Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed
Chapter 16

Þá er Ingimundur hafði búið nokkura hríð að Hofi lýsir hann utanferð sinni að sækja sér húsavið því að hann kvaðst vel vilja sitja bæ sinn og kvaðst vænta að Haraldur konungur mundi honum vel taka. Þá er Ingimundr hafði búit nǫkkura hríð at Hofi lýsir hann utanferð sína at sǿkja sér húsavið því at hann kvazk vel vilja sitja bǿ sinn ok kvazk vǽnta at Haraldr konungr myndi honum vel taka. Vigdís segir hann vænan til góðs. Vigdís segir hann vǽnan til góðs. Hann setti menn yfir féforráð sín með Vigdísi. Hann setti menn yfir féforráð sín með Vigdísi. Ingimundur hafði bjarndýrin með sér. Ingimundr hafði bjarndýrin með sér. Honum fórst greitt og kom við Noreg. Honum fórsk greitt ok kom við Noreg. Hann hélt fréttum til Haralds konungs. Hann helt fréttum til Haralds konungs. Var allt kyrrt í landi. Var allt kyrrt í landi. Og er hann fann Harald konung þá var honum vel fagnað. Ok er hann fann Harald konung þá var honum vel fagnat. Bauð konungur honum með sér að vera og það þá Ingimundur. Bauð konungr honum með sér at vera ok þat þá Ingimundr. Hann var um veturinn með mikilli sæmd haldinn af konungi. Hann var um vetrinn með mikilli sæmd haldinn af konungi.

Konungur spurði hvernig honum hugnuðu landakostir. Konungr spurði hvernig honum hugnuðu landakostir.

Hann lét vel yfir " en það er mitt erindi mest að afla mér húsaviðar. " Hann lét vel yfir " en þat er mitt erendi mest at afla mér húsaviðar. "

Konungur mælti: " Það er vel gert. Konungr mǽlti: " Þat er vel gert. Er þér og heimil vor mörk sem þú vilt höggva láta en eg mun láta til skips færa og skaltu engan hlut um það annast og ver með mér. " Er þér ok heimil vor mǫrk sem þú vill hǫggva láta en ek mun láta til skips færa ok skalt engan hlut um þat annast ok ver með mér. "

Ingimundur mælti: " Hér máttu sjá herra bjarndýri er eg náði á Íslandi og vildi eg að þú þægir af mér. " Ingimundr mǽlti: " Hér mátt sjá herra bjarndýri er ek náða á Íslandi ok vilda ek at þú þægir af mér. "

Konungur svarar: " Eg vil víst þiggja og kunna þökk fyrir. " Konungr svarar: " Ek vil víst þiggja ok kunna þǫkk fyrir. "

Þeir skiptust mörgum gjöfum við um veturinn og er voraði var búið skip Ingimundar með farmi þeim er hann kaus og því viðarvali er best fékk. Þeir skiptust mǫrgum gjǫfum við um vetrinn ok er voraði var búit skip Ingimundar með farmi þeim er hann kaus ok því viðarvali er bezt fekk.

Konungur mælti: " Eg sé það Ingimundur að þú munt eigi sjálfur ætla oftar að fara til Noregs. Konungr mǽlti: " Ek sé þat Ingimundr at þú munt eigi sjálfr ætla oftar at fara til Noregs. Nú þyrftir þú að hafa svo mikinn við að þér nægði en það má eigi eitt skip bera. Nú þyrftir þú at hafa svá mikinn við at þér nægði en þat má eigi eitt skip bera. Nú er hér að líta á nokkur skip. Nú er hér at líta á nokkur skip. Kjós hér af hvert er þú vilt. " Kjós hér af hvert er þú vill. "

Ingimundur mælti: " Kjósið herra mér til handa. Ingimundr mǽlti: " Kjósið herra mér til handa. Það mun mestri giftu stýra. " Þat mun mestri giftu stýra. "

" Svo skal og vera, mér er kunnast um. " Svá skal ok vera, mér er kunnast um. Hér er skip er Stígandi heitir er vér köllum bíta í siglingu, allra skipa best og farsælla en hvert annarra og það mun eg kjósa þér til handa. Hér er skip er Stígandi heitir er vér kǫllum bíta í siglingu, allra skipa bezt ok farsǽlla en hvert annarra ok þat mun ek kjósa þér til handa. Skipið er frítt og eigi mikið. " Skipit er frítt ok eigi mikit. "

Ingimundur þakkar konungi gjöfina. Ingimundr þakkar konungi gjǫfina. Síðan fór hann af konungs fundi með mörgum vingjöfum. Síðan fór hann af konungs fundi með mǫrgum vingjǫfum. Hann sér brátt hversu fljótt skip Stígandi var. Hann sér brátt hversu fljótt skip Stígandi var.

Þá mælti Ingimundur: " Vel hefir konungur mér skip valið og það má rétt heita Stígandi er svo les hafið. " Þá mǽlti Ingimundr: " Vel hefir konungr mér skip valit ok þat má rétt heita Stígandi er svá les hafit. "

Þeir komu við Ísland og sigldu fyrir norðan og svo vestur fyrir. Þeir kómu við Ísland ok sigldu fyrir norðan ok svá vestr fyrir. Það höfðu engir áður gert. Þat hǫfðu engir áðr gert. Ingimundur kom báðum skipunum í Húnavatnsós og gaf þar öll örnefni er síðan hafa haldist. Ingimundr kom báðum skipunum í Húnavatnsós ok gaf þar ǫll ørnefni er síðan hafa haldist. Þar heitir Stígandahróf er hann var upp settur. Þar heitir Stígandahróf er hann var upp settur.

Þetta spyrst nú víða, útkoma Ingimundar, og létu allir vel yfir því er hann kom heim. Þetta spyrsk nú víða, útkoma Ingimundar, ok létu allir vel yfir því er hann kom heim. Ingimundur átti ágætt bú með nógum efnum. Ingimundr átti ágǽtt bú með nógum efnum. Hann bætti nú mikið bæ sinn því að efnin voru nóg. Hann bǿtti nú mikit bǿ sinn því at efnin váru nóg. Hann fékk sér og goðorð og mannaforráð. Hann fekk sér ok goðorð ok mannaforráð.

Jörundur háls er annar maður var mestur sá er út kom með Ingimundi, hann nam sér land að ráði Ingimundar mágs síns fyrir utan Urðarvatn og til Mógilslækjar og bjó á Grund út frá Jörundarfjalli í Vatnsdal og var mikill maður fyrir sér sem ætterni hans var til. Jörundur háls er annarr maðr var mestur sá er út kom með Ingimundi, hann nam sér land at ráði Ingimundar mágs síns fyrir útan Urðarvatn ok til Mógilslækjar ok bjó á Grund út frá Jörundarfjalli í Vatnsdal ok var mikill maðr fyrir sér sem ætterni hans var til. Már hét son hans er bjó á Mársstöðum í Vatnsdal, virðulegur maður. Már hét son hans er bjó á Mársstǫðum í Vatnsdal, virðulegr maðr. Þeir óxu upp samtíðis og Ingimundarsynir. Þeir óxu upp samtíðis ok Ingimundarsynir. Þá gerðist fjölbyggður dalurinn. Þá gerðisk fjǫlbyggðr dalrinn.

Hvati hét maður er út kom með Ingimundi. Hvati hét maðr er út kom með Ingimundi. Hann nam land frá Mógilslæk til Giljár. Hann nam land frá Mógilslæk til Giljár.

Ásmundur nam land út frá Helgavatni og um Þingeyrasveit. Ásmundr nam land út frá Helgavatni ok um Þingeyrasveit.

Sauðadalur liggur fyrir austan Vatnsdal en þá Svínadalur og er þar í Svínavatn og Beigaðarhóll. Sauðadalur liggr fyrir austan Vatnsdal en þá Svínadalur ok er þar í Svínavatn ok Beigaðarhóll.

Þórólfur hét maður og var kallaður heljarskinn. Þórólfr hét maðr ok var kallaðr heljarskinn. Hann nam land í Forsæludal. Hann nam land í Forsæludal. Hann var ójafnaðarmaður mikill og óvinsæll. Hann var ójafnaðarmaðr mikill ok óvinsǽll. Hann gerði margan óskunda og óspekt í héraðinu. Hann gerði margan óskunda ok óspekt í héraðinu. Hann gerði sér virki suður við Friðmundará skammt frá Vatnsdalsá við gjá eina og gekk nes í milli gjárinnar og árinnar en hamar stór fyrir framan. Hann gerði sér virki suðr við Friðmundará skammt frá Vatnsdalsá við gjá eina ok gekk nes í milli gjárinnar ok árinnar en hamar stór fyrir framan. Grunaður var hann um það að hann mundi blóta mönnum og var eigi sá maður í dalnum öllum er óþokkasælli væri en hann. Grunaðr var hann um þat at hann myndi blóta mǫnnum ok var eigi sá maðr í dalnum ǫllum er óþokkasǽlli vǽri en hann.

Á Hvatastöðum hét þar er Hvati bjó en Ásmundur að Gnúpi. Á Hvatastöðum hét þar er Hvati bjó en Ásmundr at Gnúpi.

Óttar hét maður er bjó í Grímstungum. Óttar hét maðr er bjó í Grímstungum. Hann átti Ásdísi dóttur Ólafs frá Haukagili. Hann átti Ásdísi dóttur Óláfs frá Haukagili. Þeirra son var Hallfreður vandræðaskáld en dóttir hans hét Valgerður, ofláti mikill og væn að sjá. Þeira son var Hallfreðr vandrǽðaskáld en dóttir hans hét Valgerðr, ofláti mikill ok vǽn at sjá.

Chapter 17

Nú líða svo stundir fram. Nú líða svá stundir fram. Ingimundur gerðist nokkuð aldraður og hélt hann ávallt búrisnu sinni. Ingimundr gerðisk nǫkkut aldraðr ok helt hann ávallt búrisnu sína. Eigi er hér getið þingdeilda hans að hann ætti stórmálum að skipta við menn því að hann varð samhuga við flesta og óágangsamur. Eigi er hér getit þingdeilda hans at hann ǽtti stórmálum at skipta við menn því at hann varð samhuga við flesta ok óágangsamr. Gott var þá mannval víða þar nálægt þótt hann væri með mestri virðingu og hélt til þess góðgirnd hans, stórlæti og vitsmunir. Gott var þá mannval víða þar nálægt þótt hann vǽri með mestri virðingu ok helt til þess góðgirnd hans, stórlǽti ok vitsmunir. Synir hans óxu upp og voru allir gervilegir, með því móti sem fyrr segir. Synir hans óxu upp ok váru allir gervilegir, með því móti sem fyrr segir.

Þess er getið eitt sumar að skip kom í Húnavatnsós er norrænir menn áttu. Þess er getit eitt sumar at skip kom í Húnavatnsós er norrǿnir menn áttu. Stýrimaður hét Hrafn. Stýrimaðr hét Hrafn. Hann var fálátur í skaplyndi, stór og ódæll og mikill af sjálfum sér, hafði verið lengi í víkingu og bjóst mjög að vopnum og klæðum. Hann var fálátr í skaplyndi, stór ok ódǽll ok mikill af sjálfum sér, hafði verit lengi í víkingu ok bjósk mjǫk at vopnum ok klǽðum.

Ingimundur var vanur fyrstur manna til skips að koma og taka af varningi slíkt er honum sýndist og enn gerði hann svo, hitti stýrimann að máli og lét honum heimila vist með sér ef hann vildi. Ingimundur var vanr fyrstr manna til skips at koma ok taka af varningi slíkt er honum sýndisk ok enn gerði hann svá, hitti stýrimann at máli ok lét honum heimila vist með sér ef hann vildi. Hrafn kvað og eigi annað sýnna og fór hann heim með Ingimundi og hélt hann háttum sínum, var mjög einn um sitt. Hrafn kvað ok eigi annat sýnna ok fór hann heim með Ingimundi ok helt hann háttum sínum, var mjǫk einn um sitt. Fleiri höfðu þeir verið með Ingimundi að honum hafði betur við líkað því að Hrafn var honum eigi fylgjusamur en mjög ólíkur. Fleiri hǫfðu þeir verit með Ingimundi at honum hafði betr við líkat því at Hrafn var honum eigi fylgjusamr en mjǫk ólíkr. Jafnan hafði hann í hendi gott sverð. Jafnan hafði hann í hendi gott sverð. Oft renndi Ingimundur augum til sverðsins og eitt sinn beiddist hann að sjá. Oft renndi Ingimundr augum til sverðsins ok eitt sinn beiddisk hann at sjá. Hrafn sagði þess mundu kost. Hrafn sagði þess mundu kost. Ingimundur tók við og brá. Ingimundr tók við ok brá. Eigi þótti honum þá minna um vert og spurði ef hann vildi selja. Eigi þótti honum þá minna um vert ok spurði ef hann vildi selja. Hrafn kvaðst eigi svo féþurfi að hann seldi vopn úr hendi sér en sagði að bóndi skyldi sjá stað forgiftar sinnar af sér og kvaðst þar verið hafa er hann þurfti vopna við og kvað enn mega svo vera. Hrafn kvazk eigi svá féþurfi at hann seldi vápn ór hendi sér en sagði at bóndi skyldi sjá stað forgiftar sinnar af sér ok kvazk þar verit hafa er hann þurfti vápna við ok kvað enn mega svá vera. Ingimundur reiddist mjög og þótti hann vanvirða sig og leitaði sér ráðs. Ingimundr reiddisk mjǫk ok þótti hann vanvirða sik ok leitaði sér ráðs.

Og einn tíma er hann gekk til hofs síns stillti hann svo til að Austmaðurinn fór með honum. Ok einn tíma er hann gekk til hofs síns stillti hann svá til at Austmaðrinn fór með honum. Ingimundur talar þá til hans hugarlátlega það er hann fann er honum var best að skapi. Ingimundr talar þá til hans hugarlátlega þat er hann fann er honum var bezt at skapi. Hann vildi jafnan ræða um víking sína og herferðir. Hann vildi jafnan rǿða um víking sína ok herferðir. Ingimundur gekk inn í hofið fyrir og eigi finnur hann fyrr en Hrafn hleypur inn í hofið með sverðið. Ingimundur gekk inn í hofit fyrir ok eigi finnur hann fyrr en Hrafn hleypur inn í hofit með sverðit.

Ingimundur snerist við honum og mælti: " Eigi er það siður að bera vopn í hofið og muntu verða fyrir goða reiði og er slíkt ófært nema bætur komi fram. " Ingimundr snerisk við honum ok mǽlti: " Eigi er þat siðr at bera vápn í hofit ok munt verða fyrir goða reiði ok er slíkt ófǿrt nema bǿtr komi fram. "

Hrafn svarar: " Hér hefir þú lengi um setið og ráð til sett og ef eg hefi misgert í lögum yðrum þá ætla eg það ráð að þú gerir um því að þú ert kallaður sannsýnn maður. " Hrafn svarar: " Hér hefir þú lengi um setit ok ráð til sett ok ef ek hefi misgert í lǫgum yðrum þá ǽtla ek þat ráð at þú gerir um því at þú ert kallaðr sannsýnn maðr. "

Ingimundur kvað það vænlegt til bóta að hann sæmdi goðin en lét það helst að duga að hann gerði eigi að sjálfvilja sínum " og því mun eigi jafnmikilla fyrir von hefndanna " og kvað það sannlegast að hann gæfi sverðið í vald hans því að hann lést eiga og því að stjórna og mýkja svo reiði goðanna. Ingimundr kvað þat vænlegt til bóta at hann sǿmdi goðin en lét þat helzt at duga at hann gerði eigi at sjálfvilja sínum " ok því mun eigi jafnmikilla fyrir ván hefndanna " ok kvað þat sannlegast at hann gǽfi sverðit í vald hans því at hann lézk eiga ok því at stjórna ok mýkja svá reiði goðanna.

Hrafn kvað hann mikið fé annað af sér hafa gert að eigi þætti honum það betra " og mun þér annað stórmannlegar fara. " Hrafn kvað hann mikit fé annat af sér hafa gert at eigi þǿtti honum þat betra " ok mun þér annat stórmannlegar fara. "

Hann fór á brott um sumarið og er úr þessi sögu. Hann fór á brott um sumarit ok er ór þessi sǫgu. Þetta sverð áttu þeir feðgar meðan þeir lifðu og kölluðu Ættartanga. Þetta sverð áttu þeir feðgar meðan þeir lifðu ok kǫlluðu Ættartanga.

Eyvindur hét maður og var kallaður sörkvir. Eyvindr hét maðr ok var kallaðr sǫrkvir. Hann kom út með Ingimundi og fór utan eitt sumar og þeir Þórormur. Hann kom út með Ingimundi ok fór útan eitt sumar ok þeir Þórormr. Þeir voru vinir. Þeir váru vinir. Ingimundur léði þeim Stíganda og kvaðst forvitni á að vita þótt hann færi eigi sjálfur hvort hann kynni skríða. Ingimundr léði þeim Stíganda ok kvazk forvitni á at vita þótt hann fǿri eigi sjálfr hvárt hann kynni skríða. Vingóður maður var Ingimundur við alla góða menn. Vingóðr maðr var Ingimundr við alla góða menn. Þeir komu út annað sumar í Blönduárósi og kunnu það Ingimundi að segja að skip mátti eigi fríðara vera. Þeir kómu út annat sumar í Blönduárósi ok kunnu þat Ingimundi at segja at skip mátti eigi fríðara vera. Þeir höfðu haft algóða kaupferð. Þeir hǫfðu haft algóða kaupferð. Eyvindur bjó í Blöndudal en Gautur í Gautsdal. Eyvindr bjó í Blöndudal en Gautr í Gautsdal.

Chapter 18

Hrolleifur hét maður og var kallaður hinn mikli. Hrolleifr hét maðr ok var kallaðr inn mikli. Hann kom út í Hvítá og móðir hans er Ljót hét. Hann kom út í Hvítá ok móðir hans er Ljót hét. Lítt var hún lofuð að skaplyndi og ein var hún sér í lýsku og var það líklegt því að hún var fám góðum mönnum lík. Lítt var hon lofuð at skaplyndi ok ein var hon sér í lýsku ok var þat líklegt því at hon var fám góðum mǫnnum lík. Son hennar var henni mjög líkur í skapsmunum. Son hennar var henni mjǫk líkr í skapsmunum. Hrolleifur var bróðurson Sæmundar fóstbróður Ingimundar. Hrolleifr var bróðurson Sǽmundar fóstbróður Ingimundar. Þau fóru á fund hans til Skagafjarðar og sögðu honum deili á sér og sögðu hann frænda sinn. Þau fóru á fund hans til Skagafjarðar ok sǫgðu honum deili á sér ok sǫgðu hann frǽnda sinn.

Sæmundur svarar og kvaðst eigi mega dylja frændsemi við Hrolleif " en það er mitt hugboð að verr sé þér fengið móður en föður og mjög er eg hræddur um að þú sért meir í hennar ætt en föðurfrænda. " Sǽmundr svarar ok kvazk eigi mega dylja frǽndsemi við Hrolleif " en þat er mitt hugboð at verr sé þér fengit móður en fǫður ok mjǫk er ek hrǽddr um at þú sér meir í hennar ǽtt en fǫðurfrǽnda. "

Hrolleifur kvað sér annað hallkvæmra en illar getur. Hrolleifur kvað sér annat hallkvǽmra en illar getur. Sæmundur kvaðst mundu veita þeim veturvist. Sǽmundr kvazk myndi veita þeim veturvist. Hrolleifur var allra manna sterkastur og fór illa með afli sínu við sér minni menn. Hrolleifr var allra manna sterkastr ok fór illa með afli sínu við sér minni menn. Var hann glettinn og ágangssamur og launaði illu gott með ráði móður sinnar. Var hann glettinn ok ágangssamr ok launaði illu gott með ráði móður sinnar. Hann var illa við Geirmund son Sæmundar, bæði í leikum og í öðrum hlutum og gerðist fæð á með þeim frændum. Hann var illa við Geirmund son Sǽmundar, bǽði í leikum ok í ǫðrum hlutum ok gerðisk fǽð á með þeim frǽndum.

Eitt sinn mælti Geirmundur til föður síns: " Þessi frændi okkar leggur fram vistarlaun þau sem hann mun nægst til hafa en öðrum séu óhaldkvæm, það er heitan og harðyrði með óþyrmilegum meðferðum. Eitt sinn mǽlti Geirmundr til fǫður síns: " Þessi frǽndi okkar leggr fram vistarlaun þau sem hann mun nægst til hafa en ǫðrum sé óhaldkvæm, þat er heitan ok harðyrði með óþyrmilegum meðferðum. Hafa sumir hlotið af honum beinbrot eða önnur meiðsl og engum hlýðir um að tala. " Hafa sumir hlotit af honum beinbrot eða ǫnnur meiðsl ok engum hlýðir um at tala. "

Sæmundur kvað hann víst verr launa vistina en stofnað var " og má eigi um það hræfa lengur. " Sǽmundr kvað hann víst verr launa vistina en stofnat var " ok má eigi um þat hræfa lengr. "

Hrolleifur kvað það skammsamlegt að krikta um smáhluti en rækja eigi ættmenn sína: " Nenni eg víst eigi að ölmusur sparki í andlit mér. " Hrolleifr kvað þat skammsamlegt at krikta um smáhluti en rækja eigi ættmenn sína: " Nenni ek víst eigi at ölmusur sparki í andlit mér. "

Sæmundur mælti: " Svo muntu kalla en meir hefir þú skapsmuni Ljótar móður þinnar, sem mig grunaði, en vor frænda. Sǽmundr mǽlti: " Svá munt kalla en meir hefir þú skapsmuni Ljótar móður þinnar, sem mik grunaði, en vor frǽnda. Nú hefi eg hugað þér landakosti og bústað út á Höfðaströnd fyrir utan Höfða út frá Unadal. Nú hefi ek hugat þér landkosti ok bústað út á Höfðaströnd fyrir útan Hǫfða út frá Unadal. Væri það mitt ráð að þú vægðir við þá er þar búa næstir þér, Þórð bónda í Höfða og Una í Unadal eða aðra byggðarmenn, og bið þér byggðarleyfis. " Vǽri þat mitt ráð at þú vǽgðir við þá er þar búa nǽstir þér, Þórð bónda í Hǫfða ok Una í Unadal eða aðra byggðarmenn, ok bið þér byggðarleyfis. "

Hann kvaðst ætla að hann mundi eigi skríða undir skegg þeim. Hann kvazk ætla at hann myndi eigi skríða undir skegg þeim.

Hrolleifur fór út í dalinn og móðir hans og bjuggu þar. Hrolleifr fór út í dalinn ok móðir hans ok bjuggu þar. Síðan er þar kallaður Hrolleifsdalur. Síðan er þar kallaðr Hrolleifsdalur. Þau vinguðust lítt við menn, komu þar fram hót eða heitan og sýndu búum sínum óþokkasvip í öllum búsifjum. Þau vinguðust lítt við menn, kómu þar fram hót eða heitan ok sýndu búum sínum óþokkasvip í ǫllum búsifjum. Brátt tóku menn að hatast í móti og þótti Sæmundur hafa sent þeim illt rekald. Brátt tóku menn at hatast í móti ok þótti Sǽmundr hafa sent þeim illt rekald. Þeim þótti í fyrstu ógott að mæla í móti er hann var frændi Sæmundar. Þeim þótti í fyrstu ógott at mǽla í móti er hann var frǽndi Sǽmundar. En nú er mönnum tók að kynnast þeirra skaplyndi vildu menn færa þau í brottu og aldrei hefðu þau komið. En nú er mǫnnum tók at kynnast þeira skaplyndi vildu menn færa þau í brott ok aldrei hefði þau komit.

Uni var auðigur maður og átti þann son er Oddur hét. Uni var auðigr maðr ok átti þann son er Oddur hét. Hann var vel frumvaxta. Hann var vel frumvaxta. Dóttir hans hét Hróðný. Dóttir hans hét Hróðný. Hún var fríð kona og vinnugóð. Hon var fríð kona ok vinnugóð.

Hrolleifur fór brátt á fund Una og kvað eigi vera mega kátt eða glatt í dalverpi því þótt menn hefðu það til skemmtanar sem mætti: " Nú kalla eg vel sama, " sagði hann, " að við festum mágsemd með okkur og eigi eg dóttur þína. Hrolleifr fór brátt á fund Una ok kvað eigi vera mega kátt eða glatt í dalverpi því þótt menn hefði þat til skemmtanar sem mǽtti: " Nú kalla ek vel samt, " sagði hann, " at við festum mágsemd með okkr ok eiga ek dóttur þína. Má vera að þá batni búsifjar vorar. " Má vera at þá batni búsifjar vorar. "

Uni kvað hann eigi mundu skaplyndi til þess eiga að fá góðrar konu " og eigi sýnir þú það af þér. Uni kvað hann eigi mundu skaplyndi til þess eiga at fá góðrar konu " ok eigi sýnir þú þat af þér. En dóttir mín er eigi ógiftusamleg kona og mun eg synja þér ráðsins. " En dóttir mín er eigi ógiftusamleg kona ok mun ek synja þér ráðsins. "

Hrolleifur kvað hann þá það upp taka sem óráðlegra var " og skal hún þá vera frilla mín og er henni þó fullkosta. " Hrolleifr kvað hann þá þat upp taka sem óráðlegra var " ok skal hon þá vera frilla mín ok er henni þó fullkosta. "

Síðan vandi Hrolleifur þangað göngur sínar og settist á ræður við Hróðnýju. Síðan vanði Hrolleifur þangat gǫngur sínar ok settisk á rǿður við Hróðnýju. Fór því fram um hríð að óvilja frænda hennar. Fór því fram um hríð at óvilja frǽnda hennar.

Chapter 19

Það var eitt sinn að Hrolleifur bjóst heim að fara að Uni mælti við Odd son sinn: " Eigi sýnist mér meðalatferðarleysi í er vér höfum ekki að um komur þessa manns og hættum vér oss meir á unga aldri þá er eg barðist við Kolbein og hafði eg hinn hærra hlut og er hann höfðingi og mikils ráðandi en sjá gengur einn til að vinna oss ósæmd. " Þat var eitt sinn at Hrolleifr bjósk heim at fara at Uni mǽlti við Odd son sinn: " Eigi sýnisk mér meðalatferðarleysi í er vér hǫfum ekki at um komur þessa manns ok hǽttum vér oss meir á ungum aldri þá er ek barðist við Kolbein ok hafði ek inn hǽra hlut ok er hann hǫfðingi ok mikils ráðandi en sjá gengr einn til at vinna oss ósæmd. "

Oddur kvað eigi hóglegt við heljarmann þann en við fjölkynngi móður hans: " Segja menn að hann hafi kyrtil þann er eigi bíta vopn á. Oddr kvað eigi hóglegt við heljarmann þann en við fjǫlkynngi móður hans: " Segja menn at hann hafi kyrtil þann er eigi bíta vápn á. Nú mun eg hitta Hrolleif fyrst. " Nú mun ek hitta Hrolleif fyrst. "

Og svo gerði hann. Ok svá gerði hann. Þeir fundust uppi á fjallinu milli dalanna. Þeir fundusk uppi á fjallinu milli dalanna.

Oddur mælti: " Það er þér tíðast að ganga jafnan þessa stígu en oss þætti betur að þú færir eigi svo oft. " Oddr mǽlti: " Þat er þér tíðast at ganga jafnan þessa stígu en oss þǿtti betr at þú fǿrir eigi svá oft. "

Hrolleifur svarar: " Síðan eg var níu vetra hefi eg jafnan sjálfráði verið ferða minna og svo mun enn. Hrolleifr svarar: " Síðan ek var níu vetra hefi ek jafnan sjálfráði verit ferða minna ok svá mun enn. Skal eg þín orð einkis virða hér um og þykir mér sem ekki torfæri sé á leið minni þóttú lafir á stígum. " Skal ek þín orð einkis virða hér um ok þykkir mér sem ekki torfæri sé á leið minni þóttú lafir á stígum. "

Oddur kvað svara mega betur. Oddur kvað svara mega betr.

Hrolleifur kom heim og sagði móður sinni að hann mundi nú taka þræl af verki " og fari hann með mér húsgöngur því að þeir taka næsta að amast við mig. " Hrolleifr kom heim ok sagði móður sinni at hann mundi nú taka þrǽl af verki " ok fari hann með mér húsgǫngur því at þeir taka nǽsta at amast við mik. "

Ljót svarar og kvað þræl eigi mega þarfara vinna en fylgja honum " og hirtu eigi um læti þeirra kotkarla og far í kyrtil þinn þegar þú vilt og vit hversu dugir. " Ljót svarar ok kvað þrǽl eigi mega þarfara vinna en fylgja honum " ok hirð eigi um lǽti þeira kotkarla ok far í kyrtil þinn þegar þú vill ok vit hversu dugir. "

Síðan fann Oddur föður sinn og sagði að hann vill finna Sæmund og segja honum til málsins. Síðan fann Oddr fǫður sinn ok sagði at hann vill finna Sæmund ok segja honum til málsins. Uni kvað sér illa líka öll frestin þau sem á yrðu. Uni kvað sér illa líka ǫll frestin þau sem á yrði.

Oddur fór á fund Sæmundar og mælti: " Ill sending hefir komið til vor af þínu tilstilli þar sem er Hrolleifur frændi þinn og sitjum vér honum marga svívirðing og göngum því eigi frekt að að hann er þinn frændi. " Oddr fór á fund Sǽmundar ok mǽlti: " Ill sending hefir komit til vár af þínu tilstilli þar sem er Hrolleifr frǽndi þinn ok sitjum vér honum marga svívirðing ok gǫngum því eigi frekt at at hann er þinn frǽndi. "

Sæmundur kvað sér það eigi á óvart koma " og væri eigi illa þótt slíkir menn væru af ráðnir. " Sǽmundr kvað sér þat eigi á óvart koma " ok vǽri eigi illa þótt slíkir menn vǽri af ráðnir. "

Oddur kvaðst ætla að honum mundi eigi svo þykja ef það yrði gert " en þar er þó sá maður er við alla vill illt eiga og virða menn þig til að eigi er að gert. " Oddur kvazk ætla at honum mundi eigi svá þykkja ef þat yrði gert " en þar er þó sá maðr er við alla vill illt eiga ok virða menn þik til at eigi er at gert. "

Oddur fór heim. Oddr fór heim.

Uni mælti: " Svo þykir mér sem Hrolleifur láti eigi af sínum ferðum og þætti mér til þín koma Oddur frændi því að þú ert nú maður ungur og til alls vel fær en eg er örvasi fyrir aldurs sakir. Uni mǽlti: " Svá þykkir mér sem Hrolleifr láti eigi af sínum ferðum ok þǿtti mér til þín koma Oddr frǽndi því at þú ert nú maðr ungr ok til alls vel fær en ek em ørvasi fyrir aldrs sakir. Nú þótt hann sé harður maður en móðir hans margkunnig þá má þó eigi svo búið vera. " Nú þótt hann sé harðr maðr en móðir hans margkunnig þá má þó eigi svá búit vera. "

Oddur svarar og kvaðst mundu í leita nokkurs. Oddr svarar ok kvazk mundu í leita nokkurs.

Eitt kveld bjóst Oddur við fimmta mann í fyrirsát við Hrolleif en þeir fóru tveir saman og spratt Oddur upp og mælti: " Nú má vera að stöðvist ferð þín að sinni Hrolleifur. Eitt kveld bjósk Oddr við fimmta mann í fyrirsát við Hrolleif en þeir fóru tveir saman ok spratt Oddr upp ok mǽlti: " Nú má vera at stǫðvist ferð þín at sinni Hrolleifr. Mætti og verða að nú settist illska þín og vefjist þér um fætur. " Mǽtti ok verða at nú settist illska þín ok vefjist þér um fǿtr. "

Hrolleifur kvað enn ósýnt hver mest mætti fagna að þeirra skilnaði " þótt þér séuð fjölmennari en eg. Hrolleifr kvað enn ósýnt hver mest mǽtti fagna at þeira skilnaði " þótt þér séð fjǫlmennari en ek. Ætla eg nú eigi illa þótt einhverjum blæði. " Ǽtla ek nú eigi illa þótt einhverjum blǿði. "

Síðan hlupust þeir að og börðust. Síðan hlupust þeir at ok bǫrðusk. Hrolleifur var harður maður og af reyndur af afli. Hrolleifur var harðr maðr ok af reyndr af afli. Hann hafði og kyrtil þann er móðir hans hafði gert honum og eigi festi járn á. Hann hafði ok kyrtil þann er móðir hans hafði gert honum ok eigi festi járn á.

Nú er frá því að segja að Oddur vó Ljót fylgdarmann Hrolleifs en gekk síðan mót Hrolleifi og mælti: " Illa bíta þig vopnin Hrolleifur og alls konar er þér illa farið, bæði fjölkunnigur og þó að öðru illa siðaður. " Nú er frá því at segja at Oddr vá Ljót fylgdarmann Hrolleifs en gekk síðan mót Hrolleifi ok mǽlti: " Illa bíta þik vopnin Hrolleifr ok alls konar er þér illa farit, bǽði fjǫlkunnigr ok þó at ǫðru illa siðaðr. "

Síðan slæmdi Oddur á fót Hrolleifi og beit þar er kyrtillinn tók eigi. Síðan slǿmði Oddr á fót Hrolleifi ok beit þar er kyrtillinn tók eigi.

Þá mælti Oddur: " Eigi hlífði þér nú gerningastakkurinn. " Þá mǽlti Oddr: " Eigi hlífði þér nú gerningastakkrinn. "

Hrolleifur hjó þá til Odds og veitti honum banasár og annan mann til drap hann en þrír komu á flótta. Hrolleifr hjó þá til Odds ok veitti honum banasár ok annan mann til drap hann en þrír kómu á flótta.

Það var síð um kveld upp frá bæ Una. Þat var síð um kveld upp frá bǿ Una. Hrolleifur kom heim og sagði móður sinni að þeim hefði illa vegnað er í mót voru. Hrolleifr kom heim ok sagði móður sinni at þeim hefði illa vegnat er í mót váru. Hún lét vel yfir því að eigi réðu búkarlar eða synir þeirra ferðum hans, þeir er sættu illyrðum við hann. Hon lét vel yfir því at eigi réðu búkarlar eða synir þeira ferðum hans, þeir er sǽttu illyrðum við hann.

Hrolleifur kvaðst nú hafa launað Oddi það " er hann hrakti mig mest og kvað mig að öllu ósamjafnan dugandi mönnum en eg spáði honum það sem nú er fram komið að vaxa mundi hans svívirðing af okkrum fundi sem nú gafst honum. " Hrolleifr kvazk nú hafa launat Oddi þat " er hann hrakti mik mest ok kvað mik at ǫllu ósamjafnan dugandi mǫnnum en ek spáða honum þat sem nú er fram komit at vaxa myndi hans svívirðing af okkrum fundi sem nú gafsk honum. "

Chapter 20

Uni fór á fund Höfða-Þórðar og sagði honum sín vandræði um víg Odds sonar síns " og vildi eg hafa þitt liðsinni að rétta mitt mál. Uni fór á fund Höfða-Þórðar ok sagði honum sín vandrǽði um víg Odds sonar síns " ok vilda ek hafa þitt liðsinni at rétta mitt mál. Liggur þar og mjög við þín sæmd að óeirðarmenn hefjist eigi hér í héraði. " Liggr þar ok mjǫk við þín sæmd at óeirðarmenn hefjist eigi hér í héraði. "

Þórður kvað hann satt segja " og mikill vandi er oss að hendi kominn en þó er Sæmundur skyldastur að leysa óhæfu frænda síns og færa hann úr héraði. " Þórðr kvað hann satt segja " ok mikill vandi er oss at hendi kominn en þó er Sǽmundr skyldastr at leysa óhǿfu frǽnda síns ok færa hann ór héraði. "

Síðan fóru þeir á fund Sæmundar og báðu hann rétta málið og sögðu honum eigi sama annað. Síðan fóru þeir á fund Sǽmundar ok báðu hann rétta málit ok sǫgðu honum eigi sama annat. Sæmundur kvað svo vera skyldu. Sæmundur kvað svá vera skyldu. Var þá tekin upp byggð Hrolleifs og fór hann til Sæmundar og móðir hans en menn til fengnir búsins. Var þá tekin upp byggð Hrolleifs ok fór hann til Sǽmundar ok móðir hans en menn til fengnir búsins. En á sættarfundi um vorið lukust upp málin, að Uni tók land Hrolleifs að sakabótum en Hrolleifur ger héraðssekur svo víða sem vötn féllu til Skagafjarðar. En á sǽttarfundi um várit lukust upp málin, at Uni tók land Hrolleifs at sakabótum en Hrolleifr ger héraðssekr svá víða sem vǫtn fellu til Skagafjarðar.

Sæmundur minntist nú á fornt vinfengi þeirra Ingimundar. Sǽmundr minntisk nú á fornt vinfengi þeira Ingimundar.

Og er þeir fundust mælti Sæmundur: " Svo er með vexti fóstbróðir að maður sá er kominn til mín er eigi þykir dæll í skaplyndi en hann er þó frændi minn og heitir Hrolleifur. Ok er þeir fundusk mǽlti Sǽmundr: " Svá er með vexti fóstbróðir at maðr sá er kominn til mín er eigi þykkir dǽll í skaplyndi en hann er þó frǽndi minn ok heitir Hrolleifr. Nú vildi eg að þú tækir við honum og við móður hans og fáir þeim þar ráðstafa hjá þér. " Nú vilda ek at þú tǿkir við honum ok við móður hans ok fáir þeim þar ráðstafa hjá þér. "

Ingimundur svarar: " Eigi hafa þau góða orðheill og er eg ófús að taka við þeim en synsemi mun þér í þykja og eigi stórmannlegt ef eg synja en meðallagi er oss til fallið því að eg á sonu suma eigi mjög skaphæga. " Ingimundr svarar: " Eigi hafa þau góða orðheill ok er ek ófús at taka við þeim en synsemi mun þér í þykkja ok eigi stórmannlegt ef ek synja en meðallagi er oss til fallit því at ek á sonu suma eigi mjǫk skaphæga. "

Sæmundur svarar og kvað hann hamingjudrjúgan vera mundu og flesta farsælast af honum. Sǽmundr svarar ok kvað hann hamingjudrjúgan vera mundu ok flesta farsǽlast af honum. Ingimundur lét það þá reynt ef hér tækist vel. Ingimundr lét þat þá reynt ef hér tǿkisk vel. Síðan fór Hrolleifur til Ingimundar og móðir hans Ljót með litlum orðstír. Síðan fór Hrolleifr til Ingimundar ok móðir hans Ljót með lítlum orðstír.