir hann, " ok mun mik eigi tjóa at letja. "

" Þú átt og mest í hættu, " segir Ósvífur. " Þú átt ok mest í hǽttu, " segir Ósvífr.

Síðan fóru þeir bónorðsför og komu á Höskuldsstaði og höfðu þar góðar viðtökur. Síðan fóru þeir bónorðsfǫr ok kómu á Hǫskuldsstaði ok hǫfðu þar góðar viðtǫkur. Þeir ræddu þegar erindi sín fyrir Höskuldi og vöktu bónorðið. Þeir rǿddu þegar erendi sín fyrir Hǫskuldi ok vǫktu bónorðit.

Höskuldur svaraði: " Kunnigt er mér um hag ykkarn en eg vil enga vél að ykkur draga að dóttir mín er hörð í skapi. Hǫskuldr svaraði: " Kunnigt er mér um hag ykkarn en ek vil enga vél at ykkr draga at dóttir mín er hǫrð í skapi. En um yfirlit hennar og kurteisi megið þið sjálfir sjá. " En um yfirlit hennar ok kurteisi meguð þit sjálfir sjá. "

Þorvaldur svaraði: " Ger þú kostinn því að eg mun skaplyndi hennar eigi láta fyrir kaupi standa. " Þorvaldur svaraði: " Ger þú kostinn því at ek mun skaplyndi hennar eigi láta fyrir kaupi standa. "

Síðan tala þeir um kaupið og spurði Höskuldur dóttur sína eigi eftir því að honum var hugur á að gifta hana og urðu þeir á sáttir á allan kaupmála. Síðan tala þeir um kaupit ok spurði Hǫskuldr dóttur sína eigi eftir því at honum var hugr á at gifta hana ok urðu þeir á sáttir á allan kaupmála. Síðan rétti Höskuldur fram höndina en Þorvaldur tók í og fastnaði sér Hallgerði og reið heim við svo búið. Síðan rétti Hǫskuldr fram hǫndina en Þorvaldr tók í ok fastnaði sér Hallgerði ok reið heim við svá búit.

Höskuldur sagði Hallgerði kaupið. Höskuldur sagði Hallgerði kaupit.

Hún mælti: " Nú er eg að raun komin um það er mig hefir lengi grunað að þú mundir eigi unna mér svo mikið sem þú sagðir jafnan er þér þótti eigi þess vert að við mig væri um talað þetta mál enda þykir mér ráð þetta eigi svo mikils háttar sem þér hétuð mér. " Hon mǽlti: " Nú er ek at raun komin um þat er mik hefir lengi grunat at þú myndir eigi unna mér svá mikit sem þú sagðir jafnan er þér þótti eigi þess vert at við mik vǽri um talat þetta mál enda þykkir mér ráð þetta eigi svá mikils háttar sem þú hézt mér. "

Og fannst það á í öllu er hún þóttist vargefin. Ok fannsk þat á í ǫllu er hon þóttist vargefin.

Höskuldur mælti: " Ekki legg eg svo mikið við ofmetnað þinn að hann standi fyrir kaupum mínum og skal eg ráða en eigi þú ef okkur skilur á. " Hǫskuldr mǽlti: " Ekki legg ek svá mikit við ofmetnað þinn at hann standi fyrir kaupum mínum ok skal ek ráða en eigi þú ef okkr skilr á. "

" Mikill er metnaður yðvar frænda, " segir hún, " og er það eigi undarlegt að eg hafi nokkurn " og gekk á braut síðan. " Mikill er metnaður yðvar frǽnda, " segir hon, " ok er þat eigi undarlegt at ek hafa nokkurn " ok gekk á braut síðan.

Hún fann fóstra sinn Þjóstólf og segir honum hvað ætlað var og var henni skapþungt. Hon fann fóstra sinn Þjóstólf ok segir honum hvat ǽtlat var ok var henni skapþungt.

Þjóstólfur mælti: " Ger þú þér gott í skapi. Þjóstólfr mǽlti: " Ger þú þér gott í skapi. Þú munt vera gefin í annað sinn og munt þú þá eftir spurð því að alls staðar mun eg gera að þínu skapi nema þar er faðir þinn er eða Hrútur. " Þú munt vera gefin í annat sinn ok munt þú þá eftir spurð því at alls staðar mun ek gera at þínu skapi nema þar er faðir þinn er eða Hrútr. "

Síðan tala þau ekki um fleira. Síðan tala þau ekki um fleira.

Höskuldur bjó veislu og reið að bjóða mönnum til og kom á Hrútsstaði og kallar Hrút út til máls við sig. Hǫskuldr bjó veizlu ok reið at bjóða mǫnnum til ok kom á Hrútsstaði ok kallar Hrút út til máls við sik. Hann gekk út og gengu þeir á tal og sagði Höskuldur honum kaupmála allan og bauð honum til boðs " og vildi eg frændi að þér þætti eigi verr þótt eg gerði þér eigi orð áður en kaupmálið réðst. " Hann gekk út ok gengu þeir á tal ok sagði Hǫskuldr honum kaupmála allan ok bauð honum til boðs " ok vilda ek frǽndi at þér þǿtti eigi verr þótt ek gerða þér eigi orð áðr en kaupmálit rézk. "

" Betur þætti mér að eg kæmi hvergi í nánd, " segir Hrútur, " því að hvorigu mun í þessu kaupi gifta, honum né henni. " Betr þǿtti mér at ek kǿma hvergi í nánd, " segir Hrútr, " því at hvorigu mun í þessu kaupi gifta, honum né henni. En þó mun eg fara til boðs ef þér þykir sæmd í. " En þó mun ek fara til boðs ef þér þykkir sæmd í. "

" Það þykir mér víst, " sagði Höskuldur og reið heim síðan. " Þat þykkir mér víst, " sagði Hǫskuldr ok reið heim síðan.

Ósvífur og Þorvaldur buðu og mönnum og var eigi boðið færra en hundraði. Ósvífr ok Þorvaldr buðu ok mǫnnum ok var eigi boðit færra en hundraði.

Maður er nefndur Svanur. Maðr er nefndr Svanr. Hann bjó í Bjarnarfirði á bæ þeim er heitir á Svanshóli. Hann bjó í Bjarnarfirði á bǿ þeim er heitir á Svanshóli. Það er norður frá Steingrímsfirði. Þat er norðr frá Steingrímsfirði. Svanur var fjölkunnigur mjög. Svanr var fjǫlkunnigr mjǫk. Hann var móðurbróðir Hallgerðar. Hann var móðurbróðir Hallgerðar. Hann var ódæll og illur viðureignar. Hann var ódǽll ok illr viðureignar. Honum bauð Hallgerður til boðs síns og sendi Þjóstólf eftir honum. Honum bauð Hallgerðr til boðs síns ok sendi Þjóstólf eftir honum. Hann fór og voru vináttumál með þeim þegar. Hann fór ok váru vináttumál með þeim þegar.

Nú koma menn til veislunnar og sat Hallgerður á palli og var brúðurin allkát og gekk Þjóstólfur jafnan til tals við hana en stundum talar hann við Svan og fannst mönnum mikið um tal þeirra. Nú koma menn til veislunnar ok sat Hallgerðr á palli ok var brúðrin allkát ok gekk Þjóstólfr jafnan til tals við hana en stundum talar hann við Svan ok fannsk mǫnnum mikit um tal þeira. Veislan fór vel fram. Veislan fór vel fram. Höskuldur leysti út fé Hallgerðar með hinum besta greiðskap. Hǫskuldr leysti út fé Hallgerðar með inum bezta greiðskap.

Síðan mælti hann til Hrúts: " Skal eg nokkurar gjafar fram leggja? " Síðan mǽlti hann til Hrúts: " Skal ek nokkurar gjafir fram leggja? "

Hrútur svaraði: " Kostur mun þér af tómi að eyða fé þínu fyrir Hallgerði og lát hér stað nema. " Hrútr svaraði: " Kostr mun þér af tómi at eyða fé þínu fyrir Hallgerði ok lát hér stað nema. "