Ef maðr ferr með fé sǫk handselda ok andask hann í þingfǫr eða á þingi, þá skal aðili taka til sakar sinnar ok sœkja et sama sumar. Nú er hann eigi á þingi þá skal hann sœkja et næsta sumar eptir. Ef hinn hefir fram sagða sǫkina áðr hann fell frá ok skal þat aðili ok taka þar til er hinn hvarf frá ok svá at ǫllu fara sem áðr fyrir þat utan at hann skal segja fram sǫkina. Ef hinn hefir dóma látit feet áðr hann fell frá, þá skal hans erfingi stefna um dómrof.
Ef aðili fé sakar á fétǫku, slíkt skal fara um skóggangssakir at sá skal sœkja um skógarmanns bjargir er sekði mann eða hans erfingi ef hinn er frá fallinn. En aðili frumsakarinnar eða hans erfingi á fétǫkuna er hinn tekr fé til sýknu honum.
Sá maðr skal réttr vera at sitja í fimmtardómi þótt hann hafi sakir í fjórðungsdómi. Ef alþingis dómr dœmir rangt þá skal stefna dóminum til rofs ok sœkja í fimmtardóm et sama sumar. En ef sá er eigi þar þá skal sœkja annat sumar.
Goði á at handsala fyrir þriðjungsmann sinn ómaga eða fúlgur eða hvergi handsǫl er þarf ok svá sem hann má minnstu við koma fyrir þá sǫk er hann hyggr sanna vera, en hann á heimting til þeirra aura er hann handsalar at hinum en eindagi verðr á því fé á várþingi því er goði sá heyr annan dag viku í þingbrekku ok skal þar stefna um ok kveðja til heimilisbúa fimm þess er sóttr er, hvárt hann handsalaði fé fyrir hann eða eigi svá at hann mátti minnstu við koma ok fyrir þá sǫk er hann hugði hann sannan at vera. En því at eins verðr eindagi á því fé ef sagt er þeim er fét er at á leið þeirri er sá heyr er fét á. En ef sá verðr þá eigi varr við þá skal hann vita at sumarmálum et síðarsta, en af ferr eindagi ef hann spyrr eigi þá eða fyrr ok verðr þá rétt at lýsa at þinglausnum, ok til sóknar annat sumar. Enda hygg ek at rétt sé at stefna þar til dóms at á várþingi ef sá spyrr er sóttr er handsǫlin enda sé þeir samþinga.
Aðrir menn eigu at bjóða goða fyrst at hann handsali fyrir þriðjungsmann sinn. Ef hann vill eigi ok eigu aðrir menn at handsala ef vilja, ok á slíka sókn hverr maðr til síns fjár sem goðinn á.
Þar er maðr tekr sókn eða vǫrn fyrir annan þá verðr þó fullt þótt þeir nefni eigi menn til saka ef þeir vitu eigi þá.
Miðvikudag skulu féránsdómar vera eptir várþing hvert þeirra er miðvikudag var þingit laust. Féránsdómr skal sitja til nóns ef menn vitu ván at ómagar sé ókomnir til eða gǫgn.
Alls hvergi skal sǫk koma undir enn þriðja mann, nema maðr verði sjúkr eða sárr í þingfǫr eða á alþingi, þar á maðr at selja handselda sǫk ok hvergi ellegar. Ef maðr tekr sǫk af manni, ok vill hann eigi sœkja ok vill ónýta svá fyrir hinum, ok varðar honum fjǫrbaugsgarð við aðilja. Ef sá maðr andask er sǫk hefir selda eða til búna þá er hann er aðili, ok þá hverfr mál þat undir hans erfingja. En er hann hefir at engu mál hǫfðat þá er hann andask, þá er sem hann hafi at engu aðili máls orðit.
Réttir eru þeir menn á þingi at kveðja ef þeir eru þar staddir ef heiman eru réttir í kvǫð fyrir ófœrs manns bú þótt hinn sé heill er heima sitr, en engi maðr má þann kvið af hendi leysa fyrir annan er hann er heiman kvaddr nema faðir fyrir son eða sonr fyrir fǫður. Þá menn skal kveðja fyrir þess manns bú er ór lǫgskilum hefir sagzk er rétt er at kveðja fyrir ófœrs manns bú. Vanda skal búa í þingakvǫð ok sekðar sakir at fjáreign slíkt sem í heimankvǫð.
Rétt er at stefna sǫkum ǫllum er eigi fylgir heimankvǫð til alþingis alls til þess er líðr fimmta dag viku þá er sjau vikur eru af sumri, en eigi er rétt at stefna lengr nema síðar gerisk sakir.
Maðr á at kveðja búa nónhelgan dag til náttmáls ef hann hefir árdegis upp hafða kvǫðna enda fái hann eigi lokit fyrir nón, ef hann kveðr hvern at ǫðrum.
Ef menn búa saman ok tekr annarr þeirra við skógarmanni, en annarr vill eigi, þá skal sá er eigi vill nefna vátta at því at hann vill eigi, ok þat er at ósátt hans ok segja til fimm búum sínum síðan þá varðar honum eigi við lǫg samvista við skóggangsmann, ef hann veitir honum í engu ǫðru bjǫrg. Slíkt er mælt um hjú at ǫllu en um tólf mánaðr stendr þeirra mál en þrjár nætr óvísa eldi, hvars þær eru allar saman eða sér hverr.
Fǫður sinn eða bróður eða son skal engi maðr í stefnu vætti hafa ef hann er sjálfr málsins aðili. Skalat aðilja í stefnu vætti hafa handseldrar sakar né son hans né fǫður eða bróður. Ómætt er vætti þeirra. Erat þat sakar spell ef aðrir váttar eru tveir eða fleiri enda beri þeir vætti fram. Feðgar tveir eða brœðr eru sem einn maðr sé í hverju máli eða vitni þeirra er einn maðr nefnir þá at. Réttir eru þeir í þeim vættum ǫllum er tveir menn nefna þá at.
Ruðningar allar um búa eða dómendr skulu við sakar aðilja eða varnar aðilja vera en eigi við þann er sǫk sœkir eða verr ef hann er eigi aðili.
Ef annarr maðr sœkir rétta fars sǫk en aðili er, af því at hann þykkisk aðili vera, en aðili gefr af því eigi gaum at at hann hyggr annan aðilja vera en sik, ok skal þá aðili eignask þrjá hluti sáttar en hinn fjórðunginn er sótti. Nú þarf hann at leggja fé til sóknar eða gefa til liðs ok skal þar af sátt til taka, en þeir skipta ǫðru með sér. Nú veit sá er sœkir at hann er eigi aðili þá á hinn heimting til allrar sáttar slíkrar sem gǫr var.
Eigi varðar mǫnnum við lǫg þótt hingat til lands flyti skóggangsmenn ef þeir vitu eigi sekð þeirra fyrr en þeir eru lengr saman en þrjár nætr þaðan frá er þeir eru landfastir orðnir. Ef maðr veit eigi sekð manns ok bergr hann honum af því at hinn er sjúkr eða sárr eða vanheill fyrir elli eða veiti hann honum af því at hann gørir þat til sálubótar sér ok seksk hann eigi af því óvísa eldi þótt langt sé. Eigi skal af landi ferja hann.
Á þeim bœ skal mann kveðja sem hann býr þá er átta vikur eru af sumri, ok skal hann fyrir þat bú vera þingheyjandi þau misseri nema hann fái annan réttan fyrir sik ok skal hann kveðja fyrir búit ef hann heldr heilsu svá at hann er kveðjandi, ok slíkt þótt hann sé af landi á brott. En sá skal þingheyjandi réttr fyrir hann er við búi hefir tekit, ok sá heimilismaðr hans er hann segir á leið þar er upp er sagt eða fimm búum sínum síðar at lǫgskilum skal upp halda fyrir hann.
Réttr er einvirki í kvǫð ef hann á fé svá at skulda hjóna hans hvert hljóti tvau kúgildi.
Ef lið er gǫrt ímót þeim mǫnnum er búa skulu kveðja ok nái þeir eigi fyrir ofríki annarra at kveðja, þá er rétt at stefna sǫk þeirri er kvǫðin kom til þar sem þeir koma framarst þess er þeir megu fram koma stefnunni, ok lýsa stefnu ef þeir heyra eigi á er ámót standa, ok kveðja níu búa á þingi ok skal sem engi búi sé kvaddr ef eigi náir alla heiman at kveðja. Ef maðr vill fara af landi á ábrott. þá skal hann selja sókn ok vǫrn ef hann vill ok svá varðveizlu fjár síns þess er hann á hér eptir. þau handsǫl skulu standa þrjá vetr. en síðan eigu erfingjar at varðveita.
Fardaga skulu vér eiga fjóra á landi hér. Fyrstr er þeirra enn fimmti dagr viku, sá er sex vikur eru af sumri. Þann dag á maðr kost at fœra heimili sitt árdegis. Annarr er fǫstudagr, þriði er þváttdagr, fjórði er drottinsdagr. Þann dag segja lǫg mann at aptni af griði því er hann hefir áðr haft. Ef maðr hefir eigi sér grið þann drottinsdag at aptni eða árdegis þann dag er næstr er ok varðar þat útlegð. Ef maðr á konu ok skal hann fengit hafa henni grið ok sagt henni til enn fimmta dag viku þann er sjau vikur eru af sumri et síðarsta. Ef þá er henni ófenginn staðr svá at hon viti, ok er rétt þá at hon taki sér grið þar er hon vill, ok skal hon þann stað hafa þá tólf mánuðr. Ef maðr hefir eigi stað þeim mǫnnum er hann skal fyrir hyggja enn efsta fardag ok varðar þat útlegð um hvern þeirra, ok á sá sǫk er sœkja vill.
Maðr skal koma til griðs svá sem hann er sáttr á við bóandann annattveggja at fardǫgum eða at miðju sumri.
Karlmaðr sextán vetra gamall skal ráða sjálfr heimilisfangi sínu eða ellri. Mær tuttugu eða ellri skal ok sjálf ráða heimilisfangi sínu. Þess á maðr kost at koma til griðs at miðju sumri ok iðna annat þangat til ef hann vill.
Ef hann vinnr búverk, ok skal hann eigi taka meira kaup en hálfa mǫrk sex alna aura til miðsumars, en frá miðju sumri skal hann vinna bóanda allt til vetrar slíkt er hann vill fyrir smalafǫr utan. Hann skal ganga á fjall um sinn ok slátra ok fara heimanfarar með húsbónda, ok slœða um vár ok bœta túngarð; þat skal hann vinna til matlauna. Þat er ok vítis laust at griðmenn taki tvá aura til allra heilagra messu frá vetrnóttum at kaupi. Ómagamenn þeir er eigi hafa fé til at fœra ómaga sína fram skulu meira taka ef þeir vilja.
Ef maðr gætir nauta ok skal ǫln kaupa gæzlu á kú eða oxa fjǫgurra vetra gamlan, en tvau naut við kú ef yngri eru; sex álnum á þrjá tigu gamla sauði, en á fjóra tigu lamba eyri; brytjan fyrir tíu menn sex alnar vaðmáls; þat er lǫgeyrir, eða þangat sé virt til ellegar. Þess á hann ok kost at gefa honum umfram. Nú verðr honum stefnt um þat, ok verðr eigi gjǫf ef þat berr at þat vóru undir mál. Nú kaupir maðr dýra en mælt er ok bjargsk hann ef þat berr kviðr at hann náði honum eigi ellegar, enda gjaldi hann eigi meira en lǫgkaup. Nú vill hann ǫllu halda ok á hinn heimting til alls þá. Þrim mǫrkum verðr maðr sekr ef hann ferr eigi til vistar sinnar. Þar skal stefna til alþingis eða til várþings eða til ens þriðja þings. Svá um verkakaup ef hann hafði reitt honum. Sá verðr ok sekr þrim mǫrkum er við honum tekr ef hann veit at hann hafði vist tekit í ǫðrum stað við þann bóanda er hinn hafði vist tekit. Tekin er vist þegar er búar bera at þeir vóru ásáttir. Nú bregðr hann máli við fleiri menn ok eigu jafna sǫk allir við þann er bregðr. Slíka sókn eigu griðmenn við bœndr ef þeir bregða við þá. Þá er maðr á brott heitinn ef honum er eigi deildr matr at málum þótt eitt mál sé haldit fyrir honum.
Ef maðr metsk dýra en nú var talit áðr ok svá ef hann selsk dýra á leigu, þat varðar hvárumtveggja þriggja marka sekð. Ef bóandi kaupir dýra en nú er talit ok varðar honum þat þriggja marka sekð.
Smiðar þeir er hús gera ór austrœnum viði eða brúar um ár þær eða vǫtn er netnæmir fiskar ganga í, eða gera búðir á alþingi, þeir eigu kost at taka dagakaup um engiverk. Þeir skulu tekit hafa þó sér lǫggrið á fardǫgum, þótt þeir hirði eigi þat. Annarrtveggi þeirra bóandans skal sagt hafa til búum at sá maðr hefir þar grið þótt hann sé af landi farinn eða slíka hluti iðni hann sem nú vóru taldir, ok verðr hann þá með þeim bóandanum vistfastr, ok þar í þingi með þeim goða sem bóndinn er sá er hann hefir lǫggrið með.
Ef maðr tekr grið með manni, ok verðr þar lǫggrið hans meðan hann er af landi heðan. Ef hann lætsk eða kømr aptr et sama sumar ok er rétt at hann taki sér annat grið ef hann vill, enda er rétt at stefna honum at því heimili eða at festarhælum ellegar. Ef at festarhælum er stefnt ok skal eigi kviðu at því heimili ryðja ok eigi at því heimili er hann tók síðar, nema þeir hafi sagt á þingi eða á leið eða búum at hann hefir þar lǫgheimili.
Ef maðr tekr grið með manni sá er í fiski ferr ok varðveitir þat ekki ok vitusk þeir þat við málamunda þann eða svá þótt hann iðni annat nǫkkut, ok varðar þriggja marka sekð hvárum þeirra. Ef maðr veit eigi lǫgheimili manns eða hvar honum er lǫggrið handsalat enda væri hann ór ǫðrum fjórðungi á brott eða veit hann eigi festarhæla þótt samfjórðungs sé ok er honum rétt at stefna þar er hann vissi lǫgheimili hans síðarst.