Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 16

Grífir hét maðr ok var móðurbróðir Sigurðar;Grífir hèt maðr ok var móðurbróðir Sigurðar; en litlu síðarr, enn sverðit var gert, fór hann á fund Grífis, þvíat hann var framvíss ok vissi fyrir örlög manna. Sigurðr leitar eptir, hversu gánga man æfi hans; en hann var þó lengi fyrir, ok sagði þó loksins við ákafliga bæn Sigurðar öll forlög hans, eptir því sem eptir gekk síðan. Ok þá er Grífir hafði þessa luti sagða, sem hann beiddi, þá reið hann heim. Ok brátt eptir þat finnast þeir Reginn; þá mælti hann: drep Fáfni, sem þér hétuð!þá mælti hann: drep Fáfni, sem þèr hètuð! Sigurðr svarar: gera skal þat, ok þó annat fyrr, at hefna Sigmundar konúngs ok annarra frænda vorra, er þar fellu í þeirri orrostu.Sigurðr svarar: gera skal þat, ok þó annat fyrr, at hefna Sigmundar konúngs ok annarra frænda vorra, er þar fèllu í þeirri orrostu.

Chapter 17

Nú hittir Sigurðr konúnga ok mælti til þeirra: hér höfum vér verit um hríð, ok egum vér yðr ástsemd at launa ok mikla virðíng;Nú hittir Sigurðr konúnga ok mælti til þeirra: hèr höfum vèr verit um hríð, ok egum vèr yðr ástsemd at launa ok mikla virðíng; en nú viljum vér or landi fara ok finna Hundíngssonu, ok vildi ek at þeir vissi, at Völsúngar væri eigi allir dauðir;en nú viljum vèr or landi fara ok finna Hundíngssonu, ok vildi ek at þeir vissi, at Völsúngar væri eigi allir dauðir; viljum vér hafa þar til yðarn styrk.viljum vèr hafa þar til yðarn styrk. Konúngar kváðust allt vilja tilfá, þat er hann beiddist. Er nú búit lið mikit, ok allt vandat sem mest, skip ok allr herbúnaðr, svá at hans ferð væri þá vegligri enn áðr.Er nú búit lið mikit, ok allt vandat sem mest, skip ok allr herbúnaðr, svâ at hans ferð væri þá vegligri enn áðr. Sigurðr stýrir dreka þeim, er mestr var ok ágætligastr; segl þeirra voru mjök vöndut ok ítarlig at sjá. Sigla þeir nú góðan byr; ok er fá dægr voru liðin, þá kom á veðr mikit með stormi, en svá var sjárinn, sem í roðru sæi.ok er fá dægr voru liðin, þá kom á veðr mikit með stormi, en svâ var sjárinn, sem í roðru sæi. Eigi bað Sigurðr svipta seglunum þótt rifnuðu, heldr bað hann hærra setja enn áðr. Ok er þeir sigldu framfyrir bergnös nokkura, þá kallaði maðr upp á skipit ok spyrr, hverr fyrir liðinu eigi at ráða. Honum var sagt, at þar var höfðíngi Sigurðr Sigmundarson, er nú er frægstr úngra manna. Maðrinn svarar: allir segja þar eitt frá honum, at eigi megi konúngasynir jafnast við hann; vildi ek at þér feldið seglin á nokkuru skipinu, ok tæki þér við mér.vildi ek at þèr feldið seglin á nokkuru skipinu, ok tæki þèr við mèr. Þeir spurðu hann at nafni. Hann svarar:

Hnikar hétu mik,
þá er ek Huginn gladdi,
Völsúngr úngi!
ok vegat hafði;
nú máttu kalla
karl af bjargi
Feng eða Fjölni,
far vil ek þiggja.
Hnikar hètu mik,
þá er ek Huginn gladdi,
Völsúngr úngi!
ok vegat hafði;
nú máttu kalla
karl af bjargi
Feng eða Fjölni,
far vil ek þiggja.

Þeir viku at landi ok tóku karl á skip sín; þá tók af veðrit, ok fara uns þeir koma at landi í ríki Hundíngssona; þá hvarf Fjölnir. Þeir láta þegar geysa eld ok járn, drepa menn, en brenna bygðina, ok eyða þar sem þeir fara; stökkr fjöldi undan á fund Lýnga konúngs, ok segja, at herr er kominn í landit ok ferr með meira geysíngi, enn dæmi finnast til; kváðu Hundíngssonu eigi lángsýna, þá er þeir sögðust eigi mundu hræðast Völsúnga, en nú stýrir þessum her Sigurðr Sigmundarson. Lýngi konúngr lætr nú fara um allt sitt ríki herboð, vill eigi á flótta leggjast, stefnir til sín öllum þeim mönnum, er honum vilja lið veita; kemr nú ámót Sigurði með allmikinn her, ok bræðr hans með honum; tekst þar in harðasta orrosta með þeim; mátti þar á lopti sjá margt spjót ok örvar margar, öxi hart reidda, skjöldu klofna ok brynjur slitnar, hjálma skífða, hausa klofna ok margan mann steypast til jarðar. Ok er orrostan hefir svá staðit mjök lánga hríð, sækir Sigurðr fram um merkin, ok hefir í hendi sverðit Gram;Ok er orrostan hefir svâ staðit mjök lánga hríð, sækir Sigurðr fram um merkin, ok hefir í hendi sverðit Gram; hann höggr bæði menn ok hesta, ok gengr í gegnum fylkíngar, ok hefir báðar hendr blóðgar til axlar, ok stökk undan fólk, þar sem hann fór, ok helzt hvárki við hjálmr né brynja, ok engi maðr þóttist fyrr sét hafa þvílíkan mann.hann höggr bæði menn ok hesta, ok gengr í gegnum fylkíngar, ok hefir báðar hendr blóðgar til axlar, ok stökk undan fólk, þar sem hann fór, ok hèlzt hvârki við hjálmr nè brynja, ok engi maðr þóttist fyrr sèt hafa þvílíkan mann. Þessi orrosta stóð lengi með miklu mannfalli ok ákafri sókn; ferr þar, sem sjaldnarr kann henda, þá er landherrinn sækir til, at þat kom fyrir ekki; féll þar svá margt fyrir Hundíngssonum, at engi maðr vissi töl á.féll þar svâ margt fyrir Hundíngssonum, at engi maðr vissi töl á. Ok (er) Sigurðr var framarla í fylkíngu, þá koma ámót honum synir Hundíngs konúngs. Sigurðr höggr til Lýnga konúngs, ok klýfr hjálm hans ok höfuð ok brynjaðan búk, ok síðan höggr hann Hjörvarð, bróður hans, sundr í tvá luti, ok þá drap hann alla Hundíngssonu, er eptir lifðu, ok mestan luta liðs þeirra.Sigurðr höggr til Lýnga konúngs, ok klýfr hjálm hans ok höfuð ok brynjaðan búk, ok síðan höggr hann Hjörvarð, bróður hans, sundr í tvâ luti, ok þá drap hann alla Hundíngssonu, er eptir lifðu, ok mestan luta liðs þeirra. Ferr Sigurðr nú heim með fögrum sigri ok miklu fé ok ágæti, er hann hafði fengit í þessi ferð;Ferr Sigurðr nú heim með fögrum sigri ok miklu fè ok ágæti, er hann hafði fengit í þessi ferð; voru nú veizlur gervar ímót honum heima í ríkinu. Ok er Sigurðr hefir skamma stund heima verit, kemr Reginn at máli við Sigurð ok segir: nú munu þér vilja steypa hjálminum Fáfnis, svá sem þér hétuð, því at nú hefir þú hefnt föður þíns ok annarra frænda þinna.Ok er Sigurðr hefir skamma stund heima verit, kemr Reginn at máli við Sigurð ok segir: nú munu þèr vilja steypa hjálminum Fáfnis, svâ sem þèr hètuð, því at nú hefir þú hefnt föður þíns ok annarra frænda þinna. Sigurðr svarar: efna munu vér þat, sem vér höfum þar um heitit, ok ekki fellr oss þat or minni.Sigurðr svarar: efna munu vèr þat, sem vèr höfum þar um heitit, ok ekki fellr oss þat or minni.

Chapter 18

Nú ríða þeir Sigurðr ok Reginn uppá heiðina á þann farveg, er Fáfnir var vanr at skríða, er hann fór til vatns, ok þat er sagt, at sá hamarr var þrítugr, er hann lá at vatni, þá er hann drakk.Nú ríða þeir Sigurðr ok Reginn uppá heiðina á þann farveg, er Fâfnir var vanr at skríða, er hann fór til vatns, ok þat er sagt, at sá hamarr var þrítugr, er hann lá at vatni, þá er hann drakk. Þá mælti Sigurðr: þat sagðir þú, Reginn! at dreki sjá væri eigi meiri enn einn lýngormr, en mér sýnast vegar hans æfar miklir;Þá mælti Sigurðr: þat sagðir þú, Reginn! at dreki sjá væri eigi meiri enn einn lýngormr, en mèr sýnast vegar hans æfar miklir; Reginn mælti: gjör gröf eina ok sezt þar í; ok þá er ormrinn skríðr til vatns, legg þá til hjarta honum, ok vinn honum svá bana, þar fyrir fær þú mikinn frama.ok þá er ormrinn skríðr til vatns, legg þá til hjarta honum, ok vinn honum svâ bana, þar fyrir fær þú mikinn frama. Sigurðr mælti: hversu man þá veita, ef ek verð fyrir sveita ormsins? Reginn svarar: eigi má þér ráð ráða, er þú ert við hvártvetna hræddr, ok ertu úlíkr þínum frændum at hughreysti.Reginn svarar: eigi má þèr ráð ráða, er þú ert við hvártvetna hræddr, ok ertu úlíkr þínum frændum at hughreysti. Nú ríðr Sigurðr á heiðina, en Reginn hverfr í brott yfrit hræddr. Sigurðr gerði gröf eina; ok er hann er at þessu verki, kemr at honum einn gamall maðr með síðu skeggi, ok spyrr, hvat hann gerir þar; hann segir; þá svarar inn gamli maðr: þetta er úráð; ger fleiri grafar, ok lát þar í renna sveitann, en þú sit í einni, ok legg til hjartans orminum! Þá hvarf sá maðr á brottu; en Sigurðr gerir grafar eptir því, sem fyrir var lagt. Ok er ormrinn skreið til vatns, varð svá mikill landskjálfti, svá at öll jörð skalf í nánd;Ok er ormrinn skreið til vatns, varð svâ mikill landskjálfti, svâ at öll jörð skalf í nánd; hann fnýsti eitri alla leið fyrir sik fram, ok eigi hræddist Sigurðr né óttast við þann gný.hann fnýsti eitri alla leið fyrir sik fram, ok eigi hræddist Sigurðr nè óttast við þann gný. Ok er ormrinn skreið yfir gröfina, þá leggr Sigurðr sverðinu undir bæxlit vinstra, svá at við hjöltum nam;Ok er ormrinn skreið yfir gröfina, þá leggr Sigurðr sverðinu undir bæxlit vinstra, svâ at við hjöltum nam; þá hleypr Sigurðr upp or gröfinni, ok kippir at sér sverðinu, ok hefir allar hendr blóðgar upp til axlar.þá hleypr Sigurðr upp or gröfinni, ok kippir at sèr sverðinu, ok hefir allar hendr blóðgar upp til axlar. Ok er enn mikli ormr kendi síns banasárs, þá laust hann höfðinu ok sporðinum, svá at allt brast í sundr, er fyrir varð.Ok er enn mikli ormr kendi síns banasárs, þá laust hann höfðinu ok sporðinum, svâ at allt brast í sundr, er fyrir varð. Ok er Fáfnir fekk banasár, spurði hann: hverr ertu, eða hverr er þinn faðir, eða hver er ætt þín, er þú vart svá djarfr, at þú þorir at bera vopn á mik?Ok er Fâfnir fèkk banasár, spurði hann: hverr ertu, eða hverr er þinn faðir, eða hver er ætt þín, er þú vart svâ djarfr, at þú þorir at bera vopn á mik? Sigurðr svarar: ætt mín er mönnum úkunnig, ek heiti göfugt dýr, ok á ek engan föður né móður, ok einnsaman hefi ek farit.Sigurðr svarar: ætt mín er mönnum úkunnig, ek heiti göfugt dýr, ok á ek engan föður nè móður, ok einnsaman hefi ek farit. Fáfnir svarar: ef þú átt engan feðr né móður, af hverju undri ertu þá alinn? ok þótt þú segir mér eigi þitt nafn á banadægri mínu, þá veiztu, at þú lýgr nú.Fâfnir svarar: ef þú átt engan feðr nè móður, af hverju undri ertu þá alinn? ok þótt þú segir mèr eigi þitt nafn á banadægri mínu, þá veiztu, at þú lýgr nú. Hann svarar: ek heiti Sigurðr, en faðir minn Sigmundr. Fáfnir svarar: hverr eggjaði þik þessa verks, eða hví léttu ateggjast? hafðir þú eigi frétt þat, hversu allt fólk er hrædt við mik ok við minn ægishjálm? en, fráneygi sveinn! þú áttir feðr snarpan.Fâfnir svarar: hverr eggjaði þik þessa verks, eða hví lèttu ateggjast? hafðir þú eigi frètt þat, hversu allt fólk er hrædt við mik ok við minn ægishjálm? en, fráneygi sveinn! þú áttir feðr snarpan. Sigurðr svarar: til þessa hvatti mik enn harði hugr, ok stoðaði til at gert yrði þessi en sterka hönd ok þetta it snarpa sverð, er nú kendir þú, ok fár er gamall harðr, ef hann er í bernsku blautr. Fáfnir segir: veit ek, ef þú vex upp með frændum þínum, at þú mundir kunna at vega reiðr, en þetta er meiri furða, er einnbandíngi hertekinn skal þorat hafa at vegast at mér, þvíat fárr hernuminn er frækn til vígs.Fâfnir segir: veit ek, ef þú vex upp með frændum þínum, at þú mundir kunna at vega reiðr, en þetta er meiri furða, er einnbandíngi hertekinn skal þorat hafa at vegast at mèr, þvíat fárr hernuminn er frækn til vígs. Sigurðr mælti: bregðr þú mér, at ek væra fjarri mínum frændum? en þótt ek væra hernum inn, þá var ek þó eigi heptr, ok þat fantu, at ek var lauss.Sigurðr mælti: bregðr þú mèr, at ek væra fjarri mínum frændum? en þótt ek væra hernum inn, þá var ek þó eigi heptr, ok þat fantu, at ek var lauss. Fáfnir svarar: heiptyrði tekr þú hvetvetna því, er ek mæli, en gull þetta mun þér at bana verða, er ek hefi átt.Fâfnir svarar: heiptyrði tekr þú hvetvetna því, er ek mæli, en gull þetta mun þèr at bana verða, er ek hefi átt. Sigurðr svarar: hverr vill fé hafa allt til ens eina dags, en eitt sinn skal hverr deyja.Sigurðr svarar: hverr vill fè hafa allt til ens eina dags, en eitt sinn skal hverr deyja. Fáfnir mælti: fátt vill þú at mínum dæmum gera, en drukna muntu, ef þú ferr um sjá úvarliga, ok bíð heldr á landi, unst logn er.Fâfnir mælti: fátt vill þú at mínum dæmum gera, en drukna muntu, ef þú ferr um sjá úvarliga, ok bíð heldr á landi, unst logn er. Sigurðr mælti: seg þú þat, Fáfnir! ef þú ert fróðr mjök: hverjar eru þær nornir, er kjósa mögr frá mæðrum?Sigurðr mælti: seg þú þat, Fâfnir! ef þú ert fróðr mjök: hverjar eru þær nornir, er kjósa mögr frá mæðrum? Fáfnir svarar: margar eru þær (ok) sundrlausar, sumar eru Ása ættar, sumar eru Álfa ættar, sumar eru dætr Dvalins.Fâfnir svarar: margar eru þær (ok) sundrlausar, sumar eru Ása ættar, sumar eru Álfa ættar, sumar eru dætr Dvalins. Sigurðr mælti: hve heitir sá hólmr, er blanda hjörlægi Surtr ok Æsir saman? Fáfnir svarar: hann heitir Úskaptr.Fâfnir svarar: hann heitir Úskaptr. Ok enn mælti Fáfnir: Reginn bróðir minn veldr mínum dauða, ok þat hlær mik, er hann veldr ok þínum dauða, ok ferr þá sem hann vildi.Ok enn mælti Fâfnir: Reginn bróðir minn veldr mínum dauða, ok þat hlær mik, er hann veldr ok þínum dauða, ok ferr þá sem hann vildi. Enn mælti Fáfnir: ek bar ægishjálm yfir öllu fólki, síðan ek lá á arfi míns bróðurs, ok svá fnýsta ek eitri alla vega frá mér í brott, at engi þorði at koma í nánd mér, ok engi vopn hræddumst ek, ok aldrí fann ek svá margan mann fyrir mér, at ek þættumst eigi miklu sterkari, en allir voru hræddir við mik.Enn mælti Fâfnir: ek bar ægishjálm yfir öllu fólki, síðan ek lá á arfi míns bróðurs, ok svâ fnýsta ek eitri alla vega frá mèr í brott, at engi þorði at koma í nánd mèr, ok engi vopn hræddumst ek, ok aldrí fann ek svâ margan mann fyrir mèr, at ek þættumst eigi miklu sterkari, en allir voru hræddir við mik. Sigurðr mælti: sá ægishjálmr, er þú sagðir frá, gefr fám sigr, þvíat hverr sá, er með mörgum kemr, má þat finna eitthvert sinn, at engi er einna hvatastr. Fáfnir svarar: þat ræð ek þér, at þú takir hest þinn, ok ríðir ábrott sem skjótast, þvíat þat hendir opt, at sá, er banasár fær, hefnir sín sjálfr.Fâfnir svarar: þat ræð ek þèr, at þú takir hest þinn, ok ríðir ábrott sem skjótast, þvíat þat hendir opt, at sá, er banasár fær, hefnir sín sjálfr. Sigurðr segir: þetta eru þín ráð, en annat mun ek gera; ek mun ríða til þíns bóls ok taka þar þat et mikla gull, er frændr þínir hafa átt. Fáfnir svarar: ríða muntu þartil, er þú finnr svá mikit gull at gert er um þína daga, ok þat sama gull verðr þinn bani ok hvers annars, er þat á.Fâfnir svarar: ríða muntu þartil, er þú finnr svâ mikit gull at gert er um þína daga, ok þat sama gull verðr þinn bani ok hvers annars, er þat á. Sigurðr stóð upp, ok mælti: heim munda ek ríða, þótt ek mista þessa ens mikla fjár, ef ek vissa, at ek skylda aldrí deyja, en hverr fræknr maðr vill ráða allt til ins eina dags; en þú, Fáfnir! ligg í fjörbrotum, þar er þik Hel hafi;en þú, Fâfnir! ligg í fjörbrotum, þar er þik Hel hafi; ok þá deyr Fáfnir.ok þá deyr Fâfnir.

Chapter 19

Eptir þetta kom Reginn til Sigurðar ok mælti: heill, herra minn! mikinn sigr hefir þú unnit, er þú hefir drepit Fáfni, er engi varð fyrr svá djarfr, at á hans götu þorði sitja, ok þetta fremðarverk mun uppi, meðan veröldin stendr Nú stendr Reginn ok sér niðr í jörðina lánga hríð;Eptir þetta kom Reginn til Sigurðar ok mælti: heill, herra minn! mikinn sigr hefir þú unnit, er þú hefir drepit Fâfni, er engi varð fyrr svâ djarfr, at á hans götu þorði sitja, ok þetta fremðarverk mun uppi, meðan veröldin stendr Nú stendr Reginn ok sèr niðr í jörðina lánga hríð; ok þegar eptir þetta mælti hann af miklum móði: bróður minn hefir þú drepit! ok varla má ek þessa verks saklauss vera. Nú tekr Sigurðr sitt sverð Gram ok þerrir á grasinu, ok mælti til Regins: fjærri gekk þú þá, er ek vann þetta verk, ok ek reynda þetta snarpa sverð með minni hendi ok mínu afli; átta ek við orms megin meðan þú látt í einum lýngrunni, ok vissir þú eigi, hvárt var himin eða jörð.átta ek við orms megin meðan þú látt í einum lýngrunni, ok vissir þú eigi, hvârt var himin eða jörð. Reginn svarar: þessi ormr mætti lengi liggja í sínu bóli, ef eigi hefðir þú notit sverðs þess, er ek gerða þér minni hendi, ok eigi hefðir (þú) þetta einn unnit ok engi annarra.Reginn svarar: þessi ormr mætti lengi liggja í sínu bóli, ef eigi hefðir þú notit sverðs þess, er ek gerða þèr minni hendi, ok eigi hefðir (þú) þetta einn unnit ok engi annarra. Sigurðr svarar: þá er menn koma til vígs, þá er manni betra gott hjarta, enn hvast sverð. Þá mælti Reginn við Sigurð af áhyggju mikilli: þú drapt minn bróður, ok varla má ek þessa verks saklauss. Þá skar Sigurðr hjartat or orminum með því sverði, er Riðill hét.Þá skar Sigurðr hjartat or orminum með því sverði, er Riðill hèt. Þá drakk Reginn blóð Fáfnis, ok mælti: veit mér eina bæn, er þér er lítit fyrir: gakk til elds með hjartat ok steik, ok gef mér at eta.Þá drakk Reginn blóð Fáfnis, ok mælti: veit mèr eina bæn, er þèr er lítit fyrir: gakk til elds með hjartat ok steik, ok gef mèr at eta. Sigurðr fór ok steikti á teini; ok er freyddi or, þá tók hann fíngri sínum á, ok skynjaði, hvárt steikt væri;ok er freyddi or, þá tók hann fíngri sínum á, ok skynjaði, hvârt steikt væri; hann brá fíngrinum í munn sér;hann brá fíngrinum í munn sèr; ok er hjartablóð ormsins kom á túngu honum, þá skildi hann fuglarödd; hann heyrði, at igður klökuðu á hrísinu hjá honum: þar sitr þú, Sigurðr! ok steikir Fáfnis hjarta;hann heyrði, at igður klökuðu á hrísinu hjá honum: þar sitr þú, Sigurðr! ok steikir Fâfnis hjarta; þat skyldi hann sjálfr eta, þá mundi hann verða hverjum manni vitrari. Önnr segir: þar liggr Reginn, ok vill véla þann, sem honum trúir.Önnr segir: þar liggr Reginn, ok vill vèla þann, sem honum trúir. Þá mælti en þriðja: höggvi hann þá höfuð af honum, ok má hann þá ráða gullinu því enu mikla einn. Þá mælti en fjórða: þá væri hann vitrari, ef hann hefði þat, sem þær höfðu ráðit honum, ok ríðr síðan til bóls Fáfnis, ok tæki þat et mikla gull, er þar er, ok riði síðan uppá Hindarfjall, þar sem Brynhildr sefr, ok mun hann nema þar mikla speki, ok þá væri hann vitrr, ef hann hefði yðr ráð, ok hygði hann um sína þyrft, ok þar er mér úlfsins ván, er ek eyrun sá.Þá mælti en fjórða: þá væri hann vitrari, ef hann hefði þat, sem þær höfðu ráðit honum, ok ríðr síðan til bóls Fâfnis, ok tæki þat et mikla gull, er þar er, ok riði síðan uppá Hindarfjall, þar sem Brynhildr sefr, ok mun hann nema þar mikla speki, ok þá væri hann vitrr, ef hann hefði yðr ráð, ok hygði hann um sína þyrft, ok þar er mèr úlfsins vân, er ek eyrun sá. Þá mælti en fimta: eigi er hann svá hoskr, sem ek ætla, ef hann vægir honum, en drepit áðr bróður hans.Þá mælti en fimta: eigi er hann svâ hoskr, sem ek ætla, ef hann vægir honum, en drepit áðr bróður hans. Þá mælti en sétta: þat væri snjallræði, ef hann dræpi hann, ok réði einn fénu.Þá mælti en sètta: þat væri snjallræði, ef hann dræpi hann, ok rèði einn fènu. Þá mælti Sigurðr: eigi munu þau úsköp, at Reginn sé minn bani, ok heldr skulu þeir fara báðir bræðr einn veg;Þá mælti Sigurðr: eigi munu þau úsköp, at Reginn sè minn bani, ok heldr skulu þeir fara báðir bræðr einn veg; bregðr nú sverðinu Gram, ok höggr höfuð af Reginn; ok eptir þetta etr hann suman lut hjartans ormsins, en sumt hirðir hann; hleypr síðan á hest sinn, ok reið eptir slóð Fáfnis ok til hans herbergis, ok fann at þat var opit, ok af járni hurðirnar allar ok þarmeð allr dyra umbúníngrinn, ok af járni allir stokkar í húsinu ok grafit í jörð niðr.hleypr síðan á hest sinn, ok reið eptir slóð Fâfnis ok til hans herbergis, ok fann at þat var opit, ok af járni hurðirnar allar ok þarmeð allr dyra umbúníngrinn, ok af járni allir stokkar í húsinu ok grafit í jörð niðr. Sigurðr fann þar stórmikit gull ok sverðit Hrotta, ok þar tók hann ægishjálm ok gullbrynjuna ok marga dýrgripi. Hann fann þar svá mikit gull, at honum þótti ván, at eigi mundi meira bera 2 hestar eða 3;Hann fann þar svâ mikit gull, at honum þótti vân, at eigi mundi meira bera 2 hestar eða 3; þat gull tekr hann allt ok berr í 2 kistur miklar, tekr nú í tauma hestinum Grana; hestrinn vill nú, eigi gánga, ok ekki tjár at keira. Sigurðr finnr nú, hvat hestrinn vill, hleypr hann á bak ok lýstr hann sporum, ok rennr sjá hestr sem lauss væri.

Chapter 20

Sigurðr ríðr nú lángar leiðir, ok allt til þess, er hann kemr uppá Hindarfjall, ok stefndi á leið suðr til Frakklands; á fjallinu sá hann fyrir sér ljós mikit, sem eldr brynni, ok ljómaði af til himins;á fjallinu sá hann fyrir sèr ljós mikit, sem eldr brynni, ok ljómaði af til himins; en er kom at, stóð þar fyrir honum skjaldborg ok uppá merki.en èr kom at, stóð þar fyrir honum skjaldborg ok uppá merki. Sigurðr gékk í skjaldborgina, ok sá at þar svaf maðr, ok lá með öllum hervopnum;Sigurðr gékk í skjaldborgina, ok sâ at þar svaf maðr, ok lá með öllum hervopnum; hann tók fyrst hjálminn af höfði honum, ok sá at þat var kona; hún var í brynju, ok var svá föst, sem hún væri holdgróin;hún var í brynju, ok var svâ föst, sem hún væri holdgróin; þá reist hann ofan or höfuðsmátt ok í gegnum niðr, ok svá út í gögnum báðar ermar, ok beit sem klæði.þá reist hann ofan or höfuðsmátt ok í gegnum niðr, ok svâ út í gögnum báðar ermar, ok beit sem klæði. Sigurðr kvað hana helztí lengi sofit hafa. Hún spurði, hvat svá var máttugt, er beit brynjuna, ok brá mínum svefni: eða man hér kominn Sigurðr Sigmundarson, er hefir hjálm Fáfnis ok hans bana í hendi?Hún spurði, hvat svâ var máttugt, er beit brynjuna, ok brá mínum svefni: eða man hèr kominn Sigurðr Sigmundarson, er hefir hjálm Fáfnis ok hans bana í hendi? Þá svarar Sigurðr: sá er Völsúnga ættar, er þetta verk hefir gert, ok þat hefi ek spurt, at þú ert ríks konúngs dóttir, ok þat sama hefir oss sagt verit frá yðrum vænleik ok vitru, ok þat skulu vér reyna.Þá svarar Sigurðr: sá er Völsúnga ættar, er þetta verk hefir gert, ok þat hefi ek spurt, at þú ert ríks konúngs dóttir, ok þat sama hefir oss sagt verit frá yðrum vænleik ok vitru, ok þat skulu vèr reyna. Brynhildr segir, at tveir konúngar börðust, hét annar Hjálmgunnarr;Brynhildr segir, at tveir konúngar börðust, hèt annar Hjálmgunnarr; hann var gamall ok hinn mesti hermaðr, ok hafði Óðinn honum sigri heitit; en annar Agnar eða Auðabróðir; ek felda Hjálmgunnar í orrostu, en Óðinn stakk mik svefnþorni í hefnd þess, ok kvað mik aldrí síðan skyldu sigr hafa, ok kvað mik giptast skulu; en ek strengda þess heit þar ímót, at giptast engum þeim, er hræðast kunni. Sigurðr mælti: kenn oss ráð til stórra luta! Hún svarar: þér munuð betr kunna, en með þökkum (vil ek) kenna yðr, ef þess er nökkut, er vér kunnum, þat er yðr mætti líka, í rúnum eða öðrum lutum, er liggja til hvers lutar, ok drekkum bæði saman, ok gefi nú goðin okkr góðan dag, at þér verði nyt ok frægð at mínum vitrleik ok þú munir eptir, þat er við ræðum.Hún svarar: þèr munuð betr kunna, en með þökkum (vil ek) kenna yðr, ef þess er nökkut, er vèr kunnum, þat er yðr mætti líka, í rúnum eða öðrum lutum, er liggja til hvers lutar, ok drekkum bæði saman, ok gefi nú goðin okkr góðan dag, at þèr verði nyt ok frægð at mínum vitrleik ok þú munir eptir, þat er við ræðum. Brynhildr fyldi eitt ker ok færði Sigurði, ok mælti:

Bjór færi ek þér,
brynþínga valdr!
magni blandinn
ok meginn týri;
fullr er ljóna
ok líknstafa
góðra galdra
ok gamanræðna.
Bjór færi ek þèr,
brynþínga valdr!
magni blandinn
ok meginn týri;
fullr er ljóna
ok líknstafa
góðra galdra
ok gamanræðna.
Sigrúnar skaltu kunna,
ef þú vilt snotr vera,
ok rist á hjalti hjörs,
á vettrúnum
ok á valbystum,
ok nefna tvisvar Tý.
Brimrúnar skaltu gera,
ef þú vilt borgit hafa
á sundi seglmörum;
á stafni skal þær rista
ok á stjórnarblaði,
ok leggja eld í árfallat;
verðrat svá brattr breki,
né blárr undir,
þó kemst heill af hafi.
Brimrúnar skaltu gera,
ef þú vilt borgit hafa
á sundi seglmörum;
á stafni skal þær rista
ok á stjórnarblaði,
ok leggja eld í árfallat;
verðrat svâ brattr breki,
nè blárr undir,
þó kemst heill af hafi.
Málrúnar skaltu kunna,
ef þú átt mági þér
heiptum gjalda harm;
þær um vindr,
þær um vefr,
þær um setr allar saman,
á því þíngi,
er menn skulu
í fulla dóma fara.
Málrúnar skaltu kunna,
ef þú átt mági þèr
heiptum gjalda harm;
þær um vindr,
þær um vefr,
þær um setr allar saman,
á því þíngi,
er menn skulu
í fulla dóma fara.
Ölrúnar skaltu kunna,
ef þú vilta annars kvenn,
véli þik eigi trygð, ef þú trúir;
á horni skal þat rista
ok á handarbaki,
ok merkja á nagli Nauð.
Ölrúnar skaltu kunna,
ef þú vilta annars kvenn,
vèli þik eigi trygð, ef þú trúir;
á horni skal þat rista
ok á handarbaki,
ok merkja á nagli Nauð.
Öl skaltu signa
ok við fári sjá,
ok verpa lauk í lög;
þá ek þat veit,
at þér verðr aldrí
meinblandinn mjöðr.
Öl skaltu signa
ok við fári sjá,
ok verpa lauk í lög;
þá ek þat veit,
at þèr verðr aldrí
meinblandinn mjöðr.
Bjargrúnar skaltu nema,
ef þú vilt borgit fá,
ok leysa kind frá konu;
á lófa skal þær rista,
ok um liðu spenna,
ok biðja dísir duga.
Limrúnar skaltu kunna,
ef þú vilt læknir vera
ok kunna sár at sjá;
á berki skal þær rista,
ok á barri viðar
þess, er lúti austr limar.
Hugrúnar skaltu nema,
ef þú vilt hverjum vera
geðhoskari guma;
þær of réð,
þær of reist,
þær of hugði Hroptr.
Hugrúnar skaltu nema,
ef þú vilt hverjum vera
geðhoskari guma;
þær of rèð,
þær of reist,
þær of hugði Hroptr.
Á skildi voru ristnar,
þeim er stendr fyrir skínanda guði,
(á) Alsvinns höfði,
ok á því hveli,
er stendr undir reið Rögnis,
á Sleipnis taumum
ok á sleða fjötrum.
Á bjarnarhrammi
ok á Braga túngu,
á úlfsklóm
ok á arnarnefju,
á blóðgum vængjum
ok á brúarsporði,
á lausnarlóia
ok líknarspori.
Á gleri ok á guili,
ok á góðu silfri,
í víni ok í virtri,
ok á völu sessi,
í guma holdi,
ok Gaupnis oddi,
ok á gýgjar brjósti,
á nornar nagli
ok á nefi uglu.
Allar voru afskafnar,
þær er á voru ristnar,
ok hræðar við inn helga mjöð,
ok sendar á víða vegu;
þær eru með Álfum,
sumar með Ásum
ok með vísum Vánum,
sumar hafa mennskir menn.
Þat eru bókrúnar,
ok bjargrúnar,
ok allar alrúnar,
ok mærar ok meginrúnar,
hverjum, er þær kná
úviltar, of viltar,
sér at heillum hafa.
Njóttu, ef þú namt,
uns rjúfa regin!
Þat eru bókrúnar,
ok bjargrúnar,
ok allar alrúnar,
ok mærar ok meginrúnar,
hverjum, er þær kná
úviltar, of viltar,
sèr at heillum hafa.
Njóttu, ef þú namt,
uns rjúfa regin!
Nú skaltu kjósa,
alls þér er kostr of boðinn,
hvassa vopna hlynr!
saung eða þögn
haf þú þér sjálfr of hug!
öll eru mál of metin.
Nú skaltu kjósa,
alls þèr er kostr of boðinn,
hvassa vopna hlynr!
saung eða þögn
haf þú þèr sjálfr of hug!
öll eru mál of metin.

Sigurðr svarar:

Munkat ek fleyja,
þótt mik feigan vitir,
emkat ek bleyði borinn;
ástráð þín vil ek
öll of hafa,
svá lengi sem ek lifi.
Munkat ek fleyja,
þótt mik feigan vitir,
emkat ek bleyði borinn;
ástráð þín vil ek
öll of hafa,
svâ lengi sem ek lifi.