Bókastaðir

Eiríkr konungr sat uppréttr, meðan Egill kvað kvæðit, ok hvesti augun á hann, ok er lokit var drápunni, þá mælti konungr: "Bezta er kvæðit framm flutt, en nú hefi ek hugsat, Arinbjǫrn! um mál várt Egils, hvar koma skal. Þú hefir flutt mál Egils með ákafa miklum, er þú býðr at etja vandræðum við mik; nú skal þat gera fyrir þínar sakar, sem þú hefir beðit, at Egill skal fara frá mínum fundi heill ok ósakaðr. En þú, Egill! hátta svá ferðum þínum, at síðan, er þú kemr frá mínum fundi af þessi stofu, þá kom þú aldregi í augsýn mér ok sonum mínum ok verð aldri fyrir mér né mínu liði, en ek gef þér nú hǫfuð þitt at sinni; fyrir þá sǫk, er þú gekt á mitt vald, þá vil ek eigi gera níðingsverk á þér, en vita skaltu þat til sanns, at þetta er engi sætt við mik né sonu mína ok enga frændr vára, þá sem réttar vilja reka".

Þá kvað Egill:

Arinbjǫrn þakkaði konungi með fǫgrum orðum þá sœmð ok vináttu, er konungr hefir veitt honum; þá ganga þeir Arinbjǫrn ok Egill heim í garð Arinbjarnar; síðan lét Arinbjǫrn búa reiðskjóta liði sínu. Reið hann brott með Agli ok hundrað manna alvápnaðra með honum; Arinbjǫrn reið með lið þat, til þess er þeir kómu til Aðalsteins konungs ok fengu þar góðar viðtǫkur; bauð konungr Agli með sér at vera, ok spurði, hvernig farit hafði með þeim Eiríki konungi.

Þá kvað Egill:

En at skilnaði þeira Arinbjarnar ok Egils, þá gaf Egill Arinbirni gullhringa þá tvá, er Aðalsteinn konungr gaf honum ok stóð mǫrk hvárr, en Arinbjǫrn gaf Agli sverð þat, er Dragvandill hét. Þat hafði gefit Arinbirni Þórólfr Skallagrímsson, en áðr hafði Skallagrímr þegit af Þórólfi bróður sínum, en Þórólfi gaf sverðit Grímr loðinkinni, sonr Ketils hœings; þat sverð hafði átt Ketill hœingr ok haft í hólmgǫngum, ok var þat allra sverða bitrast. Skilðuz þeir með kærleik enum mesta, fór Arinbjǫrn heim í Jórvík til Eiríks konungs; en fǫrunautar Egils ok skipverjar hans hǫfðu þar frið góðan ok vǫrðu varningi sínum í trausti Arinbjarnar, en er á leið vetrinn fluttuz þeir suðr til Englands ok fóru á fund Egils.

Eiríkr alspakr hét lendr maðr í Nóregi; hann átti Þóru, dóttur Þóris hersis, systur Arinbjarnar, hann átti eignir í Vík austr; hann var maðr stórauðigr ok enn mesti virðingamaðr, spakr at viti. Þorsteinn hét sonr þeira; hann fœddiz upp með Arinbirni ok var þá vaxinn mjǫk, ok þó á ungum aldri; hann hafði farit vestr til Englands með Arinbirni.

En þat sama haust, sem Egill hafði komit til Englands, spurðuz af Nóregi þau tíðendi, at Eiríkr alspakr var andaðr, en arf hans hǫfðu tekit ármenn konungs ok kastat á konungseign. Ok er Arinbjǫrn ok Þorsteinn spurðu þessi tíðendi, þá gerðu þeir þat ráð, at Þorsteinn skyldi fara austr ok vitja arfsins.

Ok er várit leið framm ok menn bjoggu skip sín, þeir er fara ætluðu landa í millum, þá fór Þorsteinn suðr til Lundúna ok hitti þar Aðalstein konung; bar hann framm jartegnir ok orðsending Arinbjarnar til konungs, ok svá til Egils, at hann væri flutningsmaðr við konung, at Aðalsteinn konungr gerði orðsending sína til Hákonar konungs, fóstra síns, at Þorsteinn næði arfi ok eignum í Nóregi. Aðalsteinn konungr var þess auðbeðinn, þvíat Arinbjǫrn var honum kunnigr at góðu; þá kom ok Egill at máli við Aðalstein konung ok sagði honum fyrirætlan sína: "Vil ek í sumar", segir hann, "fara austr til Nóregs, at vitja fjár þess, er Eiríkr konungr rænti mik ok þeir Bergǫnundr; sitr nú yfir því fé Atli enn skammi, bróðir Bergǫnundar; veit ek, ef orðsendingar yðrar koma til, at ek mun ná lǫgum af því máli".

Konungr segir, at Egill skal ráða ferðum sínum — "en bezt þœtti mér, at þú værir með mér ok gerðiz landvarnarmaðr minn ok réðir fyrir herliði mínu; mun ek fá þér veizlur stórar".

Egill segir: "Þessi kostr þykkir mér allfýsiligr at taka; vil ek því játa, en eigi níta; en þó verð ek fyrst at fara til Íslands ok vitja konu minnar ok fjár þess, er ek á þar".

Aðalsteinn konungr gaf Agli kaupskip gott ok þar með farminn; var þar á til þunga hveiti ok hunang ok enn mikit fé annat í ǫðrum varningi. Ok er Egill bjó skip sitt til hafs, þá réz til farar með honum Þorsteinn Eiríksson, er fyrr var getit, er síðan var kallaðr Þóruson, ok er þeir váru búnir, þá sigldu þeir; skilðuz þeir Aðalsteinn konungr ok Egill með enni mestu vináttu.

Þeim Agli greiddiz vel ferðin, kómu at Nóregi í Vík austr ok heldu skipinu inn alt í Óslóarfjǫrð; þar átti Þorsteinn bú á land upp ok svá inn alt á Raumaríki. Ok er Þorsteinn kom þar til lands, þá veitti hann tilkall um fǫðurarf sinn við ármennina, er sez hǫfðu í bú hans; veittu Þorsteini margir lið at þessu. Váru þar stefnur til lagðar; átti Þorsteinn þar marga frændr gǫfga; lauk þar svá, er skotit var til konungs órskurðar, en Þorsteinn tók við varðveizlu fjár þess, er faðir hans hafði átt.

Egill fór til vetrvistar með Þorsteini ok þeir tólf saman; var þangat flutt heim til Þorsteins hveiti ok hunang; var þar um vetrinn gleði mikil, ok bjó Þorsteinn rausnarsamliga, þvíat gnóg váru fǫng til.

Hákon konungr Aðalsteinsfóstri réð þá fyrir Nóregi, sem fyrr var sagt; konungr sat þann vetr norðr í Þrándheimi.

En er á leið vetrinn, byrjaði Þorsteinn ferð sína ok Egill með honum; þeir hǫfðu nærr þrim tigum manna; ok er þeir váru búnir, fóru þeir fyrst til Upplanda, þaðan norðr um Dofrafjall til Þrándheims, ok kómu þar á fund Hákonar konungs. Báru þeir upp ørendi sín við konung; sagði Þorsteinn skyn á máli sínu ok kom framm vitnum með sér, at hann átti arf þann allan, er hann kallaði til. Konungr tók því máli vel, lét hann Þorstein ná eignum sínum, ok þar með gerðiz hann lendr maðr konungs, svá sem faðir hans hafði verit.

Egill gekk á fund Hákonar konungs ok bar fyrir hann sín ørendi ok þar með orðsending Aðalsteins konungs ok jartegnir hans; Egill talði til fjár þess, er átt hafði Bjǫrn hǫlðr, landa ok lausaaura. Talði hann sér helming fjár þess ok Ásgerði konu sinni, bauð þar framm vitni ok eiða með máli sínu, sagði ok, at hann hafði þat alt framm borit fyrir Eiríki konungi, lét þat fylgja, at hann hafði þá eigi nát lǫgum fyrir ríki Eiríks konungs, en eggjan Gunnhildar. Egill inti upp allan þann málavǫxt, er fyrr hafði í gǫrz á Gulaþingi; beiddi hann þá konung unna sér laga á því máli.

Hákon konungr svarar: "Svá hefi ek spurt, at Eiríkr, bróðir minn, muni þat kalla, ok þau Gunnhildr bæði, at þú, Egill! munir hafa kastat steini um megn þér í yðrum skiptum; þœtti mér þú vel mega yfir láta, Egill! at ek legða ekki til þessa máls, þó at vit Eiríkr bærim eigi gæfu til samþykkis".

Egill mælti: "Ekki máttu, konungr! þegja yfir svá stórum málum, þvíat allir menn hér í landi, innlenzkir ok útlenzkir, skulu hlýða yðru boði. Ek hefi spurt, at þér setið lǫg hér í landi ok rétt hverjum manni; nú veit ek, at þér munuð mik láta þeim ná, sem aðra menn; þykkjumz ek hafa til þess burði ok frændastyrk hér í landi at hafa við Atla enn skamma. En um mál okkur Eiríks konungs er yðr þat at segja, at ek var á hans fund, ok skilðumz vit svá, at hann bað mik í friði fara, hvert er ek vilda; vil ek bjóða yðr, herra! mína fylgð ok þjónostu. Veit ek, at vera munu hér með yðr þeir menn, er ekki munu þykkja vígligri á velli at sjá, en ek em; er þat mitt hugboð, at eigi líði langt, áðr fundi ykkra Eiríks konungs muni saman bera, ef ykr endiz aldr til; þykki mér þat undarligt, ef eigi skal þar koma, at þér þykki Gunnhildr eiga sona uppreist marga".

Konungr segir: "Ekki muntu, Egill! geraz mér handgenginn; miklu hafi þér frændr meira skarð hǫggit í ætt vára, en þér muni duga at staðfestaz hér í landi. Far þú til Íslands út ok ver þar at fǫðurarfi þínum; mun þér þá verða ekki mein at oss frændum, en hér í landi er þess ván um alla þína daga, at várir frændr sé ríkastir, en fyrir sakir Aðalsteins konungs, fóstra míns, þá skaltu hafa hér frið í landi ok ná lǫgum ok landsrétti, þvíat ek veit, at Aðalsteinn konungr hefir mikla elsku á þér".

Egill þakkaði konungi orð sín ok beiddiz þess, at konungr skyldi fá honum sannar jartegnir sínar til Þórðar á Aurland eða annarra lendra manna í Sogni ok á Hǫrðalandi; konungr segir, at svá skyldi vera.

Þorsteinn ok Egill bjoggu ferð sína, þegar þeir hǫfðu lokit ørendum sínum; fara þeir þá aptr á leið, ok er þeir koma suðr um Dofrafjall, þá segir Egill, at hann vill fara ofan til Raumsdals ok síðan suðr sundaleið — "vil ek", segir hann, "lúka ørendum mínum í Sogni ok á Hǫrðalandi, þvíat ek vil búa skip mitt í sumar til Íslands út".

Þorsteinn bað hann ráða ferð sinni; skiljaz þeir Þorsteinn ok Egill; fór Þorsteinn suðr um Dali ok alla leið, til þess er hann kom til búa sinna; bar hann þá framm jartegnir konungs ok orðsending fyrir ármennina, at þeir skyldu láta fé þat alt, er þeir hafa upp tekit ok Þorsteinn kallaði til.

Egill fór leiðar sinnar ok þeir tólf saman; kómu þeir framm í Raumsdal; fengu sér þá flutningar; fóru síðan suðr á Mœri. Er ekki sagt frá ferð þeira, fyrr en þeir kómu í ey þá, er Hǫð heitir, ok fóru til gistingar á bœ þann, er heitir á Blindheimi; þat var gǫfugr bœr. Þar bjó lendr maðr, er Friðgeirr hét; hann var ungr at aldri, hafði nýtekit við fǫðurarfi sínum; móðir hans hét Gyða; hon var systir Arinbjarnar hersis, skǫrungr mikill ok gǫfug kona. Hon var at ráðum með syni sínum Friðgeiri; hǫfðu þau þar rausnarbú mikit; þar fengu þeir allgóðar viðtǫkur. Sat Egill um kveldit et næsta Friðgeiri ok fǫrunautar hans þar útar frá; var þar drykkja mikil ok dýrlig veizla.

Gyða húsfreyja gekk um kveldit til tals við Egil; hon spurði at Arinbirni, bróður sínum, ok enn at fleirum frændum sínum ok vinum, þeim er til Englands hǫfðu farit með Arinbirni. Egill sagði henni þat, sem hon spurði; hon spurði, hvat til tíðenda hefði gǫrz í ferðum Egils; hann segir henni af et ljósasta. Þá kvað hann:

Egill var allkátr um kveldit, en Friðgeirr ok heimamenn váru heldr hljóðir; Egill sá þar mey fagra ok vel búna; honum var sagt, at hon var systir Friðgeirs; mærin var ókát ok grét einart um kveldit; þat þótti þeim undarligt.

Þar váru þeir um kveldit; en um morgininn var veðr hvast, ok eigi sæfœrt; þar þurftu þeir far ór eyjunni. Þá gekk Friðgeirr ok bæði þau Gyða til fundar við Egil, buðu þau honum þar at sitja með fǫrunauta sína, til þess er gott væri fœriveðr, ok hafa þaðan fararbeina, þann sem þeir þyrfti. Egill þekðiz þat; sátu þeir þar veðrfastir þrjár nætr, ok var þar enn mesti mannfagnaðr. Eptir þat gerði veðr lygnt; stóðu þeir Egill þá upp snimma um morgininn ok bjogguz; gengu þá til matar ok var þeim gefit ǫl at drekka, ok sátu þeir um hríð; síðan tóku þeir klæði sín. Egill stóð upp ok þakkaði bónda ok húsfreyju beina sinn, ok gengu síðan út; bóndi ok móðir hans gengu á gǫtu með þeim; þá gekk Gyða til máls við Friðgeir, son sinn, ok talaði við hann lágt; Egill stóð meðan ok beið þeira.

Egill mælti við meyna: "Hvat grætr þú mær? ek sé þik aldri káta".

Hon mátti engu svara ok grét at meirr. Friðgeirr svarar móður sinni hátt: "Ekki vil ek nú biðja þess; þeir eru nú búnir ferðar sinnar".

Þá gekk Gyða at Agli ok mælti: "Ek mun segja þér, Egill! tíðendi þau, sem hér eru með oss. Maðr heitir Ljótr enn bleiki; hann er berserkr ok hólmgǫngumaðr; hann er óþokkasæll; hann kom hér ok bað dóttur minnar, en vér svǫruðum skjótt ok synjuðum honum ráðsins. Síðan skoraði hann til hólmgǫngu á Friðgeir, son minn, ok skal á morgin koma til hólmsins í ey þá, er Vǫrl heitir. Nú vilda ek, Egill! at þú fœrir til hólmsins með Friðgeiri; mundi þat sannaz, ef Arinbjǫrn væri hér í landi, at vér mundum eigi þola ofríki slíkum manni, sem Ljótr er".

"Skylt er þat, húsfreyja! fyrir sakar Arinbjarnar, frænda þíns, at ek fara með syni þínum, ef honum þykkir sér þat nǫkkut fulting".

"Þá gerir þú vel", segir Gyða, "skulu vér þá ganga inn í stofu ok vera ǫll saman daglangt".

Ganga þeir Egill þá inn í stofu ok drukku; sátu þeir þar um daginn, en um kveldit kómu vinir Friðgeirs, þeir er til ferðar váru ráðnir með honum, ok var fjǫlment um nóttina; var þar þá veizla mikil.

En eptir um daginn bjóz Friðgeirr til ferðar ok mart manna með honum; var þar Egill í fǫr; þá var gott fœriveðr; fara þeir síðan ok koma í eyna Vǫrl. Þar var fagr vǫllr skamt frá sjónum, er hólmstefnan skyldi vera; var þar markaðr hólmstaðr, lagðir steinar útan um.

Nú kom þar Ljótr með lið sitt; bjóz hann þá til hólmgǫngu; hann hafði skjǫld ok sverð; Ljótr var allmikill maðr ok sterkligr. Ok er hann gekk framm á vǫllinn at hólmstaðnum, þá kom á hann berserksgangr; tók hann þá at grenja illiliga ok beit í skjǫld sinn. Friðgeirr var maðr ekki mikill, grannligr ok fríðr sjónum ok ekki sterkr; hafði hann ok ekki staðit í bardǫgum. Ok er Egill sá Ljót, þá kvað hann vísu:

Ljótr sá, hvar Egill stóð, ok heyrði orð hans ok mælti: "Gakk þú hingat, enn mikli maðr! á hólminn ok berz við mik, ef þú ert allfúss til, ok reynum með okkr; er þat miklu jafnligra, en ek berjumz við Friðgeir, þvíat ek þykkjumz eigi at meiri maðr, þó at ek leggja hann at jǫrðu".

Þá kvað Egill:

Síðan bjóz Egill til hólmgǫngu við Ljót; Egill hafði skjǫld þann, sem hann var vanr at hafa, en hann var gyrðr sverði því, er hann kallaði Naðr, en hann hafði Dragvandil í hendi; hann gekk inn yfir mark þat, er hólmstefnan skyldi vera, en Ljótr var þá eigi búinn. Egill skók sverðit ok kvað vísu:

Þá kom Ljótr framm á vígvǫllinn, ok síðan rennaz þeir at, ok høggr Egill til Ljóts, en Ljótr brá við skildinum, en Egill hjó hvert hǫgg at ǫðru, svá at Ljótr fekk ekki hǫggvit í móti. Hann hopaði undan um hólmhringinn, en Egill fór jafnskjótt eptir ok hjó sem ákafast; Ljótr fór út um marksteinana ok víða um vǫllinn; gekk svá en fyrsta hríð; þá beiddiz Ljótr hvíldar; Egill lét þat ok vera; nema þeir þá stað ok hvíla sik. Þá kvað Egill:

Þat váru hólmgǫngulǫg í þann tíma, at sá er skorar á mann annan til eins hvers hlutar ok fengi sá sigr, er á skoraði, þá skyldi sá hafa sigrmál þat, er hann hafði til skorat, en ef hann fengi ósigr, þá skyldi hann leysa sik þvílíku fé, sem ákveðit væri. En ef hann felli á hólminum, þá hafði hann fyrirvegit allri sinni eigu, ok skyldi sá taka arf hans, er hann feldi á hólmi; þat váru ok lǫg, ef útlendr maðr andaðiz, sá er þar í landi átti engan erfingja, þá gekk sá arfr í konungsgarð.

Egill bað, at Ljótr skyldi búinn verða — "vil ek, at vér reynim nú hólmgǫngu þessa".

Síðan hljóp Egill at honum ok hjó til hans; gekk hann þá svá nærr honum, at hann hrǫkk fyrir, ok bar þá skjǫldinn af honum. Þá hjó Egill til Ljóts ok kom á fyrir ofan kné ok tók af fótinn; fell Ljótr þá ok var þegar ørendr; þá gekk Egill þar til, er þeir Friðgeirr váru; var þetta verk honum allvel þakkat. Þá kvað Egill:

Ljótr var lítt harmaðr af flestum mǫnnum, því at hann hafði verit enn mesti óeirumaðr; hann var sœnskr at ætt ok átti enga frændr þar í landi; hann hafði komit þangat ok aflat sér fjár á hólmgǫngum. Hann hafði felt marga góða bœndr ok skorat áðr á þá til hólmgǫngu ok til jarða þeira ok óðala, var þá orðinn stórauðigr bæði at lǫndum ok lausum aurum.

Egill fór heim með Friðgeiri af hólmstefnunni; dvalðiz hann þar þá lítla hríð, áðr hann fór suðr á Mœri. Skilðuz þeir Egill ok Friðgeirr með miklum kærleik; bauð Egill Friðgeiri um at heimta jarðir þær, er Ljótr hafði átt; fór Egill sína leið, kom framm í Fjǫrðum; þaðan fór hann inn í Sogn á fund Þórðar á Aurlandi. Tók hann vel við honum; bar hann framm ørendi sín ok orðsendingar Hákonar konungs; tók Þórðr vel rœðum Egils ok hét honum liðveizlu sinni um þat mál; dvalðiz Egill þar lengi um várit með Þórði.

Egill gerði ferð sína suðr á Hǫrðaland; hann hafði til þeirar ferðar róðrarferju ok þar á þrjá tigu manna; þeir koma einn dag í Fenhring á Ask; gekk Egill þar til með tuttugu menn, en tíu gættu skips. Atli enn skammi var þar fyrir með nǫkkura menn; Egill lét hann út kalla ok segja, at Egill Skallagrímsson átti ørendi við hann; Atli tók vápn sín ok allir þeir menn, er þar váru vígir fyrir, ok gengu út síðan.

Egill mælti: "Svá er mér sagt, Atli! at þú munir hafa at varðveita fé þat, er ek á at réttu ok Ásgerðr kona mín; muntu heyrt hafa þar fyrr um rœtt, at ek kallaða mér arf Bjarnar hǫlðs, er Bergǫnundr, bróðir þinn, helt fyrir mér. Em ek nú kominn at vitja fjár þess, landa ok lausaaura, ok krefja þik, at þú látir laust ok greiðir mér í hendr".

Atli segir: "Lengi hǫfum vér þat heyrt, Egill! at þú sér ójafnaðarmaðr, en nú mun ek at raun um koma, ef þú ætlar at kalla til þess fjár í hendr mér, er Eiríkr konungr dœmði Ǫnundi, bróður mínum; átti Eiríkr konungr þá at ráða boði ok banni hér í landi. Hugða ek nú, Egill! at þú mundir fyrir því hér kominn, at bjóða mér gjǫld fyrir brœðr mína, er þú tókt af lífi, ok þú mundir bœta vilja rán þat, er þú rændir hér á Aski; munda ek þá veita svǫr þessu máli, ef þú flyttir þetta ørendi framm, en hér kann ek engu svara".

"Þat vil ek", segir Egill, "bjóða þér, sem ek bauð Ǫnundi, at Gulaþingslǫg skipi um mál okkur; tel ek brœðr þína hafa fallit ógilda á sjálfra sinna verkum, þvíat þeir hǫfðu áðr rænt mik lǫgum ok landsrétti ok tekit fé mitt at herfangi. Hefi ek til þessa konungsleyfi, at leita laga við þik um þetta mál; vil ek stefna þér til Gulaþings ok hafa þar lagaórskurð um þetta mál".

"Koma mun ek", segir Atli, "til Gulaþings, ok megu vit þar rœða um þessi mál".

Síðan fór Egill í brott með fǫruneyti sitt; fór hann þá norðr í Sogn ok inn á Aurland til Þórðar, mágs síns, ok dvalðiz þar til Gulaþings.

Ok er menn kómu til þings, þá kom Egill þar; Atli enn skammi var ok þar kominn. Tóku þeir þá at tala sín mál ok fluttu framm fyrir þeim mǫnnum, er um skyldu dœma; flutti Egill framm fjárheimtu, en Atli bauð lǫgvǫrn í mót, tylftareiða, at hann hefði ekki fé þat at varðveita, er Egill ætti.

Ok er Atli gekk at dómum með eiðalið sitt, þá gekk Egill mót honum ok segir, at eigi vill hann eiða hans taka fyrir fé sitt — "vil ek bjóða þér ǫnnur lǫg, þau, at vit gangim á hólm hér á þinginu, ok hafi sá fé þetta, er sigr fær".

Þat váru ok lǫg, er Egill mælti, ok forn siðvenja, at hverjum manni var rétt, at skora á annan til hólmgǫngu, hvárt er hann skyldi verja sakar fyrir sik eða sœkja.

Atli sagði, at hann mundi eigi synja, at ganga á hólm við Egil — "þvíat þú mælir þat, er ek ætta at mæla, þvíat œrinna harma á ek at hefna á þér; þú hefir at jǫrðu lagt brœðr mína tvá, ok er mér mikilla muna vant, at ek halda réttu máli, ef ek skal heldr láta lausar eignir mínar aflaga fyrir þér, en berjaz við þik, er þú býðr mér þat".

Síðan taka þeir Atli ok Egill hǫndum saman ok festa þat með sér, at þeir skulu á hólm ganga, ok sá, er sigr fær, skal eiga jarðir þær, er þeir deildu áðr um.

Eptir þat búaz þeir til hólmgǫngu; gekk Egill framm ok hafði hjálm á hǫfði ok skjǫld fyrir sér ok kesju í hendi, en sverðit Dragvandil festi hann við hœgri hǫnd sér. Þat var siðr hólmgǫngumanna, at þurfa ekki at bregða sverði sínu á hólmi, láta heldr sverðit hendi fylgja, svá at þegar væri sverðit tiltœkt, er hann vildi. Atli hafði enn sama búnað sem Egill; hann var vanr hólmgǫngum; hann var sterkr maðr ok enn mesti fullhugi.

Þar var leiddr framm graðungr mikill ok gamall; var þat kallat blótnaut; þat skyldi sá hǫggva, er sigr hefði; var þat stundum eitt naut, stundum lét sitt hvárr framm leiða, sá er á hólm gekk.

Ok er þeir váru búnir til hólmgǫngu, þá hlaupaz þeir at ok skutu fyrst spjótum, ok festi hvártki spjótit í skildi, námu bæði í jǫrðu staðar. Síðan taka þeir báðir til sverða sinna, genguz þá at fast ok hjogguz til; gekk Atli ekki á hæl; þeir hjoggu títt ok hart, ok ónýttuz skjótt skildirnir. Ok er skjǫldr Atla var mjǫk ónýttr, þá kastaði hann honum, tók þá sverðit tveim hǫndum ok hjó sem tíðast; Egill hjó til hans á ǫxlina ok beit ekki sverðit; hann hjó annat ok et þriðja. Var honum þá hœgt at leita hǫggstaðar á Atla, at hann hafði enga hlíf; Egill reiddi sverðit af ǫllu afli, en ekki beit, hvar sem hann hjó til.

Sér þá Egill, at eigi mun hlýða svá búit, þvíat skjǫldr hans gerðiz þá ónýtr; þá lét Egill laust sverðit ok skjǫldinn ok hljóp at Atla ok greip hann hǫndum. Kendi þá aflsmunar, ok fell Atli á bak aptr, en Egill greyfðiz at niðr, ok beit í sundr í honum barkann; lét Atli þar líf sitt. Egill hljóp upp skjótt ok þar til, er blótnautit stóð, greip annarri hendi í granarnar, en annarri í hornit, ok snaraði svá, at fœtr vissu upp, en í sundr hálsbeinit; síðan gekk Egill þar til, er stóð fǫruneyti hans. Þá kvað Egill:

Síðan eignaðiz Egill jarðir þær allar, er hann hafði til deilt ok hann kallaði, at Ásgerðr kona hans hefði átt at taka eptir fǫður sinn; ekki er getit, at þá yrði fleira til tíðenda á því þingi. Egill fór þá fyrst inn í Sogn ok skipaði jarðir þær, er hann hafði þá fengit at eiginorði; dvalðiz hann þar mjǫk lengi um várit; síðan fór hann með fǫruneyti sitt austr í Vík; fór hann þá á fund Þorsteins ok var þar um hríð.