Bókastaðir

The Icelandic Sagas, glossed
Chapter 6

Litlu síðar reið Þorsteinn heim og segir föður sínum alla ráðastofnan og bað hann til ferðar og svo gerði Ketill. Litlu síðar reið Þorsteinn heim ok segir fǫður sínum alla ráðastofnun ok bað hann til ferðar ok svá gerði Ketill. Jarl bjó veislu en Þorsteinn sótti til með Raumdæla og mörgu stórmenni en veislan var prýdd góðum tilföngum. Jarl bjó veizlu en Þorsteinn sótti til með Raumdæla ok mǫrgu stórmenni en veislan var prýdd góðum tilföngum. Gekk hún út með hinni mestu sæmd og stórum fégjöfum og skildust þeir jarl og Ketill með hinni mestu vináttu. Gekk hon út með inni mestu sæmd ok stórum fégjǫfum ok skilðusk þeir jarl ok Ketill með inni mestu vináttu. Þorsteinn var eftir með konu sína. Þorsteinn var eftir með konu sína. Jafnan frétti Þorsteinn vingjarnleg orð til sín frá jarli. Jafnan frétti Þorsteinn vingjarnleg orð til sín frá jarli. Brátt voru ástir góðar með þeim Þorsteini og Þórdísi. Brátt váru ástir góðar með þeim Þorsteini ok Þórdísi.

Þess er getið eitt kveld að menn komu til jarls með þeim tíðindum að þeir sögðu lát Ketils raums og það með að menn vildu að Þorsteinn færi aftur til áttjarða sinna og ríkis. Þess er getit eitt kveld at menn kómu til jarls með þeim tíðindum at þeir sǫgðu lát Ketils raums ok þat með at menn vildu at Þorsteinn fǿri aftr til áttjarða sinna ok ríkis. Þorsteinn bar þetta mál fyrir konu sína og jarl. Þorsteinn bar þetta mál fyrir konu sína ok jarl. Hún bað hann fyrir sjá og kvaðst því vilja að fylgja sem hann vill. Hon bað hann fyrir sjá ok kvazk því vilja at fylgja sem hann vill. Honum kvaðst mest í hug að fara heim, taldi það síst öfundareyri og allir mundu honum þar best sæmdar unna. Honum kvazk mest í hug at fara heim, talði þat sízt öfundareyri ok allir mundu honum þar bezt sæmdar unna. Þessu ráði samþykkti og jarl og kvað líklegt að heima mundi honum auðið verða framgangs heldur en hjá ókunnu fólki. Þessu ráði samþykkti ok jarl ok kvað líklegt at heima myndi honum auðit verða framgangs heldr en hjá ókunnu fólki.

Brátt eftir þetta tók jarl sótt. Brátt eftir þetta tók jarl sótt. Hann heimti til sín Þorstein mág sinn og svo dóttur sína og mælti: " Búið nú ferð yðra svo héðan í braut að það sé með mikilli sæmd í fjárhlutum og mega frændur vorir því þó vel una að þeim sé hér ríki allt upp gefið í landi með því öllu sem hér fylgir. Hann heimti til sín Þorstein mág sinn ok svá dóttur sína ok mǽlti: " Búit nú ferð yðra svá héðan í braut at þat sé með mikilli sæmd í fjárhlutum ok mega frǽndr vorir því þó vel una at þeim sé hér ríki allt upp gefit í landi með því ǫllu sem hér fylgir. En ef ykkur verður sonar auðið látið hann hafa mitt nafn. " En ef ykkr verðr sonar auðið látið hann hafa mitt nafn. "

Þorsteinn kvað svo vera skyldu en því kvaðst hann eigi eftir jarls tign leita að frændur hans voru ótignir. Þorsteinn kvað svá vera skyldu en því kvazk hann eigi eftir jarls tign leita at frǽndr hans váru ótignir.

Chapter 7

Ingimundur jarl andaðist litlu síðar en Þorsteinn fór heim til eigna sinna og tók við föðurleifð sinni. Ingimundr jarl andaðisk litlu síðar en Þorsteinn fór heim til eigna sinna ok tók við fǫðurleifð sinni. Hann var í hernaði á sumrum og aflaði fjár og virðingar en sat heima að búm sínum að vetrum og þótti hinn mesti sómamaður. Hann var í hernaði á sumrum ok aflaði fjár ok virðingar en sat heima at búum sínum at vetrum ok þótti inn mesti sómamaðr.

Ingjaldur hét maður er bjó í Hefni, ey norður á Hálogalandi. Ingjaldr hét maðr er bjó í Hefni, ey norðr á Hálogalandi. Hann var bóndi hraustur og var í hernaði á sumrum en sat um kyrrt á vetrum. Hann var bóndi hraustr ok var í hernaði á sumrum en sat um kyrrt á vetrum. Það var vingott með þeim Ingjaldi og Þorsteini. Þat var vingott með þeim Ingjaldi ok Þorsteini. Ingjaldur var góður búþegn og mikilhæfur maður. Ingjaldr var góðr búþegn ok mikilhǽfr maðr.

Þorsteinn átti son við konu sinni og er sveinninn var fæddur var hann borinn að föður sínum. Þorsteinn átti son við konu sinni ok er sveinninn var fǿddr var hann borinn at fǫður sínum.

Þorsteinn leit á hann og mælti: " Sjá sveinn skal heita Ingimundur eftir móðurföður sínum og vænti eg honum hamingju sakir nafns. " Þorsteinn leit á hann ok mǽlti: " Sjá sveinn skal heita Ingimundr eftir móðurfǫður sínum ok vǽnti ek honum hamingju sakir nafns. "

Sveinninn var snemma með miklum þroska. Sveinninn var snemma með miklum þroska.

Þeir Þorsteinn og Ingjaldur áttu vinaboð saman á hverju hausti þá er þeir komu úr víkingu. Þeir Þorsteinn ok Ingjaldr áttu vinaboð saman á hverju hausti þá er þeir kómu ór víkingu. Og eitt sinn er Ingjaldur var að veislu hjá Þorsteini þá rann sveinninn Ingimundur að Ingjaldi. Ok eitt sinn er Ingjaldr var at veizlu hjá Þorsteini þá rann sveinninn Ingimundr at Ingjaldi.

Hann mælti þá: " Hamingjusamlegur sveinn ertu og fyrir vináttu okkar föður þíns þá vil eg bjóða þér heim til mín til slíks fósturs sem eg kann að veita þér best. " Hann mǽlti þá: " Hamingjusamlegr sveinn ert ok fyrir vináttu okkar fǫður þíns þá vil ek bjóða þér heim til mín til slíks fóstrs sem ek kann at veita þér bezt. "

Þorsteinn kvaðst þiggja mundu boðið og fór sveinninn heim með Ingjaldi. Þorsteinn kvazk þiggja mundi boðit ok fór sveinninn heim með Ingjaldi. Grímur hét son Ingjalds en annar Hrómundur. Grímr hét son Ingjalds en annarr Hrómundr. Þeir voru vænlegir menn og gerðust fóstbræður Ingimundar. Þeir váru vænlegir menn ok gerðusk fóstbrǿðr Ingimundar. Þeir Þorsteinn og Ingjaldur héldu uppteknum hætti um heimboð og veislugerðir og þóttust menn hafa iðgjöld Ketils þar sem Þorsteinn var þótt hann væri maður minni vexti eða eigi svo sterkur sem hann var. Þeir Þorsteinn ok Ingjaldr heldu uppteknum hǽtti um heimboð ok veislugerðir ok þóttust menn hafa iðgjöld Ketils þar sem Þorsteinn var þótt hann vǽri maðr minni vexti eða eigi svá sterkr sem hann var.

Það var eitt sinn þá er Ingimundur hitti föður sinn að hann mælti: " Gott fóstur hefir þú mér fengið en nú vil eg að þú fáir mér skip og vil eg herja í sumar eftir hætti hinna fyrri frænda minna. Þat var eitt sinn þá er Ingimundr hitti fǫður sinn at hann mǽlti: " Gott fóstr hefir þú mér fengit en nú vil ek at þú fáir mér skip ok vil ek herja í sumar eftir hǽtti inna fyrra frǽnda minna. Er eg nú svo aldurs kominn að eg má vel slíkt starfa og vil eg kosta til þessar ferðar sjálfur og þú en eigi fóstri minn en veit eg að eg má hafa af honum slíkt er eg vil. " Em ek nú svá aldrs kominn at ek má vel slíkt starfa ok vil ek kosta til þessar ferðar sjálfr ok þú en eigi fóstri minn en veit ek at ek má hafa af honum slíkt er ek vil. "

Þorsteinn kvað þessa vel leitað " og mun eg fá þér eitt skip. " Þorsteinn kvað þessa vel leitat " ok mun ek fá þér eitt skip. "

Ingimundur kvað eigi mega minna við hlíta og fór heim og segir fóstra sínum. Ingimundr kvað eigi mega minna við hlíta ok fór heim ok segir fóstra sínum.

Ingjaldur svarar: " Það er gott tillag en eg skal fá Grími annað skip og skuluð þið fara báðir samt með forsjá og athygli. Ingjaldr svarar: " Þat er gott tillag en ek skal fá Grími annat skip ok skuluð þit fara báðir samt með forsjá ok athygli. Varist og að leggja þar að sem ofurefli er fyrir. Varist ok at leggja þar at sem ofurefli er fyrir. Er og það meiri virðing að aukast af litlum efnum en að hefjast hátt og setjast með lægingu. " Er ok þat meiri virðing at aukast af litlum efnum en at hefjast hátt ok setjast með lǽgingu. "

Síðan réðust þeir í hernað Ingimundur og Grímur og fóru vel með víkingskap sínum, lögðu eigi að þar að eigi sætti ráði og fengu fimm skip að hausti og voru öll vel búin að vopnum og mönnum og öllum herskap. Síðan réðusk þeir í hernað Ingimundr ok Grímr ok fóru vel með víkingskap sínum, lǫgðu eigi at þar at eigi sǽtti ráði ok fengu fimm skip at hausti ok váru ǫll vel búin at vopnum ok mǫnnum ok ǫllum herskap. Það sýndist brátt að Ingimundur var djarfur í framgöngu og góður drengur, traustur til vopns og harðfengi, vinhollur og góðgjarn, fastnæmur við vini sína og svo mátti höfðingja best farið vera sem honum var í fornum sið. Þat sýndisk brátt at Ingimundur var djarfr í framgǫngu ok góðr drengr, traustr til vopns ok harðfengi, vinhollr ok góðgjarn, fastnǽmr við vini sína ok svá mátti hǫfðingja bezt farit vera sem honum var í fornum sið.

Hann lýsir yfir því fyrir Grími að hann ætlaði heim til föður síns að hausti og vera þar um veturinn nokkura stund með tuttugu menn. Hann lýsir yfir því fyrir Grími at hann ǽtlaði heim til fǫður síns at hausti ok vera þar um vetrinn nǫkkura stund með tuttugu menn. Og svo gerðu þeir. Ok svá gerðu þeir.

Það fannst á heldur að Þorsteini þótti nokkuð svo vita ofsa þarvist þeirra og eigi með fullri forsjá. Þat fannsk á heldr at Þorsteini þótti nǫkkut svá vita ofsa þarvist þeira ok eigi með fullri forsjá.

Ingimundur svarar: " Eigi líst mér svo og eigi áttu svo að mæla og sannlegra er hitt að þú beiðist slíks í móti sem þú vilt af fjáraflanum eftir siðvenju hermanna og neyta þess svo að sæmd fylgi. Ingimundr svarar: " Eigi lízk mér svá ok eigi átt svá at mǽla ok sannlegra er it at þú beiðisk slíks í móti sem þú vill af fjáraflanum eftir siðvenju hermanna ok neyta þess svá at sæmd fylgi. Nú samir þér vel að veita oss vistina með vorum tilföngum. " Nú samir þér vel at veita oss vistina með vorum tilföngum. "

Þórdís mælti: " Vel er slíkt mælt og drengilega og svo mundi gert hafa móðurfaðir þinn. " Þórdís mǽlti: " Vel er slíkt mǽlt ok drengilega ok svá myndi gert hafa móðurfaðir þinn. "

Þorsteinn mælti: " Eg skal og svo gera og er skörulega mælt. " Þorsteinn mǽlti: " Ek skal ok svá gera ok er skörulega mǽlt. "

Þar eru þeir um veturinn fram um jól og er þar góð vist og glaðleg. Þar eru þeir um vetrinn fram um jól ok er þar góð vist ok glaðleg. Öllum þótti mikils um Ingimund vert, bæði um háttu hans og yfirbragð. Ǫllum þótti mikils um Ingimund vert, bǽði um háttu hans ok yfirbragð. Hann var kænn við alla leika og að allri atgervi vel fær og óágjarn við sér minni menn en harðfengur og framgjarn við sína óvini. Hann var kǿnn við alla leika ok at allri atgervi vel fær ok óágjarn við sér minni menn en harðfengr ok framgjarn við sína óvini.

Og er jól leið mælti Ingimundur til föður síns: " Nú munum vér kumpánar fara til fóstra míns og vera þar það er eftir er vetrar því að hann mun kunna þökk að vér séum þar. " Ok er jól leið mǽlti Ingimundr til fǫður síns: " Nú munum vér kumpánar fara til fóstra míns ok vera þar þat er eftir er vetrar því at hann mun kunna þǫkk at vér sém þar. "

Þorsteinn mælti: " Hitt þætti mér nú ráð að þú værir með oss í vetur frændi. " Þorsteinn mǽlti: " It þǿtti mér nú ráð at þú vǽrir með oss í vetr frǽndi. "

Ingimundur kvaðst fyrir hinu ráð hafa gert og svo gerðu þeir. Ingimundur kvazk fyrir inu ráð hafa gert ok svá gerðu þeir. Ingjaldur tók við þeim forkunnar vel og sýndi á sér aufúsusvip og voru þeir þar um veturinn það er eftir var. Ingjaldr tók við þeim forkunnar vel ok sýndi á sér aufúsusvip ok váru þeir þar um vetrinn þat er eftir var. Og er voraði þá segir Ingimundur að hann vill að þeir búi ferð sína í hernað, segir þá nú til alls betur færa en fyrr. Ok er voraði þá segir Ingimundr at hann vill at þeir búi ferð sína í hernað, segir þá nú til alls betr færa en fyrr. Ingjaldur kvað það sannindi. Ingjaldr kvað þat sannendi.

Síðan fóru þeir annað sumar í hernað og fengu miklar tekjur fjár af reyfurum og ránsmönnum þeim sem lögðust á fé bænda eða kaupmanna, fóru svo um sumarið. Síðan fóru þeir annat sumar í hernað ok fengu miklar tekjur fjár af reyfurum ok ránsmönnum þeim sem lǫgðusk á fé bónda eða kaupmanna, fóru svá um sumarit.

Þá mælti Ingimundur: " Ef eigi verða stórar mannraunir í vorum ferðum þá er einsætt að fara með hernaðinum drengilega. " Þá mǽlti Ingimundr: " Ef eigi verða stórar mannraunir í vorum ferðum þá er einsǽtt at fara með hernaðinum drengilega. "

Allir hlýddu hans boði og banni. Allir hlýddu hans boði ok banni.

Og er nokkuð svo var haustað komu þeir við Svíasker. Ok er nǫkkut svá var haustat kómu þeir við Svíasker. Þar voru víkingar fyrir og bjuggust þegar hvorirtveggju til bardaga og börðust fyrst með skotum og grjóti. Þar váru víkingar fyrir ok bjuggusk þegar hvárirtveggju til bardaga ok bǫrðusk fyrst með skotum ok grjóti. Engi var liðsmunur. Engi var liðsmunr. Þar urðu margir menn sárir af hvorumtveggjum. Þar urðu margir menn sárir af hvárumtveggjum. Ingimundur fékk þar góðan orðstír þann dag og sannlega þóttust þeir góðum höfðingja þjóna er hans menn voru. Ingimundr fekk þar góðan orðstír þann dag ok sannlega þóttust þeir góðum hǫfðingja þjóna er hans menn váru. Og er kveldaði varð á hvíld nokkur bardaganum. Ok er kveldaði varð á hvíld nokkur bardaganum.

Ingimundur mælti þá: " Látum eigi það á finnast að vér letjumst þótt þessi fundur hafi hóti heldur verið með nokkurri mannhættu. " Ingimundr mǽlti þá: " Látum eigi þat á finnast at vér letjumst þótt þessi fundr hafi hóti heldr verit með nokkurri mannhǽttu. "

Þá stóð maður upp á skipi þeirra sem fyrir voru. Þá stóð maðr upp á skipi þeira sem fyrir váru. Hann var bæði mikill og vasklegur. Hann var bǽði mikill ok vasklegr.

Sjá mælti: " Hverjir eru þessir menn er við oss hafa barist í dag? Sjá mǽlti: " Hverir eru þessir menn er við oss hafa barist í dag? En það er ósiðlegt að menn hafast eigi orð við. En þat er ósiðlegt at menn hafast eigi orð við. Eru hér og engar sakir í milli áður svo að eg viti. " Eru hér ok engar sakir í milli áðr svá at ek vita. "

Ingimundur svarar: " Ef þú spyrð að forráðsmönnum vors liðs þá heitir annar Ingimundur en annar Grímur. Ingimundr svarar: " Ef þú spyrr at forráðsmönnum vors liðs þá heitir annarr Ingimundr en annarr Grímr. Eða hver ertu? " Eða hver ert? "

Hann svarar: " Sæmundur er mitt nafn. Hann svarar: " Sǽmundr er mitt nafn. Er eg og formaður þessa liðs, sygnskur maður að ætterni. Em ek ok formaðr þessa liðs, sygnskr maðr at ǽtterni. Kunnigt er mér og um yður frændur og þar sem vér erum samlendir menn þá samir oss betur að vera eins liðs en berjast. Kunnigt er mér ok um yðr frǽndr ok þar sem vér erum samlendir menn þá samir oss betr at vera eins liðs en berjast. Höfum vér og góða eina frétt til yðvar. Hǫfum vér ok góða eina frétt til yðvar. Nú viljum vér mæla til vinganar við yður, eigi fyrir því að vér þurfum friðar að biðja fyrir liðsmunar sakir. " Nú viljum vér mǽla til vinganar við yðr, eigi fyrir því at vér þurfum friðar at biðja fyrir liðsmunar sakir. "

Ingimundur svarar: " Vel viljum vér þetta mál virða og leggja eigi til hallmælis. Ingimundr svarar: " Vel viljum vér þetta mál virða ok leggja eigi til hallmælis. Nú munum vér eigi kjósa oss þann hlut til handa að girnast við yður til óviss frama en hafa nú handtekinn frið og vináttu yðra. " Nú munum vér eigi kjósa oss þann hlut til handa at girnast við yðr til óviss frama en hafa nú handtekinn frið ok vináttu yðra. "

Nú settu þeir grið og frið sín í milli og héldu síðan allir saman það er eftir var sumarsins og varð þeim nú gott til fjár og sóma og sigldu um Sognsjó um haustið. Nú settu þeir grið ok frið sín í milli ok heldu síðan allir saman þat er eftir var sumarsins ok varð þeim nú gott til fjár ok sóma ok sigldu um Sognsjó um haustit. Sæmundur kvað þá þar skiljast mundu og finnast þar að sumri með vináttu. Sǽmundr kvað þá þar skiljast mundu ok finnast þar at sumri með vináttu. Ingimundur játtar því. Ingimundr játtir því. Sæmundur hélt nú í fjörðinn en Ingimundur sigldi norður með landi og hafði mörg skip og mikið fé. Sǽmundr helt nú í fjǫrðinn en Ingimundr sigldi norðr með landi ok hafði mǫrg skip ok mikit fé. Hann fór til föður síns með sex tigu manna. Hann fór til fǫður síns með sex tigu manna.

Grímur mælti: " Ætlar þú eigi nú fóstbróðir að föður þínum þyki ærnir gestir? " Grímr mǽlti: " Ǽtlar þú eigi nú fóstbróðir at fǫður þínum þyki ǿrnir gestir? "

Hann kvaðst ætla að nú væri nær hófi. Hann kvazk ætla at nú vǽri nǽr hofi. Þorsteinn gekk í mót syni sínum og bauð honum með allri ölúð. Þorsteinn gekk í mót syni sínum ok bauð honum með allri ölúð. Ingimundur kvaðst svo gera mundu. Ingimundr kvazk svá gera mundi.

Þorsteinn veitti þeim stórmannlega um veturinn og kvaðst vel við una að eiga þvílíkan son og kvaðst hafa snemma séð á honum frændagiftu " og svo sem eg sé að þinn þroski vex þá skaltu hafa af mér því meiri sóma. " Þorsteinn veitti þeim stórmannlega um vetrinn ok kvazk vel við una at eiga þvílíkan son ok kvazk hafa snemma sét á honum frændagiftu " ok svá sem ek sé at þinn þroski vex þá skalt hafa af mér því meiri sóma. "

Ingimundur var þar um veturinn og þótti mjög fara vaxandi hans virðing. Ingimundr var þar um vetrinn ok þótti mjǫk fara vaxandi hans virðing. Því meira lét hann til sín koma um fégjafir og aðra stórmennsku sem föngin voru nægri. Því meira lét hann til sín koma um fégjafir ok aðra stórmennsku sem fǫngin váru nægri.

En er voraði þá ræddu þeir um ferðir sínar fóstbræður. En er voraði þá rǿddu þeir um ferðir sínar fóstbrǿðr. Grímur kvaðst eigi mundu um breyta og fylgja honum. Grímr kvazk eigi mundu um breyta ok fylgja honum. Síðan réðust þeir í hernað og kom Sæmundur til móts við þá sem mælt var og fóru allir samt um sumarið. Síðan réðusk þeir í hernað ok kom Sǽmundr til móts við þá sem mǽlt var ok fóru allir samt um sumarit. Þeir áttu saman félag um þrjú sumur í samt fyrir vestan haf og öfluðu fjár og góðs orðróms. Þeir áttu saman félag um þrjú sumur í samt fyrir vestan haf ok ǫfluðu fjár ok góðs orðróms. Ingimundur var fyrir þeim öllum um ráðagerðir og vitsmuni og allan skörungskap og var þeirra félagsskapur að öllu merkilegur. Ingimundr var fyrir þeim ǫllum um ráðagerðir ok vitsmuni ok allan skǫrungskap ok var þeira félagsskapr at ǫllu merkilegr. Ingimundur var með föður sínum á vetrum. Ingimundr var með fǫður sínum á vetrum. Þóttist Þorsteinn og aldrei fullmikinn geta gert sóma Ingimundar sonar síns þegar hann sá hvelíkur maður hann vildi verða. Þóttist Þorsteinn ok aldrei fullmikinn geta gert sóma Ingimundar sonar síns þegar hann sá hvelíkur maðr hann vildi verða.

Chapter 8

Þess er getið hið síðasta sumar er þeir Sæmundur áttu fé saman og komu þá með miklu meira herfangi en fyrr þá gerðust þau tíðindi í Noregi að her safnaðist saman austur við Jaðar og var þá kominn nálega allur landher í tvo staði. Þess er getit it síðasta sumarit er þeir Sǽmundr áttu fé saman ok kómu þá með miklu meira herfangi en fyrr þá gerðusk þau tíðendi í Noregi at her safnaðisk saman austr við Jaðar ok var þá kominn nálega allr landher í tvá staði. Var þar öðrum megin Haraldur er var kallaður lúfa. Var þar ǫðrum megin Haraldr er var kallaðr lúfa. Hann barðist í mót landshöfðingjum og átti þann hinn síðasta bardaga áður hann ynni allt land undir sig er hann barðist í Hafursfirði, sem víða getur í sögum. Hann barðisk í móti landshöfðingjum ok átti þann inn síðasta bardaga áðr hann ynni allt land undir sik er hann barðisk í Hafursfirði, sem víða getr í sǫgum. Og í því bili komu þeir Ingimundur og Sæmundur í land, sem sagt var áður, þar nær sem herinn var saman kominn. Ok í því bili kómu þeir Ingimundr ok Sǽmundr í land, sem sagt var áðr, þar nǽr sem herinn var saman kominn.

Þá mælti Ingimundur: " Hér horfist nú til mikilla tíðinda því að hér eiga hlut í allir hinir stærstu menn innanlands þótt eg telji Harald konung mest verðan og sá maður er mér vel að skapi og vil eg honum bjóða mitt lið því að eigi er það við hvoriga muni. " Þá mǽlti Ingimundr: " Hér horfisk nú til mikilla tíðenda því at hér eiga hlut í allir inir stǿrstu menn innanlands þótt ek telja Harald konung mest verðan ok sá maðr er mér vel at skapi ok vil ek honum bjóða mitt lið því at eigi er þat við hvoriga mun. "

Sæmundur kvaðst eigi mundu hætta lífi sínu fyrir hans sakir. Sǽmundr kvazk eigi mundi hǽtta lífi sínu fyrir hans sakir. Kom hann og eigi í þann bardaga. Kom hann ok eigi í þann bardaga.

Ingimundur svarar: " Sjá máttu fóstbróðir að mikill er afli konungs eða hvort þeim gegnir betur er með honum eru eða hinum er í mót honum standa að því er eg hygg. Ingimundr svarar: " Sjá mátt fóstbróðir at mikill er afli konungs eða hvárt þeim gegnir betr er með honum eru eða inum er í mót honum standa at því er ek hygg. Mun hann það og góðu launa þeim er honum veita nú sæmd og eftirgöngu. Mun hann þat ok góðu launa þeim er honum veita nú sæmd ok eftirgöngu. En mér mundi þykja óvíst hvað fyrir lægi ef eigi er hans vilji ger og mun það skilja með okkur. " En mér mundi þykkja óvíst hvat fyrir lǽgi ef eigi er hans vilji ger ok mun þat skilja með okkr. "

Síðan sigldi Sæmundur frá og inn eftir Sognsjó með sitt lið en Ingimundur sigldi inn í Hafursfjörð og leggur að skipaflota Haralds konungs. Síðan sigldi Sǽmundr frá ok inn eftir Sognsjó með sitt lið en Ingimundr sigldi inn í Hafursfjörð ok leggr at skipaflota Haralds konungs. Þessir höfðingjar voru mestir í mót Haraldi konungi: Þórir haklangur og Ásbjörn kjötvi. Þessir hǫfðingjar váru mestir í mót Haraldi konungi: Þórir haklangr ok Ásbjǫrn kjǫtvi. Þeir höfðu allmikið lið og harðsnúið. Þeir hǫfðu allmikit lið ok harðsnúit.

Ingimundur lagði að við lyftinguna á konungsskipinu og kvaddi konung á þessa leið: " Heill, heill, herra. " Ingimundr lagði at við lyftinguna á konungsskipinu ok kvaddi konung á þessa leið: " Heill, heill, herra. "

Konungur svarar: " Vel fagnar þú eða hver ertu? " Konungr svarar: " Vel fagnar þú eða hver ert? "

" Ingimundur heiti eg og er Þorsteinsson og því hér kominn að eg vil bjóða yður mitt lið og hyggjum vér þá betur hafa er yður veita en hina er við rísa. " Ingimundr heiti ek ok em Þorsteinsson ok því hér kominn at ek vil bjóða yðr mitt lið ok hyggjum vér þá betr hafa er yðr veita en ina er við rísa. Er eg nýkominn úr hernaði með nokkurum skipum. " Em ek nýkominn ór hernaði með nokkurum skipum. "

Konungur tók vel hans máli og kvaðst hans heyrt hafa getið að góðum hlutum " og það mundi eg vilja að þér yrði launað þitt starf því að eg skal allan Noreg undir mig leggja. Konungr tók vel hans máli ok kvazk hans heyrt hafa getit at góðum hlutum " ok þat mynda ek vilja at þér yrði launat þitt starf því at ek skal allan Noreg undir mik leggja. Og mikinn mun á eg að gera þeirra er mér vilja þjóna eða þeirra er nú hlaupast á braut í flokka fjandmanna vorra eða til eigna sinna sem eg hefi spurt að Sæmundur hefir gert félagi þinn og kalla eg meira manndóm sýnast í slíkum tiltektum sem þú hefir haft. " Ok mikinn mun á ek at gera þeira er mér vilja þjóna eða þeira er nú hlaupask á braut í flokka fjandmanna vorra eða til eigna sinna sem ek hefi spurt at Sǽmundr hefir gert félagi þinn ok kalla ek meira manndóm sýnast í slíkum tiltektum sem þú hefir haft. "

Ingimundur segir Sæmundi mart þjóðvel gefið. Ingimundr segir Sǽmundi mart þjóðvel gefit.

Chapter 9

Eftir þetta kváðu við lúðrar um allan herinn og bjuggust menn til, hver eftir sínum efnum. Eftir þetta kváðu við lúðrar um allan herinn ok bjuggusk menn til, hverr eftir sínum efnum. Þenna bardaga átti Haraldur konungur mestan. Þenna bardaga átti Haraldr konungr mestan. Þá var með honum Rögnvaldur af Mæri og margir aðrir stórir höfðingjar og þeir berserkir er úlfhéðnar voru kallaðir. Þá var með honum Rǫgnvaldr af Mǿri ok margir aðrir stórir hǫfðingjar ok þeir berserkir er úlfhéðnar váru kallaðir. Þeir höfðu vargstakka fyrir brynjur og vörðu framstafn á konungsskipinu en konungur sjálfur varði lyftingina með hinni mestu prýði og karlmennsku. Þeir hǫfðu vargstakka fyrir brynjur ok vǫrðu framstafn á konungsskipinu en konungr sjálfr varði lyftingina með inni mestu prýði ok karlmennsku. Mátti þar sjá mörg högg bæði og stór. Mátti þar sjá mǫrg hǫgg bǽði ok stór. Nú gerðust brátt mörg tíðindi og stór á skammri stundu í höggum og spjótalögum með grimmlegri grjótflaug. Nú gerðusk brátt mǫrg tíðendi ok stór á skammri stundu í hǫggum ok spjótalögum með grimmlegri grjótflaug. Gerðist nú skjótt mikið mannfall af hvorumtveggjum. Gerðisk nú skjótt mikit mannfall af hvárumtveggjum. Ingimundur fylgdi vel Haraldi konungi og aflaði sér góðs orðs. Ingimundr fylgði vel Haraldi konungi ok aflaði sér góðs orðs. Fundinum lauk svo sem mörgum er kunnigt og fullfrægt er orðið að Haraldur konungur fékk ágætan sigur og varð síðan einvöldugur yfir öllum Noregi. Fundinum lauk svá sem mǫrgum er kunnigt ok fullfrægt er orðit at Haraldr konungr fekk ágǽtan sigr ok varð síðan einvöldugur yfir ǫllum Noregi. Hann launaði höfðingjum öllum þeim er honum fylgdu og svo hverjum öðrum með hinni mestu stórmennsku. Hann launaði hǫfðingjum ǫllum þeim er honum fylgðu ok svá hverjum ǫðrum með inni mestu stórmennsku.

Rögnvaldi gaf hann jarldóm og mælti: " Þú hefir sýnt mikinn manndóm í fylgd þinni við mig. Rǫgnvaldi gaf hann jarldóm ok mǽlti: " Þú hefir sýnt mikinn manndóm í fylgd þinni við mik. Þú hefir og látið son þinn fyrir mínar sakir og má hann eigi aftur gjalda en hitt má eg að launa þér sæmdum, fyrst því að verða jarl og þar með eyjar þær er liggja fyrir vestan haf er Orkneyjar heita. Þú hefir ok látit son þinn fyrir mínar sakir ok má hann eigi aftr gjalda en it má ek at launa þér sæmdum, fyrst því at verða jarl ok þar með eyjar þǽr er liggja fyrir vestan haf er Orkneyjar heita. Þær skaltu hafa í sonarbætur. Þǽr skalt hafa í sonarbætur. Margan annan sóma skaltu þiggja af mér " og það efndi konungur. Margan annan sóma skalt þiggja af mér " ok þat efndi konungr.

Rögnvaldur sendi vestur Hallað son sinn og gat hann eigi haldið ríkinu fyrir víkingum. Rǫgnvaldr sendi vestr Hallað son sinn ok gat hann eigi haldit ríkinu fyrir víkingum. Þá sendi hann Torf-Einar son sinn og lést vænta að hann mundi halda ríkinu. Þá sendi hann Torf-Einar son sinn ok lét vǽnta at hann myndi halda ríkinu. Hann var jarl fyrstur á Orkneyjum og af honum eru komnir allir Orkneyjajarlar sem segir í ævi þeirra. Hann var jarl fyrstr á Orkneyjum ok af honum eru komnir allir Orkneyjajarlar sem segir í ǽvi þeira.

Haraldur konungur gaf mörgum stór lén fyrir sína fylgd og virti svo mikils við menn hvort með honum höfðu verið eða móti að alla gæddi hann þá að nokkurum hlutum en hina sem honum höfðu mótsnúnir verið rak hann úr landi, meiddi eða drap svo að engir fengu nokkura viðréttu. Haraldr konungr gaf mǫrgum stór lén fyrir sína fylgd ok virði svá mikils við menn hvárt með honum hǫfðu verit eða móti at alla gǿddi hann þá at nokkurum hlutum en ina sem honum hǫfðu mótsnúnir verit rak hann ór landi, meiddi eða drap svá at engir fengu nǫkkura viðréttu.

Síðan mælti konungur til Ingimundar: " Mikla vináttu hefir þú við mig sýnt en aukið sjálfum þér frama. Síðan mǽlti konungr til Ingimundar: " Mikla vináttu hefir þú við mik sýnt en aukit sjálfum þér frama. Skal eg ávallt þinn vin vera en hlutskipti þitt skulu vera þrjár skipshafnir. Skal ek ávallt þinn vin vera en hlutskipti þitt skulu vera þrjár skipshafnir. Þar með skaltu hafa herbúnað allan þeirra víkinga er þú barðist við og til marks að þú hefir verið í Hafursfirði skaltu eignast að gjöf hlut þann er átt hefir Ásbjörn kjötvi sem hann hafði mestar mætur á. Þar með skalt hafa herbúnað allan þeira víkinga er þú barðist við ok til marks at þú hefir verit í Hafursfirði skalt eignast at gjǫf hlut þann er átt hefir Ásbjǫrn kjǫtvi sem hann hafði mestar mǽtur á. Nú er það meir til sanninda þessa fundar en það sé mikið fé en þó sæmd í að þiggja af oss. Nú er þat meir til sannenda þessa fundar en þat sé mikit fé en þó sæmd í at þiggja af oss. En þá er vér höfum skipað ríki vort skal eg launa þér liðsemdina með heimboði og vingjöfum. " En þá er vér hǫfum skipat ríki vort skal ek launa þér liðsemdina með heimboði ok vingjǫfum. "

Ingimundur þakkar konungi gjafir og góð orð og skildust með því. Ingimundr þakkar konungi gjafir ok góð orð ok skilðusk með því. Konungur sagðist og minnugur vera skyldi Sæmundar fyrir sínar tiltekjur og drottinssvik við sig. Konungr sagðisk ok minnugr vera skyldi Sǽmundar fyrir sínar tiltekjur ok drottinssvik við sik.

Chapter 10

Ingimundur hitti brátt eftir bardagann í Hafursfirði Sæmund og segir honum að eigi hefir fjarri farið hans hugboði um fundinn: " Eg veit og sakir orða konungs að þér hæfir eigi kyrrum að sitja og kalla eg ráð að þú leitir undan því að konungur mun efna heit sín en eg spara þig til harðra álaga fyrir okkarn vinskap. Ingimundr hitti brátt eftir bardagann í Hafursfirði Sǽmund ok segir honum at eigi hefir fjarri farit hans hugboði um fundinn: " Ek veit ok sakir orða konungs at þér hǿfir eigi kyrrum at sitja ok kalla ek ráð at þú leitir undan því at konungr mun efna heit sín en ek spari þik til harðra álaga fyrir okkarn vinskap. Þætti mér eigi óráðlegt að þú leitaðir til Íslands sem nú gera margir virðingamenn þeir sem eigi bera traust til að halda sig fyrir ríki Haralds konungs. " Þǿtti mér eigi óráðlegt at þú leitaðir til Íslands sem nú gera margir virðingamenn þeir sem eigi bera traust til at halda sik fyrir ríki Haralds konungs. "

Sæmundur mælti: " Sýnir þú í þessu sem öðru trúskap þinn og vingan og mun eg þetta ráðs taka. " Sǽmundr mǽlti: " Sýnir þú í þessu sem ǫðru trúskap þinn ok vingan ok mun ek þetta ráðs taka. "

Ingimundur bað hann svo gera " og hefði betur verið að þú hefðir mér fylgt í Hafursfirði og þurfa nú eigi að fara í eyðisker þetta. " Ingimundr bað hann svá gera " ok hefði betr verit at þú hefðir mér fylgt í Hafursfirði ok þurfa nú eigi at fara í eyðisker þetta. "

Sæmundur kvað hann mörgu nær geta. Sǽmundr kvað hann mǫrgu nǽr geta. Síðan seldi hann jarðir sínar á laun og bjóst til brautferðar en þakkaði Ingimundi sín tillög og mælti enn til vináttu. Síðan seldi hann jarðir sínar á laun ok bjósk til brautferðar en þakkaði Ingimundi sín tillǫg ok mǽlti enn til vináttu. Sæmundur fór síðan til Íslands og kom í Skagafjörð. Sǽmundr fór síðan til Íslands ok kom í Skagafjǫrð. Var þá enn víða ónumið landið. Var þá enn víða ónumit landit. Hann fór með eldi að fornum sið og nam sér land þar er nú heitir Sæmundarhlíð í Skagafirði og gerðist þroskamikill maður. Hann fór með eldi at fornum sið ok nam sér land þar er nú heitir Sǽmundarhlíð í Skagafirði ok gerðisk þroskamikill maðr. Son hans hét Geirmundur en Reginleif dóttir er átti Þóroddur hjálmur. Son hans hét Geirmundr en Reginleif dóttir er átti Þóroddr hjálmur. Þeirra dóttir var Hallbera, móðir Guðmundar hins ríka á Möðruvöllum og Einars Þveræings. Þeira dóttir var Hallbera, móðir Guðmundar ins ríka á Mǫðruvǫllum ok Einars Þverǽings.

Ingimundur fór til föður síns eftir bardagann í Hafursfirði með miklum sóma. Ingimundr fór til fǫður síns eftir bardagann í Hafursfirði með miklum sóma.

Þorsteinn tók við honum báðum höndum og sagði hann hamingjusamlega snúið hafa sínum ráðum, kvað það og líklegt " þar sem þú ert dótturson Ingimundar jarls, hins göfgasta manns. " Þorsteinn tók við honum báðum hǫndum ok sagði hann hamingjusamlega snúit hafa sínum ráðum, kvað þat ok líklegt " þar sem þú ert dóttursonr Ingimundar jarls, ins gǫfgasta manns. "

Hann var þar um veturinn og á þeim vetri kom Ingjaldur til Þorsteins og varð þar mikill fagnafundur. Hann var þar um vetrinn ok á þeim vetri kom Ingjaldr til Þorsteins ok varð þar mikill fagnafundr.

Ingjaldur kvað þá komið í það efni um Ingimund sem honum hefði hugur sagt " en veislu hefi eg þér nú búna fóstri minn með öllum þeim föngum sem eg hefi til. " Ingjaldr kvað þá komit í þat efni um Ingimund sem honum hefði hugr sagt " en veizlu hefi ek þér nú búna fóstri minn með ǫllum þeim fǫngum sem ek hefi til. "

Ingimundur kvaðst og koma mundu. Ingimundr kvazk ok koma mundu. Ingjaldur fór heim og bauð mörgum mönnum með sér. Ingjaldr fór heim ok bauð mǫrgum mǫnnum með sér. Síðan fór hver sem boðið var. Síðan fór hverr sem boðit var.

Þeir Ingjaldur efna þar seið eftir fornum sið til þess að menn leituðu eftir forlögum sínum. Þeir Ingjaldr efna þar seið eftir fornum sið til þess at menn leituðu eftir forlǫgum sínum. Þar var komin Finna ein fjölkunnig. Þar var komin Finna ein fjǫlkunnig. Ingimundur og Grímur komu til veislunnar með miklu fjölmenni. Ingimundr ok Grímr kómu til veislunnar með miklu fjǫlmenni. Finnan var sett hátt og búið um hana veglega. Finnan var sett hátt ok búit um hana veglega. Þangað gengu menn til frétta hver úr sínu rúmi og spurðu að örlögum sínum. Þangat gengu menn til frétta hverr ór sínu rúmi ok spurðu at örlögum sínum. Hún spáði hverjum eftir því sem gekk en það var nokkuð misjafnt hversu hverjum líkaði. Hon spáði hverjum eftir því sem gekk en þat var nǫkkut misjafnt hversu hverjum líkaði. Þeir fóstbræður sátu í rúmum sínum og gengu eigi til frétta. Þeir fóstbrǿðr sátu í rúmum sínum ok gengu eigi til frétta. Þeir lögðu og engan hug á spár hennar. Þeir lǫgðu ok engan hug á spár hennar.

Völvan mælti: " Hví spyrja þeir hinir ungu menn eigi að forlögum sínum því að mér þykir þeir merkilegastir menn af þeim sem hér eru saman komnir? " Völvan mǽlti: " Hví spyrja þeir inir ungu menn eigi at forlǫgum sínum því at mér þykkir þeir merkilegastir menn af þeim sem hér eru saman komnir? "

Ingimundur svarar: " Mér er eigi annara að vita mín forlög fyrr en fram koma og ætla eg mitt ráð eigi komið undir þínum tungurótum. " Ingimundr svarar: " Mér er eigi annara at vita mín forlǫg fyrr en fram koma ok ǽtla ek mitt ráð eigi komit undir þínum tungurótum. "

Hún svarar: " Eg mun þó segja þér ófregið. Hon svarar: " Ek mun þó segja þér ófregið. Þú munt byggja land er Ísland heitir. Þú munt byggja land er Ísland heitir. Það er enn víða óbyggt. Þat er enn víða óbyggt. Þar muntu gerast virðingamaður og verða gamall. Þar munt gerast virðingamaðr ok verða gamall. Þínir ættmenn munu og margir verða ágætir í því landi. " Þínir ættmenn munu ok margir verða ágǽtir í því landi. "

Ingimundur svarar: " Þetta er af því vel sagt að það hefi eg einhugsað að koma aldrei í þann stað og eigi verð eg þá góður kaupmaður ef eg sel áttjarðir mínar margar og góðar en fari í eyðibyggðir þær. " Ingimundr svarar: " Þetta er af því vel sagt at þat hefi ek einhugsat at koma aldrei í þann stað ok eigi verð ek þá góðr kaupmaðr ef ek sel áttjarðir mínar margar ok góðar en fara í eyðibyggðir þǽr. "

Finnan svarar: " Þetta mun fram koma sem eg segi og það til marks að hlutur er horfinn úr pússi þínum, sá er Haraldur konungur gaf þér í Hafursfirði, og er hann nú kominn í holt það er þú munt byggja og er á hlutnum markaður Freyr af silfri. Finnan svarar: " Þetta mun fram koma sem ek segi ok þat til marks at hlutr er horfinn ór pússi þínum, sá er Haraldr konungr gaf þér í Hafursfirði, ok er hann nú kominn í holt þat er þú munt byggja ok er á hlutnum markaðr Freyr af silfri. Og þá er þú reisir bæ þinn mun saga mín sannast. " Ok þá er þú reisir bǿ þinn mun saga mín sannast. "

Ingimundur svarar: " Ef fóstra mínum væri eigi mótgerð í þá mundir þú taka launin í höfði þér. Ingimundr svarar: " Ef fóstra mínum vǽri eigi mótgerð í þá myndir þú taka launin í hǫfði þér. En með því eg er eigi ágangsmaður eða tyrrinn þá mun það fyrir farast. " En með því ek em eigi ágangsmaður eða tyrrinn þá mun þat fyrir farast. "

Hún kvað þetta eigi þurfa að reiðimálum gera. Hon kvað þetta eigi þurfa at reiðimálum gera. Ingimundur segir hana þar illu heilli hafa komið. Ingimundr segir hana þar illu heilli hafa komit. Hún kvað nú svo búið vera mundu hvort er honum þætti vel eða illa. Hon kvað nú svá búit vera myndi hvárt er honum þǿtti vel eða illa.

Og enn mælti hún: " Gríms eru og forlög þangað og svo bróður hans, Hrómundar, og munu þeir báðir verða gildir bændur. " Ok enn mǽlti hon: " Gríms eru ok forlǫg þangat ok svá bróður hans, Hrómundar, ok munu þeir báðir verða gildir bǿndr. "

Um morguninn eftir leitaði Ingimundur hlutarins og fann eigi. Um morguninn eftir leitaði Ingimundr hlutarins ok fann eigi. Það þótti honum eigi góðs viti. Þat þótti honum eigi góðs viti.

Ingjaldur bað hann vera glaðan og láta þetta eigi á sig bíta eða fyrir gleði standa og kvað marga ágæta menn láta sér nú sóma að fara til Íslands: " Hefir mér og gott eina til gengið þótt eg byði hingað Finnunni. " Ingjaldr bað hann vera glaðan ok láta þetta eigi á sik bíta eða fyrir gleði standa ok kvað marga ágǽta menn láta sér nú sóma at fara til Íslands: " Hefir mér ok gott eina til gengit þótt ek byða hingat Finnunni. "

Ingimundur sagðist honum enga þökk fyrir þetta kunna " en þó mun aldrei týnast okkað vinfengi. " Ingimundr sagðisk honum enga þǫkk fyrir þetta kunna " en þó mun aldrei týnast okkað vinfengi. "

Síðan fer Ingimundur heim til föður síns og var þar um veturinn. Síðan ferr Ingimundr heim til fǫður síns ok var þar um vetrinn. Og er voraði spurði hann fóstbræður sína um ferðirnar hvað þeim sýndist. Ok er voraði spurði hann fóstbrǿðr sína um ferðirnar hvat þeim sýndisk.

Grímur kvaðst hyggja að eigi mundi tjóa að brjótast við forlögunum " og ætla eg nú í sumar til Íslands og við báðir bræður og láta sér nú það margir sóma þótt göfgir séu. Grímr kvazk hyggja at eigi myndi tjóa at brjótast við forlögunum " ok ǽtla ek nú í sumar til Íslands ok við báðir brǿðr ok láta sér nú þat margir sóma þótt gǫfgir sé. Er mér sagt gott frá landakostum að þar gangi fé sjálfala á vetrum en fiskur í hverju vatni, skógar miklir en frjálsir af ágangi konunga og illræðismanna. " Er mér sagt gott frá landkostum at þar gangi fé sjálfala á vetrum en fiskur í hverju vatni, skógar miklir en frjálsir af ágangi konunga ok illræðismanna. "

Ingimundur svarar: " Eigi mun eg þangað og mun það skilja með okkur. " Ingimundur svarar: " Eigi mun ek þangat ok mun þat skilja með okkr. "

Grímur kvað svo vera mega " en eigi kemur mér það á óvart þótt við finnumst á Íslandi því að óhægt mun forlögin að flýja. " Grímr kvað svá vera mega " en eigi kemr mér þat á óvart þótt við finnumsk á Íslandi því at óhǿgt mun forlögin at flýja. "

Ingimundur kvað sér víst sviptu að þeirra skilnaði. Ingimundr kvað sér víst sviptu at þeira skilnaði.

Grímur sigldi út um sumarið og báðir þeir bræður, komu í Borgar fjörð og lögðu inn að Hvanneyri. Grímr sigldi út um sumarit ok báðir þeir brǿðr, kómu í Borgar fjǫrð ok lǫgðu inn at Hvanneyri. Grímur kvaðst ætla að það land mundi hann nema sér til ábúðar. Grímr kvazk ætla at þat land mundi hann nema sér til ábúðar. Hann tók sér landnám svo mikið að þar eru nú bæir margir í hans landeign. Hann tók sér landnám svá mikit at þar eru nú bǿir margir í hans landeign. Hrómundur kvaðst mundu leita upp til fjalla og kvaðst þar mundu yndi nema í fjallaendum. Hrómundr kvazk mundu leita upp til fjalla ok kvazk þar mundu yndi nema í fjallaendum. Grímur kvað það vel efnað að þeir hefðu bæði jarðkost fjallanna og þó neyti af sjónum. Grímr kvað þat vel efnat at þeir hefði bǽði jarðkost fjallanna ok þó neyti af sjónum. Hrómundur nam Þverárhlíð og þótti vera merkismaður og kynsæll. Hrómundr nam Þverárhlíð ok þótti vera merkismaðr ok kynsǽll. Frá honum er kominn Illugi svarti. Frá honum er kominn Illugi svarti. Grímur varð og kynsæll og kom mart göfugmenni frá honum þótt hér séu eigi nefndir. Grímr varð ok kynsǽll ok kom margt göfugmenni frá honum þótt hér sé eigi nefndir.