Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 30

Sa madr scal nefna ser vatta er sok sina vill fram segia. nefni ec i þat vetti at ek byð þeim mani er ec uil her sokvm sekia. at lyþa til eiðspiallz mins. oc til framsogo sakar. eþa þeim mani er vorn hefir fyrir hann. oc goða þeim er .xij. quið scal bera vm þa men er hann hefir sok a hendi.

Chapter 31

Han scal uinna eið at þvi at hann segi sok sina fram. oc queða a þat huerium hann stefnði eþa um huat hann stefnði. eþa hvat hann let honvm uarða. oc queða a til huers þings hann stefnði. oc hann stefnði logstefnv oc hann segir sua skapaþa sok sina fram. i dom yfir hofði n. n. sem hann stefnði honvm. Þa scal ein hverr þeirra telia vetti fram oc hafa þav orð oll i vættis burð sinvm. sem hin hafþi i stefnv. en þeir scolo aþrir gialda samqueði sitt at uitnis burð þeim er hann hefir þar borit. enda er þeim rett at scynda meirr at uitnis burð sinum. þeir scolo queða a þat huerium hann stefnði. oc huat hann talþi honvm varþa. oc hann hafði fram þav orð oll sem hann hafþi i fram sogv sacar sinar. oc hann stefnði logstefnv. oc þat er vætti vart allra scolo þeir queþa oc berum sva skapat vetti fram i dóm. En ef þeir uerþa eigi a sattir þa scolo þeir luta með ser hverr þeir casrl vætt fram bera. oc scal sa þeirra fram telia sem lotit hefir. Ef maþr segir sok sina sva fram. at hann hafi eigi unnit eið at. oc er sva sem hann hafi osagða sok sina fram. oc scal hann eið uinna oc segia fram sokina i anat sin. oc lata stefnv. vætti bera. oc verþrat honvm þat at sacar spelli ef hann fer sva at. enda scalat honvm þat uerþa optarr en vm sin. Ef vetti er sva borit at eigi se eiðr unnin at. þa er sva sem oborit se. oc scolo þeir eiða uinna. oc bera stefno vætte alengr. oc verðrat honom at sacar spelle ef eigi verðr þeim optar en vm sin. Ef hann segir sva søk sina fram at hann hefir eigi boðit at hlyða til eiðspiallz sins eþa til fram sogo sacar oc er sva sem þa se osavgð søken fram. Hann scal segia i anat sin fram sökena oc fara sua öllo male um sem hann hafe aðr ecki vm mælt. en hann bergr þeim coste sökine. ef eigi hafa avnor gögn fram farit þar ameþal. Ef maðr segir söc þa fram er xii. quiðr á at fylgia. oc byðr hann eigi goðanom til at lyða oc er hann scylldr sökena fram at segia i anat sin. í. xii. tar quiðen nema goðin lofi honom anat.

Chapter 32

Ef stefno váttar hans coma eigi til þings sva sem i lögom er mælt. oc scal hann þa stefna þeim vm heima setona at logbergi oc lata þeim varða fiorbavgs garð. honom er rétt at stefna hvart sem vill anan dag vico inn fyra iþingi eða þa ella er hann scal til þeirra taca. hann scal söc sina fram segia i þann dom sem frum sökin atte i at coma. hann scal vætti þat láta bera þar er hann quadde hann heiman þing farar. Hann scal queðia heimilis bva hans .v. er hann søkir hvart hann væri her comin drottens dag enn fyra i þingi eða eigi. en ef þeir bera þat at hann væri eigi comin her drottins dag en fyra iþingi. þa verðr hann fiorbavgs maðr vm þat. nema hann fáe lögvörn fyrir sic. at hann se eigi þing før. fyrir veilende söcom. enn þat eigo at bera heimilis bvar hans .v. en sa scal þess quiðar queðia er vorn hefir fyrir hann. enda er hann varðr sökine ef hann fær þan biarg quið nequern er til þess er taliðr. Ef stefno váttr er .i. a þingi þa scal sa þo bera stefno vette. ef quaðar vattar hans ero comnir þeir er hann quadde stefno vatta sina. en .v. menn scolo styðia vetti hans. oc legia þat undir þegn scap sinn. at þeir voro i þat vetti nefndir er heima sitia er hann bar. Þeir menn scolo vetten styðia er rettir væri sacar aðilia istefno vætte. Ef stefno vattar hans sitia heima allir. eða sva ef þeir hallda vætte. enda se þeir quaddir oc varðar fiorbavgs garð. þa scal hann queðia heimilis bva sina .v. at hlyða fram sogo sini oc bera quiþ vm þat hvart hann nefnde vatta sina i þat vætti. þa er hann stefndi er hann nefnde þa er hann sagðe söc sina fram. oc hvart hann hefðe sva scapaðri söc sinni stefnt sem hann sagði fram i dom. Ef maðr misir quaðar vatta. oc verðr honom þat eigi at sacar spelli hvervetna þess er hann lofar þeim eigi heima seto. oc beri þat quiðr at hann hefði þa quaþar vatta er hann hygði at fara mundi til þings. oc heita þeir trvnaðar vattar. hann scal queðia heimilis bva sina .v. istaðin quaðar vattana ef þeir ero eigi til þings comnir at bera vm þat hvart hann hafðe sva quatt heiman þann er heima sitr. oc nefna hann. sem hann segir eða hefði hann eigi. Enir sömo bvar scolo vm þat scilia sem þat báro at hin væri eigi drottins dag a þingi er quaddr var. Söc huerri er fram er sögð þa scal næst fylgia stefno vætte. en þa sciptir eigi mále hver gögn þa fara alengr. Ef maðr hefir þa söc at søkia er vattorð fylgir. oc a hann at beiða rettingar at oc framburþar. váttar scolo vina eiða aðr oc bera vetti siþan. Þa bera þeir rétt vætte ef þeir bera þav orð öll er þeir voro at nefndir. þot þeir bere þav orð rett er þeir voro at nefndir. en láta sum ligia þav er male eigo at scipta. oc er þat liúgvitni. Þot maðr bere þav orð öll rétt er hann var at nefndr. enda avki hann þvi orðe nockoro er hann var eigi at nefndr þvi orðe er mále sciptir. oc er þat liugvitne. Þot maðr queði eigi sva at öllom orðom sem hann var at nefndr oc scipti eigi male. oc er þo rett borit þott sva se. Lengr er þeir ero asáttir scal ein fram telia vætte. en aðrir giallda á samquæþi sit. Nv verþa þeir eigi allir a eitt sáttir oc scolo þeir hafa sítt mál er fleire ero saman. oc scal maðr vætte telia fram or þeirra flocke. hinir scolo giallda samquæði sitt á er lið hava minna af þvi at þeir hafa eigi afl til anars. enn þeir scolo þat mæla þa er þat vætte er borit at þeir mundi anat vætte bera ef þeir hefði afl til. oc queða a huert vætte þeir mundi bera. oc verðr þeim eigi at liúg vætte þott hinir se sottir vm. Nv verða þeir iafn margir hvarir tuegio er sitt vilia bera huarir. oc scolo þeir hafa sitt mal er lengra vætte bera þeim orðum er mali scipti með þeim. nema þat verðe at liug vætte. Nu bera þeir iafn langt vætte hvarirtuegio enda ero þeir iafn margir. oc scal sva meta þa sem þeim se ihagborit er vettis quadde. Ef maðr er quaddr þess vættis er hann hygz eigi i vera. hann scal þo fara til þings oc beraz or at domi oc vina eið aðr. oc nefna ser vatta oc queða sva at orðe. at ec bervmz or þvi vætti oc queða á hvert þat er. bervmz af þvi or at ec var eigi inefndr. oc varðar honom þat sva sem hann hafi liug vætte borit. ef hann hefir i verit. enda beresc hann or. þeim varðar fiorbavgs garð er hann hefir quaddan ef hann hefir eigi verit i vætte enda quaddi hann eigi af þvi at hann ætlaðe hann i hafa verit. Sa a cost er vættis er heiman quaddr at stefna þeirri söc at lögbergi oc sokia et sama sumar enda er costr at sökia siðar. Huergi scolo færi menn hia ef maðr stefnir at lögbergi. eða lysir sacar en .xx. nema omaga sacir. þar er vattar ero quaddir. oc er þeim eigi scyllt at bera þar er hann nálgaz oc hann man nema þeir hafi þvi iátt þa er þeir voro nefndir. at þeir mundi þo bera at þeir væri .ii. þa scolo þeir þo bera. Vattum er scyllt at bera vætte þav öll er þeir hafa verit inefndir. ef þeir ero sva quaddir sem i lögom er mælt. Maðr scal hafa quatt vatta sina eþa bva heiman et siðarsta .xiiii. nottom fyrir þing. En ef vattr manz verðr sivcr eða sár. þa scal hann gera orð þeim er hann quaddi. þingfarar at coma til fundar við hann þar er hann queðr á eða til heimilis ens siúca ef hann þickiz eigi fær vera. hann scal gera orð vm þeim er hann hefir quadda þingfarar. oc scolo þeir fara til fundar við hin oc scal hin siuki retta vettit fyrir þeim oc eið vina aðr þeir hafi rett vættet. sva scal hann retta vettit sem þeir verða asattir oc sva öllom þeim malom mæla sem at domi. scolo þar .ii. menn taca við vætte hans. en ef vattarnir verða .ii. siukir þa er rétt at .iii. tace við vætte þeirra .ii. oc verðr þat þa iafn rétt er þeir bera sem hinir bæri er frumváttar voro. Ef sa maðr kømr til scips með vöro sina er hann er vettis quaddr oc þingfarar. oc se vara hans comin aflotande furo. oc scal hann sva fara með málom sinom sem hann se sivcr. en hann scal fara til fundar við hin. er quaddan hefir hann. ef hann vill eigi til þings hafa farit. oc bioða honom at fara til fundar við vátta oc retta vettit.

Chapter 33

Ef sa maðr er vættis quaddr er hann er eigi þingheyiande þess vættis er hann atti eigi or at segiaz enda vissi hann eigi at þingför mundi af geraz. honom er þat rétt at queðia i gegn hestz oc matar. oc queða á hvar coma scal með þan man er hann quadde honom er rett at queðia þar er hann heyrir sialfr a quoð hans eða at heimile hans. honom er eigi scylt at fara til þings nema honom se hestr førðr sa er honom er fer til þings með öðrom monnom en hann scal þeim manne fylgia til þings oc til buðar er quaddan hefir hann. ef sa vill þat. en þa scal hann er þeir coma til þings. beiða hann með vatta matar þess er hann quadde hann. en ef hin lætr honom eigi uppi mat þan. þa scal hann stefna honom vm oc láta honom varða utlegð. enda a hann þo at giallda honom maten en þo scal hann a þingi vera þoat hin haldi matenom fyrir honom til þess er hann hefir þeim málom mælt er hann var quaddr heiman. Maðr scal meira luta vatta sina hafa quatt heiman þeirra er hann man at nefna. nema þeir hafi þvi iátt þa er þeir voro nefndir i vætte at þeir mundi þo bera þat vætte. þoat þeir væri eigi fleire en .ii. oc hlyþir honom þa þoat hann hafe mina lut quatt vatta sina. þeir ero þa scylldir at bera þat vætte þoat þeir se quaddir .ii. En þar er bæði fylgir eini söc vætte oc quiðr. þa scal vætte fara fyr fram en quiðr. Ef stefno vattar manz anndaz allir eða verða omála. oc scal hann þa queðia heimilis bva sina .v. oc scolo þeir þa sana stefno vætte hans sva sem vattar siti heima þeir er quaddir ero stefno vettis.

Chapter 34

Ef buar sitia heima þeir er quaddir ero heiman. þa er honom rétt at stefna eptir drottens dag inn fyra iþingi at lögbergi. oc láta honom slíct varða sem frum söc ætti at metaz. sön oc ospillt. Þat er iafn rétt at stefna sva fremmi honom er hann misir hans. þa er quiðarens þarf. hann scal lata söc þá fara a hendr honom fyrst alengr er frumseken er fram sögð oc baðar i ein dom. oc queðia heimilis bva .v. þess manz er sottr er. at bera vm þat hvart hin væri a þingi drottins dag enn fyra i þingi eða eigi. hann scal lata bera þar idom vætte þat er hann quaddi hann heiman oc honom er þat rétt at queðia anan fyrir til frum sacar. Sa maðr abiarg quiðar at beiða honom er vill heimilis bva .v. þess manz er sottr er hvart hann hafe at navðsyniom þeim heima setit er til ero mæltar i logom eða hafi hann eigi. Ef maðr er quiðar quaddr heiman eða vættis er hann ma eigi fullom dag leiðom fara hvartke veilende er hann fær þess er hann er eigi scylldr þingfarar. oc er þat logvörn. eða er hann rang quaddr sva at hann ætti eigi at fara fyrir þeim söcom nema hann vilde hvartki þess er þrytr at réttri quoðeni er hann er eigi scylldr þing reiðarinar fyrir þeim söcom. enda er onýt söken sv er hann hefir vm quatt. hvarz hann hefir farit til þess eða eigi sa er quaddr var. en þa er quiðr hefir borit a þan vm heima setona. þa scal hann queðia anan istaðin. þann bva er næstr býr þar sem hann quaddi vm. þeirra manna er rétr sé iquiðnom oc er a þingi. Ef hann fær eigi þan biarg quið at hann sili fyrir þeim navð syniom heima er til ero mæltar. at þa varðar honom slíct sem áðan talða ær. oc scal þa sökena fyrst søkia siþan er frumsöken er fram sögð. oc sifno vætte borit. oc scolo baðar í ein dom.