Hēr on ðisum gēare forðfērde Ælfgiue Ymma Ēadwardes cynges mōdor ⁊ Hardacnutes cynges.⁊ on þām sylfan gēare gerǣdde se cyng ⁊ his witan ꝥ mann sceolde forðian ūt tō Sandwīc scipu.⁊ setton Raulf eorl ⁊ Oddan eorl tō hēafodmannum þǣr tō.Ðā ge wende Godwine eorl ūt fram Brycge mid his scypum tō Yseran. and lēt ūt āne dæge ǣr midsumeres mæsse ǣfene ꝥ hē cōm tō Næsse. þe is besūðan Rumenēa.Þā cōm hit tō witenne þām eorlum ūt tō Sandwīc.⁊ hī þā ge wendon ūt æfter þām ōðrum scipum.⁊ bēad man land fyrde ūt ongēan þā scipu.Þā amang þison þā wearð Godwine eorl ge warnod.⁊ ge wende him þā intō Pefenesēa.⁊ wearð ꝥ wæder swīðe strang. ꝥ þā eorlas ne mihton ge witan hwet Godwine eorl ge faren hæfde.⁊ ge wende þā Godwine eorl ūt agēan ꝥ hē cōm eft tō Brycge.⁊ ðā ōðra scipu ge wenden heom eft ongēan tō Sandwīc.⁊ ge rǣdde man þā ꝥ þā scipu ge wendan eft ongēan tō Lundene.⁊ sceolde man setton ōðre eorlas ⁊ ōðre hasæton tō þām scipum. ðā lengde hit man swā lange ꝥ sēo scipfyrd eall belāf.⁊ ge wendon ealle heom hām.Ðā ge āxode Godwine eorl þet.⁊ tēah þā up his segl ⁊ his lið.⁊ ge wendon heom þā west on ān tō Wiht. ⁊ ēodon þǣr up.⁊ hergodon swā lange þǣr ꝥ ꝥ folc geald heom swā mycel swā hī heom on legden.⁊ ge wendon heom þā west weard oð þet hī cōmon tō Portlande.⁊ ēodon þǣr up ⁊ dydon tō hearme swā hwet swā hī dōn mihton.
Þā wes Harold ge wend ūt of Ȳrlande mid nigon scipon.⁊ cōm þā up æt Port locan.⁊ wes þǣr mycel folc gegaderod ongēan. ac hē ne wandode nā him metes tō tylienne. ēode up.⁊ ofslōh þǣr mycelne ende þes folces. ⁊ nam him on orfe. ⁊ on mannum.⁊ on ǣhtum. swā him gewearð.⁊ gewende him þā ēast weard tō his feder.⁊ gewendon heom þā bēgen ēast weard ꝥ hī cōmon tō Wiht.⁊ nāmon þǣr ꝥ him ǣr wið æftan wæs.⁊ ge wendon heom þā þanon tō Pefenesēa.⁊ begeat forð mid him swā fela scipu. swā þǣr fēra wǣron.⁊ swā forð ꝥ hē cōm tō Næsse.⁊ begeat ealle þā scipu. þe wǣron on Rumenēa.⁊ on Hȳþe ⁊ on Folces stāne.⁊ gewendon þā ēast tō Dofran. ⁊ ēodon þǣr up. ⁊ nāmon him þǣr scipu.⁊ gīslas. swā fela swā hī woldon. ⁊ fērdon swā tō Sandwīc. ⁊ dydon hand ꝥ sylfa.⁊ heom man geaf ǣghwēr gīslas.⁊ metsunga. þǣr þǣr hī gyrndon.⁊ ge wendon heom þā tō Norð mūðan. ⁊ swā tō Lundene weard.⁊ sume þā scipu gewendon binnon Scēpīge. ⁊ dydon þǣr mycelne hearm.⁊ ge wendon heom tō Middeltūne þæs cynges. ⁊ forbearndon ꝥ eall.⁊ wǣron heom tō Lundene weard æfter þām eorlan.Ðā hī tō Lundene cōmon. þā læg se cyng ⁊ þā eorlas ealle þǣr ongēan mid ·L· scipum.Þā sendon þā eorlas tō þām cynge.⁊ gerndon tō him ꝥ hī mōston bēon wurðe ǣlc þǣra þinga þe heom mid unrihte of genumen wæs.Ðā wiðlæg se cyng sume hwīle þēah. swā lange oð þet folc þe mid þām eorle wes. wearð swīðe āstyred ongēan þone cyng.⁊ ongēan his folc. swā ꝥ se eorl sylf earfoðlīce ge stylde ꝥ folc. þā fērde Stigand biscop tō mid Godes fultume.⁊ þā wīse menn ǣgðær ge binnan burh ge būton.⁊ ge rǣddon ꝥ man tremede gīslas on ǣgðer healfe. ⁊ man swā dyde.Ðā ge āxode Rotberd arcb ⁊ þā Frencisce menn ꝥ. ge nāmon heora hors.⁊ ge wendon sume west tō Pentecostes castele. sume norð tō Rodbertes castele.⁊ Rodberd arcb ⁊ Vlf b ge wendon ūt æt Ǣst geate. ⁊ heora gefēran. ⁊ ofslōgon.⁊ elles āmyrdon manige iunge men.⁊ ge wendon heom on ān tō Ealdulfes næse.⁊ wearð him þǣr on anon un wrǣste scipe.⁊ fērde him on ān ofer sǣ.⁊ forlēt his pallium ⁊ Xp̄endom ealne hēr on lande. swā swā hit God wolde. þā hē ǣr begeat þone wurðscipe swā swā hit God nolde.Ðā cwæð mann mycel ge mōt wið ūtan Lundene.⁊ ealle þā eorlas ⁊ þā betstan menn þe wǣron on þison lande wǣron on þām ge mōte. þǣr bær Godwine eorl up his māl.⁊ be tealde hine þǣr wið Ēadward cyng his hlāford ⁊ wið ealle land lēodan. þet hē wæs unscyldig þæs þe him ge led wæs. ⁊ on Harold his sunu. ⁊ ealle his bearn.⁊ se cyng forgeaf þām eorle ⁊ his bearnum his fulne frēondscype ⁊ fulne eorldōm ⁊ eall þet hē ǣr āhte.⁊ eallon þām mannon þe him mide wǣron.⁊ se cyng geaf þǣre hlǣfdian eall ꝥ hēo ǣr āhte.⁊ cweð man ūtlaga Rotberd arcb fullīce, ⁊ ealle þā Frencisce menn. forðan þe hī macodon mǣst þet unseht betwēonan Godwine eorle ⁊ þām cynge.⁊ Stigand b fēng tō þām arcbrīce on Cantwara byrig.⁊ On þis ilcan tyme forlet Arnwi abb of Burh abbot rice. be his halre life.⁊ geaf hit Leofric munec be þes cynges leafe ⁊ b [e] þære munece.⁊ se abbot Arnwi lifode syððon ·viii· wintre.⁊ se abbot Leofri [c go] dede þa ꝥ mynstre swa ꝥ man hit cleopede þa Gildene búrh. þa wæx hit swi [ðe] on land ⁊ on gold ⁊ on seolfer.
Year 1053
Parker (A)
Hēr Goduuine eorl forðfērde.
Laud (E)
Hēr on þisum gēare forðfērde Godwine eorl on xvii k Mai.⁊ hē is be byrged on Winceastre. on Ealdamynstre.⁊ fēng Harold eorl his sunu tō ðām eorldōme.⁊ tō eallum þām þe his fæder āhte.⁊ fēng Ælfgār eorl tō ðām eorldōm þe Harol [d] ǣr āhte.
Year 1054
Not in Parker (A).
Laud (E)
Bellum apud mare mortuum.Hēr on þisum gēare forðfērde Leo se hālga pāpa on Rōme.⁊ on þisum gēare wæs swā mycel orf cwealm. swā man ne gemunde fela wintrum ǣr.⁊ Uictor wæs gecoren tō pāpan.
Year 1055
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr on þisum gēare forðfērde Siward eorl.⁊ þā bēad man ealre witena ge mōt ·vii· nihton ǣr mid lenctene.⁊ ūtlagode mann Ælfgār eorl. forðon him man wearp on. ꝥ hē wæs þes cynges swica. ⁊ ealra land lēoda.⁊ hē þæs geanwyrde wes ætforan eallum þām mannum þe þǣr gegaderode wǣron. þēah him ꝥ word ofscute his unnþances.
⁊ se cyng geaf þone eorldōm Tostige Godwines sunu eorles. ðe Siward eorl ǣr āhte.⁊ Ælfgār eorl ge sōhte Griffines ge heald on Norð Wealan.⁊ on þisum gēare Griffin ⁊ Ælfgār forbærndon sce Æðelbryhtes mynster. ⁊ ealle þā burh Hereford.
Year 1056
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hic Henricus Romanorum imperator obiit. cui successit filius eius Henricus.
Year 1057
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr on þisum gēare cōm Ǣdward æðeling Ēadmundes sunu cynges hider tō lande. ⁊ sōna þæs gefōr.⁊ his lic is bebyrged innon sc̃s Paulus mynstre on Lundene. ⁊ Victor pāpa forðfērde.⁊ wæs Stephanus gecoren tō pāpan. se wæs abbot on Monte Cassino. ⁊ Lēofrīc eorl forðfērde.⁊ fēng Ælfgār his sunu tō þām eorldōme þe se fæder ǣr hæfde.
Year 1058
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr on þisum gēare forðfērde Stephanus pāpa.⁊ wæs Benedictus ge hālgod tō pāpan. se ylca sænde Stigande arcb pallium hider tō lande.⁊ on þisum gēare forðfērde Hēaca ƀ on Sūð Seaxan.⁊ Stigand arcebiscop hādode Ægelrīc munuc æt Xp̄es cyrcean tō ƀ tō Sūð Seaxum.⁊ Siwar'd' abbot tō biscop tō Hrofeceastre.
Year 1059
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr on þisum gēare wæs Nicolaus tō pāpan gecoren. se wæs biscop æt Florentie þǣre burh.⁊ wæs Benedictus ūt ādrifen se wæs ǣr pāpa.
Year 1060
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hic Henricus rex Francorum obiit. cui successit Phylippus filius eius.On þissum gēare forðfērde Kynsige arcƀ on Eoforwīc on ·xi· kl Ianr̄.⁊ fēng Ealdrēd ƀ þǣr tō.⁊ Walter fēng tō þām ƀ rīce on Hereforda.
Year 1061
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr on þisum gēare forðfērde Duduc ƀ on Sumersǣton. ⁊ fēng Gisa tō.And on þām ilcan gēare forðfērde Godwine ƀ æt sce Martine on ·vii· Idus Mr̄.And on þām sylfan gēare forðfērde Wulfrīc abb æt sce Augustine innon þǣre Ēaster wucan on ·xiiii· k Mai.Ðā cōm þām cynge word ꝥ se abb Wulfrīc forð ge faren wæs. þā ge cēas hē Æðelsige munuc þǣr tō of Ealdon mynstre. folgode þā Stigande arcb.⁊ wearð ge hālgod tō abb æt Windles ōran. on sces Augustinus mæsse dæg.
Year 1062
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hoc anno subiuguta est Cynomannia comiti Normanniæ Willelmo.
Year 1063
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr fōr Harold eorl ⁊ his brōðor Tostig eorl. ǣgðer ge mid land fyrde ge mid scip here intō Brytlande. ⁊ þet land geeodon.⁊ ꝥ folc heom gīslodon ⁊ tō bugon.⁊ fōron syððan tō ⁊ ofslōgon heora cyng Griffin. ⁊ brōhton Harolde his hēafod.⁊ hē sette ōþerne cyng þǣr tō.
Year 1064
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr on þisum gēare fōron Norð hymbra tō gædere.⁊ ūt lagodon heora eorl Tostig.⁊ ofslōgon his hīredmenn ealle þā hī mihton tō cuman ǣgðer ge Englisce ge Dænisce.⁊ nāmon ealle his wēpna on Eoferwīc. ⁊ gol ⁊ seolfor.⁊ ealle his sceattas þe hī mihton āhwār þǣr ge āxian.⁊ senden æfter Morkēre Ælfgāres sune eorles.⁊ gecuron hine heom tō eorle.⁊ hē fōr sūð mid eallre þǣre scīre. ⁊ mid Snotinghām scīre. ⁊ Deorbi scīre.⁊ Lincolna scīre. oð hē cōm tō Hamtūne.⁊ his brōðor Ēadwine him cōm tō gēanes mid þām mannum þe on his eorldōme wǣron.⁊ ēac fela Bryttas cōmon mid him.Ðǣr cōm Harold eorl heom tō gēanes.⁊ hī lægdon ǣrende on hine tō þām cynge Ēadwarde.⁊ ēac ǣrendracan mid him sendon.⁊ bǣdon ꝥ hī mōston habban Morkēre heom [tō] eorle.⁊ se cyng þæs ge ūðe.⁊ sende eft Harolde heom [tō] tō Hamtūne. on sce Simones ⁊ Iudan mæsse ǣfen. ⁊ kȳdde heom ꝥ ilce.⁊ heom þet on hand sealdon.⁊ hē nīwade þǣr Cnutes lage.⁊ þā norðerne men dydan mycelne hearme ābūtan Hamtūne. þā hwīle þe hē fōr on heora ǣrende. ǣgðer ꝥ hī ofslōgon men. ⁊ bærndon hūs and cornn.⁊ nāmon eall þet orf þe hī mihton tō cuman. ꝥ wæs fela þūsend, ⁊ fela hund manna hī nāmon.⁊ lǣddon norð mid heom. swā þet sēo scȳre ⁊ þā ōðra scȳre þe þǣr nēh sindon. wurdon fela wintra þe wyrsan.⁊ Tostig eorl. and his wīf ⁊ ealle þā þe woldon ꝥ hē wolde. fōron sūð ofer sǣ mid him tō Baldewine eorle.
Year 1066 · two witnesses
Parker (A)
Old English
Hēr forðfērde Ēaduuard king.⁊ Harold eorl fēng tō ðām rīce. ⁊ hēold hit ·xl· wucena. ⁊ ǣnne dæg.⁊ hēr cōm Willelm ⁊ gewann Ængla land.⁊ hēr on ðison gēare barn Xp̄es cyrc̃.⁊ hēr atīwede cométa xiiii kł MAI.
Laud (E)
On þissum gēare man hālgode þet mynster æt West mynster on Cilda mæsse dæg.⁊ se cyng Ēadward forðfērde on twelfta mæsse ǣfen.⁊ hine mann be byrgede on twelftan mæsse dæg. innan þǣre nīwan hālgodre circean on Westmynstre.⁊ Harold eorl fēng tō Engla landes cyne rīce. swā swā se cyng hit him ge ūðe.⁊ ēac men hine þǣr tō gecuron.⁊ wæs geblētsod tō cynge on twelftan mæsse dæg.⁊ þȳ ilcan gēare þe hē cyng wæs. hē fōr ūt mid sciphere tō gēanes Willelme.⁊ þā hwīle cōm Tostig eorl intō Humbran mid ·lx· scipum.Ēadwine eorl cōm [mid] land fyrde. ⁊ drāf hine ūt.⁊ þā butse carlas hine for sōcan.⁊ hē fōr tō Scotlande mid ·xii· snaccum.⁊ hine ge mētte Harold se Norrena cyng mid ·ccc· scipum. ⁊ Tostig him tō bēah.⁊ hī bǣgen fōran intō Humbran. oð þet hī cōman tō Eoferwīc.⁊ heom wið feaht Morkēre eorl. ⁊ Ēadwine eorl.⁊ se Norrena cyng āhte siges ge weald.⁊ man cȳdde Harolde cyng hū hit wæs þǣr gedōn ⁊ geworden.⁊ hē cōm mid mycclum here Engliscra manna.⁊ ge mētte hine æt Stængfordes brycge. ⁊ hine ofslōh. ⁊ þone eorl Tostig.⁊ eallne þone here āhtlīce ofercōm.⁊ þā hwīle cōm Willelm eorl upp æt Hēstingan on sce Michaeles mæsse dæg.⁊ Harold cōm norðan ⁊ him wið feaht ēar þan þe his here cōme eall. ⁊ þǣr hē fēoll.⁊ his twǣgen gebrōðra Gyrð ⁊ Lēofwine.⁊ Willelm þis land ge ēode. ⁊ cōm tō Westmynstre.⁊ Ealdrēd arceb hine tō cynge ge hālgode. ⁊ menn guldon him gyld. ⁊ gīslas sealdon. ⁊ syððan heora land bohtan.
Middle English
⁊ Ða wæs Leofric abbot of Burh æt ꝥ ilca feord.⁊ sæclode þær ⁊ com ham.⁊ wæs dæd sone þær æfter on ælre halgan mæsse niht. God are his saule.On his dæg wæs ealle blisse ⁊ ealle gode on Burh.⁊ he wæs leaf eall folc. swa ꝥ se cyng geaf sce Peter ⁊ him ꝥ abbotrice on Byrtune.⁊ se of Couentre ꝥ se eorl Leofric þe wæs his eam ær heafde macod. ⁊ se of Crulande. ⁊ se of Þorneie.⁊ he dyde swa mycel to gode into ꝥ mynstre of Burh on golde ⁊ on seolfre ⁊ on scrud ⁊ on lande. swa nefre nan oðre ne dyde toforen him ne nan æfter him. þa wearð gildene burh to wrecce burh.Ða cusen þa munecas to abbot Brand prouost. forðan ꝥ he wæs swiðe god man ⁊ swiðe wis.⁊ senden him þa to Ædgar æðeling. for ðan þet þe land folc wendon ꝥ he sceolde cyng wurðen.⁊ se æðeling hit him geatte þa bliþolice.· Þa þe cyng Willelm ge herde ꝥ secgen. þa wearð he swiðe wrað.⁊ sæde ꝥ se abbot him heafde for segon.Þa eodon gode men heom be twenen ⁊ sahtloden heom forðan ꝥ se abbot wæs goddera manne.Geaf þa þone cyng ·xl· marc goldes to sahtnysse.⁊ þa lifede 'he' litle hwile þær æfter buton þry gear.Syððon comen ealle dræuednysse ⁊ ealle ifele to þone mynstre. God hit gemyltse.
Year 1067
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr fōr se cyng ofer sǣ.⁊ hæfde mid him gīslas ⁊ sceattas.⁊ cōm þæs ōðres gēares on sce Nicolaes mæsse dæg.⁊ þæs dæges forbearn Xpes cyrce on Cantwara byrig.⁊ hē geaf ǣlces mannes land þā hē ongēan cōm.⁊ þæs sumeres fōr Ēadgār cild ūt. ⁊ Mærle swegen. ⁊ fela manna mid heom. ⁊ fōran tō Scotlande.⁊ se cyng Melcolm hī ealle underfēng.⁊ genam þes cildes swuster tō wīfe Margaretan.
Year 1068
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr on þissum gēare Willelm cyng geaf Rodberde e'o'rle þone eorl dōm on Norð hymbra land.Ðā cōmon þā landes menn tōgēanes him. ⁊ hine ofslōgon.⁊ ·ix· hund manna mid him.And Ēadgār æðeling cōm þā mid eallum Norð hymbram tō Eofer wīc.⁊ þā port men wið hine griðedon.⁊ se cyng Willelm cōm sūðan mid eallan his fyrde. ⁊ þā burh forhergode.⁊ fela hund manna of slōh.⁊ se æðeling fōr eft tō Scotlande.
Year 1069
Not in Parker (A).
Laud (E)
Hēr man wrǣgde þone biscop Ægelrīc on Burh.⁊ sende hine tō West mynstre.⁊ ūt lagode his brōðer Ægelwine ƀ.Þā betwyx þām twām sca Marian mæssan. cōmon ēaston of Dæn marcun mid ·ccc· scipum. ꝥ wǣron Swægnes sunan cynges. ⁊ his brōðer Ōsbearn eorl.⁊ þā fērde se eorl Walðēaf ūt.⁊ cōm hē ⁊ Ēadgār æðeling.⁊ fela hund manna mid heom.⁊ ge mētton þet lið innan Humbran. ⁊ fērdon tō Eofer wīc.⁊ upp ēodan ⁊ þā castelas gewunnan. ⁊ ofslōgon fela hund manna.⁊ tō scipe lǣddon sceattas fela.⁊ þā hēafod men hæfdon on beandon.⁊ lagon betwyx Vsan ⁊ Trentan ealne þone winter.⁊ se cyng Willelm fōr intō þǣre scīre.⁊ hī eall for [dy] de.⁊ on þisum ilcan gēare forð fērde Brand abb of Burh. on ·v· kl Decembr̃.