Bókastaðir

Útilegumenn ok ránsmenn váru mjǫk í þenna tíma bæði suðr ok norðr, svá at náliga mátti engi á sínu halda. Á einni nátt ræntu þeir at Haukagili mat miklum, þvíat þar váru gnóttir hversvetna. Ólafr fór ok hitti Ingólf ok sagði honum. Ingólfr bjóz heiman við fimmtán. mann. Ólafr bað hann vera varfœran ok kvað sér meira varða, at hann kœmi heill heim, en hitt, hvar matr hans fœri. Þeir riðu suðr a heiði ok rœddu um ránit Ólafs. Þjófarnir hǫfðu rænt til fimmtán hundraða. Þeir Ingólfr kómu á sporin þeira ok rǫktu þau, þar til er þeir viltuz um, þvíat sporin lágu þá á tvá vega. Þá skiptu þeir ok liði sínu, fóru átta í ǫðrum stað, en sjau í ǫðrum, ok leita svá lengi. Þar váru sel skamt frá þeim, ok fóru þeir þangat. Þar sá þeir átján hross hjá selinu ok rœddu um, at þar mundu vera komnir þjófarnir, ok kváðu þá ráðligast at leita eptir fǫrunautum sínum. Ingólfr kvað þat fyrir sumt óráðligra — "þvíat þeir megu þá ná til Hellisins, þvíat hann er skamt frá þeim, ok eru þeir þá hólpnir, ef þeir fá hann, ok er þá vár fǫr sljólig; en eigi vist, hvar várir menn eru."

Ingólfr spratt af baki ok hljóp í gil nǫkkut, er hjá honum var, ok þrífr upp hellur tveir, lætr aðra koma fyrir brjóst sér, en aðra milli herða ok gyrði at útan. Hann hafði í hendi sverðit Ættartanga ok gekk síðan at selinu. Þat var tvídyrt. Þat segja menn, at Ingólfr væri þar þá eigi fjǫlmennari en við annan mann. Þá mælti fǫrunautr Ingólfs, at þeir mundu gera sína menn við vara. Ingólfr kvaz verja mundu seldyrnar, en hann fœri eptir mǫnnum þeira. Hann kvaz nú eigi mundu á burt fara — "þykki mér þínir eigi ofmargir." Ingólfr vildi þegar inn ráða at þeim ok bað hann fylgja sér drengiliga. Þjófarnir lǫgðu þegar at honum, er hann kom inn, ok honum hlífðu hellur þær, er hann hafði, ok svǫddu lǫgin af honum; sóttu þeir þá at Ingólfi ǫllum megin, en hann varðiz vel ok drengiliga. Þá reiddi hann upp Ættartanga, ok kom sverðit í hǫfuð þeim, er stóð at baki honum, svá at sá fekk bana, en hjó þann banahǫgg, er fyrir stóð, ok drap Ingólfr þá báða í einu hǫggi. Þeir áttu snarpan bardaga, ok lauk svá, at Ingólfr drap fimm menn, enda var þá fallinn fylgðarmaðr hans — váru þeir þá komnir út ór selinu — en Ingólfr var sárr mjǫk. Kómu þá at menn hans. Þjófarnir stukku þá í brott, en þeir tóku ránit ok bundu á hesta sína ok ráku norðr aptr.

Ingólfr lá í sárum vetr þenna ok greri yfir at kalla. En um várit, er sumarhita tók, rifnuðu upp aptr ǫll, svá at þat leiddi hann til bana. Ok áðr Ingólfr andaðiz, bað hann sik grafa í ǫðru holti, en þeir váru grafnir frændr hans, ok kvað þá hugkvæmra Vatnsdalsmeyjum, ef hann væri svá nær gǫtu. Síðan andaðiz hann. Þar heitir Ingólfsholt, sem hann var jarðaðr. Alþýða manna harmaði mjǫk svá fall Ingólfs. Tólf vetr lifði hann eptir andlát fǫður síns með mikilli virðingu. Óttarr gipti Valgerði dóttur sína stafhylzkum manni.

En er Ingólfr var andaðr, var hǫfðingjalaust í Vatnsdal, þvíat synir Ingólfs váru eigi tilfœrir sakir aldrs at varðveita goðorðit. Var nú um leitat, hversu fara skyldi. En þat váru lǫg í þann tíma, meðan erfingjar váru í ómegð, at sá skyldi af þingmǫnnum varðveita goðorðit, sem bezt þœtti til fallinn.

Þorkell krafla Þorgrímsson var maðr bæði mikill ok sterkr; hann var þá tólf vetra, er þetta var tíðinda. Þorgrímr gekk eigi við faðerni hans, en hann var þó miklu frœknligri en skírgetnir synir hans.

Þorkell silfri frá Helgavatni var hamrammr mjǫk ok þó margkunnigr; hann var vellauðigr at fé, eigi vinsæll ok óþokkasæll af flestum mǫnnum, en þó verðr mikils. Þenna sama dag, er fundrinn var stefndr at Karnsá um goðorðsmálit, mælti kona Þorkels silfra: "Hvat ætlar þú í dag at gera?"

Þorkell svarar: "Fara til fundarins ok vera í kveld goðorðsmaðr, er ek kem heim."

"Eigi vilda ek, at þú fœrir," segir hon, "til þess at þú ætlaðir þér at verða yfirmaðr Vatnsdœla, þvíat þér mun þat eigi lagit verða, enda ertu eigi til þess feldr."

Hann svarar: "Í ǫðru skulu þín ráð standaz, en eigi hér um."

Til þessa fundar ætlaði ok Klakka-Ormr ok Þorgrímr frá Karnsá, dótturson Ingimundar. Þorgrímr þótti bezt tilfallinn fyrir frændsemi við Vatnsdœli, en þó skyldi þat til hlutfalls leggja, þvíat margir þóttuz vel til fallnir. Þessi fundr var lagiðr at einmánaði í Forsœludal at Klakka-Orms. Þorkel silfra dreymði ena næstu nótt, áðr fundrinn var, ok sagði Signýju, konu sinni, at hann þóttiz ríða ofan eptir Vatnsdal hesti rauðum, ok þótti honum trautt við jǫrðina koma — "ok vil ek svá ráða, at rautt mun fyrir brenna ok til virðingar snúa."

Signý kvaz annan veg ætla — "sýniz mér þetta illr draumr," ok kvað hest mar heita, — "en marr er mannsfylgja," ok kvað rauða sýnaz, ef blóðug yrði — "ok má vera; at þú sér veginn á fundinum, ef þú ætlar þér goðorðit, þvíat nógir munu þér þess fyrirmuna."

Þorkell lét, sem hann heyrði eigi, ok bjóz vel heiman at klæðum ok vápnum, þvíat hann var skartsmaðr enn mesti, ok kom í síðasta lagi. Þorgrímr kom snemma dags ok sat í ǫndvegi hjá Ormi, hann gekk aldri við faðerni Þorkels krǫflu. Hann lék sér þá enn á gólfi með ǫðrum bǫrnum ok var bæði mikill ok sterkr ok manna fríðastr. Hann nam staðar fyrir Þorgrími ok horfði á hann mjǫk lengi ok á taparøxi, er hann helt á. Þorgrímr spurði, hví ambáttarson sjá stirði svá á hann. Þorkell kvað eigi ofmikit sitt gaman, þó hann horfi á hann.

Þorgrímr spurði: "Hvat viltu til vinna, Krafla! at ek gefa þér øxina — þvíat ek sér, at þér líz vel á hana — ok hitt, at ek ganga við frændsemi þinni?" — Þorkell bað hann ákveða.

Þorgrímr mælti: "Þú skalt fœra øxina í hǫfuð Silfra, svá at hann fái aldri goðorðit Vatnsdœla; þykki mér þú þá sjálfr fœra þik í Vatnsdœlakyn." — Þorkell kvaz þetta gera mundu.

Þorgrímr leggr nú ráð til, at hann láti sem verst með ǫðrum sveinum. Silfri sat svá jafnan, at hann setti hǫnd undir kinn, en lagði fót á kné sér. Þorkell skyldi hlaupa í saur, en aðra stund inn ok koma við klæði Silfra ok vita, ef hann reiddiz.

Nú rœða þeir um goðorðit ok verða eigi ásáttir, vildi hverr sinn hlut fram draga. Þá leggja þeir hluti í skaut, ok kom jafnan upp hlutr Silfra, þvíat hann var margkyndugr.

Þorgrímr gekk þá fram ok mætti Þorkatli krǫflu í dyrum hjá sveinum.

Þorgrímr mælti þá: "Nú vil ek, at þú greiðir øxarverðit."

Þorkell mælti þá: "Øxar em ek allfúss, ok má ek nú vel greiða verðit, þótt eigi sé nú þann veg vara til, sem þú vildir."

Þorgrímr svarar: "Fleira mun nú tekit en vara ein."

Þorkell mælti: "Viltu nú, at ek drepa Silfra?"

"Já," kvað Þorgrímr. Þá var komit goðorðit í hlut Silfra.

Þorkell krafla kom inn í stofu ok gekk hjá Silfra ok kom við fót honum, en hann hratt honum frá sér ok kallaði hann ambáttarson. Þorkell hljóp upp í sætit hjá ok keyrði taparøxina í hǫfuð honum — ok var Þorkell silfri þegar dauðr — ok kvaz eigi of mikit vinna til øxarinnar.

Þorgrímr kvað sveininn hafa verit illa beiddan — "enda hefir hann eigi vel staðiz; hefir piltr þessi nú næsta sagt sik í Vatnsdœlakyn, ok mun ek ganga við faðerni þínu."

Síðan tók Þorgrímr goðorðit, ok var kallaðr Karnsárgoði. Sæz var á víg Silfra, þvíat synir hans váru ungir.

Þorkell fór heim til Karnsár með fǫður sínum ok beiddiz at fara útan ok vita, hve til tœkiz, ef hann hitti Sigurð jarl Hlǫðvisson, frænda sinn. Þorgrímr kvað hann hafa skyldu, þat er hann vildi.

Bjǫrn hét austmaðr, er skip átti búit til hafs, með honum fór Þorkell krafla útan; þeir kómu við Orkneyjar. Þá var Sigurðr jarl í eyjunum. Bjǫrn var jarli kunnigr ok leitaði, at hann tœki við þeim Þorkatli ok kvað hann góðra manna ok mikils verðan ok mjǫk fyrir íslenzkum mǫnnum. Jarl kvaz mundu taka við þeim ok spurði at ætt Þorkels, en hann sagði til, hver var; en hann hugleiddi þat litt. Síðan tók jarl við þeim. Einlyndr þótti þeim jarlsmǫnnum Þorkell vera; aldri gekk hann ór rúmi sínu, nema jarl gengi, ok honum var hann mjǫk fylgjusamr. Eitt sinn um várit fór hirðin til leiks ór hǫllinni, en jarl sat eptir með fá menn ok mælti: "Þú ert staðfastari en flestir menn aðrir, Þorkell! at þú ferr eigi til leiks; eðr hvat sagðir þú mér af ætterni þínu?"

Þorkell taldi þá ætt sína, ok vaknaði jarl við ok svarar: "Þú munt vera skyldr mér, ok ertu seinn mjǫk í slíkum sǫgnum." — Jarl jók þá virðing hans.

Ok um sumarit eptir fór jarl í hernað ok spurði Þorkel, hvárt hann vildi fara með honum. Hann kvaz fara vildu, ef jarl vildi. Þeir herjuðu víða um sumarit. Ok eitt sinn, er þeir gerðu upprás í Skotlandi ok kómu aptr til skipa, spurði jarl, hversu margra manna vant væri. Var þá at hugat, ok var Þorkels eins saknat. Hann hafði verit á skipi jarls. Þeir kváðu engan skaða vera um svá tómlátan mann. Jarl bað fara í stað ok leita hans; ok svá var. Þeir fundu Þorkel í skógarrjóðri við eik eina; tveir menn sóttu at honum, en fjórði lágu dauðir hjá honum. Á brott hlupu atsóknarmenn Þorkels, þegar jarlsmenn kómu. Jarl spurði, hvat dvalit hefði.

Þorkell mælti: "Þat hefir ek heyrt yðr mæla, at renna skyldi frá skipum ok á land upp, en aldri þat, at renna til skipa, svá at hverr hlypi frá ǫðrum."

Jarl svarar: "Þú segir satt, frændi! skal ok svá vera heðan af; en sá skal engi hlutskipti taka, er þat gerir at renna frá merki af landi ofan."

Jarl spurði, hvárt þat væri landsmenn, er dauðir lágu hjá honum, eðr hans menn. Þorkell kvað þat landsmenn. Hann kvaz farit hafa hjá kastala einum — "ok þar sem ek gekk, hrǫpuðu ór steinvegginum steinar nǫkkurir, ok þar í fann ek fé eigi svá lítit; ok þetta sá kastalamenn ok sóttu eptir mér, ok varð þá fundr várr slíkr, sem sjá mátti."

Jarl tjáði þá fyrir þeim frœknleik hans. Síðan spurði jarl, hve mikit fé þat væri. Hann kvað vera tuttugu merkr silfrs. Jarl kvað hann eiga þann fjárhlut ok engan annan. Þorkell kvað jarl eiga ok allt sitt hlutskipti. Jarl kvað þá báða eiga skyldu, ok eigi kom þat fé í skipti. Jarl lagði mikla virðing á Þorkel fyrir þessa fǫr; hann var með jarli tveir vetr; þá fýstiz Þorkell til Íslands ok sagði þat jarli.

Hann svarar: "Þess væntir mik, at frændum þínum verði sœmð at þér." Hann gerðiz handgenginn jarli, ok hann gaf honum øxi gullrekna ok góð klæði ok kvaz vera skyldu vinr hans. Jarl gaf honum kaupskip með farmi, þeim sem hann køri. Gullhring sendi hann Þorgrími til frelsis Nereiði, er vá hálfa mǫrk. Nereiði sendi hann allan kvennbúnað góðan fyrir frændsemi.

Síðan lét Þorkell í haf ok fórz honum vel. Hann kom skipi sínu í Húnavatnsós. Þorgrímr Kárnsárgoði reið til skips ok fagnaði vel syni sínum ok bauð honum til sín, ok þat þá hann. Þorgrímr gaf Nereiði frelsi, svá sem jarl hafði orð til sent.

Litlu eptir þetta tók Þorgrímr sótt ok andaðiz, en synir hans skírgetnir tóku arf allan, sem lǫg stóðu til. Þórormr var bróðir Klakka-Orms, fǫður Þorgríms, fǫður Þorkels. Þórormr fór á fund Þorkels ok bauð honum til sín, ok þat þá hann. Þorkell var blíðr maðr ok lyndisgóðr.

Þorgils hét maðr, er bjó at Svínavatni; hann átti sér húsfreyju ok með henni fjórði sonu, ok eru tveir nefndir, Þorvaldr ok Ormr. Glœðir hét bróðurson Þorgils, en hann var systurson Guðmundar ens ríka á Mǫðruvǫllum. Glœðir var áburðarmaðr mikill, málugr ok óvitr ok hinn mesti gapuxi.

Þeir feðgar Þorgils ok Þorvaldr fóru til Klakka-Orms at biðja Sigríðar dóttur hans; var því vel svarat ok ákveðin brúðhlaups stefna at vetrnóttum í Forsœludal.

Þar var fáment heima, en starf mikit fyrir hǫndum, bæði at sœkja á fjall sauði ok svín ok mart annat at gera.

Þorkell bauz til at fara með verkmǫnnum á fjall. Ormr kvaz þat vilja. Þeir fóru síðan, ok sóttiz þeim seint, þvíat féit var stygt; sótti enginn knáligarr en Þorkell. Þat þótti torsóttligast at eiga við svínin. Þorkell var óhlífinn ok bauz jafnan til þess, er ǫðrum þótti verr at gera.

Ok er þeir skyldu búa sér vistir, mælti Þorkell: "Mun eigi vel fallit at taka oss grísinn nǫkkurn til matar?"

Þorkell tók einn ok bjó til borðs. Allir urðu á þat sáttir, at Þorkell var fyrir þeim um alla liðsemð. Þeir kómu heim.

Ávaldi hét maðr, er var með Klakka-Ormi, hann var Ingjaldsson; hann var umsýslumaðr, en Hildr kona hans fyrir innan stokk, hon var dóttir Eyvindar sǫrkvis. Litlu áðr en brúðhlaupit skyldi vera, kom Glœðir austan ór fjǫrðum ok frétti nú þessi tíðindi ok ráðastofnun. Glœðir kvaz hafa ok spurt ǫnnur tíðindi — "en þat er fjallferð Þorkels krǫflu, at hann var valiðr til svínagæzlu;" kvað hann þat ok makligast um ambáttarsoninn ok kvað hann drepit hafa grísinn, þann er drukkit hafði spenann um nóttina áðr, ok legit hjá galta, þvíat hann kól sem aðra hundtík.

Þorgils mælti: "Þetta er heimskligt gaman, er þú hefir, ok er svá sagt, at Þorkell hafi svá farit, at þannig sami bezt, bæði þar ok annarsstaðar."

"Auvirðliga þykki mér honum tekiz hafa," segir Glœðir.

Nú koma menn til brúðhlaups; þá mælti Þorkell til Orms fóstra síns: "Ek mun vinna mǫnnum beina ok vera fyrir starfi ok til ætlanar."

Ormr kvaz þat gjarna vilja þiggja. Þorkell veitti vel ok stórmannliga. Þeir Ormr sátu í ǫndvegi enum óœðra megin ok hans menn. Þorkell gekk mjǫk um beina ok var lítillátr í sinni þjónustu. Þeir ór Svínadal hlógu at honum mjǫk ok kváðu œrit stóran vera ambáttarsoninn. Þorkell kvað meiri kurteisi at láta gleði ok gamanrœður koma í mót beinleika en skaup eðr atyrði.

Glœðir kvað hann mǫrg stórvirki unnit hafa — "ok máttu af þér stórliga láta; þat nú fyrir skemstu, er þú drapt grísinn, þann er eina nótt hafði drukkit spenann; er þat ok þín iðn."

Þorkell svarar: "Fá eru mín stórvirki, Glœðir! en þó munu þau fleiri en þín, ok er þér óskylt um þetta at tala."

Glœðir hló at Þorkatli fyrir Þorvaldi ok kvað hann fimastan við matreiðuna. Þorvaldr kvað Glœði óvitrliga mæla. Ok um kveldit fóru menn at sofa.

Um morgininn gekk Þorkell í útibúr ok hvatti øxina jarlsnaut ok gekk síðan í anddyri; þá var Glœðir þar ok tók laugar. Þá gengu menn hjá honum með slátrtrog.

Glœðir mælti til Þorkels: "Nær muntu verit hafa búverkunum í morgin, ok munu vér skulu nú njóta hans galta; ok lát þat feitast, er fyrir oss kumpána kemr; þat hœfir vel ambáttarsyni."

"Mun eigi vel fallit at brytja fyrst hǫfuðit," kvað Þorkell, "ok velja stykkin fyrir þik? Ok aldri veit ek, at þú sér nú svá frekr, at torsótt sé at fylla þik."

Þann dag skyldi frá boðinu ríða. Þorgils spurði, hvárt búinn væri dagverðr. Þorkell kvað búinn, þegar soðit var, ok kvað skamt til þess ok gekk út verkmanna dyrr ok inn aðrar dyrr ok tók øxi sína ok stóð hjá dyrum. Ok er Glœðir gekk út, gekk Þorkell eptir honum ok hjó til hans í hǫfuðit, ok hafði Glœðir þegar bana. Þorkell hljóp til norðrdyra, þvíat þeir váru fyrir suðrdyrum. Matr stóð um allt húsit. Þorgils var fjǫlmennr, ok hlupu menn hans um húsit ok hyggja Þorkel eigi skulu út komaz ok ætla at hafa hendr á honum. Þorkell hljóp um sætin. Skot váru um húsit ok lokhvílur, ok ór einni lokhvílu mátti hlaupa í skotit. Hann leitar þangat, sem konur sátu ok fǫlduðu sér; hann hljóp þar at, er Hildr var fyrir. Hon spurði, hví hann fœri svá hart. Þorkell segir, sem var. Hon bað hann fara í skotit hjá sér, ok þar komz hann út.

Þorgils mælti: "Snúum þar at, er konurnar eru, þvíat mér þótti maðrinn þangat hlaupa."

Hildr tók øxi í hǫnd sér ok kvað eigi skyldu einn þeira af sér taka. Þorgils hyggr Þorkel þar nú vera munu ok biðr bera klæði at þeim, ok svá var gǫrt, ok fannz Þorkell eigi. Þorgils sá nú, at þetta var eigi útan prettr ok dvǫl, ok fóru út síðan, ok er þeir kómu út, þóttuz þeir sjá svip manns niðr við ána. Þorgils bað leita þangat, ok svá var gǫrt, ok fannz hann eigi. Þorkell vissi, at þar var hellir við ána, er nú heitir Krǫfluhellir, ok þar var hann.

Þeir Þórormr ok Klakka-Ormr leituðu um sættir. Eigi vildi Þorgils bœtr taka, en brugðu eigi ráðahag þessum ok kváðu mannhefndir skyldu fyrir koma víg Glœðis. Þórormr leiddi brúðmenn ór garði ok leitaði jafnan um sættir ok fekk eigi, ok skildu at því.

Þorkell var ýmist þann vetr á Karnsá með brœðrum sínum eðr með ǫðrum frændum sínum, þvíat allir vildu honum veita nǫkkura ásjá ok hugðu gott til, at nǫkkurr þroski yrði hans í þeiri sveit, svá at eigi settiz þar útanheraðsmenn yfir þá. Þeir fóru Vatnsdœlir at leita honum trausts til Þórdísar spákonu, er bjó at Spákonufelli — hon var mikils verð ok margs kunnandi — ok báðu hana ásjá ok fulltings um mál Þorkels ok kváðu þar allmikit undir þykkja, at hon legði til nǫkkut ráð. Hon kvað ok svá vera skyldu.

Þorgils fór at hitta Guðmund ríka ok kvað honum skyldast vera, at mæla eptir frænda sinn — "en ek mun at fylgja."

Guðmundr mælti: "Eigi þykki mér málit svá hœgt, þvíat ek hygg, at Þorkell verði mikilmenni, en margr frændi til atstoðar, en mér hefir svá til spurz, at eigi sé fyrir sakleysi tiltekt Þorkels. Nú bú þú til málit, en ek mun við taka í sumar á þingi."

Um várit bjó Þorgils málit til alþingis. Vatnsdœlir fjǫlmentu mjǫk, ok svá hvárirtveggju. Þorgils reið til þings með mikla sveit manna. Þorkell reið ok til þings með frændum sínum. Þar reið með þeim Þórdís spákona ok átti ein sér búð ok hennar menn; tók þá Guðmundr við málinu.

Þeir Vatnsdœlir buðu sættir, en þeir Guðmundr vildu eigi útan sektir. Þórormr hitti Þórdísi ok ræz um við hana, þvíat hon var forvitra ok framsýn ok var tekin til þess at gera um stór mál.

Hon mælti þá: "Fari Þorkell hingat til búðar minnar, ok sjám, hvat í geriz." — Svá gerði Þorkell.

Þórdís mælti við Þórorm: "Far þú ok bjóð Guðmundi sættir, en ek gera um málit."

Þorkell gaf Þórdísi tvau hundruð silfrs. Þórormr bauð dóm Þórdísar á málinu, en Guðmundr nítti ok kvaz eigi vilja taka fébœtr.

Þórdís mælti: "Ek ætla mér ok engan vanda við Guðmund."

Síðan mælti hon við Þorkel: "Far þú nú í kufl minn enn svarta ok tak stafsprotann í hǫnd þér, er Hǫgnuðr heitir; eðr muntu þora at ganga í flokk Guðmundar við svá búit?" — Hann kvaz þora mundu með hennar ráði.

Hon svarar: "Hættum nú til þessa. Nú skaltu ganga til Guðmundar ok drepa sprotanum þrysvar sinnum á ena vinstri kinn honum; ok eigi sýniz mér þú bráðfeigligr, ok vænti ek, at dugi."

Hann kom í flokkinn Guðmundar, ok sá engi maðr til hans. Hann kom at Guðmundi ok gat á leið komit, því sem honum boðit var. Nú frestaðiz framsókn sakarinnar ok dvelz málit.

Þorgils mælti: "Hví gengr eigi fram málit?"

Guðmundr kvað brátt greiðaz mundu, en þat varð eigi, ok dvaldiz stundin, svá at ónýtt varð málit til sóknar. Þórdís hitti Vatnsdœli ok bað þá ganga at dómum ok bjóða nú fé fyrir manninn — "ok má vera, at nú taki þeir ok lúkiz svá málit."

Þeir gerðu svá, gengu til dóma ok hittu Guðmund ok buðu sættir ok fébœtr.

Guðmundr svarar: "Ek veit eigi, hvat þér vilið bjóða; en mikils vil ek þat virða í málinu, at sá er veginn var, hafði mælt sér til óhelgi."

Þeir kváðuz vel vilja bjóða fyrir hans sakir ok báðu hann um mæla. Ok er hann skildi, í hvert efni komit var málinu, ok eigi mátti sœkja til laga, þá tók hann sjálfdœmi af Þórormi at gera fé slíkt, sem hann vildi at undanskildum útanferðum ok heraðssektum; var þá handsalat niðrfall at sǫkum.

Þá sendi Þórdís Þorkel í annat sinn til Guðmundar at láta koma stafsprotann við hœgri kinn honum, ok svá gerði hann. Þá tók Guðmundr minnit ok þótti kynligt, at þat hafði frá honum horfit.

Guðmundr gerði hundrað silfrs fyrir víg Glœðis, ok fellu þá niðr gagnsakir, ok guldu þau Þórormr ok Þórdís allt féit ok skilduz sáttir. Þorkell fór til Spákonufells með Þórdísi heim.

Þorgils mælti til Guðmundar: "Hví skipaðiz svá skjótt hugr þinn um málin í dag?"

Guðmundr svarar: "Þvíat ek kunna eigi orð at mæla frá munni, ok því var ek tregr, ok má vera, at við ramman væri reip at draga."

Fóru nú heim af þingi.

Vatnsdœlir efldu Þorkel krǫflu mjǫk til virðingar um alla hluti. Þeir báðu konu til handa honum, ok goðorðit lagðiz til hans, því at þeir Surtr ok Hǫgni Ingólfssynir váru þá ellifu vetra, en annarr fimmtán, ok náðu þeir eigi staðfestum sínum af Þorkatli, ok var Hofsland keypt til handa honum, ok gerðiz Þorkell nú hǫfðingi yfir Vatnsdœlum.

Lið Óttars dreifðiz norðr til sveita, ok var eigi at því gaumr gefinn. Hallfreðr ok Galti, synir Óttars, fóru norðr ok enn fleira barna hans. Opt kom Hallfreðr til Skeggjavalda ok talaði við dóttur hans, er Kolfinna hét. Þeirar konu fekk Gríss Sæmingsson, en þó lék et sama orð á með þeim Hallfreði, sem segir í sǫgu hans. Ok eitt sinn, er hann kom út — þvíat hann var farmaðr — en Gríss var á þingi, þá kom Hallfreðr, þar sem Kolfinna var í seli, ok lá þar hjá henni. Ok er Gríss vissi þetta, líkar honum stórilla; en Hallfreðr fór útan þegar samsumars.

Á leiðmóti í Vatnsdal var fjǫlmenni mikit, ok tjǫlduðu menn búðir, þvíat vera skyldi tveggja nátta leið. Þorkell átti búð mesta ok fjǫlmennasta. Skeggjavaldi átti búð saman ok Hermundr son hans; ok er Galti Óttarsson var genginn erinda sinna, mœtti hann Hermundi, en hann mintiz á sakir, þær er Hallfreðr hafði gǫrt við þá, ok hljóp at Galta ok drap hann ok fór síðan í búð til fǫður síns. Ok er Þorkell spyrr vígit, spratt hann upp með sveit sína ok vill hefna.

Hildr stóð í dyrum, móðir Hermundar, ok mælti: "Hitt er nú, Þorkell! betra ráð at hlaupa eigi svá skjótt; ok var þér þat í hug eitt sinn, þá er vit fundumz, at þú mundir eigi drepa son minn fyrir augum mér."

Þorkell svarar: "Nú er fleira í komit, en þá vissum vér ván; gakk nú út ór búðinni!" kvað Þorkell, "þvíat þá muntu eigi sjá son þinn hǫgginn fyrir augum þér, ef þú gerir svá."

Hon skildi þó raunar, hvat hann mælti til hjálpar manninum, ok þótti bæði skjótt ok skǫruligt hans órræði, ok tók hon síðan búnaðinn af hǫfði sér ok bjó hann með, en settiz í rúm hans, at eigi gengi fleiri konur út, en ván var.

Þorkell bað þær skynda ok þrǫngðiz at þeim ok mælti: "Standið þér eigi svá! þvíat œrin er þó raun konunnar, at hon sjái eigi manninn hǫgginn eðr heyra til.

Þeir vildu þegar inn hlaupa ok drepa Hermund.

Þorkell fór þá í búðardyrnar ok mælti: "Sjám, hvat oss hœfir, at drepa eigi heraðsmenn várra sjálfra ok þingmenn, ok sættumz heldr." Var þá leitat um sættir milli þeira, ok var svá til þuklat, at hvárirtveggju undu vel við, ok gǫrvar bœtr svá miklar, at þeir váru vel sœmðir, er taka áttu. Leysti Þorkell svá þetta mál sér af hendi með drengskap, ok allir undu vel við. Ǫllum málum var til hans skotit um heraðit, þvíat hann þótti mestrar náttúru í Vatnsdœla kyni, annarr en Þorsteinn Ingimundarson.