Bókastaðir

Mörður hét maður er kallaður var gígja. Mǫrðr hét maðr er kallaðr var gígja. Hann var sonur Sighvats hins rauða. Hann var son Sighvats ins rauða. Hann bjó á Velli á Rangárvöllum. Hann bjó á Velli á Rangárvǫllum. Hann var ríkur höfðingi og málafylgjumaður mikill og svo mikill lögmaður að engir þóttu löglegir dómar dæmdir nema hann væri við. Hann var ríkr hǫfðingi ok málafylgjumaður mikill ok svá mikill lǫgmaðr at engir þóttu löglegir dómar dǿmdir nema hann vǽri við. Hann átti dóttur eina er Unnur hét. Hann átti dóttur eina er Unnr hét. Hún var væn kona og kurteis og vel að sér og þótti sá bestur kostur á Rangárvöllum. Hon var vǽn kona ok kurteis ok vel at sér ok þótti sá bestur kostr á Rangárvǫllum.

Nú víkur sögunni vestur til Breiðafjarðardala. Nú víkur sǫgunni vestr til Breiðafjarðardala. Maður er nefndur Höskuldur. Maðr er nefndur Hǫskuldr. Hann var Dala-Kollsson. Hann var Dala-Kollsson. Móðir hans hét Þorgerður og var dóttir Þorsteins hins rauða, Ólafssonar hins hvíta, Ingjaldssonar, Helgasonar. Móðir hans hét Þorgerðr ok var dóttir Þorsteins ins rauða, Ólafssonar ins hvíta, Ingjaldssonar, Helgasonar. Móðir Ingjalds var Þóra, dóttir Sigurðar orms í auga, Ragnarssonar loðbrókar. Móðir Ingjalds var Þóra, dóttir Sigurðar orms í auga, Ragnarssonar loðbrókar. Unnur hin djúpúðga var móðir Þorsteins rauðs, dóttir Ketils flatnefs, Bjarnarsonar bunu. Unnr in djúpúðga var móðir Þorsteins rauðs, dóttir Ketils flatnefs, Bjarnarsonar bunu. Höskuldur bjó á Höskuldsstöðum í Laxárdal. Hǫskuldr bjó á Hǫskuldsstǫðum í Laxárdal.

Hrútur hét bróðir hans. Hrútr hét bróðir hans. Hann bjó á Hrútsstöðum. Hann bjó á Hrútsstǫðum. Hann var sammæður við Höskuld. Hann var sammæður við Hǫskuld. Faðir hans var Herjólfur. Faðir hans var Herjólfr. Hrútur var vænn maður, mikill og sterkur, vígur vel og hógvær í skapi, manna vitrastur, hagráður við vini sína en tillagagóður hinna stærri mála. Hrútr var vǽnn maðr, mikill ok sterkr, vígur vel ok hógvær í skapi, manna vitrastur, hagráður við vini sína en tillagagóður hinna stǿrri mála.

Það var einu hverju sinni að Höskuldur hafði vinaboð og þar var Hrútur bróðir hans og sat hið næsta honum. Þat var einu hverju sínu at Hǫskuldr hafði vinaboð ok þar var Hrútr bróðir hans ok sat it nǽsta honum. Höskuldur átti sér dóttur er Hallgerður hét. Hǫskuldr átti sér dóttur er Hallgerðr hét. Hún lék sér á gólfi við aðrar meyjar. Hon lék sér á gólfi við aðrar meyjar. Hún var fríð sýnum og mikil vexti og hárið svo fagurt sem silki og svo mikið að það tók ofan á belti. Hon var fríð sýnum ok mikil vexti ok hárit svá fagurt sem silki ok svá mikit at þat tók ofan á belti.

Höskuldur kallar á hana: " Far þú hingað til mín, " sagði hann. Hǫskuldr kallar á hana: " Far þú hingat til mín, " sagði hann.

Hún gekk þegar til hans. Hon gekk þegar til hans. Hann tók undir hökuna og kyssti hana. Hann tók undir hǫkuna ok kyssti hana. Síðan gekk hún í braut. Síðan gekk hon í braut.

Þá ræddi Höskuldur til Hrúts: " Hversu líst þér á mey þessa, þykir þér eigi fögur vera? " Þá rǿddi Hǫskuldr til Hrúts: " Hversu lízk þér á mey þessa, þykkir þér eigi fögur vera? "

Hrútur þagði við. Hrútr þagði við. Höskuldur talaði til annað sinn. Hǫskuldr talaði til annat sitt.

Hrútur svaraði þá. Hrútr svaraði þá. " Ærið fögur er mær sjá og munu margir þess gjalda. " Ǿrið fögur er mǽr þessi ok munu margir þess gjalda. En hitt veit eg eigi hvaðan þjófsaugu eru komin í ættir vorar. " En it veit ek eigi hvaðan þjófsaugu eru komin í ǽttir vorar. "

Þá reiddist Höskuldur og var fátt um með þeim bræðrum nokkura hríð. Þá reiddist Hǫskuldr ok var fátt um með þeim brǿðrum nǫkkura hríð.

Bræður Hallgerðar voru þeir Þorleikur, faðir Bolla, og Ólafur, faðir Kjartans, og Bárður. Brǿðr Hallgerðar váru þeir Þorleikr, faðir Bolla, ok Óláfr, faðir Kjartans, ok Bárðr.

Það var einu hverju sinni að þeir bræður riðu til alþingis, Höskuldur og Hrútur. Þat var einu hverju sinni at þeir brǿðr riðu til alþingis, Hǫskuldr ok Hrútr. Þar var fjölmenni mikið. Þar var fjǫlmenni mikit.

Þá ræddi Höskuldur við Hrút: " Það vildi eg bróðir að þú bættir ráð þitt og bæðir þér konu. " Þá rǿddi Hǫskuldr við Hrút: " Þat vildi ek bróðir at þú bǿttir ráð þitt ok bæðir þér konu. "

Hrútur svarar: " Lengi hefir mér það í hug verið og hefir mér þó tvennt um sýnst. Hrútr svarar: " Lengi hefir mér þat í hug verit ok hefir mér þó tvennt um sýnst. En nú vil eg gera að þínu skapi eða hvar skulum við á leita? " En nú vil ek gera at þínu skapi eða hvar skulum við á leita? "

Höskuldur svaraði: " Hér eru nú höfðingjar margir á þingi og er gott um að velja en þó hefi eg í einum stað á stofnað fyrir þína hönd. Hǫskuldr svaraði: " Hér eru nú hǫfðingjar margir á þingi ok er gott um at velja en þó hefi ek í einum stað á stofnat fyrir þína hǫnd. Kona heitir Unnur og er dóttir Marðar gígju, hins vitrasta manns, og er hann hér á þingi og svo dóttir hans og mátt þú nú sjá hana ef þú vilt. " Kona heitir Unnr ok er dóttir Marðar gígju, ins vitrasta manns, ok er hann hér á þingi ok svá dóttir hans ok mátt þú nú sjá hana ef þú vill. "

Og annan dag eftir er menn gengu til lögréttu sáu þeir konur úti hjá Rangæingabúð, vel búnar. Ok annan dag eftir er menn gengu til lǫgréttu sá þeir konur úti hjá Rangǽingabúð, vel búnar.

Þá mælti Höskuldur við Hrút: " Þar er hún nú Unnur er eg sagði þér frá eða hversu líst þér á hana? " Þá mǽlti Hǫskuldr við Hrút: " Þar er hon nú Unnr er ek sagði þér frá eða hversu líst þér á hana? "

" Vel, " sagði hann, " en eigi veit eg hvort við eigum heill saman. " " Vel, " sagði hann, " en eigi veit ek hvárt við eigum heill saman. "

Síðan ganga þeir til lögréttu. Síðan ganga þeir til lǫgréttu. Mörður gígja mælti lögskil að vanda sínum og gekk heim til búðar sinnar. Mǫrðr gígja mǽlti lǫgskil at vanda sínum ok gekk heim til búðar sinnar. Höskuldur stóð upp og Hrútur og gengu til búðar Marðar og inn í búðina. Hǫskuldr stóð upp ok Hrútr ok gengu til búðar Marðar ok inn í búðina. Mörður sat í innanverðri búðinni. Mǫrðr sat í innanverðri búðinni. Þeir kvöddu hann. Þeir kvǫddu hann. Hann stóð upp í mót þeim og tók í hönd Höskuldi og settist hann niður hjá honum en Hrútur sat hið næsta Höskuldi. Hann stóð upp í mót þeim ok tók í hǫnd Hǫskuldi ok settist hann niðr hjá honum en Hrútr sat it nǽsta Hǫskuldi.

Síðan töluðu þeir margt og komu þar niður ræður Höskulds að " eg mæli til kaupa við þig. Síðan tǫluðu þeir margt ok kómu þar niðr rǿður Hǫskulds at " ek mǽla til kaupa við þik. Vill Hrútur gerast mágur þinn og kaupa dóttur þína og skal eg eigi mitt til spara. " Vill Hrútr gerast mágr þinn ok kaupa dóttur þína ok skal ek eigi mitt til spara. "

Mörður svaraði: " Veit eg að þú ert höfðingi mikill en bróðir þinn er mér ókunnigur. " Mǫrðr svaraði: " Veit ek at þú ert hǫfðingi mikill en bróðir þinn er mér ókunnigur. "

Höskuldur mælti: " Framar er hann en eg. " Hǫskuldr mǽlti: " Framar er hann en ek. "

Mörður mælti: " Mikið munt þú þurfa fram að leggja með honum því að hún á allan arf eftir mig. " Mǫrðr mǽlti: " Mikit munt þú þurfa fram at leggja með honum því at hon á allan arf eftir mik. "

" Eigi þarf og lengi að bíða hvað eg skal á kveða, " sagði Höskuldur, " hann skal hafa Kambsnes og Hrútsstaði og upp til Þrándargils. " Eigi þarf ok lengi at bíða hvat ek skal á kveða, " sagði Hǫskuldr, " hann skal hafa Kambsnes ok Hrútsstaði ok upp til Þrándargils. Hann á og kaupskip í siglingum. " Hann á ok kaupskip í siglingum. "

Hrútur talaði þá til Marðar: " Hugsa svo um bóndi að bróðir minn mun mér mjög hafa fram haldið fyrir ástar sakir. Hrútr talaði þá til Marðar: " Hugsa svá um bóndi at bróðir minn mun mér mjǫk hafa fram haldit fyrir ástar sakir. En ef þér viljið gera málið að álitum þá vil eg að þér gerið kostinn. " En ef þér vilið gera málit at álitum þá vil ek at þér gerið kostinn. "

Mörður svaraði: " Hugsað hefi eg kostinn. Mǫrðr svaraði: " Hugsat hefi ek kostinn. Hún skal hafa sex tigu hundraða og skal aukast þriðjungi í þínum garði en ef þið eigið erfingja þá skal vera helmingarfélag með ykkur. " Hon skal hafa sex tigu hundraða ok skal aukast þriðjungi í þínum garði en ef þit eiguð erfingja þá skal vera helmingarfélag með ykkr. "

Hrútur mælti: " Þenna kost vil eg og höfum nú votta við. " Hrútr mǽlti: " Þenna kost vil ek ok hǫfum nú votta við. "

Síðan stóðu þeir upp og tókust í hendur og fastnaði Mörður Hrúti dóttur sína Unni og skyldi boð vera hálfum mánuði eftir mitt sumar að Marðar. Síðan stóðu þeir upp ok tókusk í hendr ok fastnaði Mǫrðr Hrúti dóttur sína Unni ok skyldi boð vera hálfum mánuði eftir mitt sumar at Marðar.

Nú ríða þeir heim af þingi hvorirtveggju og ríða þeir vestur hjá Hallbjarnarvörðum. Nú ríða þeir heim af þingi hvárirtveggju ok ríða þeir vestr hjá Hallbjarnarvörðum. Þá reið í mót þeim Þjóstólfur, son Bjarnar gullbera úr Reykjardal, og sagði þeim skipkomu í Hvítá og var þar kominn út Össur föðurbróðir Hrúts og vildi að Hrútur kæmi til fundar við hann sem fyrst. Þá reið í mót þeim Þjóstólfr, son Bjarnar gullbera ór Reykjardal, ok sagði þeim skipkomu í Hvítá ok var þar kominn út Össur fǫðurbróðir Hrúts ok vildi at Hrútr kǿmi til fundar við hann sem fyrst. En er Hrútur spurði þetta þá bað hann Höskuld fara til skips með sér. En er Hrútr spurði þetta þá bað hann Hǫskuld fara til skips með sér. Höskuldur fór og þeir báðir. Hǫskuldr fór ok þeir báðir.

En er þeir komu til skips fagnar Hrútur Össuri frænda sínum vel og blíðlega. En er þeir kómu til skips fagnar Hrútr Össuri frǽnda sínum vel ok blíðlega. Össur bauð þeim inn í búð að drekka. Össur bauð þeim inn í búð at drekka. Síðan var tekið af hestum þeirra og gengu þeir inn og drukku. Síðan var tekit af hestum þeira ok gengu þeir inn ok drukku.

Hrútur mælti til Össurar: " Nú skalt þú ríða vestur með mér frændi og vera með mér í vetur. " Hrútr mǽlti til Össurar: " Nú skalt þú ríða vestr með mér frǽndi ok vera með mér í vetr. "

" Eigi hendir svo, " sagði hann, " því að eg segi þér lát Eyvindar bróður þíns en hann leiddi þig til arfs á Gulaþingi og munu nú taka óvinir þínir ef þú kemur eigi til. " " Eigi hendir svá, " sagði hann, " því at ek segi þér lát Eyvindar bróður þíns en hann leiddi þik til arfs á Gulaþingi ok munu nú taka óvinir þínir ef þú kemr eigi til. "

" Hvað er nú til ráðs bróðir? " sagði Hrútur, " þykir mér nú vandast málið er eg hefi áður ráðið brúðlaup mitt. " " Hvat er nú til ráðs bróðir? " sagði Hrútr, " þykkir mér nú vandast málit er ek hefi áðr ráðit brúðlaup mitt. "

Höskuldur mælti: " Þú skalt ríða suður til fundar við Mörð og bið hann að þið skipið máldaga annan og sitji dóttir hans þrjá vetur í festum. Hǫskuldr mǽlti: " Þú skalt ríða suðr til fundar við Mǫrð ok bið hann at þit skipit máldaga annan ok siti dóttir hans þrjá vetr í festum. En eg mun ríða heim og flytja vöru þína til skips. " En ek mun ríða heim ok flytja vǫru þína til skips. "

Hrútur mælti: " Nú vil eg að þú takir mjöl og við og slíkt annað sem þér líkar af varningi. " Hrútr mǽlti: " Nú vil ek at þú takir mjǫl ok við ok slíkt annat sem þér líkar af varningi. "

Hrútur lét taka hesta sína og reið hann suður en Höskuldur reið heim vestur. Hrútr lét taka hesta sína ok reið hann suðr en Hǫskuldr reið heim vestr.

Hrútur kom austur á Rangárvöllu til Marðar og hafði þar góðar viðtökur. Hrútr kom austr á Rangárvǫllu til Marðar ok hafði þar góðar viðtǫkur. Hrútur sagði Merði allt efni sitt og bað hann ráð á leggja. Hrútr sagði Merði allt efni sitt ok bað hann ráð á leggja.

Mörður mælti og spurði hversu mikið fé það væri. Mǫrðr mǽlti ok spurði hversu mikit fé þat vǽri.

Hrútur sagði vera tvö hundruð marka ef hann fengi allt. Hrútr sagði vera tvö hundruð marka ef hann fengi allt.

Mörður mælti: " Mikið er það í móti erfðinni minni og skalt þú víst fara ef þú vilt. " Mǫrðr mǽlti: " Mikit er þat í móti erfðinni minni ok skalt þú víst fara ef þú vill. "

Síðan breyttu þeir máldaganum og skyldi Unnur sitja þrjá vetur í festum. Síðan breyttu þeir máldaganum ok skyldi Unnr sitja þrjá vetr í festum.

Nú ríður Hrútur til skips og er við skip um sumarið þar til er búið var. Nú ríður Hrútr til skips ok er við skip um sumarit þar til er búit var. Höskuldur færði fé allt til skips það sem Hrútur átti. Hǫskuldr fǿrði fé allt til skips þat sem Hrútr átti. Hrútur fékk Höskuldi í hendur fjárvarðveislu sína vestur þar meðan hann væri utan. Hrútr fekk Hǫskuldi í hendr fjárvarðveislu sína vestr þar meðan hann vǽri útan. Reið Höskuldur heim til bús síns. Reið Hǫskuldr heim til bús síns.

Litlu síðar gaf þeim byr og sigla þeir í haf. Litlu síðar gaf þeim byr ok sigla þeir í haf. Þeir voru úti þrjár vikur og komu að við Hernar á Hörðalandi og sigldu síðan austur til Víkur. Þeir váru úti þrjár vikur ok kómu at við Hernar á Hǫrðalandi ok sigldu síðan austr til Víkur.

Haraldur gráfeldur réð fyrir Noregi. Haraldr gráfeldr réð fyrir Noregi. Hann var sonur Eiríks blóðöxar Haraldssonar hins hárfagra. Hann var son Eiríks blóðøxar Haraldssonar ins hárfagra. Gunnhildur hét móðir hans og var dóttir Össurar tota. Gunnhildr hét móðir hans ok var dóttir Össurar tota. Þau höfðu aðsetur austur í Konungahellu. Þau hǫfðu aðsetr austr í Konungahellu.

Nú spurðist skipkoman austur þangað til Víkurinnar. Nú spurðisk skipkoman austr þangat til Víkurinnar. Og þegar er þetta fréttir Gunnhildur spurði hún eftir hvað íslenskra manna væri á skipi. Ok þegar er þetta fréttir Gunnhildr spurði hon eftir hvat íslenskra manna vǽri á skipi. Henni var sagt að Hrútur hét maður og var bróðursonur Össurar. Henni var sagt at Hrútr hét maðr ok var bróðursonr Össurar.

Gunnhildur mælti: " Eg veit gjörla. Gunnhildr mǽlti: " Ek veit gjörla. Hann mun heimta erfð sína en sá maður hefir að varðveita er Sóti heitir. " Hann mun heimta erfð sína en sá maðr hefir at varðveita er Sóti heitir. "

Síðan kallar hún á einn herbergissvein sinn er Ögmundur hét: " Eg vil senda þig norður í Víkina á fund Össurar og Hrúts og seg að eg býð þeim báðum til mín í vetur og eg vil vera vinur þeirra. Síðan kallar hon á einn herbergissvein sinn er Ǫgmundr hét: " Ek vil senda þik norðr í Vík á fund Össurar ok Hrúts ok seg at ek býð þeim báðum til mín í vetr ok ek vil vera vinr þeira. Og ef Hrútur fer mínum ráðum fram þá skal eg sjá um fémál hans og um það annað er hann tekur að henda. Ok ef Hrútr ferr mínum ráðum fram þá skal ek sjá um fémál hans ok um þat annat er hann tekur at henda. Eg skal og koma honum fram við konunginn. " Ek skal ok koma honum fram við konunginn. "

Síðan fór Ögmundur og kom á fund þeirra. Síðan fór Ǫgmundr ok kom á fund þeira. En þegar er þeir vissu að hann var sveinn Gunnhildar tóku þeir við honum sem best. En þegar er þeir vissu at hann var sveinn Gunnhildar tóku þeir við honum sem bezt. Hann sagði þeim erindi sín af hljóði. Hann sagði þeim erendi sín af hljóði.

Síðan töluðu þeir ráðagerðir sínar frændur leynilega og ræddi Össur við Hrút: " Svo líst mér frændi sem nú munum við hafa gert ráð okkað því að eg kann skapi Gunnhildar. Síðan tǫluðu þeir ráðagerðir sínar frǽndr leynilega ok rǿddi Össur við Hrút: " Svá lízk mér frǽndi sem nú munum við hafa gert ráð okkað því at ek kann skapi Gunnhildar. Jafnskjótt sem við viljum eigi fara til hennar mun hún reka okkur úr landi en taka fé okkað allt með ráni. Jafnskjótt sem við viljum eigi fara til hennar mun hon reka okkr ór landi en taka fé okkað allt með ráni. En ef við förum til hennar þá mun hún gera okkur sæmd slíka sem hún hefir heitið. " En ef við fǫrum til hennar þá mun hon gera okkr sæmd slíka sem hon hefir heitit. "

Ögmundur fór heim. Ǫgmundr fór heim. Og er hann fann Gunnhildi sagði hann henni erindislok sín og það að þeir mundu koma. Ok er hann fann Gunnhildi sagði hann henni erindislok sín ok þat at þeir mundu koma.

Gunnhildur mælti: " Slíks var von því að Hrútur er vitur maður og vel að sér. Gunnhildr mǽlti: " Slíks var ván því at Hrútr er vitur maðr ok vel at sér. En nú haf þú njósn af nær er þeir koma til bæjarins og seg mér. " En nú haf þú njósn af nǽr er þeir koma til bǿjarins ok seg mér. "

Þeir Hrútur fóru austur til Konungahellu. Þeir Hrútr fóru austr til Konungahellu. En er þeir komu þar gengu í mót þeim frændur og vinir og fögnuðu þeim vel. En er þeir kómu þar gengu í mót þeim frǽndr ok vinir ok fǫgnuðu þeim vel. Þeir spurðu hvort konungur var í bænum. Þeir spurðu hvárt konungr var í bǿnum. Þeim var sagt að hann var þar. Þeim var sagt at hann var þar. Síðan mættu þeir Ögmundi. Síðan mǽttu þeir Ǫgmundi.

Hann sagði þeim kveðju Gunnhildar og það með að hún mundi eigi bjóða þeim fyrr en þeir hefðu fundið konung fyrir orðs sakir: " að svo þyki sem eg grípi gulli á við þá. Hann sagði þeim kveðju Gunnhildar ok þat með at hon mundi eigi bjóða þeim fyrr en þeir hefðu fundit konung fyrir orðs sakir: " at svá þyki sem ek grípi gulli á við þá. En eg mun þó til leggja slíkt er mér sýnist og veri Hrútur djarfmæltur við konung og biðji hann hirðvistar. En ek mun þó til leggja slíkt er mér sýnist ok veri Hrútr djarfmæltur við konung ok biðji hann hirðvistar. Eru hér og klæði er drottningin sendir þér og skalt þú í þeim ganga fyrir konunginn. " Eru hér ok klǽði er drottningin sendir þér ok skalt þú í þeim ganga fyrir konunginn. "

Síðan fór Ögmundur aftur. Síðan fór Ǫgmundr aftr.

Annan dag eftir mælti Hrútur við Össur: " Göngum við nú fyrir konung. " Annan dag eftir mǽlti Hrútr við Össur: " Gǫngum við nú fyrir konung. "

" Það má vel, " sagði Össur. " Þat má vel, " sagði Össur.

Þeir gengu tólf saman og voru þeir allir frændur þeirra og vinir. Þeir gengu tólf saman ok váru þeir allir frǽndr þeira ok vinir. Þeir komu í höllina er konungur sat yfir drykkju. Þeir kómu í hǫllina er konungr sat yfir drykkju. Gekk Hrútur fyrstur og kvaddi konunginn. Gekk Hrútr fyrstr ok kvaddi konunginn. Konungur hugði vandlega að manninum er vel var búinn og spurði hann að nafni. Konungr hugði vandlega at manninum er vel var búinn ok spurði hann at nafni. Hann nefnir sig. Hann nefnir sik.

" Ert þú íslenskur maður? " sagði konungur. " Ert þú íslenskur maðr? " sagði konungr.

Hann sagði að svo var. Hann sagði at svá var.

" Hvað hvatti þig hingað á vorn fund? " " Hvat hvatti þik hingat á vorn fund? "

" Að sjá tign yðra herra og það annað að eg á erfðamál mikið hér í landi og mun eg yðvar verða við að njóta að eg fái rétt af. " " At sjá tign yðra herra ok þat annat at ek á erfðamál mikit hér í landi ok mun ek yðvar verða við at njóta at ek fái rétt af. "

Konungur mælti: " Hverjum manni hefi eg heitið lögum hér í landi eða hver eru fleiri erindi þín á vorn fund? " Konungr mǽlti: " Hverjum manni hefi ek heitit lǫgum hér í landi eða hver eru fleiri erendi þín á vorn fund? "

" Herra, " sagði Hrútur, " eg vil biðja yður hirðvistar og gerast yðvar maður. " " Herra, " sagði Hrútr, " ek vil biðja yðr hirðvistar ok gerast yðvar maðr. "

Konungur þagnar við. Konungr þagnar við.

Gunnhildur mælti: " Svo líst mér sem sjá maður bjóði yður hina mestu sæmd því að mér líst svo ef slíkir væru margir innan hirðar sem þá væri vel skipað. " Gunnhildr mǽlti: " Svá líst mér sem sjá maðr bjóði yðr ina mestu sæmd því at mér líst svá ef slíkir vǽri margir innan hirðar sem þá vǽri vel skipat. "

" Er hann vitur maður? " sagði konungur. " Er hann vitur maðr? " sagði konungr.

" Bæði er hann vitur og framgjarn, " segir hún. " Bǽði er hann vitur ok framgjarn, " segir hon.

" Svo þykir mér sem móðir mín vilji að þú fáir nafnbót slíka sem þú mælir til. " Svá þykkir mér sem móðir mín vili at þú fáir nafnbót slíka sem þú mǽlir til. En fyrir tignar sakir vorrar og landssiðar þá kom þú til vor á hálfs mánaðar fresti. En fyrir tignar sakir vorrar ok landssiðar þá kom þú til vár á hálfs mánaðar fresti. Skalt þú þá gerast hirðmaður minn en móðir mín haldi þér kost þar til og kom síðan á minn fund. " Skalt þú þá gerast hirðmaðr minn en móðir mín haldi þér kost þar til ok kom síðan á minn fund. "

Gunnhildur mælti við Ögmund: " Fylg þeim til húsa minna og ger þeim þar góða veislu. " Gunnhildr mǽlti við Ǫgmund: " Fylg þeim til húsa minna ok ger þeim þar góða veizlu. "

Ögmundur gekk út og þeir með honum og fylgdi hann þeim í eina steinhöll. Ǫgmundr gekk út ok þeir með honum ok fylgði hann þeim í eina steinhöll. Þar var tjaldað hinum fegursta borða. Þar var tjaldat inum fegursta borða. Þar var og hásæti Gunnhildar. Þar var ok hásǽti Gunnhildar.

Þá mælti Ögmundur: " Nú mun það sannast er eg sagði þér frá Gunnhildi. Þá mǽlti Ǫgmundr: " Nú mun þat sannast er ek sagða þér frá Gunnhildi. Hér er hásæti hennar og skalt þú í setjast og halda mátt þú þessu sæti þó að hún komi sjálf til. " Hér er hásǽti hennar ok skalt þú í setjast ok halda mátt þú þessu sǽti þó at hon komi sjálf til. "

Síðan veitti hann þeim veislu. Síðan veitti hann þeim veizlu. Þeir höfðu skamma hríð setið áður þar kom Gunnhildur. Þeir hǫfðu skamma hríð setit áðr þar kom Gunnhildr. Hrútur vildi upp spretta og fagna henni. Hrútr vildi upp spretta ok fagna henni.

" Sit þú, " segir hún, " og skalt þú jafnan þessu sæti halda þá er þú ert í boði mínu. " " Sit þú, " segir hon, " ok skalt þú jafnan þessu sǽti halda þá er þú ert í boði mínu. "

Síðan settist hún hjá Hrúti og drukku þau. Síðan settist hon hjá Hrúti ok drukku þau. Og um kveldið mælti hún: " Þú skalt sofa í lofti hjá mér í nótt og við tvö saman. " Ok um kveldit mǽlti hon: " Þú skalt sofa í lofti hjá mér í nótt ok við tvö saman. "

" Þér skuluð ráða, " sagði hann. " Þér skuluð ráða, " sagði hann.

Síðan gengu þau til svefns og læsti hún þegar loftinu innan og sváfu þau þar um nóttina. Síðan gengu þau til svefns ok lǽsti hon þegar loftinu innan ok sváfu þau þar um nóttina. Um morguninn eftir fóru þau til drykkju. Um morguninn eftir fóru þau til drykkju. Og allan þann hálfan mánuð lágu þau í loftinu tvö ein. Ok allan þann hálfan mánuð lágu þau í loftinu tvö ein.

Þá mælti Gunnhildur við þá menn er þar voru: " Þér skuluð engu fyrir týna nema lífinu ef þér segið nokkurum frá um hagi vora. " Þá mǽlti Gunnhildr við þá menn er þar váru: " Þér skuluð engu fyrir týna nema lífinu ef þér segið nokkurum frá um hagi vora. "

Hrútur gaf henni hundrað álna hafnarvoðar og tólf vararfeldi. Hrútr gaf henni hundrað álna hafnarvoðar ok tólf vararfeldi. Gunnhildur þakkaði honum gjöfina. Gunnhildr þakkaði honum gjǫfina. Hrútur gekk í braut og minntist við hana áður og þakkaði henni. Hrútr gekk í braut ok minntist við hana áðr ok þakkaði henni. Hún bað hann vel fara. Hon bað hann vel fara.

Um daginn eftir gekk Hrútur fyrir konung við þrjá tigu manna og kvaddi konung. Um daginn eftir gekk Hrútr fyrir konung við þrjá tigu manna ok kvaddi konung.

Konungur mælti: " Nú munt þú vilja að eg efni við þig Hrútur það sem eg hét þér. " Konungr mǽlti: " Nú munt þú vilja at ek efni við þik Hrútr þat sem ek hét þér. "

Gerði konungur þá Hrút hirðmann sinn. Gerði konungr þá Hrút hirðmann sinn.

Hrútur mælti þá: " Hvar vísið þér mér til sætis? " Hrútr mǽlti þá: " Hvar vísið þér mér til sǽtis? "

" Móðir mín skal því ráða, " sagði konungur. " Móðir mín skal því ráða, " sagði konungr.

Síðan fékk hún honum hinn sæmilegasta sess og var hann með konungi um veturinn vel metinn. Síðan fekk hon honum inn sæmilegasta sess ok var hann með konungi um vetrinn vel metinn.

Um vorið spurði hann til Sóta að hann var farinn suður til Danmerkur með erfðina. Um várit spurði hann til Sóta at hann var farinn suðr til Danmerkr með erfðina. Þá gekk Hrútur á fund Gunnhildar og segir henni frá ferðum Sóta. Þá gekk Hrútr á fund Gunnhildar ok segir henni frá ferðum Sóta.

Gunnhildur mælti: " Eg mun fá þér tvö langskip skipuð mönnum og þar með hinn hraustasta mann, Úlf óþveginn, gestahöfðingja vorn. Gunnhildr mǽlti: " Ek mun fá þér tvö langskip skipuð mǫnnum ok þar með inn hraustasta mann, Úlf óþveginn, gestahöfðingja vorn. En þó gakk þú að finna konung áður þú farir. " En þó gakk þú at finna konung áðr þú farir. "

Hrútur gerði svo. Hrútr gerði svá. Og er hann kom fyrir konung þá segir hann konungi um ferð Sóta og það með að hann ætlar eftir honum að halda. Ok er hann kom fyrir konung þá segir hann konungi um ferð Sóta ok þat með at hann ǽtlar eftir honum at halda.

Konungur mælti: " Hvern styrk hefir móðir mín til lagið með þér? " Konungr mǽlti: " Hvern styrk hefir móðir mín til lagit með þér? "

Hrútur svarar: " Langskip tvö og fyrir liðinu Úlf óþveginn. " Hrútur svarar: " Langskip tvö ok fyrir liðinu Úlf óþveginn. "

Konungur mælti: " Vel er þar til fengið. Konungr mǽlti: " Vel var þar til fengit. Nú vil eg fá þér önnur tvö langskip og munt þú þó þurfa þessa liðs alls. " Nú vil ek fá þér ǫnnur tvö langskip ok munt þú þó þurfa þessa liðs alls. "

Síðan fylgdi hann Hrúti til skips og mælti: " Farist þér nú vel. " Síðan fylgði hann Hrúti til skips ok mǽlti: " Farist yðr nú vel. "

Síðan sigldi Hrútur liði sínu suður. Síðan sigldi Hrútr liði sínu suðr.

Atli hét maður. Atli hét maðr. Hann var sonur Arnviðar jarls úr Gautlandi hinu eystra. Hann var son Arnviðar jarls ór Gautlandi inu eystra. Hann var hermaður mikill og lá úti austur í Leginum. Hann var hermaðr mikill ok lá úti austr í Leginum. Hann hafði átta skip. Hann hafði átta skip. Faðir hans hafði haldið sköttum fyrir Hákoni Aðalsteinsfóstra og stukku þeir feðgar til Gautlands úr Jamtalandi. Faðir hans hafði haldit skǫttum fyrir Hákoni Aðalsteinsfóstra ok stukku þeir feðgar til Gautlands ór Jamtalandi. Atli hélt liðinu úr Leginum út um Stokkssund og svo suður til Danmerkur og liggur úti í Eyrasundi. Atli helt liðinu ór Leginum út um Stokkssund ok svá suðr til Danmerkr ok liggr úti í Eyrasundi. Hann var og útlagi bæði Danakonungs og Svíakonungs af ránum og manndrápum er hann hafði gert í hvorutveggja ríkinu. Hann var ok útlagi bǽði Danakonungs ok Svíakonungs af ránum ok manndrápum er hann hafði gert í hvárutveggja ríkinu.

Hrútur hélt suður til Eyrasunds. Hrútr helt suðr til Eyrasunds. Og er hann kom í sundið sér hann fjölda skipa í sundinu. Ok er hann kom í sundit sér hann fjölda skipa í sundinu.

Þá mælti Úlfur: " Hvað skal nú til ráða taka Íslendingur? " Þá mǽlti Úlfr: " Hvat skal nú til ráða taka Íslendingr? "

" Halda fram ferðinni, " Segir Hrútur, " því að ekki dugir ófreistað. " Halda fram ferðinni, " Segir Hrútr, " því at ekki dugir ófreistat. Skal skip okkar Össurar fara fyrst en þú skalt leggja fram sem þér líkar. " Skal skip okkar Össurar fara fyrst en þú skalt leggja fram sem þér líkar. "

" Sjaldan hefi eg haft aðra að skildi fyrir mér, " segir Úlfur. " Sjaldan hefi ek haft aðra at skildi fyrir mér, " segir Úlfr.

Leggur hann fram skeiðina jafnfram skipi Hrúts og halda svo fram í sundið. Leggr hann fram skeiðina jafnfram skipi Hrúts ok halda svá fram í sundit.

Nú sjá þeir er í sundinu eru að skip fara að þeim og segja Atla til. Nú sjá þeir er í sundinu eru at skip fara at þeim ok segja Atla til.

Hann svaraði: " Þá gefur vel til fjár að vinna og reki menn af sér tjöldin og búist við sem hvatlegast á hverju skipi. Hann svaraði: " Þá gefr vel til fjár at vinna ok reki menn af sér tjǫldin ok búisk við sem hvatlegast á hverju skipi. Skip mitt skal vera í miðjum flotanum. " Skip mitt skal vera í miðjum flotanum. "

Síðan greiddu þeir róðurinn á skipum Hrúts. Síðan greiddu þeir róðrinn á skipum Hrúts. Og þegar er hvorir heyrðu mál annarra stóð Atli upp og mælti: " Þér farið óvarlega. Ok þegar er hvorir heyrðu mál annarra stóð Atli upp ok mǽlti: " Þér farið óvarlega. Sáuð þér eigi að herskip voru í sundinu eða hvert er nafn höfðingja yðvars? " Sáuð þér eigi at herskip váru í sundinu eða hvert er nafn hǫfðingja yðvars? "

" Hrútur heiti eg, " segir hann. " Hrútr heiti ek, " segir hann.

" Hvers maður ert þú? " segir Atli. " Hvers maðr ert þú? " segir Atli.

" Hirðmaður Haralds konungs gráfeldar, " segir Hrútur. " Hirðmaðr Haralds konungs gráfeldar, " segir Hrútr.

Atli mælti: " Lengi höfum við feðgar eigi kærir verið Noregskonungum yðrum. " Atli mǽlti: " Lengi hǫfum við feðgar eigi kærir verit Noregskonungum yðrum. "

" Ykkur ógæfa er það, " segir Hrútur. " Ykkr ógǽfa er þat, " segir Hrútr.

" Svo hefir borið saman fund okkarn, " segir Atli, " að þú skalt eigi kunna frá tíðindum að segja " og þreif upp spjót og skaut á skip Hrúts og hafði sá bana er fyrir varð. " Svá hefir borit saman fund okkarn, " segir Atli, " at þú skalt eigi kunna frá tíðindum at segja " ok þreif upp spjót ok skaut á skip Hrúts ok hafði sá bana er fyrir varð.

Síðan tókst orusta með þeim og sóttist þeim seint skip þeirra Hrúts. Síðan tóksk orrusta með þeim ok sóttisk þeim seint skip þeira Hrúts. Úlfur gekk vel fram og gerði ýmist að hann skaut eða lagði. Úlfr gekk vel fram ok gerði ýmist at hann skaut eða lagði. Ásólfur hét stafnbúi Atla. Ásólfr hét stafnbúi Atla. Hann hljóp upp á skip Hrúts og varð fjögurra manna bani áður Hrútur varð var við. Hann hljóp upp á skip Hrúts ok varð fjǫgurra manna bani áðr Hrútr varð var við. Snýr hann þá í mót honum. Snýr hann þá í mót honum. En er þeir finnast þá leggur Ásólfur í skjöld Hrúts og í gegnum en Hrútur hjó til Ásólfs og varð það banahögg. En er þeir finnask þá leggr Ásólfr í skjǫld Hrúts ok í gegnum en Hrútr hjó til Ásólfs ok varð þat banahǫgg.

Þetta sá Úlfur óþveginn og mælti: " Bæði er nú Hrútur að þú höggur stórt enda átt þú mikið að launa Gunnhildi. " Þetta sá Úlfr óþveginn ok mǽlti: " Bǽði er nú Hrútr at þú hǫggur stórt enda átt þú mikit at launa Gunnhildi. "

" Þess varir mig, " segir Hrútur, " að þú mælir feigum munni. " " Þess varar mik, " segir Hrútr, " at þú mǽlir feigum munni. "

Nú sér Atli beran vopnastað á Úlfi og skaut spjóti í gegnum hann. Nú sér Atli beran vopnastað á Úlfi ok skaut spjóti í gegnum hann. Síðan varð hin strangasta orusta. Síðan varð in strangasta orrusta. Atli hleypur upp á skip að Hrúti og ryðst um fast og nú snýr í mót honum Össur og lagði til hans og féll sjálfur á bak aftur því að annar maður lagði til hans. Atli hleypr upp á skip at Hrúti ok ryzk um fast ok nú snýr í mót honum Össur ok lagði til hans ok fell sjálfr á bak aftr því at annarr maðr lagði til hans. Hrútur sneri nú í mót Atla. Hrútr sneri nú í mót Atla. Atli hjó þegar í skjöld Hrúts og klauf allan niður. Atli hjó þegar í skjǫld Hrúts ok klauf allan niðr. Þá fékk Atli steinshögg á höndina og féll niður sverðið. Þá fekk Atli steinshǫgg á hǫndina ok fell niðr sverðit. Hrútur tók sverðið og hjó undan Atla fótinn. Hrútr tók sverðit ok hjó undan Atla fótinn. Síðan veitti hann honum banasár. Síðan veitti hann honum banasár. Þar tóku þeir fé mikið og höfðu með sér tvö skip, þau er best voru, og dvöldust þar litla hríð síðan. Þar tóku þeir fé mikit ok hǫfðu með sér tvö skip, þau er bezt váru, ok dvǫlðusk þar lítla hríð síðan.

Þeir Sóti fórust hjá. Þeir Sóti fórust hjá. Sigldi hann aftur til Noregs. Sigldi hann aftr til Noregs. Kom hann við Limgarðssíðu og gekk þar á land. Kom hann við Limgarðssíðu ok gekk þar á land. Þar mætti hann Ögmundi sveini Gunnhildar. Þar mætti hann Ǫgmundi sveini Gunnhildar.

Ögmundur kenndi Sóta þegar og spyr hann: " Hve lengi ætlar þú hér að vera? " Ǫgmundr kenndi Sóta þegar ok spyrr hann: " Hve lengi ǽtlar þú hér at vera? "

" Þrjár nætur, " segir Sóti. " Þrjár nætur, " segir Sóti.

" Hvert ætlar þú þá? " sagði Ögmundur. " Hvert ǽtlar þú þá? " sagði Ǫgmundr.

" Vestur til Englands, " segir Sóti, " og koma aldrei til Noregs meðan ríki Gunnhildar er. " " Vestr til Englands, " segir Sóti, " ok koma aldrei til Noregs meðan ríki Gunnhildar er. "

Ögmundur gekk þá í braut og fer á fund Gunnhildar því að hún var þaðan skammt á veislu og Guðröður sonur hennar. Ǫgmundr gekk þá í braut ok ferr á fund Gunnhildar því at hon var þaðan skammt á veizlu ok Guðrøðr son hennar. Ögmundur sagði Gunnhildi frá ætlan Sóta. Ǫgmundr sagði Gunnhildi frá ætlan Sóta. En hún bað þegar Guðröð son sinn fara og taka Sóta af lífi. En hon bað þegar Guðrøð son sinn fara ok taka Sóta af lífi.

Guðröður fór þegar og kom á óvart Sóta og lét leiða hann á land upp og festa þar upp en tók fé allt og færði móður sinni. Guðrøðr fór þegar ok kom á óvart Sóta ok lét leiða hann á land upp ok festa þar upp en tók fé allt ok fǿrði móður sinni. Hún fékk til menn að færa allt féið á land upp og austur til Konungahellu og fór sjálf þangað. Hon fekk til menn at færa allt féit á land upp ok austr til Konungahellu ok fór sjálf þangat.

Hrútur hélt aftur um haustið og hafði fengið fjár mikils og fór þegar á fund konungs og hafði af honum góðar viðtökur. Hrútr helt aftr um haustit ok hafði fengit fjár mikils ok fór þegar á fund konungs ok hafði af honum góðar viðtǫkur. Hann bauð þeim að hafa slíkt af fénu sem þeir vildu en konungurinn tók af þriðjunginn. Hann bauð þeim at hafa slíkt af fénu sem þeir vildu en konungrinn tók af þriðjunginn. Gunnhildur segir Hrúti að hún hafði tekið erfðina en látið drepa Sóta. Gunnhildr segir Hrúti at hon hafði tekit erfðina en látit drepa Sóta. Hann þakkaði henni og gaf henni allt hálft við sig. Hann þakkaði henni ok gaf henni allt hálft við sik.