Bókastaðir

Nú er þar til at taka, er Indriði fréttir víg Orms félaga síns. Hann reið frá skipi ok með honum fjórir menn: tveir norrænir; hét annarr Sigurðr, enn annarr Þorgrímr; þeir váru hinir víglegustu menn. Aðrir tveir váru íslenzkir menn; hét annarr Bárðr, enn annarr Þorfinnr, miklir menn ok sterkir. Þeir váru vel vápnaðir. Þeir riðu sem leið liggr upp eftir Skagafirði til Vatnsskarðs þenna hinn sama dag sem Þórðr reið um skarðit.

Nú sjá þeir Þórðr reið fim manna með vápnum. Þórðr spurði förunaut sinn, hverja hann kendi þar ríða.

Hann sagði: "Eigi kann ek mann at kenna, ef þat er eigi Indriði stýrimaðr, fóstbróðir Orms, með rauðan skjöld ok allmikit krókaspjót í hendi".

Þórðr svarar: "Vera má svá, at Indriði vili hafa minn fund. Eða hvers liðs á ek þar ván sem þú ert?"

Hann sagði: "Eigi er ek vígamaðr, ok eigi má ek mannsblóð sjá; ok er þat ilt at vita, ef þú skalt látast fyrir þeim".

Þórðr kvað eigi víst, — "hverr skipstjórnarmaðr man vera í kveld at skipi Indriða".

Eftir þetta býst Þórðr til varnar; enn mein kvað Þórðr þat, at félagi hans var huglauss, ok kvað vísu:

Ok er þeir fundust, frétti Indriði hvat Orm dveldi. Þórðr segir, ok kvað Orm hafa keypta sér staðfestu á Miðfjarðarnesi.

Síðan sagði hann honum vígit — "ok hefndu hans nú; því at ekki mantu í betra færi komast við mik enn nú".

Indriði kvað svá vera skyldu. Síðan sækja þeir allir at honum. Sigurðr austmaðr leggr til Þórðar með spjóti, ok kom í skjöldinn ok rendi út af ok niðr í völlinn. Hann laut eftir laginu. Ok er Þórðr sá þat, hjó hann til hans; kom þat á Sigurð miðjan, ok tók í sundr fyrir ofan mjaðmirnar. Í þessu hjó Þorfinnr til Þórðar, ok kom í skjöldinn, ok sneið af mikinn mána af skildinum. Þórðr hjó á fótinn Þorfinni fyrir ofan kné ok tók af fótinn.

Þórðr bað Indriða betr at sækja — "ef þú vilt hefna félaga þíns".

Indriði hleypr at Þórði ok veitir honum mikla atsókn. Þeir sóttust lengi; enn svá lauk, at Indriði fell fyrir Þórði, ok flakti allr í sundr af sárum. Þá hljóp Þórðr at förunautum Indriða, ok var eigi langt þeira vápnaviðskifti áðr Þórðr drap þá báða. Eftir þetta settist Þórðr niðr ok batt sár sín, því at hann hafði fengit mörg sár ok stór. Hann gengr at Indriða ok spurði, ef hann myndi vera græðandi.

Hann segir: "Þess þykki mér ván, ef læknar koma til".

Þá tók Þórðr til Indriða ok kipti honum ór blóði, ok lætr hann á bak hesti sínum. Eftir þat tekr Þórðr hest sinn ok ríðr vestr í Bólstaðarhlíð ok segir þar tíðendin. Síðan reið hann með Indriða í Engihlíð. Þorvaldr fagnar vel Þórði, ok býðr honum allan þann greiða, sem hann vill þiggja, ok spyrr tíðenda.

Hann segir bardagann at Arnarstapa ok fim manna lát — "enn því er ek hér kominn, at ek vilda, at þú græddir Indriða; því at aldri fær vaskara mann".

Þorvaldr kvað þat skylt vera. Tók hann við Indriða, ok bjó honum kerlaug ok fægði sár hans, ok hafði hann engi banvænleg sár. Þorvaldr býðr Þórði lækning.

Hann kveðst eigi þat vilja — "man ek norðr leita á landit, hvat sem fyrir verðr".

Indriði tók til orða: "Nú er svá komit, sem þér megið vita, at ek hefi leitat til hefnda við Þórð eftir Orm; enn því skifti svá til, at fellu fyrir Þórði fjórir mínir félagar, enn ek sárr til ólífis; ok fór þat sem ván var með okkr Þórði, því at hann er engum manni líkr um vápnfimi. Nú er ráð mitt, Þórðr, at þú ríðir norðr til skips míns, ok bíð mín þar. Ólof heitir húsfreyja á Miklabæ. Hon er kvenskörungr ok hinn bezti læknir; beið hana viðtöku, þar til sem ek kem norðr, ok lækningar. Özurr heitir bóndi, er býr at Þverá í Skagafirði. Hann er frændi Orms, er þú vátt. Hann man sitja um líf þitt".

Þórðr bað hann hafa þökk fyrir tillögin — "enn fara man ek ferða minna fyrir Özuri, sem ek hefi ætlat".

Eftir þetta reið Þórðr norðr yfir Skarð til Skagafjarðar ok alt til skips. Hann kom til Miklabæjar síð um kveldit, ok fann bónda ok spurði bóndi hann at nafni. Þórðr nefndi sik.

Þórhallr segir: "Heyrt hefi ek þín getit oft. Hvat heldr þik til hérkvámu?"

Hann sagði honum fundinn þeira Indriða ok vígin, ok kvað vísu:

Þórhallr kvað hann mikinn afbragðsmann — "ok lízt mér svá, sem þú munir vera sárr mjök".

Þórðr kvað ekki mikit bragð at því, enn lézt þó hafa skeinur nökkurar.

Í þessu kom húsfreyja út.

Hon mælti: "Hverr er þessi hinn mikli maðr, er hér er kominn?"

Þórðr segir til sín. Hon kveðst heyrt hafa hans getit jafnan, ok bað hann af baki stíga ok dveljast þar náttlangt. Þórðr bað húsfreyju hafa þökk fyrir.

Þórhallr mælti: "Vandhæfi þykki mér á viðtöku þessa manns; ratat í mikil vandræði í vígaferlum, enn maðrinn mjök sárr ok þarf lækningar; eru ok miklir menn til eftirsóknar og hefnda eftir Orm; þykki mér svá, sem sá muni hvártki sjá fyrir fé eða fjörvi, sem honum veitir nökkura hjálp".

Þá segir húsfreyja: "Eigi lízt okkr þetta einn veg; þykki mér, sem sá muni betr hafa, er honum veitir nökkura hjálp; vil ek bjóða þér, Þórðr, at vera hér svá lengi, sem þú vilt, ok at binda sár þín ok græða þik, ef þess verðr auðit".

Þórðr þakkaði henni, ok kveðst þetta þiggja mundu, ef bóndi samþykkir.

Þórhallr sagði nú enn fara — "sem vant er, at þú mant vilja ráða; man ek heita Þórði, at vera honum trúr í öllum hlutum; má ek halda tungu minni um hérvist Þórðar".

Síðan sté Þórðr af baki, ok fylgdi húsfreyja honum í eitt útibúr, enn bóndi tók af hesti hans. Húsfreyja setti borð fyrir Þórð, ok fór hann til matar. Eftir þat bjó hon honum kerlaug ok fægði sár hans; hafði hann mörg sár ok stór.

Þórðr var á Miklabæ á laun, þar til sem hann var heill orðinn allra sára sinna.

Þá talaði Þórðr við Þórhall bónda ok húsfreyju: "Svá er nú komit, at ek er heill orðinn sára minna, ok vil ek ekki lengr fara huldu höfði, eða vera hér lengr enn ykkr hjónum líkar vel".

Húsfreyja segir: "Þat er minn vili, at þú sér hér, þar til sem einnhvern veg slítr ór málum þessum".

Þórhallr segir: "Þat vil ek, at Þórðr sé hér í vetr; enn þó er mér sagt, at Özurr at Þverá muni ætla at sjá eftir hefndum við þik".

Þórðr kveðst eigi þat hirða; má þat eigi víst vita, hvárr hellum hleðr at höfði öðrum".

Einn dag reið Þórðr til skips; var þat lagit út undir Elínarhólm. Ok í þann tíma kom Indriði til skips. Höfðu hásetar búit skipit meðan Indriði var í Engihlíð.

Indriði bauð Þórði at fara utan með sér; enn ekki kveðst hann mega austr halda fyrir frændum Orms, er bæði váru margir ok ríkir — "enn sætzt hefi ek um víg öll fyrir þína hönd, þau sem urðu á fundi okkrum; hefi ek bætt þau mínum penningum".

Þórðr þakkaði honum alt þetta, ok dró gullhring af hendi sér ok gaf honum; enn ekki lézt hann utan fara at sinni. Eftir þetta skildu þeir með vináttu; ok fór Indriði utan, ok er hann ór sögunni.

Þórðr reið á Miklabæ.

Þórhallr tók allvel Þórði, ok kvað þat vel, at hann fór eigi utan — "hefir þú hér dvalizt um hríð, ok líkar mér vel við þik; veit ek ok, at húsfreyja vill, at þú sér hér þeim stundum, sem þú vilt; er ek ok maðr barnlauss; ok er gott, at gera slíka menn sér at vinum ok styrkja þá með penningum, þótt í nökkut falli; vantar mik hvártki hug né vit til ráðagerða, ef Özurr slæst á fjandskap við þik".

Þórðr tók vel undir þetta.

Þá segir húsfreyja: "Eigi vilda ek, Þórðr, at þú tryðir mjök á vísdóm Þórhalls né brautargengi; enn vel ætla ek, at þú reynir um sinnsakir, ef þú þarft til at taka, um garpskap Þórhalls".

Þórðr dvelst með Þórhalli um vetrinn.

Ketill hét bóndi. Hann bjó inn frá Óslandi. Hann hafði gefit Þórði hest góðan, er Sviðgrímr hét; við hann eru kendir Sviðgrímshólar.

Kálfr bóndi á Kálfsstöðum bauð þeim Þórði ok Þórhalli til jólaveizlu. Þat þektist Þórðr.

Enn áðr þeir riðu heiman, mælti húsfreyja við Þórð: "Þat vilda ek, at þú færir varlega; því at Özurr at Þverá sitr um líf þitt; hann hefir heitazt, at hefna Orms frænda síns".

Þá sagði Þórhallr: "Ætla þú til þess, húsfreyja, at vér erum eigi uppgefnir, hvártki í ráðagerðum né harðfengi, þó at reyna þurfi, þó nökkurr liðsmunr sé, eigi alllítill".

Húsfreyja sagði: "Þrífist aldri þitt hól. Ræð ek þér, Þórðr, at þú treystir ekki á harðfengi Þórhalls".

Þórðr segir: "Vel man gefast".

Síðan ríða þeir á Kálfsstaði, ok er þeim þar vel fagnat; var þar veizla góð um jólin.

Nú er at segja frá Özuri at Þverá, at hann heldr njósnum til um ferð Þórðar, þá hann ferr frá jólaveizlunni. Safnar hann at sér mönnum, ok ríðr heiman við hinn nítjánda mann um nóttina fyrir affaradag jólanna út til Hjaltadals, ok nam staðar nær Viðvík, þar sem heitir Garðshvammr, skamt frá bænum í Viðvík.

Snemma um morguninn eftir jól bað Þórðr menn búast til heimferðar, ok kvað mart hafa fyrir sik borit um nóttina. Kálfr bóndi spurði, hvat hann hafði dreymt.

"Þat dreymdi mik", segir hann, "at mér þótti vér félagar ríða upp eftir Hjaltadal; ok er vér komum nær Viðvík, þá hlupu upp fyrir oss átján vargar; einn var miklu mestr, ok hljóp at mér með gapanda munninn, ok réð á mik ok mína menn; þótti mér þeir bíta menn mína til bana. Ek þóttumst drepa marga vargana, ok hinn mesta varginn þóttumst ek særa; ok þá vaknaða ek".

Kálfr bóndi kvað vera ófriðvænlegt, — "ok eru þetta manna hugir", ok bauð honum at sitja þar um daginn, ok láta njósna ofan til Viðvíkr.

Þórðr vildi þat eigi.

"Þá vil ek", sagði Kálfr, "fá þér menn fleiri, at fylla flokk þinn".

Þórðr segir: "Eigi skal þat spyrjast, at Þórðr hræða hræðist eina saman drauma, ok fyrir þat auki hann fjölmenni, at hann þori eigi fyrir þeim sökum um herað at fara".

Þeir ríða nú frá Kálfsstöðum sjau saman, Þórðr ok Þórhallr ok heimamenn þeira fim. Kálfr bóndi fekk til fylgdar við Þórð húskarl sinn, er Hallr hét, sterkr maðr. Eyvindr hét bóndi, er bjó í Ási í Hjaltadal. Hann hafði verit á Kálfsstöðum um jólin. Hann hafði gefit Þórði spjót gullrekit, ok heitit honum sínu liði, hvar sem Þórðr þyrfti manna við. Eyvindr fór með Þórði.

Þeir fóru ofan eftir dalnum, ok eigi langt, áðr maðr kom í mót þeim, er Kálfr hafði gert á njósn, ok sagði þeim, at eigi færri menn myndi sitja fyrir þeim enn átján niðr í Garðshvammi. Þórhallr spurði, hverir þeir væri. Hann kvað Özur frá Þverá vera formanninn. Þórðr sagði þá kost á at reyna hvatleik manna ok vápnfimi.

Þórhallr segir: "Þat er ekki ráð, at halda til fundar við þá við slíkan liðsmun; ok man ek gefa til annat ráð".

"Hvert er þat?" segir Þórðr.

Þórhallr segir: "Vér skulum snúa hér yfir í tunguna, ok svá í Kolbeinsdal ok svá heim, at ekki verði þeir varir við oss".

Þórðr segir: "Lítill þykki mér liðsmunr, þó þeir sé átján, enn vér níu; veit ek oft mönnum vel hafa vegnat við slíkan liðsmun; ok eigi myndi Hörða-Kári láta eltast, frændi minn, þó nökkuru meiri liðsmunr væri; man ek eigi minna hafa af honum eða öðrum göfgum frændum mínum, enn renna eigi at öllu óreyndu. Nú vil ek fara ok finna Özur, hversu sem gengr; enn þú, Þórhallr, skalt ekki vera á þessum fundi; vil ek ekki launa svá húsfreyju þinni ykkar velgerning, at hafa þik í nökkrum lífsháska".

Þórhallr bað hann ráða — "enn mæla munu þat óvinir mínir, at ek skiljumst ódrengilega við þik".

Þórðr bað ok Eyvind heim ríða.

Hann sagði: "Illa helda ek þá félagsskap við góðan dreng, ef ek skylda þá renna frá þér, er þú þyrftir helzt manna við; skal þat ok aldri verða, at mik hendi þá skömm".

Síðan fara þeir þar til er þeir sá fyrirsát Özurar.

Þórðr mælti: "Vér skulum snúa hér upp á brekkuna hjá oss; þar er vígi gott".

Þeir gera svá, ok brjóta þar upp grjót. Ok er þeir Özurr sjá þat, hlaupa þeir upp at brekkunni.

Þórðr spurði: "Hverir eru þessir, er svá láta ófriðlega?"

Özurr nefndi sik — "eða er Þórðr hræða þar á hólnum?"

Hann svaraði: "Sá er maðrinn; ok er þér nú ráð, at hefna Orms, frænda þíns, ef nökkur er dáð með yðr; því at nógan hafið þér liðsmun".

Özurr bað sína menn at sækja. Tókst þar harðr bardagi. Þórðr varð skjótt mannsbani. Báru þeir Þórðr grjót á þá Özur, enn þeir hlífðu sér með skjöldum. Létust þá nokkurir menn af Özuri meðan grjótit vanst. Síðan hlupu þeir Þórðr ofan af brekkunni; tókst þá mannfallit. Sá maðr hjó til Þórðar, er Örn hét, ok kom í lærit, er hann horfði undan, því at sá maðr sótti at honum framan, er Hafþórr hét, frændi Özurar, ok er Þórðr fekk lagit, brást hann ok hjó til hins annarri hendi með sverðinu, ok kom á hann miðjan, ok tók í sundr í miðju. Hann hjó annat högg til Hafþórs, ok kom á öxlina; klauf hann niðr frá síðunni höndina, ok fell hann dauðr til jarðar. Nú hefir Þórðr drepit þrjá menn. Þetta sér Özurr, ok biðr þá sína menn at sækja. Hann sækir nú at Þórði, ok með honum fim menn, enn aðrir sóttu at mönnum Þórðar. Enn svá líkr þessum fundi, at Þórðr varð sex manna bani, enu særði Özur, svá at hann var óvígr. Níu menn létust af Özuri, enn fim af Þórði. Eftir fundinn gekk Þórðr at Özuri, ok kipti honum ór blóði, ok skaut yfir hann skildi, svá eigi rifi hann hrafnar; því at hann mátti sér enga hjálp veita. Allir flúðu undan menn Özurar. Eigi váru menn Þórðar færir til eftirferðar; því at engi kom ósárr af fundi þessum. Þórðr bauð Özuri at láta græða hann.

"Eigi þarftu at bjóða mér lækning", segir Özur; "því at jafnskjótt skal ek drepa þik, sem ek komust í færi við þik".

Þórðr kveðst ekki at því fara, ok sendi Þórhall yfir í Ás, til Þorgríms, er þar bjó, at hann sækti Özur ok græddi hann. Hann gerði svá, ok flutti hann heim; lá hann lengi í sárum, ok varð heill um síðir. Dysjar váru gervar at líkum þeira manna, er þar fellu. Eftir fundinn í Garðshvammi fór Þórðr heim með Þórhalli; hafði hann fengit mörg sár, enn engi banvæn. Ólof spurði Þórð at fundinum.

Hann kvað vísu:

"Þetta er mikil tíðendi", sagði hon.

Húsfreyja græddi Þórð. Líðr af vetrinn, svá ekki bar til tíðenda.

Um várit reið Þórðr upp í herað; því at bóndi sá er Þorgrímr hét hafði sent honum orð, at smíða skála sinn; því at Þórðr var manna hagastr. Þorgrímr bjó í Flatatungu. Þat er ofarlega í Skagafirði.

Þórðr er at skálasmíðinni um sumarit. Ok er mjök var algerr skálinn, kom skip af hafi at Gásum í Eyjafirði. Þórðr segir bónda, at hann vill riða til skips, ok kaupa þá viðu, er honum þótti mest þurfa. Bóndi biðr hann ráða, ok fær honum þrjá húskarla, at flytja heim viðinn: Síðan fara þeir norðr, ok eru í kaupstefnu þá stund, er þeir þurfa, ok bera norðan við á mörgum hestum. Þórðr ríðr jafnfram þeim. Hann hafði alvæpni: hjálm ok skjöld, gyrðr sverði, ok spjót hit góða. Þeir riðu Hörgárdalsheiði, ok ofan eftir Norðrárdal, svá yfir á fyrir framan Egilsá ok ofan eftir eyrunum. Þá sjá þeir tólf menn spretta upp fyrir sér með vápnum. Þar var kominn Özurr frá Þverá. Þórðr hleypr þegar af baki, ok setr fyrir sik skjöldinn. Förunautar hans verða við hit vasklegasta, ok stíga af baki, ok bregða vápnum sínum. Þórðr bað þá hafa sik í engri hættu. Þeir báðu þann aldri þrífast, er stæði hjá, er hann þyrfti manna við.

Þá mælti Þórðr við Özur: "Eigi ertu enn horfinn í fyrirsátunum við mik; þætti mér, sem þér myndi minnissamr fundr okkarr; mantu nú eigi fara betrum förum enn næst, áðr vit skiljum".

Özurr svaraði: "Þat sagða ek þér, at ek skylda þér aldri trúr, ef ek lifnaða; ok þat skal ek efna. Sækjum nú at honum, ok njótum nú liðsmunar".

Þórðr segir: "Eigi er ek enn uppgefinn; þykki mér eigi víst, hvat þér myndið á vinna, þótt ek væra einn, enn nú hálfu síðr, er þessir menn fylgja mér".

Síðan rann Þórðr fram at Özuri, ok lagði spjótinu í gegnum þann mann, sem fremstr stóð.

Þórðr mælti: "Fell þar nú einn, ok er eigi öðrum at firr".

Þeir sækja nú at Þórði Özurr, ok með honum sex menn, enn förunautar Özurar fjórir sóttu þrjá félaga Þórðar; lýkr þar svá, at þar falla hvárirtveggja. Enn frá þeim Þórði ok Özuri er þat at segja, at Þórðr drepr fjóra menn af Özuri, enn særði hann mörgum sárum.

Nú er þar til at taka, er smalamaðr Þorgríms bónda sér fundinn af hálsinum, ok þykkist vita, hverir mennirnir munu vera; veit ok, at Þórðr þarf manna við. Hleypr hann heim í Flatatungu, ok sagði bónda fundinn, ok biðr hann skunda at veita lið Þórði. Bóndi bregðr við skjótt, ok ríðr upp á eyrarnar við hinn tíunda mann.

Ok er Özurr sér mannaferðina, skundar hann til hests síns, ok kemst á bak við illan leik, ok ríðr undan sem mest getr hann, unz hann kemr heim til Þverár, ok unir illa við sína ferð; látit menn sína, enn er sjálfr sárr mjök. Þrír menn létust af Þórði; váru þeir dysjaðir í hólunum, sem fundrinn var. Þorgrímr bóndi spurði Þórð at tíðendum.

Hann kvað vísu:

Þórðr var nú í Flatatungu, og lauk við skálasmíðina; var þat furðusterkt hús. Stóð sá skáli alt til þess, er Egill biskup var at Hólum. Ok er Þórðr vill á braut fara, fylgir Þorgrímr bóndi honum við hinn tíunda mann, ok ríða ofan eftir Skagafirði. Ok er Özurr sá ferð þeira, þóttist hann eigi hafa mannafla, at ríða eftir þeim. Ríða þeir leið sína, unz þeir koma á Miklabæ í Óslandshlíð; tekr Þórhallr vel við Þórði, enn húsfreyja betr. Þorgrímr bóndi reið heim, ok skildu þeir Þórðr góðir vinir.

Þórðr verðr nú frægr mjök víða um landit. Þetta fréttir Miðfjarðar-Skeggi, ok lætr, sem hann viti eigi, hvat fram ferr með Özuri, frænda hans, ok Þórði. Sitr Þórðr um kyrt framan mjök til jóla.

Þat var einn morgin fyrir jól, at Þórðr vildi fara at sjá hest sinn, Sviðgrím. Hann stóð með fjórum hrossum.

Þórhallr bað Þórð bíða ok fara þrimr náttum síðar — "því at ek vilda færa hey mín ór stakkgörðum".

Þórðr bað hann ráða — "enn ekki kemr mér á óvart, at vér munum mönnum eiga at mæta".

Þórhallr kvað þá eigi uppgefna, þótt nökkurr liðsmunr sé.

Þórðr brosti að orðum hans, ok mælti: "Svá man vera, ef þú stendr á aðra hönd mér".

Húsfreyja mælti: "Aldri þrífist þitt hól; þótti mér sem Þórði yrði lítit lið að þér á þeim fundi, sem þú vart á; ok er sú kona illa gefin, er þik á; því at þú ert bæði hælinn ok huglauss".

Þórðr segir: "Ekki er þat svá at skilja. Þórhallr er engi áhlaupamaðr ok forsjáll, enn man vera hinn vápndjarfasti, ef reyna skal".

Þórhallr segir: "Ekki þarftu, húsfreyja, at vera svá harðorð; því at ekki ætla ek mér á hæl at hopa fyrir einshverjum, ef vit erum jafnbúnir til".

Skildu þau nú talit. Við tal þeira var staddr einn umrenningr. Hann kastar fótum undir sik, ok kemr um kveldit til Þverár. Özurr spurði hann tíðenda, eða hvaðan hann væri at kominn.

Hann kveðst engi kunna tíðendi at segja — "enn á Miklabæ í Óslandshlíð var ek í nátt".

Özurr segir: "Hvat hafðist Þórðr hræða at, kappinn?"

Sveinninn segir: "Víst máttu þat til segja, at hann sé kappi, svá sneypilega sem þú hefir fyrir honum farit; enn ekki sá ek hann gera, utan hann hnauð höggró á sverði sínu. Enn þat heyrða ek Þórhall segja, at þeir myndi færa hey ór görðum innan þriggja nátta".

Özurr segir: "Hversu margmennir mundu þeir vera?"

Sveinninn svarar: "Eigi fleiri enn Þórðr ok Eyvindr ok Þórhallr".

"Vel segir þú, sveinn", segir Özurr.

Síðan kvaddi hann til ferðar með sér tólf menn, og reið út í Óslandshlíð.

Þenna sama morgin ríða þeir Þórðr heiman ok Eyvindr ok Þórhallr. Þórðr bað Eyvind hafa vápn sín; kvað því ekki of aukit. Hann gerði svá. Þeir ríða út í Sviðgrímshóla.

Þá mælti Þórðr: "Þat vil ek, Þórhallr, at þú sér hér eftir; enn vit Eyvindr skulum leita hrossanna upp á hálsinn".

Þórhallr bað hann ráða. Þeir gengu upp í hlíðina. Snjór var í hlíðinni ok harðfenni víða. Özurr kemr at garðinum, ok þeir tólf saman, ok slá hring um Þórhall, ok brugðu vápnum sínum, ok báðu mannfýluna segja til Þórðar. Þórhallr varð ógurlega hræddr, ok heyktist niðr undir garðinn, ok kvað Þórð genginn upp í hlíðina við annan mann.

Özurr mælti: "Ilt er at eiga þræl at einka vin", ok laust hann öxarhamarshögg, svá at hann lá í svíma.

Síðan runnu þeir upp í hlíðina.

Þá mælti Þórðr við Eyvind: "Menn koma neðan í hlíðina, ok kenni ek þá gerla; þar er Özurr kominn, ok vill enn hafa minn fund. Nú skulu vit leitast at komast á Skeggjahamar ok þaðan í Sviðgrímshóla; þar er vígi gott".

Eyvindr svarar: "Vel megu vit komast á hamarinn".

Þeir hlaupa nú á hamarinn. Í því koma þeir Özurr at. Þórðr gengr á framanverðan hamarinn. Skafl var lagðr af hamrinum niðr á jöfnu ok ákaflega brattr; var þar hin mesta mannhætta ofan at fara. Síðan settu þeir spjótin í milli fóta sér, ok riðu svá ofan af hamrinum alt niðr á jöfnu; kómust þeir nú á Sviðgrímshóla. Bar þá Özurr nú skjótt at.

Þórðr mælti: "Mikit kapp leggr þú á at hafa líf mitt, Özurr; væri þat ok eigi illa, at þú fyndir sjálfan þig fyrir; skulu vit ok eigi báðir af þessum fundi með fjörvi braut komast".

Özurr kveðst þat ok ætlat hafa, að Þórðr skyldi eigi lengr undan draga. Sækja þeir nú at þeim Þórði ok Eyvindi. Þórðr skaut spjóti til Özurar; ok í því hljóp einn hans maðr fram fyrir hann, og flaug spjótit í gegnum hann. Einn maðr hjó til Þórðar. Hann brá við skildinum, ok kom þar í höggit, ok varð hann ekki sárr. Þórðr hjó til þessa manns, og veitti honum banasár. Hann hjó þegar annan; þat högg kom á hálsinn ok rendi niðr í brjóstit; fell hann dauðr á jörð. Hinn þriðja lagði hann í gegn með sverðinu. Eyvindr drap hinn fjórða. Sótti Özurr nú at í ákafa; fellu þá enn tveir menn hans. Þá bárust og sár á Eyvind; mæddi hann þá blóðrás, ok settist hann þá niðr, ok var ákaflega móðr. Sóttu þeir þá sex at Þórði; varðist hann svá, að þeir kómu engu sári á hann.

Þórðr mælti þá til Özurar: "Illa sækist yðr sex. Hvat ek vilda síðr, enn þykkjast vera formaðr þessara manna, enn hafa þá at skildi einum í dag; ok er nú hitt ráð, at sækja ok hefna Orms, frænda þíns, ok allra þeira svaðilferða, er þú hefir fyrir mér farit".

Özurr verðr nú reiðr mjök við alt saman: skapraunarorð Þórðar, ok þá heift, sem hann hafði á honum; hleypr nú at honum, ok höggr tveim höndum til hans. Þat kom í skjöldinn, og rendi niðr í skjöldinn, svá aftók mána mikinn. Í því hjó Þórðr til Özurar, ok kom þat högg undir hina vinstri höndina, ok rendi niður með hrygnum, svá hann leysti frá ok rifin; hljóp sverðit þar á hol; fell hann þegar dauðr niðr.

Enn þeir förunautar Özurar, sem eftir lifðu, runnu undan, ok sögðu víg Özurar. Þórðr lét flytja Eyvind heim, og var hann mjök sárr, ok lá lengi í sárum, ok varð heill. Haugr var orpinn eftir Özur.

Þórðr sagði víg Özurar á Miklabæ, ok kvað vísu:

Illa líkaði Ólofu við Þórhall, er hann hafði sagt til Þórðar; ok var við sjálft búit, at hon myndi skilja við hann fyrir þessum sökum. Þórðr átti jafnan hlut at með þeim, at betr færi, ok kvað várkunn, at hann leysti líf sitt, ok kvað einskis ils örvænt fyrir Özuri. Líðr nú svá fram um jólin, at ekki bar til tíðenda. Sitr Þórðr nú um kyrt.

Þar er frá at segja, at Miðfjarðar-Skeggi frétti norðan fall Özurar frænda síns; þykkir Þórðr nær sér höggvit hafa, ok fyltist upp við hann mikillar reiði; berr þat þó upp fyrir engum manni; því at hann vildi eigi, at Eiðr son hans ok bræðr Þórðar hefði nökkurn grun af hans ráðagerðum fyrr enn framkæmi. Hann lætr setja inn tólf hesta sína á laun, ok ætlar at ríða at Þórði þegar eftir jólin. Ríðr hann nú leynilega heiman frá Reykjum við hinn tólfta mann. Hann reið norðr Vatnsskarð, ofan um Hegranes, svá út með bygð um náttina, ok koma nökkuru fyrir dag til Miklabæjar. Tunglsljós var mikit. Þeir drepa högg á dyrr. Maðr gekk til hurðar. Hann spurði, hverir komnir væri. Skeggi sagði til sín, ok spurði, hvárt Þórðr hræða væri þar.

Maðrinn svarar: "Hvat viltu honum?"

Hann sagði: "Spyr þú hann, hvárt hann vill úti eða inni þola högg undir Sköfnungi".

Og er inn kom sögnin, hver erendi hans váru, stendr Þórðr upp, ok tók vápn sín.

Þá mælti Ólof húsfreyja: "Standi menn upp ok vápnist, ok verið góðan dreng; því at hér er mart röskra manna fyrir, ok látið illa verða för Skeggja hingat".

Þá svaraði Þórhallr: "Þat fyrirbýð ek heimamönnum mínum öllum, at veita Skeggja mótgang, ok geri sik eigi at hýbýlaskömm við utanheraðshöfðingja".

Húsfreyja segir: "Löngu vissa ek, at þú vart ónýtr til vápns, enda dáðlauss til drengskapar".

Þórðr mælti: "Bóndi á hýbýlum at ráða, húsfreyja", ok gekk út í dyrnar.

Skeggi bað hann út ganga og gefa sér höggrúm.

Þórðr kvað þá vísu:

"Og man ek ganga út með þeim skilmála", segir Þórðr, "at ek fylgja þér þangat, sem ek drap Özur frænda þinn; má þér þá minnissamara verða, hvílíkt ættarhögg ek hefi höggvit þér".

Skeggi mælti: "Ekki munu bityrði þín nú veita þér lið; enn viðrkvæmilegt þykki mér, at þar fram komi hefndin".

Síðan fór Þórðr með þeim þar til, sem Özur var dysjaðr; hurfu þeir nú um hauginn.

Þórðr kvað þá vísu:

Skeggi brá þá sverðinu, Sköfnungi, ok mælti: "Hér skal eigi öðrum at hlíta, at vega at Þórði, enn mér".

Þórðr brá sverði ok mælti: "Engi ván er þér, Skeggi, at ek standa kyrr fyrir höggum þínum, meðan ek er óbundinn".

Í þessu hleyptu at þeim átján menn, allir með brugðnum sverðum. Þar var kominn Eiðr, Eyjólfr ok Steingrímr, bræðr Þórðar. Eiðr spurði, hvárt Þórðr lifði. Þórðr sagði sér eigi nær dauða. Allir hlupu þeir af baki. Bauð Eiðr föður sínum tvá kosti, hvárn hann vildi heldr: selja Þórði grið, svá hann mætti ríða heim til Óss, ok sitja í friði, ella mundi hann veita fóstra sínum liði ok berjast með honum.

Skeggi segir: "Löngu hefða ek drepit Þórð, ef færi hefða ek til sét, ef eigi fynda ek, at þú mætir meira, Eiðr, fóstrneyti Þórðar enn frændsemi við mik".

Eiðr kvað Þórð þess alls maklegan — "hefir Þórðr þau ein víg vegit, er hann átti hendr sínar at verja, utan vígit Orms; ok var þó várkunn á".

Skeggi svaraði: "Þat er líkast, Eiðr, at þú munir verða at ráða; því at eigi man ek berjast við þik".

Eftir þetta ríðr Skeggi á Miklabæ um náttina, ok gengr inn með brugðnu sverði, ok at hvílu Þórhalls, ok bað húsfreyju upp standa; kvað hana helzti lengi hafa sæmt við klækismann þann. Hon gerði svá. Hon bað Þórhalli griða. Hann kvað mannfýlu þá helzti lengi lifat hafa.

Síðan tók hann í hár honum ok kipti honum fram á stokkinn, ok hjó af honum höfuðit, ok mælti: "Miklu er þetta nær, at slíðra Sköfnung í þínu blóði enn Þórðar; því at honum er mikill skaði, ef hann létist, enn at þér er engi með öllu, ok launaða ek nú Sköfnungi þat, at honum var brugðit".

Skeggi ríðr nú á braut ok heim til Reykja ok unir illa við sína ferð.

Þeir Þórðr ok Eiðr kómu á Miklabæ í þann tíma, er Skeggi reið í braut. Ólof sagði þeim víg Þórhalls.

Eiðr kvað eigi minna at ván, "miklu var faðir minn reiðari, er vit skildum".

Ólof bað þá svá lengi sitja þar, sem þeir vildi.

Eiðr kvað henni vel fara, ok váru þar viku ok hvíldu hesta sína. Bjuggust þeir þá í braut.

Þórðr gekk at Ólofu ok mælti: "Þess vil ek biðja þik, at þú giftist engum manni innan tveggja vetra, ef þú spyrr mik á lífi; því þú ert sú kvenna, at helzt myndi ástir af mér geta".

Hon svarar svá: "Þessu vil ek heita þér; því at ek vænti mér eigi framar gjaforðs, enn þvílíks".

Ríða þeir nú vestr til Miðfjarðar ok heim til Óss. Eyvindr fór með Þórði, enn setti mann fyrir bú sitt; því at hann vildi eigi við Þórð skilja, meðan hann var eigi sáttr um vígaferli sín. Nú líðr af vetrinn, ok er alt kyrt.

Þat er nú sagt, at skip kom af hafi í Blönduósi; þar var á Ásbjörn stýrimaðr, frændi Skeggja. Skeggi ríðr til skips, ok bíðr Ásbirni heim með sér. Fóru þeir til Reykja átján saman. Var Ásbjörn ekki kátr um vetrinn. Þórðr hræða sat heima at Ósi, ok hafði mart röskra manna með sér; var Eiðr þar við tíunda mann.

Litla hríð hafði Ásbjörn verit á Reykjum, er hann sagði Skeggja, hverja ætlan hann hefði á við Þórð um málaferli; kveðst þungt þykkja, at hafa bótalaust víg Orms, bróður síns, enn hafa nógan afla til hefnda.

Skeggi kvað vandhæfi á málinu — "því at Eiðr stendr jafnan með Þórði, ok skil ek eigi, hvat drjúgast verðr um skifti vár Óssmanna".

Hættu þeir nú talinu.

Þetta sama sumar kom skip í Hvítá í Borgarfirði. Riðu menn til kaupa norðan ór sveitum, bæði ór Miðfirði ok annarsstaðar. Þórðr hræða reið til skips við tólfta mann, ok allir vel vápnaðir. Þar váru bræðr hans báðir, Eyjólfr ok Steingrímr. Fór þat orð af, at hann ætlaði at ríða upp eftir Borgarfirði at erendum sínum, ok sunnan Arnarvatnsheiði. Þetta fréttir Skeggi, ok býst heiman við hinn átjánda mann á laun svá Eiðr varð ekki varr við, ok ætlar at sitja fyrir Þórði, er hann ríðr sunnan. Þar var Ásbjörn í ferð. Ríða þeir norðr yfir háls í Víðidal, fyrir framan bygð alla, ok svá suðr á heiði þar sem skiljast götur, ok ofan hallar af í Víðidal.

Sá maðr fór með Skeggja, er Þorbjörn hét ok kallaðr vesalingr. Hann bjó á landi Skeggja, ok hafði gerzt arfsalsmaðr hans. Hann átti auð fjár, ok tímdi hvártki at hafa sjálfr, né láta aðra hafa, ok því var hann vesalingr kallaðr. Fátt hafði hann manna hjá sér utan konu sína.

Eiðr var riðinn út á Miðfjarðarnes, at annast um bú þess manns, er Þorbjörn hét ok kallaðr aumingi. Hann var arfsalsmaðr Þórðar hræðu, ok hafði hann farit með Þórði. Hann átti allra handa gangandi fé; bjó hann á utanverðu Miðfjarðarnesi; gekk sjálfala fé hans þar í skógunum. Hafði Þórðr þat af hans penningum, sem hann vildi. Eiðr var þar nökkurar nætur, ok reið síðan heim til Óss, ok fréttir nú, hvat um var at vera. Safnar hann nú at sér mönnum, ok ríðr við fimtánda mann suðr á heiði eftir föður sínum.

Nú er þar til at taka, at Þórðr hræða er í kaupstefnu þvílíka stund, sem hann þurfti, ok ríðr hann síðan upp eftir Borgarfirði, ok svá norðr á heiði alt þar til, er þeir sjá fyrirsátina.

Þórðr mælti: "Hverja menn kenni þér hér?"

Eyjólfr segir: "Eigi veit ek það gerla, enn Skeggja þætti mér líkast".

Þórðr mælti: "Lengi halda þeir frændr á fyrirsátunum við mik; enn þó liðsmunr sé mikill, þá skulu þeir þó fá viðnám".

Ríða þeir nú fram at þeim með brugðnum sverðum. Skeggi stökkr þá upp ok mælti: "Sækjum nú at þeim, Ásbjörn frændi, ok látum þá nú kenna liðsmunar, ok hefn nú Orms bróður þíns".

"Svá skal vera", segir Ásbjörn.

Þórðr svarar: "Eigi er enn sopit kálit, þó í ausuna sé komit".

Sækja þeir nú at Þórði ok hans mönnum. Þórðr skaut spjóti til Skeggja, ok stefndi á hann miðjan. Sá maðr hljóp fyrir Skeggja, er Halldórr hét, náfrændi Skeggja; kom spjótit á hann miðjan ok í gegnum hann, ok svá í brjóst á þeim manni, er stóð á baki honum, ok fellu þeir báðir dauðir. Hinn þriðja hjó hann með sverðinu á hálsinn, svá af fauk höfuðit. Verðr nú sókn hin harðasta. Berjast þeir, Þórðr ok Skeggi, lengi dags, svá engi skakkar með þeim. Þeir Eyjúlfr ok Ásbjörn sóttust í ákafa; mátti þar eigi fyrir sjá, hvárr drjúgari mundi verða; veitti hvárr öðrum stór sár. Steingrímr barðist alldjarflega, ok varð fjögurra manna bani. Skiftist nú svá til, at Steingrímr er í móti Skeggja, enn Þórðr berst við menn þeirra með sínum mönnum; drap hann nú enn fim menn. Þeir nafnar sóttust í ákafa, Þorbjörn aumingi og Þorbjörn vesalingr, ok lauk svá, at þeir fellu báðir dauðir. Í þessu hleypti Eiðr þar at þeim, ok þeir fimtán saman. Eiðr hljóp þegar af baki, ok gekk í milli, ok skildi þá. Skeggi var hinn reiðasti, ok reið heim til Reykja, ok þeir Ásbjörn, ok undu illa við sína ferð. Ásbjörn lá lengi í sárum, ok varð þó heill. Þórðr ok Eiðr riðu heim til Óss af fundinum. Þrettán menn fellu af Skeggja á fundinum, enn sjau af Þórði; sitja nú hvárirtveggja um kyrt. Líðr nú á vetrinn.

Þat var einn dag, at Eiðr reið til Reykja við hinn tíunda mann. Faðir hans tók vel við honum. Eiðr kvaðst vilja leita um sættir.

Skeggi kvað langt tóm at því — "ok vert hér í vetr".

Eiðr kvað svá vera skyldu. Fátt var með þeim Eiði ok Ásbirni um vetrinn. Jafnan hafði Eiðr grun á um tal þeirra, Skeggja ok Ásbjarnar, at þeir sæti um líf Þórðar fóstra síns. Hann sendi Þórði orð, at hann væri varr um sik.