Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 6

Nú er at segja frá utanferð Glúms. Þegar er hann kom við land, fór hann upp á Vors til Vigfúss. Ok er hann kom at bœnum, þá sá hann þar mikit fjǫlmenni ok margs konar skemtan ok leika;Ok er hann kom at bænum, þá sá hann þar mikit fjölmenni ok margs konar skemtan ok leika; ok þat þóttist hann sjá, at þar mundi á ǫllum hlutum stórmenska vera.ok þat þóttist hann sjá, at þar mundi á öllum hlutum stórmenska vera. Enn þar sem hann sá marga menn merkilega, þá vissi hann eigi, hvar Vigfúss mundi vera frændi hans. Þat mark hafði hann til hans, at hann sá mann mikinn ok veglegan í ǫndvegi í skautfaldi blám, ok lék sér at spjóti gullreknu;Þat mark hafði hann til hans, at hann sá mann mikinn ok veglegan í öndvegi í skautfaldi blám, ok lék sér at spjóti gullreknu; gekk síðan at honum ok kvaddi hann; enn hann tók vel kveðju hans. Vigfúss spurði, hvat manna hann væri, enn hann kvaðst vera íslenzkr ok eyfirzkr. Þá spurði Vigfúss at Eyjólfi mági sínum ok Ástríði dóttur sinni; enn hann kvað hann andaðan, — "enn Ástríðr lifir". Vigfúss spurði, hvat barna þeira lifði, enn Glúmr sagði honum til systkina sinna. Enn síðan sagði hann honum, at þar var einn son þeira kominn fyrir hann. Enn er hann sagði þat, þá reitist ekki af um talið við hann. Glúmr bað hann vísa sér til sætis. Enn Vigfúss kvaðst eigi vita, hvat satt væri af því er hann sagði, ok vísaði honum til sætis á hinn óœðra bekk utarlega ok veitti honum litla virðing.Enn Vigfúss kvaðst eigi vita, hvat satt væri af því er hann sagði, ok vísaði honum til sætis á hinn óæðra bekk utarlega ok veitti honum litla virðing. Hann var fámálugr ok ósiðblendr. Þá er aðrir menn drukku, eða hǫfðu aðra gleði, þá lá hann ok hafði feld á hǫfði sér.Þá er aðrir menn drukku, eða höfðu aðra gleði, þá lá hann ok hafði feld á höfði sér. Hann þótti þar fól eitt. Þar var veizla búin at vetrnóttum ok gert dísablót, ok allir skulu þessa minning gera.

Glúmr sitr í rúmi sínu ok gengr eigi til. Ok er á leið kveldit, er menn váru komnir, þá var eigi svá mikil gleði, sem líklegt mundi þykja fyrir fagnaðar sakir ok vina fundar, er þar váru margir saman komnir. Ok þann dag er menn hǫfðu komit til boðsins, hafði Glúmr eigi út gengit í móti mǫnnum ok bauð engum at sitja hjá sér eða í hans rúmi.Ok þann dag er menn höfðu komit til boðsins, hafði Glúmr eigi út gengit í móti mönnum ok bauð engum at sitja hjá sér eða í hans rúmi. Ok er menn váru komnir undir borð, þá var sagt at sá maðr var kominn at bœnum með tólfta mann, er Bjǫrn hét ok kallaðr járnhauss.Ok er menn váru komnir undir borð, þá var sagt at sá maðr var kominn at bænum með tólfta mann, er Björn hét ok kallaðr járnhauss. Hann var berserkr mikill, ok var því vanr at koma til mannboða fjǫlmennra, ok leitaði þar orða við menn, ef nǫkkurr vildi þat mæla, er hann mætti á þiggja, ok skoraði á menn til hólmgǫngu.Hann var berserkr mikill, ok var því vanr at koma til mannboða fjölmennra, ok leitaði þar orða við menn, ef nökkurr vildi þat mæla, er hann mætti á þiggja, ok skoraði á menn til hólmgöngu. Enn Vigfúss bað þess, at menn skyldu vel stilla orðum sínum, — "ok er þat minni læging, enn taka meira ilt af honum" — ok hétu menn honum góðu um þat. Enn Bjǫrn gekk í skálann inn ok leitaði orðheilla við menn, ok spurði á enn œðra bekk enn yzta mann, hvárt hann væri jafnsnjallr honum, — enn hann kvað fjarri þat fara.Enn Björn gekk í skálann inn ok leitaði orðheilla við menn, ok spurði á enn æðra bekk enn yzta mann, hvárt hann væri jafnsnjallr honum, — enn hann kvað fjarri þat fara. Síðan spurði hann hvern at ǫðrum, þar til at hann kom fyrir ǫndvegit.Síðan spurði hann hvern at öðrum, þar til at hann kom fyrir öndvegit. Ýmissra orða leituðu menn sér, enn þar kom niðr, at engi kvaðst jafnsnjallr honum. Enn er hann kom fyrir Vigfús, þá spurði hann, hvar Vigfúss vissi slíkra garpa vánir; enn hann lézt eigi vita hans jafningja. Þá mælti hann: "Vel er svarat ok hyggilega, sem ván var at. Þú ert virðingamaðr mikill ok gengit lengi at óskum líf þitt, ok engi hnekking komit vegs þíns ok sóma. Nú er þat vel, er ek þarf ekki við þik annat at mæla enn gott eitt, — enn spyrja vil ek þik, ef þú þykist jafn við mik"? Hann svarar: "Þá er ek var ungr ok í víkingu ok vann nǫkkut til frama, nú veit ek eigi hvárt ek mætta þá við þik jafnast, enn nú hálfu síðr at ek em gamall ok ørvasi".Hann svarar: "Þá er ek var ungr ok í víkingu ok vann nökkut til frama, nú veit ek eigi hvárt ek mætta þá við þik jafnast, enn nú hálfu síðr at ek em gamall ok örvasi". Hann snýr á brott þaðan ok ferr utar með ǫðrum bekk, ok spyrr enn, ef þeir þykjast jafnsnjallir honum, enn þeir kváðust eigi jafnsnjallir honum.Hann snýr á brott þaðan ok ferr utar með öðrum bekk, ok spyrr enn, ef þeir þykjast jafnsnjallir honum, enn þeir kváðust eigi jafnsnjallir honum. Þá kom hann at, þar er Glúmr lá í pallinum. "Hví liggr sjá maðr svá", kvað Bjǫrn, "enn sitr eigi"?"Hví liggr sjá maðr svá", kvað Björn, "enn sitr eigi"? Sessunautar hans svǫruðu — veittu honum orða fullting — ok kváðu hann svá óvitran, at ekki mark mátti at þykja, hvat hann mælti.Sessunautar hans svöruðu — veittu honum orða fullting — ok kváðu hann svá óvitran, at ekki mark mátti at þykja, hvat hann mælti. Bjǫrn spyrnir á honum fœti sínum ok mælti at hann skyldi sitja upp sem aðrir menn, ok spurði, ef hann væri jafnsnjallr honum.Björn spyrnir á honum fæti sínum ok mælti at hann skyldi sitja upp sem aðrir menn, ok spurði, ef hann væri jafnsnjallr honum. Enn Glúmr kvað hann ekki þurfa at eiga við sik ok kvaðst eigi vita um snilli hans, — "ok vil ek af því engu við þik jafnast, at út á Íslandi mundi sá maðr kallaðr fól, er þann veg léti sem þú lætr. — Enn hér hefi ek vitat alla bezt orðum stilla". Hleypr upp síðan ok at honum; þrífr af honum hjálminn; síðan hnykkir hann upp eldistokki ok keyrir á milli herða honum, ok lýtr kappinn við, ok þegar annat ok hvert at ǫðru, svá at hann fell.síðan hnykkir hann upp eldistokki ok keyrir á milli herða honum, ok lýtr kappinn við, ok þegar annat ok hvert at öðru, svá at hann fell. Ok þá er hann vildi á fœtr fœrast, þá laust hann í hǫfuð honum, ok lét svá, þar til at hann kom út fyrir dyrr.Ok þá er hann vildi á fætr færast, þá laust hann í höfuð honum, ok lét svá, þar til at hann kom út fyrir dyrr. Enn þá er Glúmr vildi til sætis, er Vigfúss kominn á gólfit — ok allir þeir — ok fagnaði þá vel frænda sínum; kvað hann nú hafa raun til gert at hann var hans ættar — "skal ek nú virða þik sem okkr sómir" — lézt þat til hafa gengit í fyrstu, at honum sýndist hann eigi bráðgervilegr — "vilda ek þess at bíða, at þú fœrðir þik með skǫrungsskap í þína ætt".kvað hann nú hafa raun til gert at hann var hans ættar — "skal ek nú virða þik sem okkr sómir" — lézt þat til hafa gengit í fyrstu, at honum sýndist hann eigi bráðgervilegr — "vilda ek þess at bíða, at þú færðir þik með skörungsskap í þína ætt". Leiðir hann nú til sætis hjá sér. Glúmr kvaðst þiggja mundu þat sæti, þótt fyrr væri. Annan dag eftir er sagt andlát Bjarnar. Vigfúss bauð Glúmi at taka ríki eftir sik ok virðing, enn Glúmr kvaðst þiggja vilja, enn fara þó út fyrst til Íslands, at eigi eignaðist þeir fǫðurleifð hans, er hann ann eigi at njóta;Vigfúss bauð Glúmi at taka ríki eftir sik ok virðing, enn Glúmr kvaðst þiggja vilja, enn fara þó út fyrst til Íslands, at eigi eignaðist þeir föðurleifð hans, er hann ann eigi at njóta; kvaðst aftr munu koma sem fyrst. Vigfúss kvaðst ætla þat forlǫg Glúms at auka sína ætt ok sóma á Íslandi.Vigfúss kvaðst ætla þat forlög Glúms at auka sína ætt ok sóma á Íslandi.

At sumri lætr Vigfúss búa skip til handa Glúmi, ok gefr honum farminn á ok mikit fé í gulli ok silfri, ok mælti: "Svá segir mér hugr um, at vit sjáimst eigi síðan, enn einka gripi vil ek þér gefa — feld ok spjót ok sverð, er vér hǫfum mikinn trúnað á haft frændr;At sumri lætr Vigfúss búa skip til handa Glúmi, ok gefr honum farminn á ok mikit fé í gulli ok silfri, ok mælti: "Svá segir mér hugr um, at vit sjáimst eigi síðan, enn einka gripi vil ek þér gefa — feld ok spjót ok sverð, er vér höfum mikinn trúnað á haft frændr; ok meðan þú átt gripina, vænti ek at þú týnir eigi virðingu enn þá em ek hræddr um, ef þú lógar þeim". Síðan skiljast þeir.

Chapter 7

Nú ferr Glúmr út til Íslands ok heim til Þverár. Ok móður sína hitti hann brátt ok fagnaði hon honum vel, ok sagði ójafnað þeira feðga, ok bað hann þó hafa við þolinmœði, enn kvaðst til lítils um fær at ganga þeim í móti.Ok móður sína hitti hann brátt ok fagnaði hon honum vel, ok sagði ójafnað þeira feðga, ok bað hann þó hafa við þolinmæði, enn kvaðst til lítils um fær at ganga þeim í móti. Síðan reið hann heim at garði. Þá sá hann, at fœrðr var garðrinn ok gengit á hans hlut, ok þá kvað hann vísu:Þá sá hann, at færðr var garðrinn ok gengit á hans hlut, ok þá kvað hann vísu:

Nær gengr mér ok mínum,
mendǫll — hjúum ǫllum —
þverr við glaum — inn grœni
garðr enn oss of varði.
Verðr hróðr skotað harða
— hér tínik þat — mínum
— munat enn of styr stála
starflauss — fǫðurarfi.
Nær gengr mér ok mínum,
mendöll — hjúum öllum —
þverr við glaum — inn græni
garðr enn oss of varði.
Verðr hróðr skotað harða
— hér tínik þat — mínum
— munat enn of styr stála
starflauss — föðurarfi.

Enn þat hafði vorðit til tíðenda út hér meðan, (at) Sigmundr óhœgði Ástríði ok vildi koma henni af staðfestu.Enn þat hafði vorðit til tíðenda út hér meðan, (at) Sigmundr óhægði Ástríði ok vildi koma henni af staðfestu.

Um haustit varð vant kvígna tveggja, er Glúmr hafði utan verit, þeim Þorkatli ok Sigmundi, ok hugðu þat at stolit mundi vera, ok létu líklegsta til þræla, er Ástríðr átti, ok segja þá einætum etit hafa, ok stefndu þeim um várit um stuld. Enn þessir þrælar váru miklu hollastir Ástríði fyrir umsjá ok verknað. Hon þóttist varla mega búi sínu halda, ef þeir fœri frá, ok ferr á fund Þorsteins sonar síns ok segir honum, hvern ágang þeir veita;Hon þóttist varla mega búi sínu halda, ef þeir færi frá, ok ferr á fund Þorsteins sonar síns ok segir honum, hvern ágang þeir veita; biðr hann svara fyrir þrælana "vil ek heldr fé bœta fyrir þá, enn þeir verði sekir um álygi, ef eigi eru betri fǫng á — ok þœtti mér þú nú eiga at vera brjóst fyrir oss ok segjast svá í góða ætt".biðr hann svara fyrir þrælana "vil ek heldr fé bæta fyrir þá, enn þeir verði sekir um álygi, ef eigi eru betri föng á — ok þætti mér þú nú eiga at vera brjóst fyrir oss ok segjast svá í góða ætt". Þorsteinn lézt þat ætla, at mál mundi svá upp borit af þeira hendi, at þeir munu ætla at fylgja með afla mága sinna, — "sýnist mér þat ráð, ef þessir menn halda upp ráði þínu, at vér eigim hlut í fébótum at þeim komi við". Hon svarar: "Svá segir mér hugr um, at þær einar fébœtr verði, er oss mun meins í leitat, — enn fyrir því at þar er til lítillar liðsemdar at leita, er þú ert, mun verða at leggja á þeira vald".Hon svarar: "Svá segir mér hugr um, at þær einar fébætr verði, er oss mun meins í leitat, — enn fyrir því at þar er til lítillar liðsemdar at leita, er þú ert, mun verða at leggja á þeira vald". Enn þau gœði fylgdu mest Þverárlandi: — þat var akr, er kallaðr var Vitazgjafi, því at hann varð aldri ófrær;Enn þau gæði fylgdu mest Þverárlandi: — þat var akr, er kallaðr var Vitazgjafi, því at hann varð aldri ófrær; enn honum hafði svá skift verit með landinu, at sitt sumar hǫfðu hvárir.enn honum hafði svá skift verit með landinu, at sitt sumar höfðu hvárir. Nú segir Ástríðr þeim feðgum: "Mér lízt at þit vilit mjǫk fyrir koma mínu ráði, ok sjáið þat at hér þrýtr forystu;Nú segir Ástríðr þeim feðgum: "Mér lízt at þit vilit mjök fyrir koma mínu ráði, ok sjáið þat at hér þrýtr forystu; enn heldr enn þrælar sé upp gefnir, vil ek þetta mál leggja á ykkarn dóm". Þeir kváðu þat vitrlegra ráð. Gera þeir nú ráð sín. Enn sú var ráðagerð þeira, at hafa sjálfdœmi fyrir þrælana eða sekja þá.Enn sú var ráðagerð þeira, at hafa sjálfdæmi fyrir þrælana eða sekja þá. Enn Þorsteinn fylgdi eigi betr málinu, enn þeir hǫfðu sjálfdœmi ok gerðu til handa sér akrinn, at þeir skyldu hann einir eiga;Enn Þorsteinn fylgdi eigi betr málinu, enn þeir höfðu sjálfdæmi ok gerðu til handa sér akrinn, at þeir skyldu hann einir eiga; ok ætla svá at komast at landinu ǫllu, at kippa undan þeiri stoð, er áðr helt mest upp ráði hennar.ok ætla svá at komast at landinu öllu, at kippa undan þeiri stoð, er áðr helt mest upp ráði hennar. Ok þat sumar, er þá fór í hǫnd, átti hon at hafa akrinn, ef at réttu fœri.Ok þat sumar, er þá fór í hönd, átti hon at hafa akrinn, ef at réttu færi. Enn um sumarit, er menn fóru til þings, er þessu máli var sett, þá fór nautamaðr um haga, ok fann kvígurnar í einu jarðfalli ok hafði fokit yfir ǫndverðan vetr;Enn um sumarit, er menn fóru til þings, er þessu máli var sett, þá fór nautamaðr um haga, ok fann kvígurnar í einu jarðfalli ok hafði fokit yfir öndverðan vetr; ok varð nú bert illmælit við þrælana. Ok er þeir feðgar spurðu, at kvígurnar váru fundnar, þá buðu þeir fé at gjalda fyrir akrinn; enn þeir vildu eigi láta handsǫl sín af akrinum.enn þeir vildu eigi láta handsöl sín af akrinum. Enn Ástríðr segir, at eigi muni þó of mikit koma fyrir illmælit, þó at hon hefði sitt — "ok vil ek annathvárt hafa þat er ek á eða missa. Þó vilja engir rétta málit, þá skal enn bíða, ok vænti ek, at Glúmr muni út koma ok leiðrétta várt mál". Sigmundr segir: "Seint til vánar sá man erja — sitr sá nú í hjá, er líklegri væri til þinna sona". Hon segir: "Illa sezt oft ofsinn, Sigmundr, ok rangendi, — kann ok vera at þat hendi þik". Ok litlu síðar sumars kom Glúmr út, ok er litla hríð við skip; ferr til bús síns með auð fjár. Enn it sama skaplyndi hafði hann sem fyrr; var fálátr ok lét sem hann heyrði eigi þat, er gerzt hafði út hér meðan. Hvern morgin svaf hann til dagmála ok annaðist ekki um bú. Þat sumar áttu þau Glúmr akrinn at hafa, ef at réttu fœri.Þat sumar áttu þau Glúmr akrinn at hafa, ef at réttu færi. Fé Sigmundar gekk þeim at meini mjǫk, ok var hvern morgin í túni þeira.Fé Sigmundar gekk þeim at meini mjök, ok var hvern morgin í túni þeira. Einn morgin vakti Ástríðr Glúm, ok sagði at nautafjǫldi Sigmundar var kominn í tún ok vildi brjóta andvirki, — "enn ek hefi eigi fráleik til at reka í brott, enn verkamenn at vinnu".Einn morgin vakti Ástríðr Glúm, ok sagði at nautafjöldi Sigmundar var kominn í tún ok vildi brjóta andvirki, — "enn ek hefi eigi fráleik til at reka í brott, enn verkamenn at vinnu". Hann svarar: "Lítt hefir þú mik til vinnu kvatt ok skal eigi illa við verða", — sprettr upp ok tekr hest sinn, ok í hǫnd sér trélurk, ok keyrði nautin knálega ok barði þau mjǫk, þar til er þau kómu í tún Þorkels ok Sigmundar;Hann svarar: "Lítt hefir þú mik til vinnu kvatt ok skal eigi illa við verða", — sprettr upp ok tekr hest sinn, ok í hönd sér trélurk, ok keyrði nautin knálega ok barði þau mjök, þar til er þau kómu í tún Þorkels ok Sigmundar; lætr þau þar spilla sem þau vildu. Þorkell gætti heima andvirkis um morgna, enn Sigmundr fylgdi húskǫrlum.Þorkell gætti heima andvirkis um morgna, enn Sigmundr fylgdi húskörlum. Þorkell mælti víð Glúm: "Þess áttu ván, at menn munu þat eigi sitja þér, ef þú meiðir fé manna, þótt þú þykist hafa framit þik utanlendis". Glúmr kvað ómeidd vera ǫll naut hans nú, — "enn ef þau koma oftar oss at meini, þá munu eigi ǫll ólamin, ok láttu þó vel yfir;Glúmr kvað ómeidd vera öll naut hans nú, — "enn ef þau koma oftar oss at meini, þá munu eigi öll ólamin, ok láttu þó vel yfir; þú kemr því einu við; munu vér ok eigi lengr hafa mein af fé yðru". Þá mælti Þorkell: "Stórlega lætr þú nú, Glúmr; slíkr glópaldi þykir oss þú nú, sem þá er þú fórt utan, ok munu vér ekki várt ráð gera eftir geipun þinni". Glúmr veik heim, ok setti at honum hlátr; ok brá honum svá við, at hann gerði fǫlvan í andliti ok hrutu ór augum honum tár þau, er því váru lík, sem hagl þat er stórt er.ok brá honum svá við, at hann gerði fölvan í andliti ok hrutu ór augum honum tár þau, er því váru lík, sem hagl þat er stórt er. Ok þann veg brá honum oft við síðan, þá er víghugr var á honum.

Chapter 8

Þat er sagt þá er á leið á haustit, at Ástríðr kom enn at máli við Glúm einn morgin, ok vakti hann ok bað hann skipa til verks kvað nú heyverkum lokit verða í dag, ef svá væri til skipat sem hœfði — lokit hǫfðu þeir Sigmundr heyverkum fyrir stundu — "ok fóru þau Sigmundr ok Vigdís snemma í morgin til akrs Vitazgjafa, ok munu þau vel hyggja, er þau hafa akrinn, er vér ættim, ef at réttu fœri".Þat er sagt þá er á leið á haustit, at Ástríðr kom enn at máli við Glúm einn morgin, ok vakti hann ok bað hann skipa til verks kvað nú heyverkum lokit verða í dag, ef svá væri til skipat sem hæfði — lokit höfðu þeir Sigmundr heyverkum fyrir stundu — "ok fóru þau Sigmundr ok Vigdís snemma í morgin til akrs Vitazgjafa, ok munu þau vel hyggja, er þau hafa akrinn, er vér ættim, ef at réttu færi". Þá stóð Glúmr upp, ok varð þó eigi fyrr búinn enn at dagmálum. Hann tók þá feldinn blá ok spjótið gullrekna í hǫnd sér;Hann tók þá feldinn blá ok spjótið gullrekna í hönd sér; lét sǫðla hest sinn.lét söðla hest sinn. Enn Ástríðr sagði: "Mjǫk vandar þú nú, sonr minn, búning til heyverksins".Enn Ástríðr sagði: "Mjök vandar þú nú, sonr minn, búning til heyverksins". Hann svarar: "Eigi ferr ek oft til at vinna, enn bæði skal þá gera mikit at ok búast vel til, ok kann ek þó ekki vel til verksins at skipa; mun ek ríða til Hóla upp, ok þiggja heimboð at Þorsteini bróður mínum". Síðan reið hann suðr yfir ána. Enn þá er hann kom til akrsins, þá tók hann dálkinn ór feldinum, enn þau váru í akri Vigdís ok Sigmundr. Ok er hon Vigdís sá hann, gekk hon í mót honum ok bað hann heilan koma, — "þykkir oss þat illa, er svá fátt er í frændsemi várri, ok viljum vér eiga í allan hlut at fleira sé um". Glúmr svarar: "Ekki er enn þat at orðit, at eigi megi vel verða í frændsemi várri; enn því veik ek hingat, at dálkrinn er ór feldi mínum, ok vil ek at þú saumir á nisting". Hon lézt þat gjarna vilja, ok gerði hon þat. Glúmr leit yfir akrinn ok mælti: "Eigi brást hann Vitazgjafi enn". Síðan fór hann í feldinn ok tók spjótið í hǫnd sér.Síðan fór hann í feldinn ok tók spjótið í hönd sér. Síðan snarar hann at honum Sigmundi ok brá spjótinu, enn hann spratt upp í móti; enn Glúmr hjó þegar í hǫfuð honum, ok þurfti Sigmundr eigi fleiri.enn Glúmr hjó þegar í höfuð honum, ok þurfti Sigmundr eigi fleiri. Þá gekk hann at Vigdísi, ok sagði at hon skyldi heim fara, — "ok seg Þorkatli, at Sigmundr er eigi einfœrr af akrinum".Þá gekk hann at Vigdísi, ok sagði at hon skyldi heim fara, — "ok seg Þorkatli, at Sigmundr er eigi einfærr af akrinum". Enn Glúmr reið upp til Hóla, ok segir bróður sínum engi tíðendi. Enn er Þorsteinn sá gerðar hans, er hann hafði bæði feld ok spjót, þá fann hann blóð í málunum ok spyrr, ef hann hefði hǫggvit með því fyrir skǫmmu.Enn er Þorsteinn sá gerðar hans, er hann hafði bæði feld ok spjót, þá fann hann blóð í málunum ok spyrr, ef hann hefði höggvit með því fyrir skömmu. Hann svarar: "Þat er satt — eigi hefir mér í hug komit at segja", kvað Glúmr, "at ek drap Sigmund Þorkelsson í dag". Þorsteinn segir: "Þat mun þeim tíðendi þykja Þorkatli eða Esphœlingum mágum hans".Þorsteinn segir: "Þat mun þeim tíðendi þykja Þorkatli eða Esphælingum mágum hans". Glúmr svarar: "Þat er fornt mál, at blóðnætr eru hverjum bráðastar, ok mun þeim þykja lítils vert um, er frá líðr". Glúmr var þar þrjár nætr at kynni sínu, enn þá býst hann heim. Þorsteinn býðr at fara með honum. Glúmr segir þess eigi þurfa, — "gættu bús þins; ek mun ríða rétta leið mína til Þverár; munu þeir ekki svá mjǫk eftir þessu ganga".munu þeir ekki svá mjök eftir þessu ganga". Ferr Glúmr heim til Þverár. Enn er tíðendi þessi spyrjast, ferr Þorkell á fund Þórarins ok leitar þangat ráða ok meðferðar. Hann segir: "Vera má nú þá, at hon segi, Ástríðr, at hann hafi eigi til engis risit á legginn". Þorkell segir: "Þat ætla ek, at hann hafi á þann legg risit, er hann fær eigi á stigit". Þórarinn svarar: "Þat er nú sem gerist; hafi þér lengi sýnt þeim ójafnað ok ætlat at fœra þau við útgarða, ok lítið eigi á þat, hver ván væri á um afkvæmi slíkra manna, sem Eyjólfr var, er bæði var ættstórr ok enn mesti garpr.hafi þér lengi sýnt þeim ójafnað ok ætlat at færa þau við útgarða, ok lítið eigi á þat, hver ván væri á um afkvæmi slíkra manna, sem Eyjólfr var, er bæði var ættstórr ok enn mesti garpr. Enn oss er vandi á mjǫk mikill við Glúm fyrir frændsemis sǫkum, enn við yðr um mægðir;Enn oss er vandi á mjök mikill við Glúm fyrir frændsemis sökum, enn við yðr um mægðir; ok óhóglegt sýnist mér málit, ef Glúmr fylgir, sem ek get at vera muni". Þá fór Þorkell heim, ok váru þessi mál kyrr um vetrinn. Glúmr hafði nøkkvi mannfleira, enn hann var vanr um vetrinn.Glúmr hafði nökkvi mannfleira, enn hann var vanr um vetrinn.

Chapter 9

Þat er sagt at Glúm dreymdi eina nótt. Hann þóttist vera úti staddr á bœ sínum ok sjá út til fjarðarins.Hann þóttist vera úti staddr á bæ sínum ok sjá út til fjarðarins. Hann þóttist sjá konu eina ganga utan eftir heraðinu ok stefndi þangat til Þverár; enn hon var svá mikil, at axlirnar tóku út fjǫllin tveggja vegna.enn hon var svá mikil, at axlirnar tóku út fjöllin tveggja vegna. Enn hann þóttist ganga ór garði á mót henni, ok bauð henni til sín. Ok síðan vaknaði hann. Ǫllum þótti undarlegt, enn hann segir svá: "Draumr er mikill ok merkilegr, enn svá mun ek hann ráða, at Vigfúss móðurfaðir minn mun nú vera andaðr, ok mundi kona sjá hans hamingja vera, er fjǫllum hærra gekk.Öllum þótti undarlegt, enn hann segir svá: "Draumr er mikill ok merkilegr, enn svá mun ek hann ráða, at Vigfúss móðurfaðir minn mun nú vera andaðr, ok mundi kona sjá hans hamingja vera, er fjöllum hærra gekk. Ok var hann um aðra menn fram um flesta hluti at virðingu, ok hans hamingja mun leita sér þangat staðfestu, sem ek em". Enn um sumarit, er skip kómu út, spurðist andlát Vigfúss. Þá kvað Glúmr vísu:

Fara sák holms und hjalmi
hauks í miklum auka,
jǫrð, at Eyjafirði,
ísungs, fúradísi,
þá svát dóms í draumi
dals ótta mér þótti
felliguðr með fjǫllum
folkvandar bjöð standa.
Fara sák holms und hjalmi
hauks í miklum auka,
jörð, at Eyjafirði,
ísungs, fúradísi,
þá svát dóms í draumi
dals ótta mér þótti
felliguðr með fjöllum
folkvandar bjöð standa.

Um várit hitti Þorkell Þorvald krók ok aðra sonu Þóris, ok leitar eftir at þeir muni fylgja þessu máli. Enn hann taldi til skyldu við dóttur sína ok marga aðra vináttu, er hann hefir þeim gert ok Sigmundr son hans. Þorvaldr hittir Þórarin, segir at ámælissamt mun verða, nema þeir fylgi máli mágs síns; hann lézt vilja slíkt alt at veita, sem hann hefir fǫng á — "ok þat er nú auðsætt, at Glúmr ætlar at miklast af vígi Sigmundar, enn vér unnum oss eigi verr metorða í heraðinu".hann lézt vilja slíkt alt at veita, sem hann hefir föng á — "ok þat er nú auðsætt, at Glúmr ætlar at miklast af vígi Sigmundar, enn vér unnum oss eigi verr metorða í heraðinu". Þórarinn segir: "Svá lízt mér sem vant muni svá málinu at fylgja, at ørugt sé at vér vaxim af.Þórarinn segir: "Svá lízt mér sem vant muni svá málinu at fylgja, at örugt sé at vér vaxim af. Ok enn við uppgang Glúms er þat eigi ørvænt, at honum kippi í kyn ok ætt sína;Ok enn við uppgang Glúms er þat eigi örvænt, at honum kippi í kyn ok ætt sína; ferr ek því tregari at enn þér, at mér sýnist óvís virðingin at deila við Glúm, enn mér þykir ok eigi gott, ef aukast vill óvirðing vár". Enn með áeggjan þá bjó Þórarinn Þórisson mál til alþingis á hendr Glúmi um víg Sigmundar. Enn Glúmr bjó mál til á hendr Þorkatli enum háva um illmæli til þrælanna, ok annat bjó hann á hǫnd Sigmundi, ok stefndi honum um stuld, ok kvaðst hann drepit hafa á eign sinni; ok stefnir honum til óhelgi, er hann fell á hans eign, ok gróf Sigmund upp.Enn Glúmr bjó mál til á hendr Þorkatli enum háva um illmæli til þrælanna, ok annat bjó hann á hönd Sigmundi, ok stefndi honum um stuld, ok kvaðst hann drepit hafa á eign sinni; ok stefnir honum til óhelgi, er hann fell á hans eign, ok gróf Sigmund upp. Síðan fóru mál til alþingis við svá búit. Ok sótti Glúmr þá frændr sína at liðveizlu, Gizur hvíta ok Teit son Ketilbjarnar frá Mosfelli ok Ásgrím elliða-Grímsson, ok segir þeim allan málavǫxt ok ágang þeira feðga ok ranglæti ok marga svívirðing.Ok sótti Glúmr þá frændr sína at liðveizlu, Gizur hvíta ok Teit son Ketilbjarnar frá Mosfelli ok Ásgrím elliða-Grímsson, ok segir þeim allan málavöxt ok ágang þeira feðga ok ranglæti ok marga svívirðing. Kvaðst hann þar vætta eflingar til réttra laga sem þeir váru, enn hann væri sjálfr fyrir. Þeir kváðust allir þess skyldir, at hans hlutr lægi eigi í óvina hendi; kváðust fegnir því verða, ef hans uppreist yrði í þeiri ætt. Líðr þingit at dómum fram, ok hafa Esphœlingar fram vígsmálit með áeggjun þeira, er harma sinna áttu at minnast — enn víst væri at eigi mundu spjǫllin á vera.Líðr þingit at dómum fram, ok hafa Esphælingar fram vígsmálit með áeggjun þeira, er harma sinna áttu at minnast — enn víst væri at eigi mundu spjöllin á vera. Glúmr hefr málit á hendr Þorkatli, ok kómu sakar í dóm; hafði Glúmr mikinn frænda afla ok vina. Ok er til varna var boðit, segir Glúmr: "Á þá leið er, at þat má mǫrgum kunnigt vera, at þér hafið málit meirr til búit með óskapi, enn eigi sé spjǫllin á, því at Sigmund drap ek á mínu fé;Ok er til varna var boðit, segir Glúmr: "Á þá leið er, at þat má mörgum kunnigt vera, at þér hafið málit meirr til búit með óskapi, enn eigi sé spjöllin á, því at Sigmund drap ek á mínu fé; ok áðr ek riða til þings, stefnda ek honum til óhelgi". Hann nefndi sér at því vátta, ok verr svá sǫkina;Hann nefndi sér at því vátta, ok verr svá sökina; ok veittu þeir frændr honum svá, at Sigmundr fell óheilagr. Síðan hefr Glúmr mál fram á hendr Þorkatli um bekráð til fjár síns, ok horfir þar óvænt Þorkatli, því at vitni gengu at með Glúmi, ok finnast þar eigi lǫgvarnir í móti; ok horfði til þess at Þorkell mundi verða sekr.Síðan hefr Glúmr mál fram á hendr Þorkatli um bekráð til fjár síns, ok horfir þar óvænt Þorkatli, því at vitni gengu at með Glúmi, ok finnast þar eigi lögvarnir í móti; ok horfði til þess at Þorkell mundi verða sekr. Var leitat um sættir við Glúm. Hann segir þá tvá kosti vera, at hann mundi sǫk fram hafa, eða Þorkell seldi honum Þverárland með slíku verði, sem hann vildi á kveða — ok var þat eigi betr enn hálfvirði — "má ok Þorkell þat ætla, ef hann verðr sekr, at vér skulim eigi báðir á þingi annat sumar".Hann segir þá tvá kosti vera, at hann mundi sök fram hafa, eða Þorkell seldi honum Þverárland með slíku verði, sem hann vildi á kveða — ok var þat eigi betr enn hálfvirði — "má ok Þorkell þat ætla, ef hann verðr sekr, at vér skulim eigi báðir á þingi annat sumar". Ok nú áttu hlut í vinir Þorkels, at hann sættist, ok tók Þorkell þat ráð, sem honum hœfði, sættist á mál ok seldi Glúmi landit;Ok nú áttu hlut í vinir Þorkels, at hann sættist, ok tók Þorkell þat ráð, sem honum hæfði, sættist á mál ok seldi Glúmi landit; skyldi búa á þau missari, ok váru þá sáttir at kalla; ok undu Esphœlingar illa við málalok.ok undu Esphælingar illa við málalok. Ok heðan frá greri aldregi um heilt með þeim Glúmi ok Esphœlingum.Ok heðan frá greri aldregi um heilt með þeim Glúmi ok Esphælingum. Ok áðr Þorkell fór á brott frá Þverá, þá gekk hann til hofs Freys, ok leiddi þangat uxa gamlan ok mælti svá: "Freyr", sagði hann, "er lengi hefir fulltrúi minn verit, ok margar gjafar at mér þegit ok vel launat — nú gef ek þér uxa þenna til þess at Glúmr fari eigi ónauðgari af Þverárlandi, enn ek ferr nú. Ok láttu sjá nǫkkurar jartegnir, hvárt þú þiggr eða eigi".Ok láttu sjá nökkurar jartegnir, hvárt þú þiggr eða eigi". Enn uxanum brá svá við, at hann kvað við ok fell niðr dauðr; ok þótti Þorkatli vel hafa við látit, ok var nú hughœgra, er honum þótti sem þegit mundi heitit.ok þótti Þorkatli vel hafa við látit, ok var nú hughægra, er honum þótti sem þegit mundi heitit.

Hann fór síðan norðr til Mývatns ok bjó þar.

Ok er hann ór sǫgunni.Ok er hann ór sögunni.

Chapter 10

Glúmr tók nú virðing mikla í heraðinu. Sá maðr bjó at Lóni í Hǫrgárdal, er Gunnsteinn hét, mikilmenni ok auðigr, ok taldr með hinum stœrrum mǫnnum.Sá maðr bjó at Lóni í Hörgárdal, er Gunnsteinn hét, mikilmenni ok auðigr, ok taldr með hinum stærrum mönnum. Hann átti konu þá er Hlíf hét. Þorgrímr hét son þeira, ok var kendr við móður sína ok var kallaðr Hlífar son, fyrir því at hon lifði lengr enn Gunnsteinn. Hon var skǫrungr mikill.Hon var skörungr mikill. Þorgrímr var mannaðr vel ok gerðist mikilmenni. Grímr hét annarr son þeira, er kallaðr var eyrarleggr. Halldóra hét dóttir þeira; hon var væn kona ok vel skapi farin. Sá kostr þótti vera einnhverr beztr fyrir sakar frænda ok mest kunnostu ok framkvæmdar hennar. Þessar konu bað Glúmr; lézt hann lítt þurfa mundu frænda at segja, ætt sína né svá fjárhluti eða atferð — "þat mun yðr kunnigt vera, enn ráðakost þenna hefi ek mér ætlat, með því at frændr hennar vilja". Honum var vel svarat þessu máli; er hon fǫstnuð Glúmi með miklu fé, ok gert brullaup þeira vel.er hon föstnuð Glúmi með miklu fé, ok gert brullaup þeira vel. Ok nú er hans ráð enn virðulegra enn áðr.

Þorvaldr hét maðr Refsson, er bjó at Barði í Fljótum. Hann átti Þuríði, dóttur Þórðar frá Hǫfða.Hann átti Þuríði, dóttur Þórðar frá Höfða. Bǫrn þeira váru Klaufi ok Þorgerðr, er átti Þórarinn á Espihóli.Börn þeira váru Klaufi ok Þorgerðr, er átti Þórarinn á Espihóli. Þorvaldr krókr á Grund átti Þorkǫtlu ór Þjórsárdal.Þorvaldr krókr á Grund átti Þorkötlu ór Þjórsárdal. Hlenni enn gamli Ǫrnólfs son tǫskubaks bjó í Víðinesi ok átti Oddkǫtlu Oddkelsdóttur ór Þjórsárdal.Hlenni enn gamli Örnólfs son töskubaks bjó í Víðinesi ok átti Oddkötlu Oddkelsdóttur ór Þjórsárdal. Gizurr hét maðr ok var Kaðalsson. Hann bjó at Tjǫrnum í Eyjafjarðardal;Hann bjó at Tjörnum í Eyjafjarðardal; hann átti konu þá er Saldís hét; hon var gild húsfreyja. Gizurr var ok í enu stœrra bónda tali, vel fjár eigandi.Gizurr var ok í enu stærra bónda tali, vel fjár eigandi. Dœtr þeira eru tvær nefndar, Þórdís ok Herþrúðr, konur vænar ok oflátar miklir;Dætr þeira eru tvær nefndar, Þórdís ok Herþrúðr, konur vænar ok oflátar miklir; þóttu vera góðir kostir; óxu þar upp heima. Bróðir Gizurar hét Rúnólfr; hann var faðir Valgerðar, móður Eyjólfs á Mǫðruvǫllum.hann var faðir Valgerðar, móður Eyjólfs á Möðruvöllum. Þórdís var dóttir Kaðals, er átti Þórir á Espihóli, ok þeira bǫrn váru þau, sem sagt var fyrr.Þórdís var dóttir Kaðals, er átti Þórir á Espihóli, ok þeira börn váru þau, sem sagt var fyrr. Þorgrímr Þórisson var eigi Þórdísar son, enn þó skilgetinn. Þorgrímr var mikilmenni ok vel at sér. Hann ríðr á fund Gizurar þess erendis at biðja Þórdísar dóttur hans sér til eiginkonu. Váru flytjendr þessa máls brœðr hans ok vinir, frændr konunnar — þóttust vera nær komnir at ráða fyrir kosti frændkonu sinnar, ok leizt þeim allvænlega stofnat.Váru flytjendr þessa máls bræðr hans ok vinir, frændr konunnar — þóttust vera nær komnir at ráða fyrir kosti frændkonu sinnar, ok leizt þeim allvænlega stofnat. Enn Þorgrími var synjat konunnar, enn ǫllum þótti hann hafa mælt til jafnræðis — ok fyrir þótti brœðrum hans ok frændum.Enn Þorgrími var synjat konunnar, enn öllum þótti hann hafa mælt til jafnræðis — ok fyrir þótti bræðrum hans ok frændum.