Her on þison geare wæs se cyng Henrig to Natiuited on Westmynstre. ⁊ þær his hired heold.⁊ uppon þære tide Rotbert de Bælesme mid unsehte fram þam cynge út of þison lande into Normandige fór.
Ða her æfter on foran længtene wæs se cyng æt Norðhamtune.⁊ se eorl Rotbert his broðer of Normandig þyder to him com.⁊ forþam se cyng him nolde agifan ꝥ þe he on Normandige uppon him genumen hæfde. hi mid unsehte to hwurfon.⁊ se eorl ferde ofer sé sona eft ongean.
On þære forman længten wucan on þone Frige dæg ·i· xiiii k Mr' on æfen ætywde án ungewunelic steorra.⁊ lange stunde þær æfter wæs ælce æfen ge sewen hwile scinende.Se steorra ætywde innon ꝥ suð west. he wæs litel ge þuht. and deorc. ac se leoma þe him fram stod wæs swiðe beorht.⁊ swilce ormæte beam ge þuht norð east scinende.⁊ sumne æfen wæs ge sæwen swilce se beam ongean weardes wið þes steorran ward fyrcliende wære.Ge hwylce sædon ꝥ hig ma on þison timon un cuðra steorra ge sawon. ac we hit openlicor ne awriton. forþam þe we hit sylfe ne sawon.On þa niht þe on morgen wæs Cena Dñi. ꝥ is se þunres dæg toforan Eastran. wæron ge sewen twegen monan on þære heofonan toforan þam dæge oðer be eastan.⁊ se oðer be westan begen fulle.⁊ þæs ylcan dæges wæs se mona xiiii.
To Eastran wæs se cyng æt Baðan.⁊ to Pentecosten æt Searbyrig. forþam þe he nolde on his fundunge ofer sæ hired healdan.Ðær æfter to foran' August ferde se cyng ofer sæ into Normandig.⁊ ealle mæst þe þær on lande wæron him on his willan to ge bugon. wiðuton Rotbert de Bælesme. ⁊ þam eorle of Moretoin.⁊ feawa oðre of þam heafod mannan þe mid þam eorle of Normandige þe gyt heoldan.⁊ forþan se cyng syððan mid fyrde for.⁊ be sæt þæs eorles ænne castel of Moretoin Tenercebrai hatte.On mang þam þe se cyng þone castel besæt. com se eorl Rotbert of Normandig on sce Michaeles mæsse æfen uppon þone cyng mid his fyrde.⁊ mid him Rotbert de Bælesme. ⁊ Willelm eorl of Moretoin.⁊ ealle þa þe mid heom woldan.Ac seo streongðe ⁊ se sige wearð þæs cynges.Ðær wearð se eorl of Normandig ge fangen. ⁊ se eorl of Moretoin. ⁊ Rotbert de Stutteuile.⁊ to Engla lande syððan ge sende. ⁊ on hæftneðe ge brohte.Rotbert de Bælesme þær wearð aflymed. ⁊ Willelm Crispin ge læht. ⁊ manige forð mid.Eadgar æþeling þe litle ær fram þam cynge to þam eorle wæs ge faren þær wæs eac gefangen. þone lét se cyng syððan sacleas faran.Syððan ge eode se cyng eall ꝥ on Normandige wæs.⁊ hit on his willan ⁊ geweald ge sette.
Ðises geares eac wæron swiðe hefige ⁊ sinlice gewinn betwux þam Casere of Sex'l'ande ⁊ his sunu.⁊ on mang þam ge winnan se fæder forð ferde.⁊ se sunu feng to þam rice.
Year 1107
Not in Parker (A).
Laud (E)
On þisum geare to Xpes mæssan wæs se cyng Henri on Normandig.⁊ ꝥ land on his ge weald dihte. ⁊ sette.⁊ þær æfter to længtene hider to lande com.⁊ to Eastran his hired on Windles oran heold.⁊ to Pentecosten on West minstre.⁊ syððan eft to Augustes anginne on West mynstre wæs.⁊ þær þa biscop ricen ⁊ abbod ricen geaf.⁊ sette. þe on Engle lande oððe on Normandige buton ealdre ⁊ hyrde [wæron].Ðera wæron swa fela swa nan man næs þe ge mynde ꝥ æfre ær swa fela to gædere gyfene wæron.
⁊ æt þes ylcan | syðe. on mang þa oððre þe abbrices under fengon.Ernulf þe ær wæs prior on Cantwar byrig feng to þam abbrice on Burh.Ðis wæs rihtlice ymbe ·vii· gear þæs þe se cyng Henri cynedomes onfeng.⁊ wæs ꝥ an and fowertigeðe gear þæs þe Francan þyses landes weoldan.Manege sædon þet hi on þam monan þyses geares mistlice tacna ge sawon.⁊ ongean cynde his leoman wexende ⁊ waniende.
Ðises geares forð ferdon. Mauricius biscop on Lunden.⁊ Rotbert abb on sce Eadmundes byrig. ⁊ Ricard abb on Elig.Ðises geares eac forð ferde se cyng Eadgar on Scotlande idus Ianr.⁊ feng Alexander his broðer to þam rice swa se cyng Henri him ge uðe.
Year 1108
Not in Parker (A).
Laud (E)
Her on þisum geare wes se cyng Henri to Natiuiteð on West mynstre. ⁊ to Eastron on Winceastre.⁊ to Pentecosten eft on West mynstre.⁊ þær æfter toforan Aug' he ferde in to Normandig.
⁊ se cyng of France Philippus forðferde N °. Aug'.⁊ feng his sunu Loðewis to þam rice.⁊ wurdon syððon manege ge winn betwux þam cynge of France ⁊ þam of Engle lande. þa hwile þe he on Normandig wunode.
On þisum geare eac forð ferde se arceb Girard of Eoferwic toforan Pentecosten.⁊ wearð syððan Thomas þær to ge sett.
Year 1109
Not in Parker (A).
Laud (E)
Her on þison geare wæs se cyng Henri to Xp̄es mæssan ⁊ to Eastron on Normandig.⁊ to foran Pentecosten hider to lande com.⁊ his hired on Westmynstre heold.Ðær wurdon þa forewearda full worhte.⁊ þa aðas ge sworene his dohter þam Casere to gifene.
Ðises geares ge wurdon swiðe fela þunra. ⁊ þa swiðe ægeslice.And se arceb Ansealm of Cantwara byrig forð ferde on þam dæge ·xi· k Apr̃.⁊ wæs se forma Easter dæg on Letania maior.
Year 1110
Not in Parker (A).
Laud (E)
On þisum geare heold se cyng Henri his hired to Xp̄es mæssan æt West mynstre.⁊ to Eastron he wæs æt Mærle beorge.⁊ to Pentecosten forman siþe his hired on þam niwan Windlesoran heold.
Ðises geares sende se cyng to foran lengtene his dohter mid mænig fealdan madman ofer sæ. ⁊ hi þam Casere forgeaf.On þære fiftan nihte on Maies monðe. ætywde se mona on æfen beorhte scinende.⁊ syððan litlan ⁊ litlan his leoht wanode. swa ꝥ he sona nihtes to þam swiðe mid ealle acwanc. ꝥ naþer ne leoht ne trændel ne nan þing mid ealle of him wæs ge sæwen.⁊ swa þurh wunode fullneah oð dæg.⁊ syðþan full ⁊ beorhte scinende ætywde. he wæs þæs ylcan dæges feowertyne nihta eald. ealle þa niht wæs seo lyft swiðe clene.⁊ þa steorran ofer eall þa heofon swiðe beorhte scinende.⁊ tr'e' ow wæstmas wurdon þære nihte þurh forste swiðe for numene.Ðær æfter on Iunies monðe ætywde an steorra norðan eastan.⁊ his leoma stod to foran him on þet suðwest.⁊ þus manega niht wæs ge sæwen.⁊ furðor nihtes syððan he ufor astah. he wæs ge sewen on bæc on ꝥ norð west gangende.
Ðises geares wurdon be lænde Philippus de Brause. ⁊ Willelm Mallet. ⁊ Willelm Bainart.
Eac þises geares forð ferde Elias eorl. þe þa Mannie of þam cynge Heanri ge heold. ⁊ on cweow.⁊ æfter his forsiðe feng to se eorl 'of' Angeow.⁊ hi togeanes þam cynge heold.
Ðis wæs swiðe ge deorfsum gear her on lande þurh gyld þe se cyng nam for his dohter gyfte.⁊ þurh un ge wædera. for hwan eorð westmas wurdon swiðe amyrde.⁊ treow westmas ofer eall þis land for neah eall for wurdon.
Ðises geares me began ærost to weorcenne on þam niwan mynstre on Ceortes æge.
Year 1111
Not in Parker (A).
Laud (E)
On þison geare ne bær se kyng Henri his coronan to Xþes mæssan. ne to Eastron. ne to Pentecosten.⁊ innan August he ferde ofer sæ into Normandig. for un sehte þe wið him hæfdon sume be þam gemæran of France.⁊ swiðost for þam eorle of Angeow þe þa Mannie togeanes him heold. and he þyder ofer com. manega un ráda ⁊ bærnetta ⁊ hergunga hi heom betweonan ge dydan.
On þison geare forð ferde se eorl Rotbert of Flandran.⁊ feng his sunu Baldewine þærto.
Ðises geares wæs swiðe lang winter. ⁊ hefig tyme. ⁊ strang.⁊ þurh ꝥ eorð wæstmas wurdon swiðe amyrde.⁊ ge weard se mæsta orf cwealm þe ænig mann mihte ge munan.
Year 1112
Not in Parker (A).
Laud (E)
Eall þis gear wunode se cyng Henri on Normandig for þære un sehte þe he hæfde wið France.⁊ wið þone eorl of Angeow þe þa Mannie to geanes him heold.⁊ on mang þam þe he þær wæs. he be lænde þone eorl of Eureus. ⁊ Willelm Crispin. ⁊ ut of Normandi adraf.⁊ Philippe de Braus his land ageaf. þe ær wæs be lænd.⁊ Rotbert de Bælesme he let niman ⁊ on prisune dón.
Ðis wæs swiðe god gear ⁊ swiðe wistfull on wudan ⁊ on feldan. ac hit wæs swiðe hefig tyme ⁊ sorhfull þurh ormætne man cwealm.
Year 1113
Not in Parker (A).
Laud (E)
Her on þison gear wæs se cyng Henri to Natiuiteð ⁊ to Eastron. ⁊ to Pentecosten on Normandig.⁊ þær æfter to sumeran he sænde hider to lande Rotbert de Bælesme into þam castele to Wærham.⁊ him sylf sona þær æfter hider to lande com.
Year 1114
Not in Parker (A).
Laud (E)
On þison geare heold se cyng Henri his hyred to Natiuiteð on Windlesoran.⁊ þæs geares syððan hé né heold hired nan oftar.
And to middan sumeran he ferde mid fyrde in to Wealon.⁊ þa Wyliscean coman ⁊ wið þone cyng griðedon.⁊ he lêt þær inne castelas weorcean.⁊ þær æfter innan Septemƀ he for ofer sæ into Normandig.
Ðises geares on æfteward Mai wæs ge sewen an selcuð steorra mid langan leoman manege niht scinende.Eac on þis ylcan geare wæs swa mycel ebba æghwær anes dæges swa nan man æror ne ge munde.⁊ swa ꝥ man ferde ridende ⁊ gangende ofer Tæmese be eastan þære brigge on Lunden.Þises geares wæron swiðe mycele windas on Octobr monðe. ac he wæs or mæte mycel on þa niht Octaƀ sci Martini.⁊ ꝥ gehwær on wudan ⁊ on tunan ge cydde.
Eac on þisum geare se cyng geaf þet arceƀrice on Cantwara byrig Raulfe. se wæs æror biscop on Hrofe ceastre.And se arceƀ on Eoferwic Thomas forð ferde.⁊ feng Turstein þærto. se wæs æror þæs cynges capelein.
On þæs ylcan tyme feorde se cyng toweard þone sæ ⁊ ofer wolde. ac wæder him lætte. þa hwile þa sende he his writ æfter þone abb Ernulf of Burh.⁊ be bead him ꝥ he efeostlice scolde to him cuman. forþi ꝥ he wolde sprecon mid him dærne sprece. Ða he to him com. þa neodde he him to þam biscoprice of Hrofeceastre.⁊ þa arcbiscopes ⁊ biscopes ⁊ ꝥ dugeð ꝥ wæs on Engla lande forð mid se cyng.⁊ he lange wið stód. ac hit ne for heol naht.⁊ se cyng þa bebead þone arcb ꝥ he sceolde him læden to Cantwara byrig ⁊ blætson him to b wolde he nolde he? þis wæs don on þære tuna þa man cleopað Burne. ꝥ wæs þes dæges ·xvii· k Octobr. Ða þe munecas of Burch hit herdon sægen. þa wæron hi swa sari swa hi næfre ær ne wæron. forþi ꝥ he wæs swiðe god ⁊ softe man.⁊ dyde mycel to gode wiðinnan ⁊ wiðutan. þa hwile þe he þær wunode.God ælmihtig wunie æfre mid him.
Ða sona þær æfter þa geaf se cyng þone abb rice an munec of Sæis Iohan wæs gehaten. þurh þæs arceb gearnunge of Cantwarbyrig.⁊ sona þær æfter sende se cyng him ⁊ se arceb of Cantwarbyrig to Rome 'æfter þes ærceb pallium'.⁊ an 'munec' mid him Warner is gehaten.⁊ þone ærce diæcne Iohan þes arceb neafe. ⁊ hi þær well spæddon.Ðis wæs don þes dæges ·xi· k Octobr, on þone tuna þe man cleopað Rugenore.⁊ þes ylces dæges eode se cyng on scipa on Portes muðe.
Year 1115
Not in Parker (A).
Laud (E)
Her wæs se cyng Henri to Natiuited on Normandig.⁊ on mang þam þe he þær wæs. he dyde ꝥ ealle þa heafod mæn on Normandig dydon man ræden ⁊ hold aðas his sunu Willelme þe he be his cwene hæfde.⁊ æfter þan syððan innon Iulies monðe hider into lande com.
Ðises geares wæs swa strang winter mid snawe ⁊ mid forste. swa nan man þe þa lifode ær þan nan strengre ne gemunde.⁊ wearð þurh ꝥ un gemæte orf cwealm.
On þison geare sænde se papa Paschalis Raulfe ærceb on Cantwarabyrig pallium hider to lande.⁊ he his onfeng mid mycelan wurðscipe æt his arce stole on Cantwara byrig.Hine brohte Ansealm abb of Rome se wæs nefa Ansealmes ærceb.⁊ se abb Iohan of Burh.
Year 1116
Not in Parker (A).
Laud (E)
On þison geare wæs se cyng Henri to Natiuited æt sce Albane.⁊ þær lét ꝥ mynster halgian. ⁊ to Eastron on Wudiham.⁊ Wes eac þyses geares swiðe hefig tyme winter ⁊ strang ⁊ lang. wið orf ⁊ wið ealle þing.And se cyng æfter Eastron sona ferde ofer sæ into Normandig.⁊ wurdon manega unráda ⁊ ræfunga.⁊ castelas genumene betwux France ⁊ Normandig.Mæst þis unsehte wæs forþan þe se cyng Henri fylste his nefan þam eorle Tædbalde de Blais. þe þa wyrre hæfde togeanes his hlaforde þam cynge of France Loðewis.
Ðis wæs swiðe geswincfull gear ⁊ byrstfull on eorð wæstman. þurh þa ormæte reinas þe coman sona onforan August.⁊ swiðe gedrehton ⁊ geswencton þe gyt þe com Candel mæssan.Eac þis gear wæs swa gæsne on mæstene. swa ꝥ on eallon þison lande. ne eac on Wealon ne ge hyrde me of nanan segcean.Ðis land ⁊ þas leodon wurdon eac þyses geares oftrædlice sare ge swencte. þurh þa gyld' þe se cyng nam. ægðer ge binnan burgan ⁊ butan.
On þisum ylcan geare bærnde eall ꝥ mynstre of Burh.⁊ eallæ þa husas butan se Captel hus ⁊ se Slæpperne.⁊ þær to eac bærnde eall þa mæste dæl of þa tuna.Eall þis belamp on an Frig dæg. ꝥ wæs ·ii· No Aug't.
Year 1117
Not in Parker (A).
Laud (E)
Eall þis gear wunode se cyng Henri on Normandig. for þes cynges unsehte of France ⁊ his oðra nehhebura.⁊ þa to ðan sumeran com se cyng of France ⁊ se eorl of Flandra mid him mid fyrde into Normandig.⁊ ane niht þær inne wunedon.⁊ on morgen butan ge feohte on gean ferden.⁊ Normandig wearð swiðe gedreht. ægðer ge þurh gyld. ge þurh fyrde þe se cing Henri þær ongean gaderode.Eac þeos þeode þurh þis ylce þurh manigfealde gyld. wearð strange ge swenct.
Ðises geares eac on þære nihte kl Decemb wurdon ormætlica wædera mid þunre. ⁊ lihtinge. ⁊ reine. ⁊ hagole.And on þære nihte · iiio · idus Dec̃ wearð se mona lange nihtes swylce he eall blodig wære. ⁊ syððan aðistrode.Eac on þære nihte ·xvii· k Ianr wæs seo heofon swyðe read ge sewen. swylce hit bryne wære.And on Octab sci Johis Eugłæ wæs seo mycele eorð byfung on Lumbardige. for hwan manega mynstras ⁊ turas. ⁊ huses ge feollon.⁊ mycelne hearm on mannan ge dydon.Ðis wæs swyðe byrstful gear on corne. þurh þa renas þe forneh ealles geares ne ge swicon.
And se abb Gilebert of West mynstre forð ferde ·viii· idus Dec̃.And Farits abb of Abbandune ·vii· k Martii. And on þisum ylcan geare . . . . . . .
Year 1118
Not in Parker (A).
Laud (E)
Her eall þis gear wunode se cyng Henri on Normandig. for þes cynges wyrre of France. ⁊ þæs eorles of Angeow. ⁊ þæs eorles of Flandran.⁊ se eorl of Flandra wearð innan Normandig ge wundod.⁊ swa ge wundod in to Flandran for.Ðurh þisra un sehte wearð se cyng swyðe ge dreht.⁊ mycel for leas. ægðer ge on feoh ⁊ eac on lande. ⁊ mæst hine dryfdon his agene mæn þe him ge lome fram bugon. ⁊ swicon. ⁊ to his feondan cyrdon. ⁊ heom to þæs cynges hearme ⁊ swicdome heora castelas ageafon.Eall þis strange gebohte Engla land. þurh þa mænig fealdlice gyld þe ealles þises geares ne geswicon.
On þison geare on þære wucon Theophanie wæs anes æfenes swyðe mycel lihtinge. ⁊ un gemetlice slæge þær æfter.
And seo cwén Mahald forð ferde on West mynstre þæs dæges kl Mai. ⁊ þær wæs bebyrged.And se eorl Rotbert of Mellent þises geares eac forð ferde.
Eac on þison geare to sce Thomas mæsse. wæs swa swiðe ungemetlice mycel wind. ꝥ nan man þe þa lifode nænne maran ne gemunde. ⁊ ꝥ wæs æghwer ge seone. ægðer ge on husan. ⁊ eac on treowan.
Ðises geares eac forð ferde se papa Paschalis. ⁊ feng Iohan of Gaitan to þam papdóme. þam wæs oðer nama Gelasius.