Hēr sunne āðēstrode on ·v· ⁿō. Mai.⁊ on ðissum gēare cōm micel man cwealm on Brytene īgland.⁊ on þām cwealme forðfērde Tuda biscop. ⁊ wæs bebyrged on Wagele. ⁊ Ercenbriht Cantwara cining forðfērde.⁊ Ecgbriht his sunu fēng tō þām rīce.⁊ Coleman mid his gefērum fōr tō his cȳððe.⁊ Ceadde ⁊ Wilferð wǣron gehādode.⁊ on þām ilcan gēare sēo ærcebiscop Deus dedit forðfērde.
On his time þa seonde he to Rome Wilfrid biscop to þam pape þe þa wes. Agatho he wæs gehaten.⁊ cydde him mid writ ⁊ mid worde. hu his breðre Peada ⁊ Wulfhere ⁊ se abbot Saxulf heafden wroht an minstre Medeshamstede wæs gehaten.⁊ ꝥ hi hit heafden gefreod wið kyning ⁊ wið biscop of ealle þewdom.⁊ bed him ꝥ he scolde ꝥ geten mid his writ ⁊ mid his bletsunge.And seo papa seonde þa his gewrite to Englalande þus cweðende.
Ic Agatho papa of Rome grete wel seo wurðfulle Æðelred Myrcene kyning ⁊ se ærcebiscop Theodorum of Cant'warbyrig.⁊ seo Myrcene biscop Saxulf seo ær wæs abbot.⁊ alle þa abbotes þa sindon on Engla lande Godes gretinge ⁊ minre bletsunge.Ic haue geheord seo kyninges Æðelredes geornunge ⁊ þes ærcebiscopes Theodorus. ⁊ þes biscopes Saxulfes. ⁊ þes abbotes Cuthbaldes.⁊ ic hit wille ꝥ hit on ælle wise beo. swa swa ge hit sprecon hauen.And ic be beode of Godes half ⁊ S. Petres. ⁊ ealra halgan.⁊ ealre hadode heafde. þet ne kyning ne biscop ne eorl. ne 'n'an man ne haue nan onsting. ne gafle ne geold ne feording ne nanes cinnes ðeudom ne nime man of ꝥ abbotrice of Medeshamstede.Ic beode æc ꝥ þe scýrbiscop ne seo swa dyrstlece ꝥ he ne hading ne haleging ne do on þis abbotrice buton seo abbot hit him bidde. ne biscopwite ne sinað ne nanes kinnes þing na haue þær nan onsting.⁊ ic wille ꝥ seo abbot beo gehealden for legat of Rome ofer eal ꝥ iglande.⁊ hwilc abbot þe beþ þær coren of þe munecan ꝥ he beo gebletsad of þan ærcebiscop of Cantwarbyrig.Ic wille ⁊ tyðe ꝥ whilc man swa haued behaten to faren to Rome, and he ne muge hit forðian. ouðer for untrumnisse. ouðer for lauerdes neode. ouðer for haueleste. ouðer for hwilces cinnes oðer neod he ne muge þær cumon. beo he of Engle lande ouðer of hwilc oðer igland beo he. cume to ꝥ mynstre on Medesham stede.⁊ haue ꝥ i'l'ce forgiuenesse of Criste ⁊ S. Peter.⁊ of þonne abbot ⁊ of þone muneca ꝥ he scolde hauen gif he to Rome fore.Nu bidde ic þe broðer Theodorus ꝥ þu lete bedon geond æl Engle lande þet seo sinað wurðe gegaderod.⁊ þis write wurðe ge redd ⁊ ge healdon.Al swa ic beode þe Saxulf biscop ꝥ swa swa þu hit geornest. ꝥ seo mynstre beo freo. swa ic forbeode þe ⁊ ealle þe biscopas þe æfter ðe cumon of Criste ⁊ of ealle his halgan ꝥ ge nan onsting ne hauen of ꝥ mynstre buton swa micel swa þone abbot wile.Nu wille ic hit segge mid worde ꝥ hwa swa halt þis write ⁊ þis bode. þa wurðe he efre wuniende mid God Ælmihti on heuenrice.⁊ hwa swa hit tobreceð. þa wurðe he amansumed ⁊ anidrod mid Iudas ⁊ mid ealle deofle on helle buton he cume to dedbote. Amen.
Ðas writ seonde seo papa Agatho ⁊ an hundred ⁊ fif ⁊ twenti biscopes bi Wilfrid ærcebiscop of Eoferwic to Engla lande.Þis wæs gedon æfter ure Drihtnes acennednesse ·dc· lxxx · þes kininges ·vi· gear Æðelredes.
Ða heot seo kining þone ærcebiscop Theodorus ꝥ he scolde setton ealle gewitene mot æt þone stede ꝥ man cleopeð Heatfelde.Ða hi wæron þær gegaderod. þa leot he rædon þa gewrite þe seo papa þider seonde.⁊ ealle hit getton ⁊ fulfeostnodon.
Ða seide se kyning, Ealle þa þing þe min broðer Peada. ⁊ min broðer Wulfere.⁊ mine swuster Kineburh ⁊ Kynesuith geafon ⁊ getton Sc̃e Peter ⁊ þone abbot þa wile ic ꝥ stande.⁊ ic wile on min dæi hit æcon for here sawle. ⁊ for minre sawle.Nu gife ic Sc̃e Peter to dæi into his minstre Medeshamstede þas landes.⁊ eal ꝥ þær to liggeð. þet is Bredune. Hrepingas. Ceden ac. Swines hæfed. Heanbyrig. Lodeshac. Scuffanhalch. Costes ford. Stret ford. Wættelleburne. Lufgeard. Æþelhuniglond. Barþanig.Ðas landes ic gife Sc̃e Peter eal swa freolice swa ic seolf hit ahte.⁊ swa ꝥ nan min æftergengles þær nan þing of ne nime.Gif hwa hit doð. þes papa curs of Rome ⁊ ealre biscope curs he habbe.⁊ here ealre þe her be gewitnesse.⁊ þis ic festnie mid Cristes tacne. +.Ic Theodorus ærcebiscop of Cantwarbyrig am witnesse of þas gewrite of Medeshamstede.⁊ ic festnie mid min gewrite.⁊ ic āmansumie ealle þā þǣr aniþing ofbreke.⁊ ic bletsie ealle þa þe hit healden. +.Ic Wilfrid ærceƀ of Æferwic ic eam witnesse of þas gewrite.⁊ ic gæte þæs ilce curs. +.Ic Saxulf þe wæs first abbot ⁊ nu eam biscop ic gife hi min curs ⁊ ealle min æftergengle þe þis tobreket.Ic Ostriðe Æðelredes cwen hit tyðe. Ic Adrianus legat hit iete.Ic Putta biscop of Rofecestre ic hit write.
Ic Waldhere biscop of Lundene hit festnie.Ic Cuðbald abbot hit geate swa þet hwa swa hit breket. ealre biscope cursunge ⁊ eal Cristene foces he hafe. Amen.
Hēr oþ īewde cometa se steorra.⁊ Wilfriþ biscop wæs ādrifen of his bisc̄ dōme from Ecg ferþe cyninge ·
Laud (E)
Hēr ātēowede cometa se steorra on Auguste.⁊ scān ·iii· mōnðas ǣlce morgen swilce sunne bēam.⁊ Wilferð biscop wæs ādrifen of his biscop dōme fram Ecferðe cininge.⁊ man ge hālgode ·ii· biscopas on his stal. Bosan tō Derum. ⁊ Eatan tō Beornicum.⁊ man ge hālgode Lindiswarum tō biscope Ēadhed. se wæs on Lindissi ǣrost biscopa.
On þissum gēare Centwine geflīemde Bret wealas oþ sǣ ·
Laud (E)
Hēr on ðissum gēare Centwine geflȳmde Britwalas oþ sǣ.
Year 684
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr on ðissum gēare sende Ecgferð here on Scottas. ⁊ Briht his ealdorman mid.⁊ earmlīce hī Godes cyrican hȳndan ⁊ bærndon.
Year 685
Parker (A)
Hēr Ceadwalla ongan æfter rīce winnan; Se Ceadwalla was Cōenbryhting.Cōenbryht Cading, Cadda Cūþaing, Cūþa Ceawlining, Ceawlin Cynrīcing, Cynrīc Cerdicing;⁊ Mūl was Ceadwallan brōþur, ⁊ þone mon eft on Cent forbærnde;⁊ þȳ ilcan gēare Ecgferþ cyning mon ofslōg;Se Ecgferþ was Ōswēoing, Ōswēo Æþelferþing, Æþelferþ Æþelrīcing, Æþelrīc Iding, Ida Eopping;⁊ Hloþhere þȳ ilcan gēare forþ fērde ·
Laud (E)
Hēr hǣt Ecgferð cining gehālgian Cūðberht tō biscope.⁊ Theodorus archieps hine gehālgode on Eoferwīc þām forman Ēastordæge tō biscope tō Hagustaldesham. for þām Trumbriht wæs ādōn of ðām biscopdōme.⁊ ðȳ ilcan gēare man ofslōh Ecgferð cining be norðan sǣ.⁊ mycelne here mid him on · xiiiᵒ · kł Iunii. Hē wæs ·xv· winter cining.⁊ Aldfrið his brōðor fēng æfter him tō rīce.⁊ hēr ongan Ceadwala winnan æfter rīce.⁊ þȳ ilcan gēare Loðere Cantwara cining forðfērde.⁊ man gehālgode Ioħs on Agust' tō biscope.⁊ hē þǣr wæs oððe Wilfriþ incōm.Syððan fēng Ioħes tō Ceastre biscopdōme. forðan Bosa biscop wæs forðfaren. þā wæs Wilferð his prēost syððan gehālgod Ceastre tō biscope.⁊ † fōr tō his mynstre on Derawuda.
Year 686 · two witnesses
Parker (A)
Old English
Hēr Ceadwalla ⁊ Mūl Cent ⁊ Wieht forhergedon ·
Laud (E)
Middle English
Her Ceadwala ⁊ Mul his broðor forhergodan Cent ⁊ Wiht. þæs Cædwala gef into sce Petres minstre Medeshamstede Hoge. ꝥ is in an igland Heabureahg hatte. þa wæs abbot on þære minstre Egbalth wæs gehaten. heo wæs se þridde abbot æfter Saxulfe. þa wæs Theodorus ærceƀ on Cent.
Year 687
Parker (A)
Hēr Mūl wearþ on Cent forbærned, ⁊ ōþre ·xii· men mid him, ⁊ þȳ gēare Ceadwalla eft Cent forhergeada ·
Laud (E)
Hēr Mūl wærð on Cent bærned.⁊ ōðre ·xii· men mid him.⁊ þȳ gēara Ceadwala eft forhergode Cent.
Year 688
Parker (A)
Hēr Ine fēng tō Wesseaxna rīce, [and hē getimbrade ꝥ menster æt Glæstinga byrig.] ⁊ hēold ·xxxvii· wiñt.⁊ þȳ ilcan gēare Ceadwalla fōr tō Rōme, ⁊ fulwihte onfēng from þām pāpan, ⁊ se pāpa hine heht Petrus.⁊ ymb ·vii· niht hē forþ fērde.Þonne was se Ine Cēnrēding, Cēnrēd Cēolwalding, Cēolwald was Cynegilses brōþur, ⁊ þā wǣron Cūþwines suna Ceaulininges, Ceaulin Cynrīcing, Cynrīc Cerdicing:
Laud (E)
Hēr fōr Ceadwala cining tō Rōme.⁊ onfēng fulluht æt Sergium þām pāpan.⁊ hē him s'c'ōp Petrum tō name.⁊ hē syððan ymbe ·vii· niht forðfērde on ·xii· kł Mai under Crīstes clāðum.⁊ hē wæs gebyrged innan Sce Petres cyrican.⁊ Ine fēng tō rīce on WæstSæxna æfter him. se rīxade ·xxvii· wintra. ⁊ syððan gewāt tō Rōme.⁊ þǣr wunode oþ his ende dæg.
Hēr Daniel ge sæt on Wintan cæstre.⁊ Un [ferð] fēng tō ƀ dōme. ⁊ steorran fōran swȳðe scotienda.⁊ Wilferð sēo iunga se wæs ƀ on Eoferwīc forðfērde on ·iii· kł Mai. se wæs ·xxx· wintra biscop.