Bókastaðir

Óláfr rauði hét konungr á Skotlandi; hann var skozkr at fǫðurkyni, en danskr at móðurkyni, ok kominn af ætt Ragnars loðbrókar; hann var ríkr maðr. Skotland var kallat þriðjungr ríkis við England;

Norðimbraland er kallat fimtungr Englands, ok er þat norðast næst Skotlandi fyrir austan; þat hǫfðu haft at fornu Dana konungar; Jórvík er þar hǫfuðstaðr. Þat ríki átti Aðalsteinn ok hafði sett yfir jarla tvá; hét annarr Álfgeirr, en annarr Goðrekr; þeir sátu þar til landvarnar bæði fyrir ágangi Skota ok Dana eða Norðmanna, er mjǫk herjuðu á landit ok þóttuz eiga tilkall mikit þar til lands, þvíat á Norðimbralandi váru þeir einir menn, ef nǫkkut var til, at danska ætt átti at faðerni eða móðerni, en margir hvárirtveggju.

Fyrir Bretlandi réðu brœðr tveir, Hringr ok Aðils, ok váru skattgildir undir Aðalstein konung, ok fylgði þat, þá er þeir váru í her með konungi, at þeir ok þeira lið skyldu vera í brjósti í fylking fyrir merkjum konungs; váru þeir brœðr enir mestu hermenn ok eigi allungir menn.

Elfráðr enn ríki hafði tekit alla skattkonunga af nafni ok veldi; hétu þeir þá jarlar, er áðr váru konungar eða konungasynir; helz þat alt um hans æfi ok Játvarðar, sonar hans, en Aðalsteinn kom ungr til ríkis, ok þótti af honum minni ógn standa; gerðuz þá margir ótryggir, þeir er áðr váru þjónostufullir.

Óláfr Skotakonungr dró saman her mikinn ok fór síðan suðr á England; en er hann kom á Norðimbraland, fór hann alt herskildi, en er þat spurðu jarlarnir, er þar réðu fyrir, stefna þeir saman liði ok fara móti konungi. En er þeir finnaz, varð þar orrosta mikil, ok lauk svá, at Óláfr konungr hafði sigr, en Goðrekr jarl fell, en Álfgeirr flýði undan ok mestr hluti liðs þess, er þeim hafði fylgt ok brott komz ór bardaga. Fekk Álfgeirr þá enga viðstǫðu, lagði Óláfr konungr þá alt Norðimbraland undir sik; Álfgeirr fór á fund Aðalsteins konungs ok sagði honum ófarar sínar.

En þegar er Aðalsteinn konungr spurði, at herr svá mikill var kominn í land hans, þá gerði hann þegar menn frá sér ok stefndi at sér liði, gerði orð jǫrlum sínum ok ǫðrum ríkismǫnnum; sneri konungr þegar á leið með þat lið, er hann fekk, ok fór í mót Skotum.

En er þat spurðiz, at Óláfr Skotakonungr hafði fengit sigr ok hafði lagt undir sik mikinn hluta af Englandi, hafði hann þá her miklu meira en Aðalsteinn, en þá sótti til hans mart ríkismanna. En er þetta spyrja þeir Hringr ok Aðils, — hǫfðu þeir saman dregit lið mikit, — þá snúaz þeir í lið með Óláfi konungi; hǫfðu þeir þá ógrynni liðs.

En er Aðalsteinn spurði þetta alt, þá átti hann stefnu við hǫfðingja sína ok ráðamenn, leitaði þá eptir, hvat tiltœkiligast væri, sagði þá allri alþýðu greiniliga þat, er hann hafði frétt um athǫfn Skotakonungs ok fjǫlmenni hans. Allir mæltu þar eitt um, at Álfgeirr jarl hafði enn versta hlut af, ok þótti þat til liggja, at taka af honum tígnina; en sú ráðagørð staðfestiz, at Aðalsteinn konungr skyldi fara aptr ok fara á sunnanvert England ok hafa þá fyrir sér liðsafnað norðr eptir landi ǫllu, því at þeir sá elligar mundi seint safnaz fjǫlmennit, svá mikit sem þyrfti, ef eigi drœgi konungr sjálfr at liðit.

En sá herr, er þá var þar saman kominn, þá setti konungr þar yfir hǫfðingja Þórólf ok Egil; skyldu þeir ráða fyrir því liði, er víkingar hǫfðu þangat haft til konungs, en Álfgeirr sjálfr hafði þá enn forráð síns liðs; þá fekk konungr enn sveitarhǫfðingja þá, er honum sýndiz. En er Egill kom heim af stefnunni til félaga sinna, þá spurðu þeir, hvat hann kynni at segja þeim tíðenda frá Skotakonungi. Hann kvað:

Síðan gera þeir sendimenn til Óláfs konungs ok finna þat til ørenda, at Aðalsteinn konungr vill hasla honum vǫll ok bjóða orrostustað á Vínheiði við Vínuskóga, ok hann vill, at þeir heri eigi á land hans, en sá þeira ráði ríki á Englandi, er sigr fær í orrostu, lagði til vikustef um fund þeira, en sá bíðr annars viku, er fyrr kemr. En þat var þá siðr, þegar konungi var vǫllr haslaðr, at hann skyldi eigi herja at skammlausu, fyrr en orrostu væri lokit; gerði Óláfr konungr svá, at hann stǫðvaði her sinn ok herjaði ekki ok beið til stefnudags, þá flutti hann her sinn til Vínheiðar.

Borg ein stóð fyrir norðan heiðina; settiz Óláfr konungr þar í borgina ok hafði þar mestan hlut liðs síns, þvíat þar var út í frá heruð stór, ok þótti honum þar betra til atflutninga um fǫng þau, er herrinn þurfti at hafa. En hann sendi menn sína upp á heiðina, þar sem orrostustaðrinn var ákveðinn, skyldu þeir taka þar tjaldstaði ok búaz þar um, áðr herrinn kœmi; en er þeir menn kómu í þann stað, er vǫllrinn var haslaðr, þá váru þar settar upp heslistengr alt til ummerkja, þar er sá staðr var, er orrostan skyldi vera. Þurfti þann stað at vanda, at hann væri sléttr, er miklum her skyldi fylkja; var þar ok svá, er orrostustaðrinn skyldi vera, at þar var heiðr slétt, en annan veg frá fell á ein, en á annan veg frá var skógr mikill.

En þar er skemst var milli skógarins ok árinnar, ok var þat mjǫk lǫng leið, þar hǫfðu tjaldat menn Aðalsteins konungs; stóðu tjǫld þeira alt milli skógarins ok árinnar; þeir hǫfðu svá tjaldat, at eigi váru menn í enu þriðja hverju tjaldi, ok þó fáir í einu.

En er menn Óláfs konungs kómu til þeira, þá hǫfðu þeir fjǫlment fyrir framan tjǫldin ǫll, ok náðu þeir ekki inn at ganga; sǫgðu menn Aðalsteins, at tjǫld þeira væri ǫll full af mǫnnum, svá at hvergi nærr hefði þar rúm lið þeira. En tjǫldin stóðu svá hátt, at ekki mátti yfir upp sjá, hvárt þau stóðu mǫrg eða fá á þykðina; þeir hugðu at þar mundi vera herr manns;

Óláfs konungs menn tjǫlduðu fyrir norðan hǫslurnar, ok var þangat alt nǫkkut afhalt. Aðalsteins menn sǫgðu ok annan dag frá ǫðrum, at konungr þeira mundi þá koma eða vera kominn í borg þá, er var sunnan undir heiðinni; lið dróz til þeira bæði dag ok nótt.

En er stefna sú var liðin, er ákveðit var, þá senda menn Aðalsteins ørendreka á fund Óláfs konungs með þeim orðum, at Aðalsteinn konungr er búinn til orrostu, ok — "hefir her allmikinn", en hann sendir Óláfi konungi þau orð, at hann vill eigi, at þeir geri svá mikit mannspell, sem þá horfðiz til, bað hann heldr fara heim í Skotland, en Aðalsteinn vill fá honum at vingjǫf skilling silfrs af plógi hverjum um alt ríki sitt, ok vill, at þeir leggi með sér vináttu.

En er sendimenn koma til Óláfs konungs, þá tók hann at búa her sinn ok ætlaði at at ríða, en er sendimenn báru upp ørendi, þá stǫðvaði konungr ferð sína þann dag; sat þá í ráðagørð ok hǫfðingjar hers með honum. Lǫgðu menn þar allmisjafnt til; sumir fýstu mjǫk, at þenna kost skyldi taka, sǫgðu, at þat var þá orðin en mesta fremðarferð, at þeir fœri heim, ok hefði tekit gjald svá mikit af Aðalsteini; sumir lǫttu ok sǫgðu, at Aðalsteinn mundi bjóða miklu meira í annat sinn, ef þetta væri eigi tekit, ok var sú ráðagørð staðfest.

Þá báðu sendimenn Óláf konung, at gefa sér tóm til, at þeir hitti enn Aðalstein konung ok freistaði, ef hann vildi enn meira gjald af hendi reiða, til þess at friðr væri; þeir beiddu griða einn dag til heimreiðar, en annan til umráða, en enn þriðja til aptrferðar; konungr játtaði þeim því. Fara sendimenn heim ok koma aptr enn þriðja dag, sem ákveðit var, segja Óláfi konungi, at Aðalsteinn vill gefa alt slíkt, sem hann bauð fyrr, ok þar um framm til hlutskiptis liði Óláfs konungs skilling manni hverjum frjálsbornum, en mǫrk sveitarhǫfðingja hverjum þeim, er réði tólf mǫnnum eða fleirum, en mǫrk gulls hirðstjóra hverjum, en fimm merkr gulls jarli hverjum.

Síðan lét konungr þetta upp bera fyrir lið sitt; var enn sem fyrr, at sumir lǫttu, en sumir fýstu, en at lykðum veitti konungr órskurð, segir, at þenna kost vill hann taka, ef þat fylgir, at Aðalsteinn konungr lætr hann hafa Norðimbraland alt með þeim skǫttum ok skyldum, er þar liggja.

Sendimenn biðja enn fresta um þrjá daga ok þess með, at Óláfr konungr sendi þá menn sína at heyra orð Aðalsteins konungs, hvárt hann vill eða eigi þenna kost, segja, at þeir hyggja, at Aðalsteinn konungr mundi láta fátt við nema, at sættin tœkiz. Óláfr konungr játtir því ok sendir menn sína til Aðalsteins konungs; ríða þá sendimenn allir saman ok hitta Aðalstein konung í borg þeiri, er var næst heiðinni fyrir sunnan; sendimenn Óláfs konungs bera upp ørendi sín fyrir Aðalstein konung ok sættaboð. Aðalsteins konungs menn sǫgðu ok, með hverjum boðum þeir hǫfðu farit til Óláfs konungs, ok þat með, at þat var ráðagørð vitra manna, at dvelja svá orrostu, meðan konungr kœmi eigi; en Aðalsteinn konungr veitti skjótan órskurð um þetta mál ok sagði sendimǫnnum svá: "Berið þau orð mín Óláfi konungi, at ek vil gefa honum orlof til þess, at fara heim til Skotlands með lið sitt ok gjaldi hann aptr fé þat alt, er hann tók upp at rǫngu hér í landi; setjum hér síðan frið í millum landa várra ok heri hvárigir á aðra; þat skal ok fylgja, at Óláfr konungr skal geraz minn maðr ok halda Skotland af mér ok vera undirkonungr minn; farið nú", segir hann, "aptr, ok segið honum svá búit".

Sendimenn sneru aptr leið sína þegar um kveldit ok kómu til Óláfs konungs nærr miðri nótt; vǫkðu þá upp konung ok sǫgðu honum þegar orð Aðalsteins konungs; konungr lét þegar kalla til sín jarlana ok aðra hǫfðingja, lét þá sendimenn koma til ok segja upp ørendislok sín ok orð Aðalsteins konungs. En er þetta var kunnigt gǫrt fyrir liðsmǫnnum, þá var eitt orðtak allra, at þat mundi fyrir liggja at búaz til orrostu; sendimenn sǫgðu ok þat með, at Aðalsteinn hafði fjǫlða liðs, ok hann hafði þann dag komit til borgarinnar, sem sendimenn kómu.

Þá mælti Aðils jarl: "Nú mun þat framm komit, konungr! sem ek sagða, at yðr mundu þeir reynaz brǫgðóttir, enir ensku; hǫfum vér hér setit langa stund ok beðit þess, er þeir hafa dregit at sér alt lið sitt, en konungr þeira mun verit hafa hvergi nærr, þá er vér kómum hér. Munu þeir nú hafa safnat liði miklu, síðan vér settumz; nú er þat ráð mitt, konungr! at vit brœðr ríðim þegar í nótt fyrir með okru liði; má þat vera, at þeir óttiz nú ekki at sér, er þeir hafa spurt, at konungr þeira er nærr með her mikinn; skulum vit þá veita þeim áhlaup, en er þeir verða forflótta, þá munu þeir láta lið sitt, en ódjarfari síðan í atgǫngu at móti oss".

Konungi þótti þetta ráð vel fundit — "munum vér búa her várn, þegar er lýsir, ok fara til móts við yðr".

Staðfestu þeir þetta ráð ok luku svá stefnunni.

Hringr jarl ok Aðils bróðir hans bjoggu her sinn ok fóru þegar um nóttina suðr á heiðina, en er ljóst var, þá sá varðmenn þeira Þórólfs, hvar herrinn fór; var þá blásinn herblástr ok herklæddiz menn, tóku síðan at fylkja liðinu ok hǫfðu tvær fylkingar. Réð Álfgeirr jarl fyrir annarri fylking, ok var merki borit fyrir honum; var í þeiri fylking lið þat, er honum hafði fylgt, ok svá þat lið, er þar hafði til safnaz ór heruðum, var þat miklu fleira lið en þat, er þeim Þórólfi fylgði.

Þórólfr var svá búinn, at hann hafði skjǫld víðan ok þykkvan, hjálm á hǫfði allsterkan, gyrðr sverði því, er hann kallaði Lang, mikit vápn ok gott; kesju hafði hann í hendi; fjǫðrin var tveggja álna lǫng ok sleginn framm broddr ferstrendr, en upp var fjǫðrin breið, falrinn bæði langr ok digr, skaptit var eigi hæra, en taka mátti hendi til fals, ok furðuliga digrt; járnteinn var í falnum ok skaptit alt járnvafit; þau spjót váru kǫlluð brynþvarar.

Egill hafði enn sama búnað, sem Þórólfr; hann var gyrðr sverði því, er hann kallaði Naðr; þat sverð hafði hann fengit á Kúrlandi; var þat et bezta vápn; hvárgi þeira hafði brynju.

Þeir settu merki upp, ok bar þat Þorfiðr strangi; alt lið þeira hafði norrœna skjǫldu ok allan norrœnan herbúnað; í þeiri fylking váru allir norrœnir menn, þeir er þar váru; fylkðu þeir Þórólfr nærr skóginum, en Álfgeirs fylking fór með ánni.

Aðils jarl ok þeir brœðr sá þat, at þeir mundu ekki koma þeim Þórólfi á óvart; þá tóku þeir at fylkja sínu liði; gerðu þeir ok tvær fylkingar ok hǫfðu tvau merki; fylkði Aðils móti Álfgeiri jarli, en Hringr móti víkingum. Síðan tókz þar orrosta; gengu hvárirtveggju vel framm;

Aðils jarl sótti hart framm, þar til er Álfgeirr lét undan sígaz, en Aðils menn sóttu þá hálfu djarfligarr; var þá ok eigi lengi, áðr en Álfgeirr flýði, ok er þat frá honum at segja, at hann reið undan suðr á heiðina ok sveit manna með honum; reið hann þar til er hann kom nærr borg þeiri, er konungr sat.

Þá mælti jarlinn: "Ekki ætla ek oss fara til borgarinnar; vér fengum mikit orðaskak næst, er vér kómum til konungs, þá er vér hǫfðum farit ósigr fyrir Óláfi konungi, ok ekki mun honum þykkja batnat hafa várr kostr í þessi ferð; mun nú ekki þurfa at ætla til sœmða, þar sem hann er".

Síðan reið hann suðr á landit, ok er frá hans ferð þat at segja, at hann reið dag ok nótt, þar til er þeir kómu vestr á Jarlsnes; fekk jarl sér þar far suðr um sæ ok kom framm á Vallandi; þar átti hann kyn hálft; kom hann aldregi síðan til Englands.

Aðils rak fyrst flóttann ok eigi langt, áðr hann snýr aptr ok þar til, er orrostan var, ok veitti þá atgǫngu; en er Þórólfr sá þat, sneri hann í mót jarli ok bað þangat bera merkit, bað menn sína fylgjaz vel ok standa þykt — "þokum at skóginum", sagði hann, "ok látum hann hlífa á bak oss, svá at þeir megi eigi ǫllum megum at oss ganga".

Þeir gerðu svá, fylgðu framm skóginum; varð þá hǫrð orrosta; sótti Egill móti Aðísli, ok áttuz þeir við hǫrð skipti; liðsmunr var allmikill, ok þó fell meirr lið þeira Aðils.

Þórólfr gerðiz þá svá óðr, at hann kastaði skildinum á bak sér, en tók spjótit tveim hǫndum; hljóp hann þá framm ok hjó eða lagði til beggja handa; stukku menn þá frá tveggja vegna, en hann drap marga. Ruddi hann svá stíginn framm at merki jarlsins Hrings, ok helz þá ekki við honum; hann drap þann mann, er bar merki Hrings jarls, ok hjó niðr merkistǫngina. Síðan lagði hann spjótinu fyrir brjóst jarlinum í gegnum brynjuna ok búkinn, svá at út gekk um herðarnar, ok hóf hann upp á kesjunni yfir hǫfuð sér ok skaut niðr spjótshalanum í jǫrðina, en jarlinn sœfðiz á spjótinu, ok sá þat allir, bæði hans menn ok svá hans óvinir. Síðan brá Þórólfr sverðinu, ok hjó hann þá til beggja handa; sóttu þá ok at hans menn; fellu þá mjǫk Bretar ok Skotar, en sumir sneruz á flótta.

En er Aðils jarl sá fall bróður síns ok mannfall mikit af liði hans, en sumir flýðu, en hann þóttiz hart niðr koma, þá sneri hann á flótta ok rann til skógarins; hann flýði í skóginn ok hans sveit; tók þá at flýja alt lið þat, er þeim hafði fylgt. Gerðiz þá mannfall mikit af flóttamǫnnum, ok dreifðiz þá flóttinn víða um heiðina; Aðils jarl hafði niðr drepit merki sínu, ok vissi þá engi, hvárt hann fór eða aðrir menn. Tók þá brátt at myrkva af nótt, en þeir Þórólfr ok Egill sneru aptr til herbúða sinna, ok þá jafnskjótt kom þar Aðalsteinn konungr með allan her sinn ok slógu þá landtjǫldum sínum ok bjogguz um.

Lítlu síðarr kom Óláfr konungr með sinn her; tjǫlduðu þeir ok bjogguz um, þar sem þeira menn hǫfðu tjaldat; var Óláfi konungi þá sagt, at fallnir váru þeir báðir jarlar hans, Hringr ok Aðils, ok mikill fjǫlði annarra manna hans.

Aðalsteinn konungr hafði verit áðr ena næstu nótt í borg þeiri, er fyrr var frá sagt, ok þar spurði hann, at bardagi hafði verit á heiðinni, bjóz þá þegar ok allr herrinn ok sótti norðr á heiðina; spurði þá ǫll tíðendi glǫggliga, hvernig orrosta sú hafði farit. Kómu þá til fundar við konung þeir brœðr Þórólfr ok Egill; þakkaði hann þeim vel frammgǫngu sína ok sigr þann, er þeir hǫfðu unnit, hét þeim vináttu sinni fullkominni; dvǫlðuz þeir þar allir samt um nóttina.

Aðalsteinn konungr vakði upp her sinn þegar um morgininn árdegis; hann átti tal við hǫfðingja sína ok sagði, hver skipun vera skyldi fyrir liði hans; skipaði hann fylking sína fyrst, ok þá setti hann í brjósti þeirar fylkingar sveitir þær, er snarpastar váru. Þá mælti hann, at fyrir því liði skyldi vera Egill — "en Þórólfr", sagði hann, "skal vera með liði sínu ok ǫðru því liði, er ek set þar; skal sú vera ǫnnur fylking í liði váru, er hann skal vera hǫfðingi fyrir, þvíat Skotar eru jafnan lausir í fylkingu, hlaupa þeir til ok frá ok koma í ýmsum stǫðum framm; verða þeir opt skeinusamir, ef menn varaz eigi, en eru lausir á velli, ef við þeim er horft".

Egill svaraði konungi: "Ekki vil ek, at vit Þórólfr skilimz í orrostu, en vel þykki mér, at okr sé þar skipat, er mest þykkir þurfa ok harðast er fyrir".

Þórólfr mælti: "Látum vit konung ráða, hvar hann vill okr skipa; veitum honum svá, at honum líki; mun ek vera heldr, ef þú vill, þar er þér er skipat".

Egill segir: "Þér munuð nú ráða, en þessa skiptis mun ek opt iðraz".

Gengu menn þá í fylkingar, svá sem konungr hafði skipat, ok váru sett upp merki; stóð konungs fylking á víðlendit til árinnar, en Þórólfs fylking fór et øfra með skóginum.

Óláfr konungr tók þá at fylkja liði sínu, þá er hann sá, at Aðalsteinn hafði fylkt; hann gerði ok tvær fylkingar ok lét hann fara sitt merki ok þá fylking, er hann réð sjálfr fyrir, móti Aðalsteini konungi ok hans fylking. Hǫfðu þá hvárirtveggju her svá mikinn, at engi var munr, hvárir fjǫlmennri váru, en ǫnnur fylking Óláfs konungs fór nærr skóginum móti liði því, er Þórólfr réð fyrir; váru þar hǫfðingjar jarlar skozkir; váru þat Skotar flest, ok var þat fjǫlmenni mikit.

Síðan gangaz á fylkingar ok varð þar brátt orrosta mikil; Þórólfr sótti framm hart ok lét bera merki sitt framm með skóginum ok ætlaði þar svá framm at ganga, at hann kœmi í opna skjǫldu konungs fylkinginni; hǫfðu þeir skjǫlduna fyrir sér, en skógrinn var til hœgra vegs; létu þeir hann þar hlífa. Þórólfr gekk svá framm, at fáir váru menn hans fyrir honum, en þá er hann varði minst, þá hlaupa þar ór skóginum Aðils jarl ok sveit sú, er honum fylgði; brugðu þegar mǫrgum kesjum senn á Þórólfi ok fell hann þar við skóginn, en Þorfiðr, er merkit bar, hopaði aptr, þar er liðit stóð þykkra, en Aðils sótti þá at þeim, ok var þar þá orrosta mikil. Œpðu Skotar þá sigróp, er þeir hǫfðu feldan hǫfðingjann; en er Egill heyrði óp þat ok sá, at merki Þórólfs fór á hæl, þá þóttiz hann vita, at Þórólfr mundi eigi sjálfr fylgja. Síðan hleypr hann til þangat framm í milli fylkinganna; hann varð skjótt varr þeira tíðenda, er þar váru orðin, þegar hann fann sína menn; hann eggjar þá liðit mjǫk til frammgǫngu, var hann fremstr í brjóstinu; hann hafði sverðit Naðr í hendi. Hann sótti þá framm ok hjó til beggja handa ok feldi marga menn; Þorfiðr bar merkit þegar eptir honum, en annat lið fylgði merkinu; var þar en snarpasta orrosta. Egill gekk framm, til þess er hann mœtti Aðísli jarli; áttuz þeir fá hǫgg við, áðr Aðils jarl fell ok mart manna um hann, en eptir fall hans þá flýði lið þat, er honum hafði fylgt, en Egill ok hans lið fylgðu þeim ok drápu alt þat, er þeir náðu, þvíat ekki þurfti þá griða at biðja. En jarlar þeir enir skozku stóðu þá ekki lengi, þegar er þeir sá, at aðrir flýðu þeira félagar, tóku þegar á rás undan; en þeir Egill stefndu þá þar til, er var konungs fylkingin, ok kómu þá í opna skjǫldu, ok gerðu þar brátt mikit mannfall. Riðlaðiz þá fylkingin ok losnaði ǫll; flýðu þá margir af Óláfs mǫnnum, en víkingar œpðu þá sigróp; en er Aðalsteinn konungr þóttiz finna, at rofna tók fylking Óláfs konungs, þá eggjaði hann lið sitt ok lét framm bera merki; gerði þá atgǫngu harða, svá at hrǫkk fyrir lið Óláfs ok gerðiz allmikit mannfall. Fell þar Óláfr konungr ok mestr hluti liðs þess, er Óláfr hafði haft, þvíat þeir, er á flótta sneruz, váru allir drepnir, er nát varð; fekk Aðalsteinn konungr þar allmikinn sigr.

Aðalsteinn konungr sneri í brott frá orrostunni, en menn hans ráku flóttann; hann reið aptr til borgarinnar ok tók eigi fyrr náttstað en í borginni, en Egill rak flóttann ok fylgði þeim lengi ok drap hvern mann, er hann náði. Síðan sneri hann aptr með sveitunga sína ok fór þar til, er orrostan hafði verit, ok hitti þar Þórólf bróður sinn látinn; hann tók upp lík hans ok þó, bjó um síðan, sem siðvenja var til. Grófu þeir þar grǫf ok settu Þórólf þar í með vápnum sínum ǫllum ok klæðum; síðan spenti Egill gullhring á hvára hǫnd honum, áðr hann skilðiz við; hlóðu síðan at grjóti ok jósu at moldu. Þá kvað Egill vísu:

Ok enn kvað hann:

Síðan fór Egill með sveit sína á fund Aðalsteins konungs ok gekk þegar fyrir konung, er hann sat við drykkju; þar var glaumr mikill; ok er konungr sá, at Egill var inn kominn, þá mælti hann, at rýma skyldi pallinn þann enn óœðra fyrir þeim, ok mælti, at Egill skyldi sitja þar í ǫndvegi gegnt konungi.

Egill settiz þar niðr ok skaut skildinum fyrir fœtr sér; hann hafði hjálm á hǫfði ok lagði sverðit um kné sér ok dró annat skeið til hálfs, en þá skeldi hann aptr í slíðrin; hann sat uppréttr ok var gneyptr mjǫk. Egill var mikilleitr, ennibreiðr, brúnamikill, nefit ekki langt en ákafliga digrt, granstœðit vítt ok langt, hakan breið furðuliga, ok svá alt um kjálkana, hálsdigr ok herðimikill, svá at þat bar frá því, sem aðrir menn váru, harðleitr ok grimligr, þá er hann var reiðr; hann var vel í vexti ok hverjum manni hæri, úlfgrátt hárit ok þykt ok varð snimma skǫllóttr; en er hann sat, sem fyrr var ritit, þá hleypði hann annarri brúninni ofan á kinnina, en annarri upp í hárrœtr; Egill var svarteygr ok skolbrúnn. Ekki vildi hann drekka, þó at honum væri borit, en ýmsum hleypði hann brúnunum ofan eða upp;

Aðalsteinn konungr sat í hásæti; hann lagði ok sverð um kné sér, ok er þeir sátu svá um hríð, þá dró konungr sverðit ór slíðrum ok tók gullhring af hendi sér, mikinn ok góðan, ok dró á blóðrefilinn, stóð upp ok gekk á gólfit ok rétti yfir eldinn til Egils. Egill stóð upp ok brá sverðinu ok gekk á gólfit; hann stakk sverðinu í bug hringinum ok dró at sér, gekk aptr til rúms síns; konungr settiz í hásæti; en er Egill settiz niðr, dró hann hringinn á hǫnd sér, ok þá fóru brýnn hans í lag, lagði hann þá niðr sverðit ok hjálminn ok tók við dýrshorni, er honum var borit, ok drakk af. Þá kvað hann:

Þaðan af drakk Egill at sínum hlut ok mælti við aðra menn; eptir þat lét konungr bera inn kistur tvær; báru tveir menn hvára; váru báðar fullar af silfri.

Konungr mælti: "Kistur þessar, Egill! skaltu hafa, ok ef þú kemr til Íslands, skaltu fœra þetta fé fǫður þínum; í sonargjǫld sendi ek honum, en sumu fé skaltu skipta með frændum ykrum Þórólfs, þeim er þér þykkja ágætastir, en þú skalt taka hér bróðurgjǫld hjá mér, lǫnd eða lausa aura, hvárt er þú vill heldr, ok ef þú vill með mér dveljaz lengðar, þá skal ek hér fá þér sœmð ok virðing, þá er þú kant mér sjálfr til segja".

Egill tók við fénu ok þakkaði konungi gjafir ok vinmæli; tók Egill þaðan af at gleðjaz ok þá kvað hann:

Síðan váru grœddir þeir menn, er sárir váru ok lífs auðit;

Egill dvalðiz með Aðalsteini konungi enn næsta vetr eptir fall Þórólfs, ok hafði hann allmiklar virðingar af konungi; var þá með honum lið þat alt, er áðr hafði fylgt þeim báðum brœðrum ok ór orrostu hǫfðu komiz. Þá orti Egill drápu um Aðalstein konung, ok er í því kvæði þetta:

En þetta er stefit í drápunni:

Aðalsteinn gaf þá enn Agli at bragarlaunum gullhringa tvá, ok stóð hvárr mǫrk, ok þar fylgði skikkja dýr, er konungr sjálfr hafði áðr borit.

En er váraði, lýsti Egill yfir því fyrir konungi, at hann ætlaði í brott um sumarit ok til Nóregs ok vita, hvat títt er um hag Ásgerðar, "konu þeirar, er átt hefir Þórólfr bróðir minn; þar standa saman fé mikil, en ek veit eigi, hvárt bǫrn þeira lifa nǫkkur; á ek þar fyrir at sjá, ef þau lifa, en ek á arf allan, ef Þórólfr hefir barnlauss andaz".

Konungr sagði: "Þat mun vera, Egill! á þínu forráði, at fara heðan á brott, ef þú þykkiz eiga skyldarørendi, en hinn veg þykki mér bezt, at þú takir hér staðfestu með mér ok slíka kosti, sem þú vill beiðaz".

Egill þakkaði konungi orð sín: — "ek mun nú fara fyrst, svá sem mér berr skylda til; en þat er glíkara, at ek vitjak hingat þessa heita, þá er ek komumz við".

Konungr bað hann svá gera; síðan bjóz Egill brott með liði sínu, en mart dvalðiz eptir með konungi; Egill hafði eitt langskip mikit ok þar á hundrað manna eða vel svá. Ok er hann var búinn ferðar sinnar ok byr gaf, þá helt hann til hafs; skilðuz þeir Aðalsteinn konungr með mikilli vináttu; bað hann Egil koma aptr sem skjótast; Egill kvað svá vera skyldu.

Síðan helt Egill til Nóregs, ok er hann kom við land, fór hann sem skyndiligast inn í Fjǫrðu; hann spurði þau tíðendi, at andaðr var Þórir hersir, en Arinbjǫrn hafði tekit við arfi ok gǫrz lendr maðr. Egill fór á fund Arinbjarnar ok fekk þar góðar viðtǫkur; bauð Arinbjǫrn honum þar at vera; Egill þekðiz þat; lét hann setja upp skipit ok vista lið; en Arinbjǫrn tók við Agli við tólfta mann, ok var með honum um vetrinn.