Bókastaðir

Hiona scilnaðr scal huergi vera alande her nema þar er byscop lofar nema þviat eins at þav sciliz vm omaga sacir eða þav vinaz a þan a verca er in meire sár metiz. Þar er hiu tuav ́ ero oc a anat þeirra fe en anat ecki. Nu coma omagar ahendr þvi er fe lavst er eða comit hafa fyr oc eytt féno. þa a þat þeirra er fe á eptir at segia til bvom v. heimilis bvom sinom oc nefna vatta. at ec vil sciliaz við felaga min fyrir þær sacir at ec vil eigi omaga felaga mins. lata eyða fe mino. Þat þeirra er scilnað gørir scal nefna vatta at scilnaðe þeirra sva at hitt heyre. oc segia bvom til siþan ef þeir ero eigi þa við. Sva scal fara hvar þess er hiu sciliaz vm þessar sacir sem her ero taldar. þa scal byscop sa er yfir þeim fiorðungi er raða hvart þav scolo raðom sinom raða eða eigi. Ef frændsemi su kømr upp með hium ii. at þav ætti at sciliaz ef þav væri sótt vm. þa eigo þav at sciliaz at osecio fyrir lof byscops fram. Ef scilnoðr verðr gør með þeim af þeim söcom eða sifiar coma upp nanare með þeim en þriðia brøðra oc a þat þeirra scilnaðe at raða er fyr vill sæing scilia. Ef kona vill scilnað af þvi gera oc varðar ecki ini hafnir hennar þot lyrite se varit. Ef scilnaðr verðr gør með hium tueim af þeim söcom at þav hafa eigi fe til at föra omaga sina fram. oc a þat at hallda hvart sem þav raða þat siálf eða sa maðr er omagar þeirra horfa til handa. Sa maðr scal sva at þvi fara at ganga iþingbrecko þa er hann hefir vm nott verit a þvi sócnar þingi er hann heyr sialfr sva at meire hlutr heyre þingheyianda oc nefna ser vatta. at þvi at hann segir scilit með þeim oc nefna þav bæðe af þvi at hann vili eigi föra fram omaga þeirra oc mæla þat sva fremmi at ein hverr er comin afe hans þeirra omaga. En ef þav ala born siþan oc er þar socn til sem um legorð anat. enda eigo frændr kononar sokena en ef þeir vilia eigi þa a sa er scilnað þeirra reð. Þat þeirra er scilnað vill. [gera scal bva lata queðia oc telia tölor með þeim iii. nottom fyr eða meira méli. Rumhelgan dag scal queðia oc sva scipta. Þav scolo eiða vina at tölum at réttar ero talþar. Ef bvom þickir et oavðgara eigi hafa fe til framførslo omögom. þa scal þat þeirra segia scilit er feet a] oc nefna vatta at. Þat er þar er hiu verða eigi samhuga. [þa er byscopi rétt at lofa kononi fiar heimtingar sinar allar undan boanda sinom. þott hann geri eigi lögscilnað þeirra ef honom þickia forurtir til þess. Sva scal fe hennar heimta sem byscop mælir fyrir. hvart sem þat er et næsta vár eða siðar. Kona þarf eigi at lata stefna bönda sinom til byscops fundar um þetta mál. oc þviat eins ef hon vill lög scilnað gera lata. Nu er sott til fiar þess oc hefir veriandin þat til varna at hann se réttr for ráðandi fiar hennar oc eigi se lögscilnaðr gör með þeim. þa scal søkiandi láta bera fram vétti þat er nefnt var at orðum byscops. þa er hann lofaðe fiár heimting. oc a þa at dømaz feet þannug sva mikit sem] gögn baro til. Ef maðr scilz við kono sina. Vsque til arfs alin. Ef maðr scilz við kono sina. vsque raðom siþan. Ef frændzsemi su. [eða sifiar coma up með hium er þav eigo eigi saman at vera at lögum. enda vili þav eigi scilnað gera þa scal byscop sa er ifir fiorðungi er. fa til iii. menn þa er þat legi undir þegnscap sin. at su er frændsemi eða sifiar með þeim. Enda scal þa byscop segia scilið með þeim oc verðr þat þa lögscilnaðr] a meðal þeirra.

Þar er hion vilia sciliaz oc a þat þeirra er scilnað vill gera at bioða hino til byscops fundar eigi siðar en vii. vicor ero af sumre ef til þings scal fara til fundar hans. Maþr scal fa kono sinni reiðsciota þan er fer se hvart þeirra sem boðit hefir öðro til byscops fundar. En ef byscop scer ecki ór vm scilnað þeirra. þa scal heimta fe hennar sem hann hafe lofat scilnat. Ef konan byðr avðrom manne vm. þa scolo vattar fara þeir er þat bere at hon hafe þeim manne sín mál seld. Nv scolo þav bera mal sin fyrir byscop þan er yfir þeim fiorþunge er. er þav ero or fosto dag in fyra iþingi. En byscop scal segia þeim lavgar dagin eptir slict sem hann lofar. Bera scal láta vætte þav öll fyrir byscope er nefnd voro heima i heraðe. En þat þeirra er hann lofar scilnað scal nefna ser vatta at lofe byscops oc nefna vatta ianat sin at scilnaðe þeirra at hann eða hon segir scilit með þeim. Scal þat þeirra er byscop lofar scilnað hafa slican lut fiar við anat sem hitt hafe for ótta lavst scilnað gervan. Ef karl maðrin veldr scilnaðenom þa á konan heimting mundar sins oc heiman fylgio oc er rétt at stefna vm fe þat in næsta dag rum hælgan eptir hælgina ef gogn ero til aþingi en ellegar anat sumar. þo a hon fe at heimta ef hon vill þott hon se eigi comin til mundar. Slican farar beína scal hann fa henne af þingi at öllo sem til þings huege er mál fara með þeim. en ef hann gørir eigi sva þa varðar honom utlegð. Hon scal sva fara at fiarheimtingo þeirre at hon scal lata bera vætte þat idom næst stefno vætte er hon stefnde honom til byscopc fundar oc sva þat er byscop lofaðe henne scilnað at gera ef þess er costr. sva þat er at scilnaðe þeirra var nefnt. þa scal bera festa vætte oc sva felags vætte þeirra ef þat hevir verit hverso scilt var fyrir felage þeirra. En ef eigi var felag þeirra gert. eða sva gert at þat alte rofna þa er scilnaðr þeirra var gör. oc scolo buar hennar v. bera quið vm þat hve micils fiar hon hefir neytt siþan er samgangr þeirra var. Ef erfðir hafa comit undir þav meþan samför þeirra var cc a þat þeirra iafn marga avra at taca af féno at af náme sem erfð tømþiz. En bæðe scolo þav vaxta hafa neytt nema anan veg hafe mælt verit ifelags lagningo þeirra. Þat þeirra er erfð tømiz a cost at lata erfða fe eigi coma ifelag þeirra oc taca siálft voxto af. Þat þeirra er scilnað vill raða við anat oc til byscops fundar vill stefna avðro heima iheraðe scal gera vart við hálfom manaðe fyr eða meira mele. þar er søkia megi byscops fund a xiiii. nóttom. scal sva þvi male þa at öllo fara sem a alþingi. oc sva öll vætte þar fram bera sem aþingi. ellegar verðr eigi at rétto scilnaþr þeirra.

Ef maðr vill hlavpa af lande abrott með fe kono sinar. þa a hon cost at selia þat mal þeim manne er hon vill at bana farar honom oc sva søkia hann ef þarf oc þa menn er abrott feria hann. Ef maðr vill feria kono sina navðga af lanðe heðan þa a hon at segia scilit með þeim. ef hon vill hvarges þav ero stavdd þa er hon gorir þat at söno á hendr honom oc varðar honom bröt höfn hennar oc fiár hennar siþan sem þav hafe engar fiar reiðor saman áttar. at engo er su kona honom heimille siþan er lögscilnaþr er gör en sv onor er hann hefir engar reiðor við áttar. Hon þarf eigi vanda vatta til þess anan veg en nefna þa menn er vátt bærir sé at þvi at hon segir scilit með þeim sem karle oc kono scal. þeir scolo eigi segiaz or þvi vætte. en vm raða hag þeirra scal sva fara sem byscop lofar.

Þar er samfarar hiona ero oc scal hann raða fyrir fe þeirra oc cavpom. Eigi er kono scyllt at eiga ibue nema hon vile. en ef hon á ibve með honom. þa a hon at raða bv ráðom fyrir inan stocc. ef hon vill oc smala nyt. Cona a at raða firir hálfs eyris cavpi eða mina vi. alna eyris a xii. manoðom. Boande hennar a cavp hennar at ripta ef hon cavpir meira enn sva. En honom er heimillt þat er hon tecr við. en þeim varðar utlegð er við hana cavpir meira kavpe en mælt er. oc a sa eigi heimting til þess er hann selde henne. Ef kona scytr fe boanda sins abrott oc a hann heimting til þess allz enda a hann orðe at raða við hin er við tecr. Ef maþr sendir kono sina til þings at lúca sculldom fyrir sec eða fiar reiðom þeirra. oc eigo handsol hennar þav at halda. enda sva þav ef hon fer til scipa með cavpom þeirra at raðe hans en eigi fleire nema hann vile. Þat a oc at halda ef hon cavpir þat er scyldliga þarf til bús þeirra at hafa heima meþan hann er aþingi.

Kona a eigi at selia land hálft bygðan bólstað eða meíra an ráð lograðanda ne goðorð ne haf scip ef hon á.

Hiv tvav eigo at gera felag sitt ef þav vilia ef með þeim er iafn mæle oc sva við erfingia þeirra. Festa mal eigo at halda með hium meþan festa váttar lifa oc eigi ero onor mal agør. En ef festa vattar lifa eigi þeir er þav muni. þa legia lög fe þeirra saman. ef hann atte mörc eða meira fe. þa er samgangr þeirra var oc mundr var golldin ef þav hafa bvet iii. vetr eða lengr. Ef þav øxla fe or øreigð. þa legia log fe þeirra saman. oc sva legia log fe hiona avalt saman at hann a .ii. lute en hon þriþiung.