Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 260

Biskup skal ráða til hverrar kirkju skal leggja tíund af hverjum bœ ok skal þat haldask meðan enn sami biskup ræðr fyrir. Þat skal rétt ef biskup leyfir at þar sé kirkja gǫr er eigi er áðr at hann leggi til þeirrar kirkju tíund af þeim bœ þótt hann legði til annarrar kirkju áðr. Heimilt á biskup at taka tíund fyrir kirkjum þótt hann hafi til lagðar, ef þær eru verr varðveittar en mælt er. Nú hefir biskup ekki um rœtt ok lætr vera sem áðr var ok er honum rétt þar er hann vill at skipta á annan veg ok skipta eigi optar en um sinn.

Hverr maðr skal eiða vinna at fé sínu ok er skyldr til þess þá er hann er sextán vetra gamall. Enda skulu allir eið vinna á hverjum þrim vetrum. Griðmenn skulu eið vinna fyrir bóanda eða sjálfeldismenn. Fyrir þeim bóanda er rétt at þeir vinni eið er þeim mǫnnum þykkir þat fullt er til eru teknir at sjá eiða at mǫnnum í hrepp hverjum. Eru bóendr skyldir at segja til tíundar þeirra á samkvámu. Þar skal maðr gjalda vártíund sem skipt er á hausttíund hans, en ef þat er hvergi þá skal þar gjalda sem hann er Marteins messu vistfastr.

Chapter 261

Ef faðir skírir barn sitt sjúkt ok skalat hann skilja sæng fyrir þá sǫk við konu sína. Sveinn sjau vetra gamall skal skíra barn ef eigi er roskinn til. Því at eins skal yngri sveinn skíra ef hann kann pater noster ok Credo. Skíra skal kona ef eigi er karlmaðr til, ok varðar henni slíkt sem kǫrlum ef hon kann eigi. Eigi skal barn optar skíra þótt skorti orð eða atferli ef áðr er skírt í nafni fǫður ok sonar ok anda heilags, enda hafi nakkvat vátt orðit. Ef prestr ferr eigi svá at skírn at biskupi þykkir rétt ok varðar þat fjǫrbaugsgarð, ok á biskup sǫk. Tólf vetra gǫmlum kǫrlum ok konum er skylt at kunna barnskírn ok þau orð ok atferli er þar fylgja. En ef þau kunnu eigi fyrir orœktar sakir eða verðr eigi rétt at farit þá er þarf, þá varðar fjǫrbaugsgarð, ok á biskup at ráða fyrir sǫk.

Chapter 262

Ef finsk af líki kristins manns at syngva skal líksǫng allan yfir ef sér merki á hvárt verit hefir karlmaðr eða kona. Svá skal skipa et sama ef menn vita víst af hvers líki er þat er fundit er þótt eigi sé merki á hvárt verit hafi karl eða kona nema nǫkkut hafi þess verit um hag hans at fyrir þær sakir skyli eigi syngja líksǫng yfir líki hans.

Chapter 263

Maðr skal eigi bera vápn í kirkju né í bœnhús þat er lofat er tíðir at at veita, ok eigi skal setja við kirkjubrjóst né við kirkjuveggi. En þau eru vápn til þess talit øx ok sverð ok spjót ok sviður ok bryntroll. Ef maðr bregðr af þessu máli þá varðar fjǫrbaugsgarð.

Sakar þeirrar aðili er sá maðr er biskup býðr um eða prestr sá er tíðir veitir at kirkju eða bóandi sá er þar býr. Sǫk þá skal sœkja við váttorð ef því kømr við en ellegar við tylftarkvið. En maðr er varðr sǫk þeirri ef hann getr þann kvið at hann bæri þess erendis vápn til kirkju at smíða at henni nǫkkut þess er hon þurfti. Þat er ok til varnar mælt ef maðr býðr gerð biskups á þessu máli ok þau handsǫl með er honum þykki tǫk, þá skal því eigi níta. En sá á sǫk þessa er vill ef engi vill þeirra er nú vóru taldir.

Chapter 264

Biskupar skulu kost eiga at gera skírslur optar en um sinn um faðerni manns ef þeim þykkir þess þurfa ok skal sú skírsla rétt er síðar er gǫr.