Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 65

Ef útlegðir fara einar saman, þá skal dœma gjald þess fjár þar á þingstǫðinni sem þingnautar verða á sáttir fjórtán nóttum eptir sóknarþing. Útlegðir hálfar allar ok svá sekðarfé þau er á várþingum verða dœmd þá eigu þingnautar helming en helming sá er sœkir.

Chapter 66

Ef maðr handsalar sekð sína heima í héraði, eða verðr hann at sátt sekr gǫr, þá skal kveðja féránsdóms á alþingi enu næsta eptir þat er hann var sekr gǫr. Hann skal spyrja at lǫgbergi ef hann veit eigi áðr at heimilisfangi hans ok svá at þingfesti. Nú gengr engi við heimilisfangi hans en goði gengr við þingfesti hans, þá skal at þess goða eiga féránsdóm ok beiða hann þá at eiga dóminn. Nú er við hvárugi gengit, þá skal hann at þess goða eiga er hann er í þingi með sjálfr, ok beiða hann þá at nefna dóminn.

Chapter 67

Ef þat fé kømr eigi fram at féránsdómi er þar skal gjaldask þá verðr hann sekr óœll ok óferjandi. Nú geldsk þar fjǫrbaugr ok alaðsfestr, þá skal dœma svá sekðarfé hans sem skógarmanns. Þat skal ok dœma ór sekðarfé hans ef svá vinnsk kú eða oxa fjǫgurra vetra goða þeim er dóminn nefndi ok skal þá svá fara fjǫrbaugr, en þat er mǫrk, sem annat sekðarfé, en ellegar eignask goðinn þá mǫrk eina. Rétt er at gjalda mǫrk þá at féránsdómi, enda er rétt at maðr handsali at gjalda á fjórtán nátta fresti at heimili goða ok skal þar lǫgeindagi á því fé, skal gjalda í gripum ef maðr vill, ok skal taka til sín lǫgmetanda hvárr.

Þá er féránsdómr er áttr at fjǫrbaugsmanni þá skal segja til heimila hans. Hann skal eiga þrjú heimili. Þeirra skal eigi lengra á milli vera en fara megi annan veg um dag. Hann skal heilagr at þeim heimilum ok í ǫrskotshelgi á alla vega frá. Hann er ok heilagr á þeirri gǫtu ok í ǫrskotshelgi við þá gǫtu ef hann ferr eigi optar en um sinn á mánaði. Nú fara menn ámóti honum, þá skal hann fara af gǫtunni svá at þeir taki eigi spjótsoddum til hans. Hann verðr eigi heilagr ef eigi var sagt til heimila hans at féránsdómi, ok eigi verðr hann heilagr ef eigi geldsk fé þat er þar skyldi gjaldask.

Chapter 68

Griðmenn eigu at kveðja í gegn hests ok matar ok allrar reiðu þeirrar er hann skal hafa á þingi. Slíkt skulu ok bœndr allir þeir er óauðgari eru en þingfararkaupi eigu at gegna. Þess skulu þeir ok kveðja at hestr komi til heimilis hans. Hestr skal koma til heimilis þess er kvaddr er sá er vel sé þingfœrr. Þá eigu þeir ígegn at kveðja ef þeir eru í þat vætti nefndir er þeir vissu eigi von þingfarar sinnar þá er þeir vóru nefndir af þeim sǫkum, eða þeir ætti eigi ór at segjask. Kveðja skal í gegn sem fyrst má svá at sá heyri er kvaddr er eða at heimili hans. Jafn rétt er at kveðja hvern er vill þann er kveðr eða þann er honum seldi kvǫðina.

Þar at eins skal kveðja tylftarkviðar er arftǫkumaðr er erlendis þess ómaga er á hendr er lýst. Ef þeim manni er lýst á hendr er hér á landi er skal kveðja fimm heimilisbúa þess er á hǫnd er lýst, hvárt hann sé arftǫkumaðr hans eða eigi eða hann sé hans erfðaómagi.

Chapter 69

Eptir dóma skal beiða féránsdóms goða at lǫgbergi, ok segja goða ef hann er eigi hjá eða þar er hann heyri. Þá skal segja til at lǫgbergi at hann hefir beiddan goðann at nefna féránsdóm, ok segja hvar vera skal. Sá maðr er féránsdóms vill beiða hann skal nefna sér vátta. "Í þat vætti, at ek kveð þik n. n. eða beiði at nefna féránsdóm eptir n. n. á fjórtán nátta fresti" ok biðja hann koma svá at nefndr sé fyrir miðjan dag. Þar skal tólf menn nefna í þann dóm ok skal ryðja sem tylftarkvið. Sá maðr er féránsdóms beiddi skal nefna sér vátta, "í þat vætti, at ek vinn eið at bók lǫgeið ok seg þat guði, at ek mun svá fœra mál ǫll fram hér at féránsdómi á hǫnd n. n. sem ek veit réttast ok sannast ok helzt at lǫgum." Í dóm skal bera dóms uppsǫgu vætti eða sáttar vætti þat er fyrir sekð hans var mælt ok fyrir hvat hann varð sekr ok hvar hann varð sekr. Þá skulu menn hluta með sér hvé þar skulu sakir fram fœra.