Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 1

Ingjaldr hét maðr, son Helga hins magra. Hann bjó at Þverá í Eyjafirði. Hann var forn goðorðsmaðr ok hǫfðingi mikill, ok þá aldraðr mjǫk er sagan gerðist.Hann var forn goðorðsmaðr ok höfðingi mikill, ok þá aldraðr mjök er sagan gerðist. Hann var kvángaðr maðr ok átti tvá sonu, Steinólf ok Eyjólf. Þeir váru menn vel mannaðir ok váru báðir fríðir sýnum. Ingjaldr var einlyndr ok fálátr, ódæll ok fasttœkr.Ingjaldr var einlyndr ok fálátr, ódæll ok fasttækr. Hann lagði lítinn hug á kaupmenn; vildi ekki yfir sér hafa þeira ofsa, ok ef hann girnist af kaupmǫnnum nǫkkut at hafa, þá sendi hann aðra menn til, enn fór eigi sjálfr.vildi ekki yfir sér hafa þeira ofsa, ok ef hann girnist af kaupmönnum nökkut at hafa, þá sendi hann aðra menn til, enn fór eigi sjálfr.

Skip kom enn eitt sumar í Eyjafjǫrð.Skip kom enn eitt sumar í Eyjafjörð. Hreiðarr hét stýrimaðr, ættstórr; hann átti bú á Vors í Noregi, manna vaskastr ok vinsælastr. Eyjólfr Ingjaldsson var oft við skip um sumarit, ok áttu þeir Hreiðarr mart saman í vinfengi. Hreiðarr sagði honum, at hann vildi hér vistast um vetrinn; kveðst vera fúsastr til Ingjalds at frásǫgn annarra manna.kveðst vera fúsastr til Ingjalds at frásögn annarra manna. Eyjólfr segir fǫður sinn ekki hafa þat í vanda lagt, enn þó lézt hann mundu um sýsla.Eyjólfr segir föður sinn ekki hafa þat í vanda lagt, enn þó lézt hann mundu um sýsla. Ok er hann kemr heim, rœddi hann um við fǫður sinn, at hann skyldi taka við stýrimanninum, ok kvað ætla góðan dreng vera ok mikils verðan, ok tjáði málit fyrir honum vel um stýrimanninn.Ok er hann kemr heim, ræddi hann um við föður sinn, at hann skyldi taka við stýrimanninum, ok kvað ætla góðan dreng vera ok mikils verðan, ok tjáði málit fyrir honum vel um stýrimanninn. Ingjaldr svarar: "Ef þú hefir boðit honum áðr, hvat man þá tjá við at mæla? mun ek þá hljóta fé at kosta, enn þú munt hafa starf fyrir" - ok lézt aldri útlendan mann með sér haft hafa, ok lézt enn ófúss vera. Þá segir Eyjólfr: "Eigi er enn við honum tekið utan þitt ráð; enn þat er ok bæði, at ek hefir lítt til ráða hlutazt, ok vill þú at ek ráða litlu, ef sá maðr skal hér eigi vist hafa, er ek hefi hegat boðit". Ingjaldr svarar: Nú skaltu ok ráða þessu sem þú vill, at stýrimaðr fari hegat við annan mann, ok vil ek ekki á leggja við hann fyrir þínar sakir, enn þú skalt hafa allan starfa fyrir þeim, enn ek mun kostnað fram leggja". Hann svarar: "Þetta líkar mér vel at svá sé". Ferr hann annan dag ok hittir Hreiðar ok segir honum málavǫxt.Ferr hann annan dag ok hittir Hreiðar ok segir honum málavöxt. Hann lætr vel yfir; er hann þagat fluttr með varning sinn. Ok er þeir hǫfðu verit eigi lengi, þá varð Hreiðarr varr við, at þar skyldi vera jólaveizla fjǫlmenn.Ok er þeir höfðu verit eigi lengi, þá varð Hreiðarr varr við, at þar skyldi vera jólaveizla fjölmenn. Ingjaldr var fár við hann ok þó vel.

Einn dag kallar Hreiðarr Ingjald í útibúr, þar sem varningr hans var inni, ok hann gerir svá. Þá mælti Hreiðarr ok bað hann velja af varninginum þat er hann vildi. Ingjaldr lézt engis girnast fjár haus, enn kallar honum vel fara. Hreiðarr svarar: "Ek hefi þó hugleitt nǫkkut, hvat þú þarft af oss at þiggja.Hreiðarr svarar: "Ek hefi þó hugleitt nökkut, hvat þú þarft af oss at þiggja. Ek hefi komit á nǫkkura bœi hér í Eyjafirði, þá er beztir eru, ok sé ek engi herbergi slík sem hér.Ek hefi komit á nökkura bæi hér í Eyjafirði, þá er beztir eru, ok sé ek engi herbergi slík sem hér. Enn skálabúnað hefir þú eigi svá góðan, at eigi sé þvílíkr á ǫðrum bœjum".Enn skálabúnað hefir þú eigi svá góðan, at eigi sé þvílíkr á öðrum bæjum". Hann tók ór sínum hirzlum svá góðan skálabúnað — ok gaf Ingjaldi — sem engi hafði betri áðr komit hegat til Íslands. Ingjaldr þakkaði honum vel ok var nú allgott vinfengi þeira í millum. Síðan um vetrinn segir Eyjólfr, at hann vill utan fara með Hreiðari um várit. Hann svaraði því óbrátt. Eyjólfr segir: "Hví viltu eigi flytja mik? líkar þér eigi vel við mik?" "Allvel", segir hann, "enn lítil munu fǫður þínum þykja vistarlaun mín — enn eigi mun ek honum illu launa — at flytja son hans á brott, er honum er hverr sómi at."Allvel", segir hann, "enn lítil munu föður þínum þykja vistarlaun mín — enn eigi mun ek honum illu launa — at flytja son hans á brott, er honum er hverr sómi at. Enn ef faðir þinn lofar, þá flyt ek þik gjarna á brott, ok kann ek þǫkk mikla at þú farir þá".Enn ef faðir þinn lofar, þá flyt ek þik gjarna á brott, ok kann ek þökk mikla at þú farir þá". Nú bjuggu kaupmenn ferð sína. Ok er þeir vóru búnir, leitar Eyjólfr eftir um utanferð sína við Hreiðar. Hann sagði honum sinn vilja, lézt ekki vilja gera í móti fǫður hans um hans utanferð.Hann sagði honum sinn vilja, lézt ekki vilja gera í móti föður hans um hans utanferð. Síðan segir hann fǫður sínum farfýsi sína, ok svá hversu farit hefði með þeim Hreiðari.Síðan segir hann föður sínum farfýsi sína, ok svá hversu farit hefði með þeim Hreiðari. Ingjaldr segir, at fáir drengir munu slíkir sem Hreiðarr — "ok með þessi þinni meðferð ok at reyndum hans drengskap leyfi ek þér ferðina, ok þykja betr at þú farir með honum enn með ǫðrum".Ingjaldr segir, at fáir drengir munu slíkir sem Hreiðarr — "ok með þessi þinni meðferð ok at reyndum hans drengskap leyfi ek þér ferðina, ok þykja betr at þú farir með honum enn með öðrum".

Chapter 2

Síðan fóru þeir utan ok kómu við Noreg. Hreiðarr bauð Eyjólfi marga kosti um vistartekjur, enn hann vildi eigi þiggja þat er hann bauð. Hreiðarr mælti: "Hvat viltu þá þinna ráða?" Hann svarar: "Eigi veit ek". Þá segir Hreiðarr: "Girnist þú ekki til konunga eða annarra hǫfðingja? er þér heimill várr tilbeini" — þá var Hákon Aðalsteinsfóstri yfir Noregi. — "sýnist mér slíkum hǫfðingjum gott at þjóna yður stórum mǫnnum ok líklegum til góðrar fylgdar".Þá segir Hreiðarr: "Girnist þú ekki til konunga eða annarra höfðingja? er þér heimill várr tilbeini" — þá var Hákon Aðalsteinsfóstri yfir Noregi. — "sýnist mér slíkum höfðingjum gott at þjóna yður stórum mönnum ok líklegum til góðrar fylgdar". Hann svarar: "Vanfœrr em ek at fylgja konungum, enn þó kann vera, at þat gangist eftir mínum vilja;Hann svarar: "Vanfærr em ek at fylgja konungum, enn þó kann vera, at þat gangist eftir mínum vilja; enn þó neita ek því". Hann spyrr: "Hvat viltu þá?" "Hví dregr þú undan at bjóða mér til þín, því at þat vil ek?" "Lítill hugr er mér á því", segir Hreiðarr. Eyjólfr spyrr: "Hví sætir þat?" "Ek nenni eigi at veita þat, sem þér er eigi gott at þiggja, þar er mér þykir þú góðs eins verðr frá mér". "Forvitni er mér á, hví þat sætir". "Þat muntu nú vita verða — þó samir mér illa frá at segja. Bróður á ek mér, er Ívarr heitir. Vit eigum bú báðir saman ok allan fjárhlut ok unnumst vit mikit; enn vit erum þó eigi skaplíkir um þat, at honum þykkja illir íslenzkir menn, svá at þeim er eigi vært þar; enn hann er í víkingu hvert sumar. Enn þá er hann kemr heim, ferr hann með tíunda mann eða tólfta til mín, ok skulu allir þeim þjóna, þeir er fyrir eru, ok munu þeir allir til þín vera svá illa, at þar er þér at engum kosti vært". Hann svarar: "Forvitni er mér á, hversu þeir láta, ok ertu saklauss, ef þú lætr uppi vistina". Hreiðarr svarar: "Mér er vant við bróður minn, er mér fœrir gjafar þær, sem hann fœrir mér, ok hann fær beztar til, at eigi skyli okkr á um þik;Hreiðarr svarar: "Mér er vant við bróður minn, er mér færir gjafar þær, sem hann færir mér, ok hann fær beztar til, at eigi skyli okkr á um þik; enn mér mun þungt þykja, ef þeir gumsa þik ok spotta". "Mjǫk viltu þat undan draga", segir Eyjólfr, "at ek fara til þín, eða hvernig mun hann við mik vera? eigi mun hann berja á mér?""Mjök viltu þat undan draga", segir Eyjólfr, "at ek fara til þín, eða hvernig mun hann við mik vera? eigi mun hann berja á mér?" Hreiðarr svarar: "Bardaga verra mun þat; hann hefir marga vandamenn með sér; alt þat er þú mælir eða gerir munu þeir afleiðis fœra fyrir þér" Eyjólfr segir: "Engi skapraun er þat, ef maðr veit nǫkkut af áðr;alt þat er þú mælir eða gerir munu þeir afleiðis færa fyrir þér" Eyjólfr segir: "Engi skapraun er þat, ef maðr veit nökkut af áðr; er þat óvizka at bera eigi slíkt, ok mun þat ekki við nema". Hreiðarr svarar: "Vandi er þá á báðar hendr; þú ert vinr minn, enn hann er bróðir minn, ok ann ek honum mikit". Þat varð, at hann fór heim með Hreiðari til vistar á Vors. Ok þá er Ívars var heim ván, þá tók Eyjólfr loðkápu ok hafði hvern dag; enn hann var mikill maðr ok sat hjá Hreiðari jamnan.

Chapter 3

Nú kemr Ívarr heim, ok er gengit í mót honum veglega ok fagnat með blíðu. Þá spurði hvárr þeirra annan tíðenda, eða hvar Hreiðarr hefði verit um vetrinn; enn hann lézt á Íslandi verit hafa. Enn þá spurði Ívarr engra tíðenda — "enn hvárt er", kvað hann, "þar hjá þér maðr eða kvikendi? þat er hrúga eigi lítil". Eyjólfr svarar: "Ek em íslenzkr maðr ok heiti ek Eyjólfr, ok ætla ek hér at vera í vetr". "Þess get ek", kvað Ívarr, "at eigi sé óhapplaust hér á bœ, ef íslenzkr maðr skal hér vera"."Þess get ek", kvað Ívarr, "at eigi sé óhapplaust hér á bæ, ef íslenzkr maðr skal hér vera". Hreiðarr svarar: "Ef þú ert illa við hann, svá at honum sé eigi við vært, þá mun okkur frændsemi eigi góð vera". "Illu heilli hefir þú til Íslands farit, ef af þeim sǫkum skulu vér þjóna íslenzkum mǫnnum, eða láta ella frændr vára eða vini."Illu heilli hefir þú til Íslands farit, ef af þeim sökum skulu vér þjóna íslenzkum mönnum, eða láta ella frændr vára eða vini. Ok ek veit eigi, hví þér sýnist at fara til ennar verstu þjóðar, ok frelst hefir þú þik um tíðendasǫgu við mik".Ok ek veit eigi, hví þér sýnist at fara til ennar verstu þjóðar, ok frelst hefir þú þik um tíðendasögu við mik". "Annan veg er", kvað Hreiðarr, "þar eru heldr margir góðir drengir". Ívarr segir: "Eigi er sjá þó sœmilegr í ǫndveginu tǫtrabassinn".Ívarr segir: "Eigi er sjá þó sæmilegr í öndveginu tötrabassinn". Enn þá er Ívarr sá, at bróður hans þótti miklu varða um mann þenna, þá tók hann minna af enn áðr við Íslendinga.

"Enn hvat muna ek þá heldr, enn kalla hann hrúgu?" Enn Eyjólfr lézt því nafni mundu vel kunna. Enn alt þat er hann gerði eða mælti, þá fœrðu þeir afleiðis.Enn alt þat er hann gerði eða mælti, þá færðu þeir afleiðis.

Vigfúss hét maðr; hann var hersir ok réð fyrir á Vors. Hann var Sigurðar son, víkinga-Kára sonar; hann átti dóttur þá er Ástríðr hét. Vinátta var mikil í millum þeira brœðra ok Vigfúss, ok hǫfðu sinn vetr hvárir jólaveizlu með ǫðrum, ok skulu þeir brœðr nú búast við jólaveizlu.Vinátta var mikil í millum þeira bræðra ok Vigfúss, ok höfðu sinn vetr hvárir jólaveizlu með öðrum, ok skulu þeir bræðr nú búast við jólaveizlu. Enn alt hafði Hreiðarr fyrir búit, ok skyldi hann þá bjóða mǫnnum ok bað Eyjólf fara með sér, — "ok er mér eigi forvitni á, hversu þeir láta at þér".Enn alt hafði Hreiðarr fyrir búit, ok skyldi hann þá bjóða mönnum ok bað Eyjólf fara með sér, — "ok er mér eigi forvitni á, hversu þeir láta at þér". "Mér er þangt", segir Eyjólfr, ok má ek eigi fyrir því fara".

Aftan þann sem hann var heiman farinn, ok þeir koma í sæti, þá mæltu fǫrunautar Ívars: "Nú er Hrúga heima, enn Hreiðarr eigi;Aftan þann sem hann var heiman farinn, ok þeir koma í sæti, þá mæltu förunautar Ívars: "Nú er Hrúga heima, enn Hreiðarr eigi; nú munu vér hafa gleði sem oss sýnist". "Vér skulum nú", segir Ívarr, "hyggja at nǫkkut, hvat oss hœfir."Vér skulum nú", segir Ívarr, "hyggja at nökkut, hvat oss hæfir. Hér erum vit brœðr ok eigum fé báðir saman, ok berr hann alla áhyggju fyrir, enn ek enga;Hér erum vit bræðr ok eigum fé báðir saman, ok berr hann alla áhyggju fyrir, enn ek enga; enn sá er einn maðr, er hann vill veita, ok gerum vér svá at honum er varla við vært, — enn hann er við oss saklauss, ok skal engi maðr mæla í mein honum, meðan Hreiðarr er eigi heima". Þeir segja nú vel fallit til gamans at hafa nǫkkut.Þeir segja nú vel fallit til gamans at hafa nökkut. Þá mælti Ívarr: "Af litlum manndóm tali þér; hér þjóna oss allir ok hǫfum vér gaman af ǫllu sem oss lystir, enn aðrir hafa starfa ok áhyggju.hér þjóna oss allir ok höfum vér gaman af öllu sem oss lystir, enn aðrir hafa starfa ok áhyggju. Ok þótt sjá maðr hefði drepit bróður minn, þá ætti ek ekki at gera honum til meins fyrir Hreiðars sakir, ok engum skal hlýða at gabba hann — ok nú skal hann eigi Hrúga heita lengr". Ok um morgininn mælti Ívarr við Eyjólf: "Viltu fara í skóg með oss ok skemta þér?" Ok hann játti því, ok ferr með þeim; ok hǫggva þeir sér tré ok flytja heim.Ok hann játti því, ok ferr með þeim; ok höggva þeir sér tré ok flytja heim. Eyjólfr hefir sverð ok handexi. Ívarr mælti: "Þat ræð ek þér, Íslendingr, ef sér ferr hverr várr, at þú farir heim fyrir myrkr". Síðan ferr sinn veg hverr um skóginn, ok fór Eyjólfr einn sér. Þá ferr hann af loðkápunni ok lagði á ofan sverð sitt, er hann hafði í hendi. Enn hann gekk í skóginn ok skemti sér, ok hafði exi ok hjó tréin, þau sem honum sýndist. Enn er á leið daginn, tók at drífa, ok vill hann þá heim, ok kom þar er loðkápan hafði legit ok var hon á brottu, enn sverðit var eftir. Hann sér sópat snjánum, sem kápan hefði dragnat. Enn híðbjǫrn hafði komit ok dregit kápuna;Enn híðbjörn hafði komit ok dregit kápuna; hafði varla aflit til haft upp at halda, er bjǫrninn var ungr ok nýkominn ór híðinu ok eigi mannsbani vorðinn.hafði varla aflit til haft upp at halda, er björninn var ungr ok nýkominn ór híðinu ok eigi mannsbani vorðinn. Síðan fór hann, ok sá at bjǫrninn sat fyrir honum;Síðan fór hann, ok sá at björninn sat fyrir honum; brá hann sverði ok hjó af trýnit við augun uppi af dýrinu, ok hafði þat í hendi sér heim. Enn Ívarr kom heim fyrri, ok saknar Eyjólfs ok mælti: "Ógegnlega hǫfum vér farit ok illa skilizt við várn fǫrunaut;Enn Ívarr kom heim fyrri, ok saknar Eyjólfs ok mælti: "Ógegnlega höfum vér farit ok illa skilizt við várn förunaut; honum er ókunnigt á skóginum, enn þar ván margra skœðra dýra, ok mun margrœtt um, ef hann kemr eigi heim, svá sem áðr vóru vér við hann — ok ræð ek at vér leitim hans, þar til er vér finnum hann".honum er ókunnigt á skóginum, enn þar ván margra skæðra dýra, ok mun margrætt um, ef hann kemr eigi heim, svá sem áðr vóru vér við hann — ok ræð ek at vér leitim hans, þar til er vér finnum hann". Enn er þeir kómu út fyrir dyrr, þá kom Eyjólfr í mót þeim, ok fagnaði Ívarr honum vel ok spurði, hví hann væri blóðugr; enn hann sýndi þeim þat er hann helt á. Þá mælti Ívarr: "Þat uggi ek, at þú sér sárr". "Ver kátr fyrir því, ekki sakar mik". Þá mælti Ívarr: "Óvitrlegt bragð at spotta ókunna menn; hann hefir sýnt vaskleik í þessum hlut, þar er ek veit eigi, hvárt nǫkkurr várr mundi til verða".hann hefir sýnt vaskleik í þessum hlut, þar er ek veit eigi, hvárt nökkurr várr mundi til verða". Ok annan aftan kom Hreiðarr heim. Ívarr mælti: "Hví ertu svá hljóðr, bróðir? ertu hugsjúkr um hann Hrúgu? hvat væntir þik, hversu ek mun við hann hafa búit?" Hreiðarr svarar: "Þat mun nú okkr víst máli skifta, hversu þú hefir þat gert". Hann segir: "Hvat muntu nú til vinna, at ek sé við hann sem þú? Hann svarar: "Ek mun gefa þér gullhring þann, er vit eigum báðir saman ok þér hefir góðr þótt lengi". Hann segir: "Eigi mun ek ágirnast fǫðurarf þinn, enn við hann mun ok vera heðan af sem við þik sjálfan — ok skal hann nú sitja hjá mér, enn eigi hjá þér".Hann segir: "Eigi mun ek ágirnast föðurarf þinn, enn við hann mun ok vera heðan af sem við þik sjálfan — ok skal hann nú sitja hjá mér, enn eigi hjá þér". Síðan virðu þeir hann vel báðir, ok sá at þat rúm var vel skipat, er hann sat í. Ok leið nú svá fram.

Chapter 4

Nú koma menn til jólaveizlu til þeira brœðra.Nú koma menn til jólaveizlu til þeira bræðra. Enn þá er tólfmenningr var skipaðr til at sitja, ok settir hlutir til, hverr næst skyldi sitja Ástríði dóttur Vigfúss hersis, ok hlaut Eyjólfr ávalt at sitja hjá henni; enn engi maðr sá þau fleira við talazt enn aðra menn. Enn þat rœddu margir, at því mundi þann veg í móti berast at honum mundi þar konu auðit verða.Enn þat ræddu margir, at því mundi þann veg í móti berast at honum mundi þar konu auðit verða. Slítr veizlu þeiri, ok var hon veitt stórmannlega ok menn með gjǫfum á brott leystir.Slítr veizlu þeiri, ok var hon veitt stórmannlega ok menn með gjöfum á brott leystir. Eyjóltr var fjǫgur sumur í víkingu ok þótti enn mesti garpr ok framgǫngumaðr;Eyjóltr var fjögur sumur í víkingu ok þótti enn mesti garpr ok framgöngumaðr; fekk gott orð ok mikit fé.

Þat var einn vetr, at sá maðr kom þar á Vors, er Þorsteinn hét ok var frændi þeira brœðra, ok átti bú á Upplǫndum.Þat var einn vetr, at sá maðr kom þar á Vors, er Þorsteinn hét ok var frændi þeira bræðra, ok átti bú á Upplöndum. Hann sagði til vandræða sinna, at berserkr sá, er Ásgautr hét, hafði skorat á hann til hólmgǫngu fyrir þá sǫk, at synjaði honum systur sinnar, ok bað þá fjǫlmenna sik til hólms, at eigi gengi sjá víkingr á efni hans;Hann sagði til vandræða sinna, at berserkr sá, er Ásgautr hét, hafði skorat á hann til hólmgöngu fyrir þá sök, at synjaði honum systur sinnar, ok bað þá fjölmenna sik til hólms, at eigi gengi sjá víkingr á efni hans; sagði hann þó felt hafa marga menn sína; sagði at hann mundi láta systur sína, ef þeir vildi hann eigi efla — "em ek ekki traustr til hólmgǫngu, nema ek njóta yðvarrar gæfu við".sagði at hann mundi láta systur sína, ef þeir vildi hann eigi efla — "em ek ekki traustr til hólmgöngu, nema ek njóta yðvarrar gæfu við". Þeir nentu eigi at synja honum fararinnar. Nú fóru þeir með honum á Upplǫnd ok hǫfðu þrjá tigu manna með sér, ok koma í þann stað, er þeir skulu finnast.Nú fóru þeir með honum á Upplönd ok höfðu þrjá tigu manna með sér, ok koma í þann stað, er þeir skulu finnast. Þá leita þeir við menn sína, hverr þat vildi vinna sér til konu, at ganga á hólm við Ásgaut. Enn þótt konan þœtti fýsileg, þá varð þó engi búinn at vinna þetta til.Enn þótt konan þætti fýsileg, þá varð þó engi búinn at vinna þetta til. Þá beiddu þeir brœðr, at Eyjólfr myndi halda skildi fyrir hann.Þá beiddu þeir bræðr, at Eyjólfr myndi halda skildi fyrir hann. Þá segir Eyjólfr, kvaðst þat við engan mann gert hafa ok eigi fyrir sik sjálfan, — "ok mun mér eigi gott þykja, ef hann er drepinn í hǫndum mér;Þá segir Eyjólfr, kvaðst þat við engan mann gert hafa ok eigi fyrir sik sjálfan, — "ok mun mér eigi gott þykja, ef hann er drepinn í höndum mér; þyki mér engi fremd í þessu.

Enn ef sveinn sjá verðr drepinn í hǫndum oss, skulum vér þá heim fara með svá gervu, eða skal þá til fá annan ok enn þriðja, ok vex þá svá vár óvirðing, svá sem margir falla fyrir oss? ok lítil virðing mun á fǫr várri, ef vér fǫrum við þat aftr, at hans sé óhefnt, ef hann fellr fyrir oss.Enn ef sveinn sjá verðr drepinn í höndum oss, skulum vér þá heim fara með svá gervu, eða skal þá til fá annan ok enn þriðja, ok vex þá svá vár óvirðing, svá sem margir falla fyrir oss? ok lítil virðing mun á för várri, ef vér förum við þat aftr, at hans sé óhefnt, ef hann fellr fyrir oss. Biði þér mik, at ek ganga heldr á hólm við berserkinn. Þat er veitanda vinum sínum, enn þetta vil ek eigi veita". Þeir þakka honum vel, ok þótti þeim þó mikit í ábyrgð, er hann var. Hann segir: "Svá sýnist mér, sem engum várum sé aftrkvæmt, ef hans er eigi hefnt, ok þyki mér þá verra at berjast við berserkinn, ef frændi yðvarr er áðr drepinn". Síðan gengr hann fram, enn Ívarr bauð at halda skildi fyrir honum. Eyjólfr svarar: "Vel er þat boðit, enn mér mun mest um hugat, ok er satt it fornkveðna, at sjálfs hǫnd er hollust".Eyjólfr svarar: "Vel er þat boðit, enn mér mun mest um hugat, ok er satt it fornkveðna, at sjálfs hönd er hollust". Gengr á hólm síðan. Berserkrinn mælti: "Skal sjá við mik berjast hrúnkinn"? Eyjólfr mælti: "Er eigi þat, at þér ægi við mik at berjast? kann þat vera at þér sé eigi vel farit, er þú æðrast mikinn mann, enn gambrar yfir litlum". "Ekki er mér þat eignat", segir hann, "enn lǫgin mun ek þér segja upp um hólmgǫngu: fjórar merkr skal mik leysa af hólmi, ef ek verð sárr"."Ekki er mér þat eignat", segir hann, "enn lögin mun ek þér segja upp um hólmgöngu: fjórar merkr skal mik leysa af hólmi, ef ek verð sárr". Eyjólfr svarar: "Óskylt ætla ek vera at halda lǫgum við þik, er þú dœmir sjálfr, hvers þú ert verðr, fyrir því at á váru landi mundi slíkt þykja þræls gjǫld, er þú gerir um sjálfan þik".Eyjólfr svarar: "Óskylt ætla ek vera at halda lögum við þik, er þú dæmir sjálfr, hvers þú ert verðr, fyrir því at á váru landi mundi slíkt þykja þræls gjöld, er þú gerir um sjálfan þik". Eyjólfr átti fyrr at hǫggva, ok hjó þat it fyrsta, at sverðit kom á skjaldarsporðinn, ok gekk af sporðrinn ok fótrinn af berserknum.Eyjólfr átti fyrr at höggva, ok hjó þat it fyrsta, at sverðit kom á skjaldarsporðinn, ok gekk af sporðrinn ok fótrinn af berserknum. Eyjólfr fekk af þessu verki mikit ágæti, ok fór heim síðan með þeim brœdrum.Eyjólfr fekk af þessu verki mikit ágæti, ok fór heim síðan með þeim brædrum. Nú var honum boðit fé mikit at þiggja, enn hann lézt þetta ekki til fjár hafa gert né til konu, heldr af vinfengi við þá brædr. Ásgautr leysti sik af hólmi ok lifði við ørkuml.Ásgautr leysti sik af hólmi ok lifði við örkuml. Síðan bað Eyjólfr Ástríðar Vigfúsdóttur. Nú er til at flytja málit Ívarr ok Hreiðarr; segja hann ættstóran mann ok eiga gǫfugt ráð á Íslandi ok mikinn frænda afla, ok kǫlluðu líklegt at mikit yrði hans forlag.segja hann ættstóran mann ok eiga göfugt ráð á Íslandi ok mikinn frænda afla, ok kölluðu líklegt at mikit yrði hans forlag. Þá mælti Eyjólfr: "Vera kann at frændum Ástríðar þyki ofsi mikill í váru máli, — enn margir vitu á Íslandi at vér eigum gǫfugt foreldri ok mikit fé".Þá mælti Eyjólfr: "Vera kann at frændum Ástríðar þyki ofsi mikill í váru máli, — enn margir vitu á Íslandi at vér eigum göfugt foreldri ok mikit fé". Vigfúss segir: "Þetta mun vera forlǫg hennar, þótt til væri ætlat ekki óframar um frændkonu vára".Vigfúss segir: "Þetta mun vera forlög hennar, þótt til væri ætlat ekki óframar um frændkonu vára".

Hon var honum gefin, ok fór til Íslands með honum.

Chapter 5

Bǫðvarr hét maðr.Böðvarr hét maðr. Hann var son víkinga-Kára ok bróðir Sigurðar, fǫður Vigfúss;Hann var son víkinga-Kára ok bróðir Sigurðar, föður Vigfúss; hann var faðir Ástríðar, móður Eiríks, fǫður Ástríðar, móður Óláfs Tryggvasonar.hann var faðir Ástríðar, móður Eiríks, föður Ástríðar, móður Óláfs Tryggvasonar. Víkinga-Kári var son Eymundar akraspillis Þórissonar. Bǫðvarr var faðir Ólofar, móður Gizurar hins hvíta.Böðvarr var faðir Ólofar, móður Gizurar hins hvíta. Þá er þau Eyjólfr ok Ástríðr kómu út til Íslands, var Ingjaldr andaðr. Þá tók Eyjólfr við búi ok goðorði. Úlfeiðr hét dóttir Ingjalds; hana átti Hríseyjar-Narfi. Bǫrn þeira Eyjólfs og Ástríðar váru fjǫgur nefnd.Börn þeira Eyjólfs og Ástríðar váru fjögur nefnd. Þorsteinn hét son þeira enn elzti, ok var hann leystr af arfi, þá er hann kvæntist — ok bjó hann at Hólum í Eyjafirði, meðan hann lifði; ok verðr hann lítt við sǫguna riðinn.ok verðr hann lítt við söguna riðinn. Vigfúss hét annarr. Hann fekk Hallfríðar Þorkels dóttur ens háva frá Mývatni. Glúmr hét enn yngsti son þeira, enn Helga dóttir. Hon var gift Steingrími í Sigluvík. Þeira son var Þorvaldr tasaldi, er síðar kemr við málit. Enn Vigfúss andaðist litlu síðar enn hann kvángaðist, ok átti barn eitt, ok lifði þat litlu lengr enn hann; ok bar af því undir Hallfríði alt fé til helmings við þau Glúm ok Ástríði.

Enn Eyjólfr var andaðr, þá er hér var komit. Þá réðst Þorkell enn hávi til Þverár ok Sigmundr son hans; ok var hann mikill maðr fyrir sér ok ætlaði at hann mundi hǫfðingi gerast, ef hann fengi gott kvánfang ok mága stoð.ok var hann mikill maðr fyrir sér ok ætlaði at hann mundi höfðingi gerast, ef hann fengi gott kvánfang ok mága stoð.

Þórir hét maðr ok bjó á Espihóli. Hann var son Hámundar heljarskinns ok Ingunnar Helga dóttur ens magra. Hann átti Þórdísi Kaðalsdóttur. Þeira bǫrn váru Þórarinn ok Þorvaldr krókr, er bjó á Grund í Eyjafirði, ok Þorgrímr, er bjó í Mǫðrufelli, ok Ingunn, er átti Þórðr Freysgoði, ok Vigdís, er átti Sigmundr.Þeira börn váru Þórarinn ok Þorvaldr krókr, er bjó á Grund í Eyjafirði, ok Þorgrímr, er bjó í Möðrufelli, ok Ingunn, er átti Þórðr Freysgoði, ok Vigdís, er átti Sigmundr. Síðan tóku þeir Þorkell ok Sigmundr at óhœgja Ástríði bygðina;Síðan tóku þeir Þorkell ok Sigmundr at óhægja Ástríði bygðina; ok var skift landinu í helminga ok hlutu þau Glúmr ok Ástríðr þann hluta landsins, er ekki var húsaðr, ok gerðu þau bú á Borgarhóli. Enn Glúmr skifti sér ekki af um búsýslu; þótti heldr óbráðgerr í uppruna. Hann var fámálugr ok fálátr jafnan, hár maðr vexti ok nǫkkut skolbrúnn, hvítr á hár ok réttharr, kraklegr ok þótti heldr seinlegr maðrinn;Hann var fámálugr ok fálátr jafnan, hár maðr vexti ok nökkut skolbrúnn, hvítr á hár ok réttharr, kraklegr ok þótti heldr seinlegr maðrinn; fór ekki til mannamóta. Nú eyðist fé fyrir þeim Ástríði, ok gerist ráðahagrinn óhœgr.Nú eyðist fé fyrir þeim Ástríði, ok gerist ráðahagrinn óhægr. Enn Sigmundr ok Þorkell bægja þeim, ok hǫfðu þau it minna af ǫllu.Enn Sigmundr ok Þorkell bægja þeim, ok höfðu þau it minna af öllu. Hof Freys var þar fyrir sunnan ána á Hripkelsstǫðum.Hof Freys var þar fyrir sunnan ána á Hripkelsstöðum. Þórarinn á Espihóli var vitr maðr ok vinsæll. Þorvaldr krókr var hólmgǫngumaðr ok ódæll.Þorvaldr krókr var hólmgöngumaðr ok ódæll. Sigmundr Þorkelsson þóttist maðr mikill fyrir sér, er hann kom í mægðir við Esphœlinga.Sigmundr Þorkelsson þóttist maðr mikill fyrir sér, er hann kom í mægðir við Esphælinga. Glúmr segir móður sinni at hann vill utan ráðast, — "sé ek at þroski minn vill engi verða, enn þat má vera at ek hljóta gæfu af gǫfgum frændum mínum, enn ek nenni eigi at þola ágang Sigmundi, enn ek sé mik enn vanfœran í mót honum.Glúmr segir móður sinni at hann vill utan ráðast, — "sé ek at þroski minn vill engi verða, enn þat má vera at ek hljóta gæfu af göfgum frændum mínum, enn ek nenni eigi at þola ágang Sigmundi, enn ek sé mik enn vanfæran í mót honum. Enn lógaðu eigi landinu, þó at þrǫngt verði kosti þínum".Enn lógaðu eigi landinu, þó at þröngt verði kosti þínum".

Þá var Glúmr fimtán vetra, er hann fýstist utan.