Bókastaðir

Einn dag spurði Arngrímr Steinolf, ef hann vildi fara með honum á Grund ofan til skytnings ok vera þar nǽtr tvǽr eða þrjár. Hann segir: ek mun Ek mun heima vera meðan, en fara í annat sinn, er þú ert heima.

Arngrímr lézk vilja, at hann biði hans heima, ef hann vill eigi með honum fara. Nú fór Arngrímr á Grund, en Steinolfr var eftir í Mǫðrufelli um nótt.

En um morgininn sat Steinolfr við eld. Ok hafði smíð nokkura fyrir hendi. Var þat buðkr nokkurr, er húsfreyja átti. Í þat mund kom Arngrímr heim ok Þorvaldr krókr með honum ok er þeir kómu í eldahúsit, laut Steinolfr niðr. Þá høggr Arngrímr til hans í hǫfuðit, svá at hann fekk bana þegar.

Þá gekk húsfrúin hjá honum ok mǽlti: Hǫgg þú manna armastr. Þetta eru ráð þér vitrari manna. En frá þessum degi skal ek aldri þín kona vera.

Ferr hon nú til Arnórs kerlingarnefs, ok kom aldri í sama sǽng Arngrími ok mǽlti, áðr hon reið á brott. Þat mun til bóta, at þú munt, Arngrímr, fá lífdaga eiga, því at þeir munu verri, er síðar koma yfir þik.

Ok átti hana síðan Ásgrímr Elliða-Grímsson.

Þeir Arngrímr riðu til Espihóls ok sǫgðu Þórarni þessi tíðendi ok báðu hann ásjá ok létusk hvárki til hafa vitsmuni né vinsǽlð at sitja fyrir Glúmi. En Þórarinn var bǽði vitr ok vinsǽll. Hann svaraði, kvazk verkit lítask illt ok lézk ugga, at illt mundi af stunda. Þorvaldr lét ekki tjóa at sakask um verkit ok lézk hyggja, at brátt mundi hann eiga um meiri vandrǽði at fǽta, ef hann veitti þeim enga ásjá. Létu vera mega at fengisk fulltingsmenn, ef hann legði sín orð til. Þórarinn segir:

Þat er mitt ráð, at þit flytið hingat búin bǽði, af Grund ok Mǫðrufelli, ok sǫfnum at oss mǫnnum sem tíðast ok komum saman búum várum, áðr Glúmr verði varr við.

Þeir gera svá, áðr Glúmr spyri þetta. Ok er hann fregnar, safnar hann liði. Fara at þeim þegar. En engi urðu fǫng á, því at Esphǿlingar urðu fjǫlmennri. Ok sátu um vetrinn um kyrrt. En Glúmr varð aldri á þeim vetri unninn. Hann var svá varr um sik, at hann hittisk aldri í þeirri rekkju sem honum var búin. Oft svaf hann lítit um nǽtr. Ok gengu þeir Már ok rǿddu um málaferli. Eina nótt spurði Már, hversu hann hefði sofit.

Glúmr kvað vísu:

Nú skal segja þér draum minn. Ek hugðumk ganga hér ór garði einn saman ok slyppr, en mér þótti Þórarinn ganga at móti mér ok hafa harðstein mikinn í hendi. Ok þóttumk ek vanbúinn við fundi okkrum. Ok er ek hugðak at, sá ek annan harðstein hjá mér, ok réðumk ek í mót. Ok er vit fundumsk, þá vildi hvárr ljósta annan. En steinarnir kómu saman, ok varð af brestr hár. Már spyrr: Hvárt þótti þér heita mega hýbýlabrestr? Glúmr segir:

Meiri var en svá.

Þótti þér heita mega heraðsbrestr? Glúmr segir:

Vel er því til jafnat, því at ek þóttumk vita, at heyrði um allt heraðit. Ok er ek vaknaða, kvað ek vísu:

Már kvað þat glíkligt, at sannask mundi fornkveðit mál, at hvárr ykkarr mun ljósta annan illum steini, áðr létti. Glúmr segir:

Eigi er óvǽnt, at slíkt sé. Berr nú margt fyrir. Er enn annarr draumr at segja þér. Ek þóttumk úti staddr, ok sá ek konur tvǽr. Þǽr hǫfðu trog í milli sín, ok námu þǽr staðar á Hrísateigi ok jósu blóði um heraðit allt. Ok vaknaða ek síðan, ok hygg ek fyrir tíðendum vera, ok kvað vísu:

Þann morgin fór Már í Mǫðrufell með átjánda mann at stefna Arngrími um vígit, en Glúmr var heima við sex menn ok bað þá skjótt heim koma. Jǫðurr var heima hjá Glúmi ok Eyjolfr sonr Þorleifs ins háva, Þorvaldr tasaldi systursonr Glúms ok þrǽlar tveir.

Helga, systir Glúms, er átt hafði Steingrímr í Sigluvík, var þá komin á Laugaland. Hon var móðir Þorvalds tasalda, ok var hann þá átján vetra.

Þorvarðr hét maðr Ǫrnolfs son ok sonr Yngvildar, er kǫlluð var allrasystir. Hann bjó í Kristnesi. Guðbrandr hét sonr hans, tolf vetra gamall. Þorvaldr var vitr maðr ok var þá gamall, meðallagi góðgjarn. Hann var snemma á fótum þann morgin ok bað sveininn taka hesta ok ríða síðan til Þverár.

Ok er þeir kómu þar, var Már nýfarinn á brott. Glúmr fagnar vel Þorvarði. Hann spyrr, hvárt nokkut vǽri leitat um sáttir milli manna. Glúmr kvað ekki þat vera. Þorvarðr segir:

Er til búit málit?

Glúmr kvað þat eigi vera.

Slíkr dagr vǽri vel til fallinn. Þoka er mikil, ok mun eigi verða vart við, ef menn fara hljóðliga.

Síðan segir Glúmr, hvar þá var komit, ok segir at sex menn einir váru heima. Þorvarðr segir:

Heldr ertu fámennr. En þetta ráð mun þó duga, er þú hefir haft.

Nú ríðr Þorvarðr til Espihóls, ok váru menn eigi upp risnir, er þeir kómu þar.

Hann hitti Þórarin ok spyrr: Hverja meðferð ǽtlið þér at hafa? Skuluð þér nokkura sǽtt bjóða Glúmi um vígsmálit? Þórarinn segir:

Vant ǽtlum vér þat at bjóða Glúmi sǽtt. Þorvarðr segir:

Hvárt er til búit vígsmálit? Þórarinn segir:

Ekki hefi ek til spurt, eða hvat veiztu af? Hann segir:

Már fór í morgin með áttjánda mann í málatilbúnuð. En Glúmr sat við sétta mann heima. Ok vǽri nú fullgóð fǫng á at rétta hlut sinn. Ok því teksk yðr lítt, at þér gerið eigi slík hvatrǽði sem Glúmr. Þórarinn segir:

Ekki nenni ek at búa tyllisakir hér í móti. Þorvarðr segir:

Á þat er at líta, hvárt nokkur var sǫkin eða engi, áðr Steinolfr var drepinn. Hefir hann eigi fíflt konu hans? Víst ǽtla ek, at slík mál þykki eigi engis verð. Þórarinn segir:

Illt þykki mér með slíku máli at fara. Hann segir:

Hvat er slíkt at tala? Kom Glúmr fyrir nokkut, er hann óhelgaði Sigmund, mág yðvarn, ok er nú ok einsǽtt at láta eigi svá auvirðask. Þórarinn segir:

Eigi munda ek ek vita, nema þat vǽri ráð.

Síðan stóðu menn upp, ok eggjar Þorvaldr krókr at ríða til Uppsala ok stefna Steinolfi til óhelgi. Þórarinn segir:

Eigi er þat ráðligt, en þat munum vér þó gera.

Þeir urðu saman fimmtán. Sjau eru nefndir: Þórarinn ok Þorvaldr krókr, Ketill, sonr hans, Arngrímr ok Eysteinn berserkr ok Þórðr Hrafnsson, er bjó at Stokkahlǫðu ok átti Vigdísi Þórisdóttur, er Sigmundr hafði átt fyrr, Eyvindr austmaðr; hann var vistum með Þórði.

Nú fóru þeir til Uppsala. En Þorvarðr fór á Ǫngulsstaði. Þar bjó góðr búandi, Halli inn digri. En sendi son sinn til Þverár ok bað segja Glúmi fyrirǽtlun þeirra Esphǿlinga, en ríð til móts við mik síðan hvatliga.

En er Þorvarðr kom á Ǫngulsstaði, þá spurði Halli, hvat hann segði tíðenda.

Ekki enna, sagði hann.

Síðan sagði hann Halla, hvar þá var komit.

En Halli þóttisk sjá at glíkendum, at hann mundi þessu ǫllu á leið hafa komit, sagði, at slíkir menn vǽri til mikils ófarnaðar, at hann vildi, at allir ǽtti illt saman, ok vǽri þat makligt. at þú vǽrir drepinn.

Halli fór skyndiliga með alla sína menn, þá er hann fekk, karla ok konur, ok vildi ganga milli manna, ef þyrfti.

Guðbrandr kom til Þverár, ok sagði, at faðir hans hafði hann þangat sent, sagði honum tíðendin, ok lézk hann vera þess skyldr at segja þér þat, er þik varðar, at Esphǿlingar ǽtla at stefna Steinolfi til óhelgi. Glúmr segir:

Hví kom faðir þinn eigi sjalfr? Hann segir.

Ek kalla allt eitt, hvárr okkarr sem fór. Glúmr segir:

Vel hefir faðir þinn gǫrt, er hann sendi þik hingat, ef vér þyrftim manna við.

Hann tók sveininn af baki ok fjǫtraði hest hans.

Þá mǽlti Guðbrandr: Þat mǽlti faðir minn, at ek skylda skynda heim. Glúmr segir:

Ekki er þat, heldr vill faðir þinn, at þú sýnir vaskleik þinn í dag.

Nú tekr Þorvarðr til orða: Seinn er Guðbrandr sonr minn. Halli. segir:

Hvert fór hann? Þorvarðr segir:

Ek senda hann til Þverár. Halli segir:

Þat er vel, at þú hittir fyrir nokkura brǫgðótta, ok er þetta hǿfiligt.

Esphǿlingar riðu yfir ána. Sá Glúmr fǫr þeirra, ok ǽtluðu yfir at Knarrarvaði. Þá mǽlti Glúmr, at Már vǽri heldr til seinn. Síðan rann Glúmr ór garði eftir þeim ok þeir með honum, sem til váru, sex karlar með Guðbrandi. Glúmr hafði skjǫld sinn ok hǫggspjót, gyrðr sverði, rennr á leiðina fyrir þá ok menn hans eftir honum.

Ok er Þórarinn sá ferð hans, biðr hann, at þeir riði leið sína ok hvárki skjótara né seinna, ok má oss eigi um þat hallmǽla.

Þórðr Hrafnsson spurði Þórarin, hvárt þeir skyldi eltask láta með tuttuganda mann undan Glúmi, þó at hann sé með sétta mann. Þórarinn sagði:

Ríðum, því at Glúmr vill dvelja oss ok bíða svá sinna manna. Þórðr segir:

Því er eigi kynligt, at vér berim oft lágan hlut fyrir Glúmi, þá er hann stendr jafnt at vígi sem þér, þar sem þér þorið nú eigi at bíða hans, er hann hefir fá menn, enda skal hann eigi mik elta, ok sté af baki.

Eysteinn berserkr segir, at hann vill eigi undan ríða, ok kalli þeir, at þeir elti oss. Þórarinn segir:

Þat sýnisk mér óráðligt.

En er Glúmr sá, at þeir fóru eigi, þá fór hann seinna ok kastaði orðum á Þórarin ok spurði, hvert ørendi þeirra vǽri til Uppsala. Þórarinn segir, at at þeir hǫfðu stefnt Steinolfi til óhelgi.

Þá mǽlti Glúmr: Er eigi því mjǫk til kapps haldit. Skulu eigi boð koma fyrir, ok mǽttim vér rǿða um nokkut, at málit gengisk?

Þórarinn sá, at Glúmr vildi dvelja þá, ok bað menn ríða, ok þeir gerðu svá. Glúmr spurði:

Við hokið þér?

En þeir fóru undan, ok því seinna sem þeir fóru, því seinna fór Glúmr ok beið manna sinna ok mǽlti: Eigi mun vinsǽlt verða málit, ef þér hafið lognar sakir uppi, ok verðr þá svívirðing í.

Ekki mun nú farit at því. Erfitt verðr við þik at eiga.

Glúmr komsk hjá þeim fram ok talar svá við þá, en þeir riðu, ok dvalði svá. En er hann sá, at ekki mátti dvelja þá, en veit ván sinna manna, þá skaut hann spjóti til Arngríms ok kom í gegnum báða sǫðulbogana ok lǽrit, ok var Arngrímr illa vígr um daginn. Síðan hljóp Eysteinn fyrstr manna at Glúmi, en Þorvaldr tasaldi í mót honum, ok lékusk þeir tveir við. Ok þóttusk þeir bezt hafa, er first váru þeirra samgangi. Ok var hvárrtveggi þeirra fullhugi ok rammr at afli. Veitti stór hǫgg ok mǫrg hvárr þeirra ǫðrum. Þorvaldr krókr sótti fast at Glúmi, ok margir með honum. En Glúmr hopaði undan ok þeir menn, er honum fylgðu, ok hlífðu sér. En Þórarinn sté eigi af baki ok þótti honum þó ǿrit margir um einn.

Sá maðr kom at hlaupandi, þar er þeir bǫrðusk, er var í skinnkufli ok hafði sverð í hendi. Hann kom at, þar er Þorvaldr tasaldi fell fyrir Eysteini, ok þegar hleypr hann at Eysteini ok høggr hann banahǫgg.

Síðan fór hann í lið með Glúmi, ok þá mǽlti Glúmr þetta: Kom heill þú, Þundarbenda. Gott kaup var þat, er ek keypta þik. Þú munt nú vel gjalda verð þitt í dag.

Glúmr átti þrǽl þann, er svá hét. Því mǽlti hann þetta. En þar var þó raunar Vigfúss, sonr hans, ok kenndu hann fáir eða engir nema Glúmr. því at hann hafði þá þrjá vetr verit í sekð ok í leyndum, ok ǽtluðu flestir, at hann vǽri útan farinn.

Svá bar at, er Glúmr hopaði, at hann lá fallinn, en þrǽlar hans báðir lǫgðusk á hann ofan ok váru þar stangaðir spjótum til bana. En þá kom Már at í því með sína menn. Þá fór Þórarinn af baki, ok bǫrðusk þeir Már, svá at engir áttu hlut í með þeim. En Glúmr spratt upp ok barðisk þá frýjulaust. Ok var þá liðsmunr engi.

Eiríkr hét húskarl Þórarins. Hann var at verki sínu um morgininn. Hann hafði enga hlíf né vápn. Hann fǽr sér trélurk í hǫnd ok fór til fulltings við Þórarin. Ok varð Glúmi it mesta ólið at honum, því at menn ok hlífar meiddusk fyrir tré því, er hann hafði at vega með.

Þess er getit, at Halldóra, kona Glúms, kvaddi konur með sér, ok skulum vér binda sár þeirra manna, er lífvǽnir eru, ór hvárra liði sem eru.

En er hon kom at, þá fell Þórarinn fyrir Mávi, ok var ǫxlin hǫggvin frá, svá at lungun fellu út í sárit. En Halldóra batt um sár hans ok sat yfir honum, til þess er lokit var bardaganum.

Halli inn digri kom fyrstr til meðalgǫngu ok margt manna með honum. Ok lauk svá bardaga, at fimm menn váru fallnir af Esphǿlingum. Þorvaldr krókr ok Arngrímr, Eysteinn ok Eiríkr ok Eyvindr austmaðr. En af Glúmi var fallinn Þorvaldr tasaldi ok Eyjolfr Þorleifsson ok Jǫðurr ok þrǽlar tveir.

Þórarinn fór heim með fǫrunautum sínum. Glúmr fór ok heim með sína menn ok lét fǿra ina dauðu í úthýsi eitt, ok var búit um Þorvald virðuligast, því at klǽði váru borin undir hann ok var hann rifaðr í húð.

En er menn váru heim komnir, þá mǽlti Glúmr við Halldóru: Fǫr vár mundi hafa orðit góð í dag, ef þú hefðir heima verit ok hefði Þórarinn eigi lífs brott komizk.

Hon segir, at Þórarni vǽri lítil ván lífs, en þó muntu eiga skamma stund heraðvǽrt, þó at hann lifi, en ef hann deyr, muntu eiga aldri landvǽrt.

Síðan mǽlti Glúmr við Guðbrand: Þú hefir mikillar frǽgðar aflat þér í dag, er þú lagðir at jǫrðu Þorvald krók. Ok mikit lið veittir þú oss í dag Hann svaraði ok kvað ekki á þá leið verit hafa, enda varit hendr sínar. Glúmr segir:

Sá ek gløggt, hvat títt var, barn at aldri, en vegit slíka hetju sem Þorvaldr var. Ok muntu verða frǽgr af þessu verki. Af því fekk ek sóma útanlendis, er ek vá berserkinn. Hann segir:

Ekki hefi ek Þorvald vegit. Glúmr segir:

Eigi er at dylja þessa, vinr. Þú veittir honum banasárit. Firrsk þú eigi gǽfu þína.

Til þess þrǽtti hann við Guðbrand, at hann trúði ok gekk við ok þótti virðing at. Hann mátti ok eigi dylja, at eigi vǽri þetta fyrir satt haft, ok þá var honum á hendr lýst víginu, ok þótti þá minni slǿgja í en þeir ǽtluðu, er køru Þorvald til eftirmáls.

Þat segja menn, at Glúmr mǽlti: Þat þykki mér illa, er Már lǽtr binda um, þó at hnekkistikill sé gǫrr í hǫfði honum.

Þat kallaði hann svá, er í kross var sprungit. Már segir:

Ek munda þess minnr þurfa, ef ek legðumk niðr. ok hefðak þrǽla mína at skildi. Þá mǽlti Glúmr:

Harðslǿgr var Hrísateigr nú í dag, sveinar, sagði hann. Már segir:

Fyrir þat mun þér ganga, sem harðslǿgr hafi verit, því at nú muntu Þverárland hafa hlegit ór hendi þér. Glúmr segir:

Þat ǽtla ek, at þú vitir þat ógǫrla. Már segir:

Vera má, at ek vita eigi. Fyrir þat mun þér ganga, sem ek vita.

En er Helga spurði spurði tíðendin, systir Glúms, þá fór hon til Þverár ok spurði, hversu sonr hennar hefði fram gengit. Glúmr segir;

Eigi fekk hraustara mann. Þá mǽlti hon:

Sjá vilda ek hann dauðan, ef eigi eru ǫnnur fǫng á.

Þat var henni veitt ok lét hon hefja hann í vagn ok búa hógliga um. Ok er hon kom heim, fǽgði hon sár hans ok batt síðan. Ok kom svá ráði hans, at hann mǽlti við menn.

Þat váru lǫg þar, at menn fellu jafnmargir, at þat skyldi kalla jafnvegit, þó at mannamunr þǿtti vera. En þeir, er ávíga urðu, skuldu kjósa mann til, eftir hvern mǽla skyldi. En þó at nokkut kynni þat í málum at gerask síðar, er betra þǿtti at hafa annan veg kosit, þá skyldi eigi skifta kørinu. En er Þórarinn spurði, at Þorvaldr tasaldi var lífs, þá kaus hann Þorvald krók, bróður sinn, til eftirmáls. En lítlu síðar spurði hann þat, at Guðbrandi var eignat þat vígit, ok vildi hann þá heldr hafa annan til kosit. En þó varð nú þessu fram at halda, sem fyrr var kosit.

Þeir hitta nú Einar Eyjolfsson. Lǽtr Þórarinn, at nú muni hann taka til þeirra mála, er þeir hǫfðu með sér talat. Hann. segir:

Slíkt er mér þar í hug sem fyrr, at Bárðr var veginn.

Tók nú Einarr málit til meðferðar á þingi um sumarit ok sótti Glúm. Þórarinn lá í sárum allt sumarit ok svá Þorvaldr tasaldi. Ok urðu báðir grǿddir. Glúmr hafði mikinn liðsafla á þinginu ok svá hvárirtveggju. Var nú leitat um sǽttir af gǫfgum frǽndum hvárratveggju, ok varð þat at sǽttum, at bǿta skyldi víg Steinolfs svá, at fram vǽri fǿrð sykna Vigfúss Glúmssonar. En Guðbrandr var sekr um víg Þorvalds, ok kom Glúmr honum útan. Ok fóru við svá búit heim. Ok undu þeir Þorvarðr ok Þórarinn illa við. Ok þóttisk Þórarinn enga sǿmð hafa fyrir víg Þorvalds, bróður síns. Sat nú Glúmr í virðingu.

Um vetrinn eftir kom upp vísa, er Glúmr hafði þá nýort:

Einn dag, er menn váru at Hrafnagilslaugu, kom þar Þorvarðr. Hann var gleðimaðr mikill ok hendi at mǫrgu gaman.

Hann mǽlti Hvat er komit þeirra manna, er skemmta kunni nýjum frǿðum? Þeir segja: Þar er skemmtun ǫll ok gaman, er þú ert. Hann segir:

Ekki þykki mér nú meira gaman en kveða vísur Glúms. En þar hygg ek at, hvat honum þykkir vantalit í einni vísu, at hann mundi skorta á um vígin. Hvat skulum vér ǽtla, hvert þat muni vera, eða hvárt er glíkara, at Guðbrandr muni vegit hafa Þorvald eða Glúmr?

Þetta þykkir mǫrgum árǽðiligt.

Hann reið nú á fund Þórarins ok mǽlti: Hugleitt hefi ek nokkut, ok sýnisk mér sem eigi muni it sanna uppi um víg Þorvalds króks. því at hittask mun í kveðskap Glúms, at nokkut þykkir honum vantalit vera um vígin. Þórarinn segir:

Varla kann ek nú upp at taka málit ǫðru sinni, þó at þetta vǽri satt. Mun nú vera kyrrt.

Þat er óráðligt, ok þó mǽtti kyrrt vera, ef eigi hefði um verit grafit. En nú mun ek bera upp fyrir menn, ok munuð þér svívirðing af fá, svá at engi mun ǫnnur meiri orðit hafa. Þórarinn segir:

Óhógligt lízk mér málit at flytja til alþingis við frǽndaafla Glúms. Þorvarðr segir:

Þar kann ek ráð til leggja. Stefn honum til Hegranessþings. Þar áttu frǽndaafla. Ok mun þar torsótt at verja málit. Þórarinn segir:

Þat ráð mun haft verða.

Skiljask at því.

Nú várar illa, ok verðr torsótt allt at fá. Um várit bjó Þórarinn mál á hǫnd Glúmi til Hegranessþings, því at allir samþingisgoðar, þeir er því þingi áttu at halda, váru bundnir í nauðhleytum við Þórarin. En hestum mátti trautt koma yfir heiðar fyrir snjó. Glúmr tók þat til ráðs, at hann fekk byrðing einn mikinn í hǫnd Þorsteini, bróður sínum, ok skal hann halda vestr fyrir ok koma til þings með herklǽði ok vistir. En er þeir koma fyrir Ulfsdali, þá brutu þeir skipit í spán. Ok týndisk þar allt saman, menn ok fjárhlutr. Glúmr gekk til þings með hundrað manna ok náði eigi nǽr at tjalda en í fjǫrbaugsgarði. Þar var kominn Einarr Eyjolfsson með þeim Esphǿlingum. Váru Glúmi send orð, at hann skyldi til fara ok fǿra fram lǫgvǫrn fyrir sik. Nú gengr Glúmr, en eigi var meira rúm gefit en einn maðr mátti ganga. En þar var fylkt liði tveim megin hjá, en Glúmi var boðit at ganga í kvíarnar, ef hann vildi til dómsins.

En þat sýndisk honum óráðligt ok mǽlti til sinna manna: Auðsǽtt er nú þat, at þeir þykkjask í hendi hafa várt ráð. Má ok vera, at svá sé. Nú vil ek þó, at þér snúið eigi aftr. Mun ek ganga fyrstr en þá tveir nǽst mér jafnfram, en þeim nǽst fjórir jafnfram. Ok skulum vér renna at ok hafa spjótin fyrir oss, ok mun klambrarveggrinn ganga, ef fast er fylgt.

Þeir gerðu svá ok runnu at í einu skeiði í dómhringinn, ok var lengi nǽtr, áðr þeim varð bǽgt frá í brott, ok gerðisk þar svá mikil þrǫng ok fǫst, ok varð þat um síðir, at dómrinn var settr í annat sinn. Ok er þeir tóku at reifa málit, þá gengr Glúmr í þingbrekku ok nefnir vátta, at sól vǽri þá komin á þingvǫll. Síðan varði hann mǫnnum í dóm lýriti at dǿma um sakarnar. Ok varð þar niðr at falla hvert mál sem þá var komit. Ríða menn í brott, ok undu Esphǿlingar stórilla við. Kallar Þórarinn hann hrakligt gǫrt hafa fyrir þeim. Einarr segir:

Eigi lízk mér svá stórljótt sem þér, því at þar er til máls at taka, sem frá var horfit.

Síðan ríða þeir til alþingis Esphǿlingar með Einari ok margir vinir þeirra, er þeim hǫfðu heitit liðveizlu í móti Glúmi. Frǽndr Glúms veita honum at málum til réttra laga, ok er þat af gǫrt með vitra manna ráði, ef Glúmr vill vinna eið fyrir málit, at eigi vǽgi hann Þorvald krók. Ok er margir áttu hlut í, þá sǽttusk þeir at því, at Glúmr skyldi vinna eið, at hann hefði eigi vegit Þorvald krók. Ok var á kveðit, nǽr eiðrinn skyldi unninn vera, um haustit at fimm vikum. Ok er nú svá ríkt fylgt málinu, at þeir skyli fram hafa málit eða hann vinni eiða í þremr hofum í Eyjafirði, ok eiðfall, ef þá kemr eigi fram. Margrǿtt var um þetta mál, hversu eiðar Glúms myndi vera eða fram fara.

Nú ríða menn heim af þingi, ok er Glúmr heima um sumarit. Ok er kyrrt allt í heraðinu. Líðr til leiðar, ok ríða menn til leiðar. En af leið hvarf Glúmr, svá at ekki spurðisk til hans. Már sat heima í búinu. En um haustit at fimm vikum, þá bauð Már mǫnnum, ok var þar stofnat brúðhlaup. Ok kómu þar eigi fǽri menn til boðs en hundrað. Ǫllum þótti kynligt boð þetta, því at þeir váru lítils verðir, er í hlut áttu.

Þar sá menn þann aftan, at ór dǫlum ǫllum Eyjafjarðar riðu tveir menn saman eða fimm, ok safnaðisk saman liðit, er ofan kom í heraðit. Ok var þar kominn Glúmr ok Ásgrímr ok Gizurr með þrjú hundruð manna ok kómu heim um nóttina ok sátu þar at boði.

En um morgininn eftir, sendi Glúmr eftir Þórarni ok bað hann koma í Djúpadal eigi síðar en at miðjum morgni at heyra eiðana. Þórarinn veiksk við ok fekk hundrað manna. En er þeir kómu til hofsins, þá gengu sex menn í hofit, með Glúmi Gizurr ok Ásgrímr. En með Þórarni Einarr ok Hlenni. inn gamli. Sá maðr er hofseið skyldi vinna, tók silfrbaug í hǫnd sér, þann er roðinn var í nauts blóði, þess er til blóta vǽri haft, ok skyldi eigi minna standa en þrjá aura.

Þá kvað Glúmr svá at orði, at ek nefni Ásgrím í vǽtti, annan Gizur í þat vǽtti, at ek vinn hofseið at baugi, ok segi ek þat Ǽsi, at ek vark at þar ok vák at þar ok rauðk at þar odd ok egg, er Þorvaldr krókr fekk bana. Líti nú á eið, þeir er spekimenn eru. ok við eru staddir.

Þeir Þórarinn urðu eigi búnir at lasta, en kváðusk eigi fyrri þann veg heyrt hafa at orði kveðit. Með slíku móti váru eiðar unnir í Gnúpafelli ok svá at Þverá. Þeir Gizurr ok Ásgrímr váru nokkurar nǽtr at Þverá. Ok at skilnaði gaf Glúmr Gizuri feldinn blá, en Ásgrími spjótit gullrekna, ok skilðusk vinir.

Um vetrinn hittusk þeir Þorvarðr ok Þórarinn, ok spurði Þorvarðr: Vann Glúmr vel eiðinn? Þórarinn segir:

Ekki fundum vér at. Hann segir:

Undarliga verðr slíkt um vitra menn, er svá missýnisk. Þat hefi ek vitat, at menn hafa lýst vígum á hendr sér, en hitt hefi ek eigi vitat eða heyrt, at menn hafi svarit um þat sjalfir, at þeir hafi vegit menn, sem Glúmr hefir gǫrt, eða hversu mátti hann meirr at kveða en segja, at hann vǽgi þar at ok vǽri þar at ok ryði þar at odd ok egg, er Þorvaldr krókr fell á Hrísateigi, þó at hann leiddi eigi svá sem tíðast er, ok mun sjá sneypa jafnan uppi síðan. Þórarinn segir:

Ekki hefi ek fundit þetta, enda mǿðumk ek á at eiga við Glúm. Hann segir:

Ef þú þykkisk mǿðask sakir vanheilsu, þá láttu Einar taka enn málit. Hann er vitr ok kynstórr. Munu honum margir fylgja. Eigi sitr Guðmundr hjá, bróðir hans. Ok er sá hlutrinn, at hann er gjarnastr til, ef hann kemsk at Þverá.

Eftir þetta hittask þeir Einarr ok bera ráð sín saman. Ok mǽlti Þórarinn: Ef þú vill fyrir málinu vera, munu margir þér veita. Munum vér þat ok til vinna at kaupa þér landit eigi meira verði en Glúmr keypti at Þorkatli háva. Einarr segir:

Glúmr hefir nú lógat þeim hlutum, feldi ok spjóti, er Vigfúss, móðurfaðir hans, gaf honum ok bað hann eiga, ef hann vildi halda virðingu sinni, en kvað þaðan frá þverra mundu. Nú mun ek taka við málinu ok fylgja.