Herburt er nu með konungi þar til er sa dagr kemr er var mikil hatið. þa uar mikil veizla i konungs holl. oc þann sama dag skal ganga hilldr til kirkiu. oc nu gengr herburt a leið firir hana oc vill nu sea hana. En er hilldi gengr fra sinni holl oc með henni ganga. xij. greifar sex a huara hond hænni þeir er vpp hallda hænnar kyrtli. oc þar æptir ganga. xij. munkar. vi. a hvara hond. þeir er gieta skulu oc hallda upp hennar skikciu. En þar æptir ganga. xij. jalllar með brynium oc hialmum. oc skiolldum oc suerdum oc skolu geta at ængi se sua diarfr at þori við hana at mæla. oc uppi yuir hennar hofði uar sua vm buit at sem uppi væri ivir henni. ij. pafuglar oc var þeim sua hatt halldit með sinum umbunaði at þat skygir henni við solar hita. eða at æigi mætti solin brenna hennar fagra lit. oc um henar haufuð er sueipað silkidukum sua at ængi fær set hennar ivirlit. oc sua gengr hon ikirkiu oc sezt a sinn stol. oc tekr sina boc oc syngr oc ser þar af alldrigi. Nu fer herburt i kirkiu sua sem han fær næst komiz þar sem sitr konungs dottir oc ser han æigi hennar a seonu firir þvi at firir standa hennar gezlu menn þeir er henni haua þangat fylt. xij. greifar oc. xij. muncar oc þeir. xij. jarllar er með vapnvnum skulu geta hennar. standa firir uti kirkiu. Nv hævir herburt tecit. ij. myss oc aðra latið bua með gulli en aðra með silfri. Nu lætr hann þa lausa musina er með gullinu var buin. en su mus lœypr at steinueginum. oc þar ner sem sitr konungs dottir. oc er musen lœypr at henni. þa litaz hon um skiott oc ser til huar musin lœypr. Oc nu fær herburt set nockot hennar andlit. Nockœrri stundv sidarr lætr hann laupa þa musina er af silfri var buin oc þessi mus lœypr ena somv leið sem en fyrri oc at veginum þar sem konungs dottir var oc anað sinni ser konungs dottir af sinni boc oc ser musina huar hon lœypr. oc nu ser hon. i. mann abburðar kurteisligan. oc nv lær hon til hans oc hann til hænnar igegn. litilli stundu siðar sendir hon sina fylgisskonu til at spyria huerr hann se eða hvadan hann kom. eða huerra ærenda hann ferr. Han suarar ec heiti herburt frændi þiðrex konungs af bern en hengat em ec sendr. En ærendi min ma ec ækki þer sægia. en ef þin fru vill vita þa ma ec hænni sægia æinni saman oc nu ferr aptr mæren. oc sægir konungs dottur allt þetta er henni var sagt. oc sua at þessi maðr vill hana finna. Nu suarar hon oc sægir at hon þorir æigi. i. orð at mæla við utlenzkan mann mæðan modir henar oc fadir eru i hia. oc biðr hann biða þess er þau eru a brot gengin oc standa a bac kirkiu hurðvni. Nu ferr mæren i annat sinn oc sægir honum huat konungs dottir hafði mællt. En hann gerir sua oc biðr þar við hvrðena sem hon hævir mællt til þess er konungr er i brot gengin. Nu gengr konungs dottir ut til dyranna æptir konungi. nu snyr hon a bac hurðenni oc herburt lytr henni oc heilsaði henni. en hon bað han velkomin oc spurði hvert ærendi hann atti við hana. hann suarar þat er langt at sægia vart ærendi. Nu hævi ec verið i þessum stað halft misseri oc naða ec alldrigi fyrr yðr at sea eða haua yðra rœðu. En við yðr a ec ærendi. oc þat villda ec at þer mættit sua til haga at ec talaði við yðr langa stunð. at þer mættit vita vart œrendi en hon suarar oc lez sva skulu til haga. i. muncr sa er var hennar gezlumaðr gengr a milli þeira oc skytr honum i fra. oc spyrr hvi hann se sua diarfr utlænzkr maðr at han þorir at tala við yðr fru. Oc þessa skal hann fa giolld skiott. En herburt tecr sinni hœgri hændi ibans skegg oc skekr sua fast at af losnar skegg með skinni oc sægir at hann skal þat leiða honum æitt sinni at rinda utlænzkum manni. oc nu gengr ibrœt konungs dottir oc hænnar fylgðar menn oc konor. en herburt gengr heim til konungs borða oc þionar. En konungs dottir dreckr þa með fæðr sinum inni i holl. firir því at þa er hatið mikil.
Nu stenðr herburt firir konungs borði oc þionar. þa mællti konungs dottir við sinn fœður. herra villtu giæva mer. i. giof er ek vil þiggia af yðr. konungr suarar huat villtu þiggia allt er þat heimolt er þer vilið æiga i minu riki. hon suarar þat vil ec at þer gefit mer þenna en kurteisa skutil suein til þionostu mannz. konungr suarar haua verði þer skutil sueininn þo het ec yðr fyrr bœnenni en ec vissa huers þer mundut biðia. oc er lokit er þessi veizlu. ferr konungs dottir isinn kastala. oc nu ferr með henni enn ungi herburt oc skal nu hænni þiona. Nu sendir herburt heim til bernar. xij. riddara at sægia þiðreki konungi at nu er sua komit at nu ma hann fa hænnar tal oc þat með at hann hævir hana set. oc hon er allra kuenna friðast sem sagt er. en aðra. xij. riddara lætr hann þar vera oc skulu þeir biða hversu hans œrendi villia lucaz. nu fara sendimenn til þess er þeir koma heim ibern. oc sægia þiðreci konungi oll þessi tiðœndi oc lætr han vel ivir þeira ferð.
Herburt talar opt við hilldi dottur artus konungs. oc hann sægir at þiðrecr konungr hans moður broðir hævir han sendan a hænar fund. þess œrendis at biðia hænnar honum til æignar konu hon spyrr hvat manna er þiðrec af bern segir hon eda huersu er hann syndum. Nu suarar herburt þiðrecr konungr er allra kappa mestr i verolldum oc allra milldastr af fe. oc ef þu skallt vera hans æigin kona skortir æigi þic gull ne silfr ne gersimar. hon suarar mattu skrifa hans andlit her a steinn ueginum. hann suarar. fru gera ma ek sva með minni hændi at sa maðr mun kenna þiðrec konung er hann hævir aðr seð. oc nu skrifar hann a steinueginum andlit mikit oc ræðilekt. oc nu mællti han. frv se her nu andlit þiðrex konungs af bern. oc sua hialpi guð mer at andlit þiðrex konungs er nu mikclu ræðilegra. Nu suarar hon. verði æigi guð mer sua reiðr at þessi en ræðilegi anzkoti fai min. oc ænn mællti hon herra hvi biðr þu min til handa þiðreki konungi af bern en biðr min æigi til handa sealfum þer. þa mællti herburt. ec vil reca ærendi þiðrex konungs sem mer var boðit. En þa ef þer vilið æigi hann haua þa vil ec giarna þessa biðia ef þer vilit mic hava. oc þott æigi sea ec konungr þa er þo oll min ætt tigin borin oc œrið a ec gull oc silfr. at gefa þer. oc œngan mann ræðumc ec hvartki konung artus eda hans menn. oc æigi þiðrec konung af bern. oc œngan mann i verolldv oc alla luti skal ec til þess vinna þa er ec ma ef þu villt þetta. Nu suarar hon. herra af ollum monum þeim sem ek hævi seð. þa mun ec þic kiosa hællzt oc æigi veit ek næma þiðrecr konungr af bern se rikari en þu ert. en þic vil ec hava en æigi hann. oc aðr þau skili sitt tal legia þau saman hændr sinar oc viðr hvart œðru æiða at þau skal ækki skilia næma bani. oc nu duelsk herburt þar i hennar holl nockora stunð aðr en hann mællti æinn dag arðegis til konungs dottur. fru þat rað vil ec geva at vit riðim utt af borginni aðr en konungr fae nockvrn grun um þetta mal. En hon segir at han skal raða ollu við hana. oc hon vill honum fylgia sem at liva. Nu tekr hann. ij. hæsta oc byr soðlum annan hænni en annan ser. þau riða ut af borgenni. oc riða til skogar skyndilega. En er varðmenn þeir er geta borgar liða. sea reið herburtz oc grunar þa huær honum man fylgia. oc ganga skyndilega a konungs fund oc sægia honum huat þeir hava set oc er konungr hœyrir þetta. þa sendir hann menn til kastala konungs dottur. En er sendi menn verða varir þeira tiðænda at konungs dottir var ibrautu riðin oc með henni herburt þa ganga þeir skyndilega til konungs hallar oc sægia konungi þat er þeir hava spurt.
Þa kallar konungr til sin sinn riddara hermann oc biðr hann riða æptir herburti. oc riða æigi fyrr heim en hann hævir hœfuð herburtz oc fœrir konungi. hermann tekr skiott sin uapn oc sinn hæst oc fylgia honum. xxx. riddara oc. xxx. sueina með uapnum oc bryniuum oc riða alla leið þa er aðr hafði riðit herburt. oc sua nær koma þeir at herburt ma sea þa. oc mællti við sina fru her riða æptir okr konungs riddarar man konungi þu þikcia haua farið með litilli sœmð a brott. þvi man han senda æptir þer sina riddara. at þeir skyli þiona þer oc baðum okr. þa suarar hon a þessa lund. herra annat ærendi munu þeir haua en þer getið þvi at þeir munu vilia haua yðart lif. þa suarar hann fru hvi munu þeir vilia haua lif saclauss mannz. En ef þat er þeira ærendi sem þer sægið þa hialpi mer sua guð at alldrigi skal ec sua dœyia firir þessum monnum at ek havi œnga sœc til. en alldrigi skal ec renna eða riða vndan lengr. oc nu stigr hann af baki oc tekr hana ofan oc binðr hestana við. i. tre. En hann legðz hia konungs dottur. oc fær hennar mæydom oc litilli stundu siðar kemr þar hermann frendi artus konungs oc hans menn oc mællti herburt at þeir skylldi vera vel komnir en hermann suarar at alldrigi skal han grið fa. oc ænn mællti hermann segdu enn illi hunðr aðr en þu dœyr. oc sua hialpi gguð þer at þu lygr æigi huart hævir hilldr halldit sinum mœydomi | herburt suarar j morgin er sol rann upp. þa var hon mær. en hon er nu kona min. þa reð hermann at honum oc leggr sinu spioti firir hans briost. en i sama stað bra herburt sinu suerði oc hœggr i svnnðr spiozskaptit. En annat slag hœggr han a hans hialm sva at i sunðr tecr hialminn oc bryniuna oc halssinn oc fellr hann dauðr til jarðar. oc þægar veitir hann oðrum riddara annat slag a hans lær sva at i sunðr tecr læret. oc fellr sa annan veg af hestinum. en enn þriðia legr hann með suerðinu jgegnum. oc | þaðan ifra tekz harðr bardagi oc langa rið þar til er drepnir eru. xij. riddarar oc xiiij sueinar. oc þeir er æptir ero flyia undan til borgarennar. En herburt hævir. xi. sar oc oll stor. oc hans skiolldr oc brynia eru slitinn oc i sundr hœgguin til onyz. oc nu tecr hon sinn duc oc sueipar hans sar. æptir þat stigr hann a sinn hæst. oc riða þau leið sina langar leiðir þar til er þau koma til konungs.. i. oc duelsk hann með honum langa riðr. oc var þar hertogi með honum innan hirðar til landvarnar. oc hafðe þar mikinn metnað oc mart er af honum at sægia stortiðænda.
Kuanfang Þiðrecx konungs oc fasollð oc.
240. Nv er þat æitt hvert sinn at þiðrecr konungr gerir ferð sina norðr um feall oc með honum fasolld. oc þettleifr danski. oc allz hævir hann. lx. riddara oc þar til fer hann. er hann kemr til borgar drecanfils. oc er honum þar vel fagnað oc hans monnum. þar raða þeiri borg. ix. dœttr drusians konungs. oc þeira modir hævir andazc af þeim harmi er hon feck þa er drepinn var æcka. oc nu sægir þiðrec konungr sitt ærendi at hann vill biðia ser til æignar konu ennar ællzstu dottur drusians konungs en su heitir gudilinda. oc annarar þeira systur til handa fasolldi. en ennar. iij. systur til handa þettleifi danska. Oc nu kunu þær dœtr drusians konungs æigi at nita veg sinum oc vilia þær helldr þessu iata. oc nu er æfnað til mikillar veizlu oc gœfuglegrar. oc at þessi veizllu kuangaz þiðrecr konungr oc fasolld oc þettleifr danski. oc er nu rofit þat rað er ætlað var við dottur Sigurðar griks. En þessi ueizla stenðr. ix. daga oc œycr nockuat huern dag. at meira er veitt en siðarra dag en þan sem aðr var. oc nu sætz fasolld oc þettleifr at riki því er att hofðu dœttr drusians konungs oc gerir Þiðrecr konungr þa baða hertoga en sealfr riðr han heim til bernar við aðra sina menn oc með honum hans kona Gudilinð. oc er han kemr heim sitr hann nu isinu riki.
Villcinus konungr sitr nu isinu riki agetr af sigrsælld. oc rœysti. hann æignnaz með riki oc hernaði þat land er kallað var villcina land. en þat heitir nu suiðioð oc gautland oc allt svia konungs uelldi skanœy sealand ivtland vinland. oc oll þau riki er þar til hallda. sua viða stoð riki villcinus konungs sem land er við kentt oc þat er hattr frasagnar iþessarri sogu at af heiti ens fyrsta hofðingia tekr hans riki nafn. oc su þioð er hann stiornar. Sua er þetta riki kallað villcina land af nafni villcinus konungs oc villcina menn su þioð er þar bygir. allt þar til er œnnur þioð kemr til rikiss ivir þetta land. oc skiptaz þa af nyiv nœfn.
En er villcinus konungr hævir styrt þessu riki um stund þa byr hann her sin oc riðr með otal riddara oc annarra hermana ut i pulinaland. oc a þar margar orrostur. oc storar bæði. þar kemr jgegn honum hertnið konungr er i þan tima styrði ruczciland. oc mikit af griclandi oc ungæra landi. oc nalega allt austr riki hæuir han undir ser. oc hans broðir hirðir þeir æigv margar orrostur oc storar. villcinus konungr fær jafnan sigr við rvzcina menn. oc allt œydir hann pulinaland. oc allt œydir hann ut til hafs oll þioðlond. oc þar æptir flytr hann her sinn vpp i ruzi land oc vinnr þar margar storar borgir smalenzkiv oc pallteskiv. oc aðr letti riðr hann jnn i holmgarð er hofuðstaðr er firir borgum hertnit konungs. þar var mikill bardagi aðr hertnit kœmi aflotta. þar fell hans brodir hirdir oc mikill herr af ruzi monum. oc feolþi manz var tekin oc halldit til lausnar oc þar toc villcinus konungr sua mikit gull oc silfr oc margskonar gersimar. at alldrigi fyrr hafði han slikan sigr fengit siðan er han heriaði fyrsta sinni. nockorri stundu siðar sættaz þeir konungarnir með þvi moti. at hertnit konungr skal haua sealfr sitt riki. en giallda skal han skatt villcino konungi sua vit sem hans land er. við þetta staðnar herr villcina manna iruzcilandi oc ferr villcinus konungr heim i villcinalanð. fra Villcino konunge.
Þess er æn getið æitt hvert sinn at villcinus konungr ferr með her sinn i austr ueg. oc er hans skip lagu við land var þat. i. hvert sinn at konungr sealfr var staddr alandi oc farinn i æinn skog sua at hann var æinn samann oc ængi hans maðr með honum. oc þar hittir han æina konu. su var fœgr oc konungi rann hugr til hennar oc lægðz með hænni. en þetta var æcki avnnur kona en þat sem kallað er sæ kona. en þat a æðli i sæ sem skrímsl en syniz alandi sem kona. oc er hans menn þeir er honum skylldu fylgt haua missa hans oc leita hans um skogin. oc næst kemr konungr til sinna manna oc sinna skipa. þa er byr oc sigla þeir ihaf oc er þeir koma langt undan landi þa kemr upp hia konungs skipi hia lyptinguni kona oc tekr i skipstafnen. oc hælldr sua fast at skipet stendr kyrt. oc nu kemr konungi ihug hui gegna mun at þessa somu konu man hann haua funðit iskoginum hia sæuar strœndu. oc mællti til hænnar. lat oss fara vara leið. oc ef þu att nockot við oss at tala. þa kom til mins lanðz oc man ec þar vel fagna þer oc ver siðan með mer igoðu iuirlæti. oc nu lætr hon laust skipit oc ferr aptr iseoinn. en konungr ferr leið sina aptr til sins rikis. oc er hann hævir heima verit misseri þa kemr til hans kona. i. oc segir at hon ferr með hans barn. oc hann kennir full giorla þessa konu oc lætr flytia hana til æins hus er hann a. oc er hon hævir dualz þar litla rið. ælr hon sueinbarn. oc er sa sueinn kallaðr vaði. oc nu vill hon æcki dueliaz þar lengr. oc huerfr abrott. oc ængi maðr veit huat af hænni varð siðan. oc þessi suein er hann ælsk upp verðr sua mikill at hann er risi. oc bra því til hans moðærnis. at hann var æigi sem menzkir menn hann var illr viðr skiptis. oc firir þa sœc var hann oþocka sæll. Oc hans faðir ann honum litið. oc þo gefr han honum. xij. bu j sviðioðu aðr en hann andaz. konungr a son annan ungan sa heitir Norðian han er mikill maðr firir ser. oc allra manna uænstr. oc stercastr harðr oc grimmuðigr. oc singiarn af fe oc ovitr hia því sem hans frændr voru firir. oc firir þa sœc feck hann ækci lof sua mikit sem hans faðir. dauði Villcinus konungs. Nv fær Villcinus konungr sott oc aðr en hann andaz gefr hann riki oc konung dom Nordian sinum syni. tecr han nu ualld oc forræði ivir ollu villcina landi. en er þat spyrr hertnit konungr iruzi landi. þa mællti hann oc biðr sina menn lyða ser þa er hans mal mægv næma. guð se lofaðr. er ek beið i minu hasæti þar til er ek hœyrða sagðan dauða villcinus konungs. oc vm þat vil ek sveria at þott ec liua. iij. manz alldra. at alldrigi skal ek skatt giallda villcina monnum heðan ifra firir þvi at nu er lypt þvi oci af minum halsi er a hævir lagtt hinn riki Villcinus konungr. oc hœyri nu allir minir menn mitt boð. oc allir ruzi menn spyri min orð. at hverr maðr iminu riki sem sua gamal se at han ma riða hæst sinn oc bera skiollð sinn. eða þori at beriaz eða bregða sverði taki hann vapn sin oc hæst. bui sic oc komi til min. Nu skulu ver hæfna var a villcina monnum. firir þvi at dauði villcinus konungs sleit isundr grið ruzi manna oc villcinus manna. en halldit hofu ver vara æiða. þa er ver sœrum villcino konungi.
Litilli stunðu siðar byr hertnit konungr reið sina ut af holmgarde oc riðr norðr aleið til villcinalandz. oc til hans drifr herr vvigr bæðe riddarar oc fotgœngu menn oc er hann kemr i villcina land. þa brennir han oc drepr menn oc rænir. oc ferr oddi oc ægiu allt þat land. þar til er hann finnr nordian konung með sinn her. þa verðr mikil orrosta oc long oc mikit mannfall. ihuarra tuegiu lið. oc felr þo meira af villcina monum firir þvi at nordian konungr hævir lið minna. oc margir hava heima sætið. oc gerðu æigi veita honum. oc sua lavk þessi orrostu at Nordian konungr kom aflotta oc allir hans menn fara usigr. En hertnit konungr fær sigr oc rærrr flotta. iij. daga. oc nu finnr Nordian konungr at hann a. ij. kosti firir hondum annað hvart at flygia abrot or sinu riki eða falla með usigri. oc firir þa soc gerir hann þat rað at han gengr a miskun hertnit konungs með alla þa menn er æptir erv hans hermanna. oc þa er hertnið konungr er astefnu. oc vilia menn taka ser grið af honum. þa kemr þar nordian konungr oc gengr firir hertnið konung oc fellr til fota honum. oc gefr sic oc sitt riki ihans ualld oc biðr ser miskunnar firir hans konungdom. En hertnið konungr suarar apessa lund. En riki villcinus konungr bravt undir sec vart riki. oc atti orrostur margar við oss. oc komum ver a hans valld oc vart riki sua sem nu eru þer avaru valldi. Nu firir því at ver fengum grið af honum. þa skolum ver nv þat launa yðr. en allt riki yðart skulu ver æignaz at skottum oc at forraðum. en skuluð sueria æiða. oc hallda sætt oc tryggð. sua sem nu sægi þer upp atryggð yðra. Oc þessi sætt er nu fest amæðal þeira hertnit konungs oc nordian konungs. Nu leggr hertnit konungr vndir sic allt villcinaland. oc aðr hann ferr heim isitt riki sætr han norðian. hofðingia yvir þat land. er ver kollum suiþioð oc a þessa lund stendr riki hertnit konungs langa stund. hann a. ij. syni við sinni konu. heitir en ællri osangtrix. En en yngri Valldimar. En þriðia son a hann við frillu sinni sa heitir jlias. fra hertnit konungi.
Nv er hertnit konungr orðin gamall oc þungfœr. þa setr hann sinn son osangtrix hofðingia. oc gefr honum allt riki villcina manna. oc konungs nafn. oc firir þessu riki ræðr osangtrix langa ævi. oc hans undirkonungr er nordian. Litilli stundu siðar setr hertnit konungr sinn son hœfðingia yvir ut i greka. en sa heitir jlias oc giefr honum jarlldom han er hœfðingi mikill. oc rikr kappi. andlat hertnit konungs.
Nv fær hertnit konungr sott. oc iþeirri sott heimtir hann til sin hina stœrstu hœfðingia oc ena vitrustu menn. hann skipar allt riki sitt. oc sægir alla sina ætlan hue stanða skal æptir hans dauða. þa gefr hann konungs nafn Valldimar syni sinum oc sætr hann konung yvir allt ruzciland oc pulinaland oc allar austr halfvr rikiss sins. Litlu siðar andaz hertnit konungr með fullum ueg sinum. oc synir hans styra rikinu langa stunð.
Nordian konungr a seolandi asonu. iiii. æinn heitir ædgæir. annarr auentroð. þriði Viðolfr mittumstangi. iiii. aspilian. þeir voru risar allir at afli. oc æðli. oc þa er nordian konungr hævir fængit bana sott. setr Osangtrix konungr aspilian son nordians konungs hœfðingia. oc gefr honum konungs nafn. hann er konungr ivir þvi riki sem aðr hafði faðir hans nordian. Viðolf mittumstangi er sua mikill at hans œxl berr æigi lægra en hœfuð annarra risa. hann er oc stercari æinn en. ii. brœðr hans. oc eru þeir þo badir risar. oc sua er hann illr við skiptis at ongu uetta þyrmir hann. monnum eða kuikvendum. aspilian konungr letr sla iarn um hanns hals. oc vm hans arma oc fottleggi oc þaraf eru digrir iarnhlækcir oc lœng iarnfestr fylggir. en edgeir oc auentroð setr han til at bera þa ena digru iarn festi. oc leiða Viðolf mittumstanga æptir ser oc alldrigi skal hann lauss fara næma þa er beriaz skal. hann a æina iarn stœng haua oc sterca oc digra oc þar með uegr hann iœrrostum. oc firir þat er hann kallaðr Vidolfr mittumstangi. aðgeirr hævir at vapni. i. atgeir slegin af iarni sua þungan at æigi fa. xii. menn meira lypt. andlat juliane.
Osangtrix konungr a þa konu er heitir iuliana hennar faðir var iran konungr af skorottan eða mittan þat er nu kallat ængland eða skotland. juliana drottning fær bana sott. oc hennar bana harmaði huert barn. fra Milias konungi.
Milias het konungr er reð firir huna landi i þann tima. er var allra konunga rikastr oc mikillatastr hann a æina dottur er heitir oða hon er allra kuenna friðazt. hennar hofðu bæðit enir stœrstu hœfðingiar oc konungar oc iarlar. konungr unni henni sua mikit at han matti alldrigi af henni sea oc œngum manni villdi hann hana gipta. þeim er bað. En er osangtrix konungr spyrr þessi tiðændi af þessum konungi oc hans dottvr. þa sendi han riddara sina. vi. alluel buna til milias konungs oc lætr gera bref með þeima hætti. osangtrix konungr Villcina manna sendir queðiu konungi huna Milias enum rika. yður dottir oða er meoc lofað i varu landi firir fægrð oc kurteisi. oc sagt er oss af yðru riki ver vilium biðia yðarrar dottur oss til æiginkonu. og þier sendit oss suo mikit fee sem sómer ath heimann fylgi yduarri dottur og waarre eiginnkonu oc nu senntv oss þetta allt með goðum riddœrum oc allum riddara bunaði oc með storum fegyrðlum oc fulum af gulli oc silfri oc œðrum gersimum. en ver skulum veita vinattu yðr igegn við vart vandendi. þetta rað er sua algort af varri hendi at ef þer vilit afrœkiaz oc uvirða vart œrendi oc orðsendingar. þa man þetta þrœytt verða með liðs feolða var amili aðr en ver hverfim fra þessu erendi. þessir riddarar riða sina leið þar til er þeir koma ihuna land. oc næst afund milias konungs. oc syna honum bref Osangtrix konungs oc þar með kueðiu osangtrix konungs. milias konungr tecr vel við kueðiu osangtrix konungs oc lætr læsa upp brefin oc vill hœyra huat konungr villzina manna mun vilia i hans riki sa er alldrigi fyrr vissi hann at fyrr hæfði verit hans vin sva at hann vissi at þetta væri vinattu orðsenðingar. oc æcki var hann hans ovin sva at konungi þœtti þat liclekt at hann myndi girnaz riki hans. en er milias konungr hœyrir læsit brefit oc huat er vndir var orðsending osangtrix konungs. þa suarar hann a þessa lund. Min dottir oða hævir upp fædz imini hirð oc er hon. xv. vetra gomul. hennar hafa beðit konungar af enum stœrstum londum. oc hertugar þeir er eru rikari en konungar oc mællti til þessa raðs með list oc kvrteisi oc syniuðum ver þeim vars mægis firir þvi at varla mattv ver af heni sea. enni fogru mœy oða sua ann ec henni mikit. En þessi konungr villcina manna er sua stolz. oc sva rikr at han hygr mic mvnu gieva mina dottur helldr en ec muna vilia sea hans her. En þat skal han rœyna oc kallar sinn fehirði. at hann skal taka þessa sendimenn. oc kasta idyflizu oc segir at þar skolu þeir biða osangtrix konungs.
A þessi tið koma til osangtrix konungs i uillzinalandi. ii. menn ungir oc havfðingiar hertnit oc hirðir hans broðir synir jlias jarlls af Greca broður synir osangtrix konungs. þa er hertnit xi. vetra gamal en hirðir. x. vetra. hertnit er allra manna friðastr. oc vaskastr um alla luti. ængi Riddari iollu villzinalandi er hans noti iturniment oc i ollum Riddaraskap. hann setr osangtrix konungr hofðingia innan hirðar oc gaf honum jarlls nafn sem hafði faðir hans. oc mikit len i uillzina landi. nu spyrr osangtrix konungr um riddara sina. er hann hæuir sentt i huna land at þeim er kastað idyflizu han heimtir a malstefnu hofdingia sina oc alla ena vitrostu menn oc spyrr raðs hue hatta skal. oc sægir at hans riddarar sitia i iarni ihunalandi oc hversu vvegliga milias konungr hæuir tecit hans œrendi. Nu læz han þess uera fusastr at samna her ut fara sua ihuna land oc beriaz við milias konung. oc lezt þa myndu fa dottur hans milias konungs eða dœyia ælla. Mali konungs suarar æinn vitr maðr oc lætr þat vera vitrlegra at freista þessa mals enn framarr með orðsenðingum oc fegiofum. oc kallar þess uan at milias konungi muni þessir þikcia haua farit æigi með sua mikilli tign sem hann villdi oc vera ætti. osangtrix konungr tecr þat rað at senða aðra menn myklu tignari oc fleiri saman oc með þeim mikit fe oc vingiafar. oc sea ef konungr vill nockot æptir þvi hyggia. oc ef þa fæz æigi senda þa onnur bref mikklu frecari en en fyrri voru oc vita ef hann vili nokcot við þat lata scipaz þetta mal. oc lycr aþa lund þessu mali. at sealfr konungr oc allir þeir sem alyða sampyckiaz her við oc sua er nu firir ætlað. Nu kallar konungr til sin sin frænda hertnit oc sægir at hann vill han senda ihunaland afund milias konungs. oc biðia hans dottur fyrst með fagr mæli oc fegiofum en siðan er þat stoðar æigi sægia honum van hans oc ofridar ef han vill æigi gipta mœyna. En jarll læz vera buin at fara huert er konungr vill. Nu letr konungr gera bref annat oc stenðr þat her a. Osangtrix konungr sendir orð milias konungi huna. þer hafit illa gort oc viðr tekit varu œrendi oc ordsending. þar mætti þer sua til haga at oss væri at vegr oc sua yðr. þa haui þer gort oss skomm oc varum monum. en þverr yðra tign. þa er þer tokut vara menn oc settuð ipislir saklausa menn. Nu sendu ver yðr varn frænda hertnit jarl oc aðra. xi. Riddara tiginborna menn. Nu gerit þat hans erendi at tak ut or myrkua dyflizv vara menn oc fait honum oc þar með yðra dottur. þa sendi þer oss til æigin konu með vegsæmð. En ef þer vilit oss varna nockuers lutar þess er ver beiðum yðr. þa kan vera at firir þat sama lati þer yðart riki oc þar með lifit. Osangtrix konungr lætr bua ferð hertnit a hveria leið er hann ma veglegast. oc með honum. xi. riddarar með gulli oc silfri oc allzkonar gersimum oc margskonar storgiafir sendir han milias konungi. hertnit jarll riðr nu suðr i hunaland afund milias konungs. oc kemr þar er konungr var þa er hann sitr um mat borð. þeir biðia ser lofs til inngongu oc er þeim þat veitt hertnit jarll heilsar konungi oc sægir at Osangtrix konungr villzina lanz hævir sentt honum queðiu oc hann hæfr upp langa tolu oc sægir allt fra sinni ferð. oc hvert orendi hans var oc ræðir morgum fœgrum orðum vm þetta mal. En milias konungr tecr þunglega hans mali. þa tekr hertnit. i. purpura pell oc. ij. borð ker af gulli oc. i. landtialld skorit af silki oc gullsaumat. oc sægir at osangtrix konungr villzcina manna hævir þetta sennt honum at vingiof oc til þess at konungr lati þat vera ærendi jarls er Osangtrix konungr vill beiðaz. þa svarar milias konungr at æigi fa villcina menn kœyppta hans dottur með fegiofum oc ambatir sinar vill han sua selia at taka fe firir. Nv tekr hertnit jarll bref oc inzsigli Osangtrix konungs oc synir milias konungi. En er konungr hævir læsit brefit. oc þat les han sealfr oc mællti siðan reiðulega. Osangtrix konungr villzcina manna hygr firir ser micla dul at han skal fa mina dottur eða mina vinattu með heitum eða ofrmæli. firir þvi at ec toc hans. vi. ena bæztu riddara oc kastaða ec i dyflizv. en nu skal þar kasta hertnit hans broður syni oc ollu hans foru nœyti. oc sua kann vera at Osangtrix konungr komi i þessa dyflizu. þa er tekinn hertnit jarl oc allir hans menn oc settir i iarn oc kastað i dyflizu. þessi tiðændi spyriaz viða um lond. oc þat spyrr Osangtrix konungr at hans broður sonr liggr nu ijarnum oc i dyflizu. þa sendir han boð vm allt sitt riki. oc biðr með ser fara hvern mann er sverði kann bregða. eða skiolld bera eða boga spenna. oc allz hævir hann. x. þvsundir riddara oc. iij. þusunðir fotgongu manna þar er með honum aspilian konungr oc hans broðir auentroð oc aðgeirr oc en sterci viddolfr mittumstangi er ællztr var þeira broðra oc mestr firir ser. herferð Osangtrix konungs oc hann fær odda.
Nv er Osangtrix konungr kominn með þenna enn mikla her ihunaland. þa skiptir osangtrix konungr nafni sinu oc kallar at hofðingi hersins heiti þiðrecr. hann ferr friðsamlega með þenna her oc gera œngum manni mein. oc æcci ræna þeir oc eru þeim allt torg sett at kaupa allt þat er þeir þyrva. þeir hitta milias konung. þa riðr þidrekr konungr i borgina með her sinn. milias konungr hævir firir allmikit feolmenni. þa kueðr þiðrecr konungr ser inngongu ihollena oc lez æiga skyllt ærendi við konung. oc er honum þat lœyft. þa er þiðrecr konungr er kominn firir hasæti milias konungs sægir hann sua sitið heilir. oc allir yðrir menn konungr svarar. Guð fagni yðr huerr erttu at nafni eða at ætt eða æðli. eða huar vartu fœddr eða hvert skalltu fara. hann suarar mit nafn er þiðrekr. ec em fœddr i villcina landi ec var þar hertugi aðr en ec yrða osattr við Osangtrix konung. nu hævir hann mik ræcit or sinu riki oc æigi ma ec þar vera firir honum. Nu vil ec yðr biðia herra at þer takit við mer til mannz oc ollum varum monum oc vilium ver yðr þiona sua sem aðr hœfum ver þionat Osangtrix konungi. oc þa fell þiðrecr akne baðum fotum firir kniam milias konungs. þa suarar milias konungr þu goðr drengr mer liz sem þu mannt vera rijkr maðr i þinu landi hui vartu æigi sattr við konung þin honum attu at þiona. far aptr þu i riki þitt oc sæzt við konung þinn. En firir þvi mællti konungr sva at hann þickiz æigi vita huerr sea er. þa fell þiðrekr til jarðar firir fotum milias konungi oc gaf sic i hans valld. oc bað hann taka við ser. þa suarar konungr þer hafit flutt mikinn her iland vart. nu geriz þer varir menn kan vera at æigi þioni þer sua vel oc verðum ver missattir oc tynum ver þa varum her aðr en ver faim rekið yðr fra mer. Nu mellti oða konungs dottir hui villtu æigi gipta mic þeim konungi er sua rikr maðr er at þenna hœfðingia rak or sinu landi oc hyg at þessi mætti allt þitt land vinna með sinu sverði. ef hann vill lyppta orrostu igegn yðr. oc æn vill konungr æigi up taka þiðrec þar sem hann er firir fotum hans oc lir þar. oc æigi taka hann til mannz ser. þa hœyra þetta sagt risarnir. oc verðr vidolfr mittum stangi sua reiðr at nu vill hann drepa milias konung. En aðrir. ij. risar hallda honum. oc nu stigr hann baðum fotum allt til œcla i jorðena niðr. oc kallar hatt. herra hvi lir þv firir fotum Milias konungs þu ertt mikclu gofgari maðr en hann. Œyðum ver borg hans oc briotum oc forum ælldi yvir allt hans riki. tak þu dottur hans oc æig sem ambatt. Nu hœyrir þiðrecr kall risans oc finnr at hann er reiðr. þa sendir hann riddara ut oc mellti at risarnir skylldi binda han við borgar vegin oc sua gera þeir at þar var han bundin með storum jarnrækendum. bæði hænðr oc fotr. Nu fell þiðrecr. iij. sinni til fota Milias konungi oc mællti firir Guðs sakir oc drengskapar þins er somir at haua hverium hofðingia. oc firir konungdom þinn oc mandom veit mer frið oc minum monum her i þinu landi. þui at ek ma æigi vera iminu velldi firir osangtrix konungi enum rika. oc ef hann fær mic tekin. þa man ec skiott uppi hanga. Nu suarar Milias konungr. statt upp maðr oc gack ibrot. oc far ifriði vtt af minu riki. þessi staðr er allr fullr af yðrum hermonum. Ecki vilium ver utlænzkan her haua j uaru riki. En ef þer gerit æigi sua. þa skulu við kueða varir luðrar. oc munu þa varir riddarar herklæðaz oc reca yðr nauðga utt af staðinum. þetta orð hœyrir aspilian konungr oc varð sua reiðr at hans herra la firir fotum milias konungi. oc ggekc inn ihœllina oc reiðir upp sinn neva oc laust við œyra milio konungi sua at han fell þægar isvima. oc nu sprat upp osangtrix konungr oc bregðr sinu suerði oc allir þeir er inni uoru villzcina menn. oc nu veit viðolfr mittum stangi at aspilian broðir hanns er reiðr orðin. þa brytr hann isundr alla iarnrecenðr þa er hann var bundin með oc þrifr sina iarn stong. oc lœypr um borgina jnnan oc drepr bæði karlla oc konur oc born oc fenuð oc allt þat er firir honum varð kvikt oc kallar hatt huar erttu nu herra hertnit jarll. ver katr oc glaðr ec mann koma bratt at lœysa þic. hertnit jarll hœyrði kall risans oc varð fegin. oc toku þeir at beriaz um idyflizunni. oc þar var. i. riddari sa heitir hermann. hann er sua stercr at hann fær upp brotit dyflizuna oc laupa þeir ut oc þangat sem þeir hœyra kallit risans. oc allir saman villcina menn drepa þeir otal manna en Milus konungr kemz a flotta undan. þa taka villcina menn oða dottur Milias konungs oc allt hans lausa fe þat er i borgini var oc fœra hœfðingia villcino manna þa mællti hann til hænnar. Nu þott faðir þinn villdi æigi geva þic osangtrix konungi þa skal ec nu fœra þec minum herra. oc kaupa mic sua ifrið við han. oc fa sua vingan hans. hon suarar herra sua er nu komit varv raði at þer verðit nu at raða huart er þer vilið gera vel eða illa. þa tecr hœfðinginn sko slegin af brendu silfri oc nu setr hann konungs dottur i kne ser. þa dregr han skoinn a hennar fot. oc var æigi ofmikil oc æigi oflitill. helldr var han sua sem han væri þar til gorr. þa dregr hann af skoin oc dregr a annan sa var slegin af ravðu gulli. oc dregr þann a sama fot henni. oc vill sea hversv sea sami henni. oc þessi ferr en halfv betr en enn fyrri. oc nu strauc konungs dottir sinn leg oc mællti oc ser i loptit upp Guð i himnum nær skalltu vera mer sua ihugum at ek liva þann dag at ec mæga sua strykua minn fot ihasæti osangtrix konungs. þa suarar konungr oc lo nv er þat idag at Guð er þer sua hollr oc i hugum at þu matt strykua þinn fot i hasæti Osangtrix konungs villcinalandz manna oc sua verðr hon vor at þar er kominn osangtrix konungr sealfr. oc fagnar honum vel oc bliðlega. osangtrix konungr fer nu heim við sva buit oc hævir með ser konungs dottur. litlu siðar sendir Osangtrix konungr menn afund milias konungs oc vill nu sættaz við hann Milias konungr hævir gefit sinni dottur halft riki sitt. oc þeim manni er hennar fær. Nu vill osangtrix konungr hava oðam ser til æigin konu. en æcki vill hann minnka riki mags sins Milus konungs. oc vill honum upp geua til forraða meðan hann livir. en æptir Milias konung vill hann taka allt rici með konu sinni oða. oc a þessa lund verða þeir satir konungarnir. Osangtrix konungr lætr gera bruðlaup virdulegt æptir þat ræðr Osangtrix konungr sinu riki en Milias konungr huna landi. Osangtrix konungr a við sinni konu. i. dottur su heitir Erka hon var allra mœyia friðazt oc kurteisavzt vm alla luti. þa er konu ma bœta. vpp haf Attila konungs.
Konungr heitir osið hann ræðr riki um frisland. han er rikr hofðingi oc mikill bæði at londum oc lausa fe hann a. ij. sonu. heitir en ællri ortnit en en yngri attila hann er snemændis mikill oc stercr at afle goðr riddari ahesti milldr af fe vitr oc agiarn. of alla luti er han enn mesti kaps maðr þa er hann er. xij. vetra gamall þa setr osið hann hofðinngia yvir alla hofdingia. attila konungr riðr optlega vt með her sinn ariki milias konungs. oc við þat er milias konungr er œruasi at alldri en hann a œngan son æptir at ueria hans riki. þa gerir attila mikinn skaða a hans riki. oc tecr margar borgir ihans landi. a þessi tið fær milias konungr sott hættliga. þa heimtir hann til sin hofðingia sina oc ræðir firir þeim marga luti lœyniliga. oc harmar nu þetta meoc er hann a œngan son at lata styra riki æptir sic. en hans dottir er nu gipt norðr ivillcina land oc hans magr osangtrix konungr er nu fearri at geta rikis sins. En herra atila son osið konungs gengr nu meoc yvir hunland oc firir því þikkizt hann sea at riki hunlandz mun ganga or hans ætt. oc þo villdi hann giarna at æignaðiz riki osangtrix konungr. oc fengi varit firir attila. En af þessum harmi oc með þui at hann hævir mikla sott þa andaz Milus konungr hann er nu meoc harmaðr viða of hunaland firir því at han var friðsamr oc milldr af fe. oc hellt vel log mæðan han reð huna landi.
En er þetta spyrr attila son osið konungs. at nu er dauðr Milias konungr huna þa stefnir hann feolment þing oc lætr koma til sina vini. han talar nu langa tolu huersu uel honum hæuir gengit hernaðr ihuna landi oc huersu margar borgir hann hævir vnnit i huna landi af riki Milias konungs. oc um þat suerr han at alldregi kemr han fyrr heim iriki foður sins adr en han hævir vvnnit allt hunaland. oc at hans røeðu var gorr mikill romr. oc langa stund dags var þat at allir lofoðu han firir sina milldi oc rœysti. oc þat er han er ordin mikklv rikari en enir fyrri hans frænðr hofðu verið.
Nu er attila tecinn til konungs yvir herenn. oc gefa liðsmenn honum konungs nafn. en han suerr þeim imoti rett oc log. oc því heitr han ænn annat sinni at alldregi skal han koma fyrr iriki fœður sins aðr en han hævir vnnit allt hunaland með sinu suerði allt riki þat er att hæuir milias konungr. milias konungr hafði sinn hofuð stað þar er heitir uallter borg. En attila konungr setr sinn stað þar er heitir susam. su er nu kolluð susack han geriz en rikasti konungr. þar var langa rið usætti mikit imilli villcina manna. firir þui at osangtrix kongi þikker attila kongur hafa fengit þat riki at hernaðe er atti hans drottning oða oc firir þat hennar faðir milias konungr. en attila konungr helldr þvi riki ollu er liggr til hunalandz sua at osangtrix konungr fær huergi skatt af. Nu andaz osið konungr faðir attila konungs oc hans riki tecr þa en ællri son hans ortniðr oc er hann nu konungr ifrislandi han a æinn son sa heitir osit hann sendir hann til attila konungz oc er hann þar upp fœddr. osit er allra manna drengilegastr oc vasklegastr. han sætr attila konungr hofðingia innan hirðar yuir marga riddara sina a þessa lund standa rici langar stundir. bonorð attila konungs.
Pat er æitt sinn at Attila konungr kallar til sin sinn frænda osið. oc sægir at han vill senda hann norðr i uillcinaland afund osangtrix konungs. þeira ærenða at biðia dottur hans ærka til handa attila konungi oc til þeirrar farar fær attila konungr annan hœfðingia sa var hertugi innan hirðar yuir Riddarum attila konungs sa heitir Roddolfr. oc þeim til fylðar fær attila konungr. xx. Riddara þa er valdir eru af hirð hans at kurteisi oc hœversku. oc huerr hæuir. ij. sueina uelbuna. oc er nu þessi ferð buin alluegliga firir allra luta sakir. osið oc roddolfr riða alla sina leið þar til er þeir koma iuillcina land oc fersk þeim vel. þeir hitta osangtrix konung j svjðioðu hann fagnar vel sendimonnum utlenzkra konunga oc vill vita œrendi þeira þo at attila konungr uæri hans ovin. osit sægir osangtrix konungi oll þeira œrendi oc sægir at Attila konungr vill fa dottur hans erka. En þessu mali tecr osangtrix konungr æigi lett oc sægir at Attila konungr hævir rent hann sinu riki oc hann hæuir gorz mikill ovin uillcina manna. en osangtrix konungr segir at sendimenn skulu vera vel komnir. oc þa rið vera er þeir vilia dualz haua. en er osið oc Rodolfr sea at æcki man verða þeira ærendi. þa vilia þeir nu heim riða oc sua gera þeir. en er þeir riða heim þa ræða þeir sin a millum at œngua kono hofðu þeir set iamvæna sem erca. oc þui nest berta hennar systir aðra dottur osangtrix konungs. Nu kemr osit oc roddolfr heim oc sægia attila konungi sina ferð. hversu farit hæuir oc huersu osangtrix konungr tok seinlega hans œrendi þviat hann muni vilia gefa sina dottur Attila konungi.
Nu sendir Attila konungr orð margreifa roðingeir. er ræðr firir borg þeiri er heitir bakalar. hann er mestr hofðingi iriki attila konungs. En er margreifi kemr til susam a fund attila konungs. þa sægir attila konungr at hann vill senda hann norðr i villcinaland afund osangtrix konungs at biðia dottur hans Erkam til hannda Attila kongi. Enn ef hann vill synnia oss sinnar dóttur og gera þa svivirding til waar þa skalltu ekki þvi leyna ath hann bui sik og sitt riki fyrer Huna her.
Margreifi Rodengeirr fer nu þar til ath hann kemur j Willtinus lannd. hann hefuer med sier sex tigu riddara og marga sveina. ok er honum vel fagnad huar sem hann kiemur fyrer því ath hann er allra hofþingia frægstur og winsælstur wmm oll lond og mest af milldi er hann hefver wmm fram hvern mann. Allra manna var hann fræknastur i turnreid. ok er hann kemur j Willtinus lannd þa hitter hann Osantrix kong. kongur tok vid honum forkunnar vel sem vert var og geyrer weitslu rikulega og bydur til sinumm morgumm vinumm. ok er þessi weitsla hefer stadit iij daga þa mællte margreifi Rodingeirr til Osantrix kongs þier werdit ath heyra ordsendingar þær er komnar eru til yduar vr Huna lanndi. Hinn riki Attila kongur hefuer senndt qvediu Osantrix kongi og bad Gud hialpa ydur og ydru ríki. ok þat med ath hann vill fa ydvarar dottur Erkam wid sua miklu fee og metnade sem bædi somer ydur og suo honum. Enn þat vill hann ydur launa bæþi i fegiøfumm og annare winattu. og stenndur nv hans riki med mikilli tign wmm allt Huna lanndi. ok hann er nv allra konga frægastur. þa svarar Osantrix kongur. Þu ert gódur hofþingi margreifi Rodingeirr og fer wel med ordsending þins herra Attila kongs. Enn þat þikkir oss vndarligt ath Attila kongur er suo diarfur ath hann þorer ath bidia vorrar dóttur þar er hann tok ath hernadi vart riki og af þessu einu maa hann metnad faa. enn hans fader Osid var litill kongur og ei er hans ætt suo gøf-ug sem werit hafua Ruzi menn wárer frænndur. Huar fyrer skal ek virda hann suo mikils ath gefa honum mína hina føgru dóttur Erkam er ek ann meira enn miklumm luta mins rikiss. Nu fari þier i fridi yfer allt vart land og wered med oss welkommer. Enn Attila kongur aa aungva vaan ath ek gipta honum mina dottur Erkam. Nu svarar margreifi Rodingeirr. Herra sagdi hann þat ætladi Attila kongur ath hann senndi oss ath wier mundum reka hans eyrendi sem hann mællti og suo skal wera. Attila kongur er mikill hermadur og hann aa marga fræga riddara og margar þusunder riddara þeirra er gott þikkir at berriast ef þier vilied ei gipta Attila kongi ydra dottur þa er þess waan ath hann mun giera mikinn skada aa ydru riki og vered vid þui búner ath hann mun eyda yduart land huort er honum edur ydur verdur þess audit ath sigra annann. Nu svarar Osantrix kongur hlæianndi þu margreifi Rodingeirr ert godur dreingur. Suo rekur þu þitt eyrendi sem þier er bodit og einga sok skalltu af oss hafua fyrer þetta enn þinn herra Attila kongur komi hann i Willtinus land sem fyrst med sinn her hann hrædunnst vier alllítt ok þat seiger hann aadur hann kiemur aptur ath Willtinus menn eiga snorp sverd og stinna skiolldu og hardar brynniur og goda hesta og ei eru þeir later ath berriast. Nu fer margreifi Rodingeirr aa brott enn Osantrix kongur gefur honum godar giafver enn hann ridur nv alla sina leid til þess er hann kiemur i Susa aa funnd Attila kongs og seiger honum alla sina ferd ok sua ath einngi waan er aa ath Osantrix kongur muni faa honum dottur sina.
Nu er Attila kongur heyrer þessi tiþindi þa sender hann bod vm allt sitt riki enn honum safnast her og vill hann rida j Willtinus lannd ath hefnna sinnar svivirdingar. ok er Attila kongur rídur vt af Susa hefuer hann fimm þusunndrud riddara og mikinn her annann og ridur hann vid þenna her nordur j Willtinus lannd brenner hann og ræner huar sem hann fer.
Þa kiemur igegn honum med sinn her Aspilias risi. þa verdur mikill bardagi aadur lietti koma Willtinus menn aa flotta og aadur hafua þeir láted. v. c. manna og nv rekur Attila kongur þennan flotta allt i Willtinus lannd þa flyr Aspilias risi og Eddgeir hans broder i austur riki. enn Widolfur Mittrimstanghan og Aventrod broder hans flýia aa fund Osantrix kongs. enn Attila kongur tekur allt lausa fee Aspilias ok mikit herfáng annad.
Ok er Osantrix kongur spyr ath Attila heriar i riki hans þa safnar hann her samann og fer i giegn honum ok er hann kemur svdur i Jotland þa hefuer hann x þusunnder riddara og mikinn her annann og vill nu berriast vid Attila kong. enn Attila kongur rídur vndan svdur i Huna lannd enn Osantrix kongur ridur epter honum med allann sinn her. Nu er Attila kongur kemur þenna tíma aa þann skogh er liggur milli Danmerkur ok Hunalandz þa slær hann sinumm landtiolldum og vill bida hvart Osantrix kongur vill rida ut af sinu riki i Hunaland.
Enn Rodolfur enn godi riddari hiellt niosn aa skóginumm. þa er Osantrix kongur kemur þar med sinn her stodvar hann herinn og lætur slaa þar sinumm landtiolldumm. Nu er Rodolfur verdur varr þessa tiþinda þa ridur hann aptur til hers Attila kongs og fær sier. ccc. riddara alvapnadra þa tok ath nátta og var myrkt naaligha. Nu ridur Rudolfur vid sina menn aptur yfuer skoginn og hitter vid skoginn wardmenn Osantrix kongs xij samann og drap þa alla. ok nv rida þeir i landtiolld Osantrix kongs og blaasa ollumm sinumm lvdrumm og drepa allt þat er fyrer þeim verdur bæþi menn og hesta. þa hefuer Rodolfur og hans felaghar giort mikinn skada aa herinumm og er hans ofurefli mikit vid ath eiga þa ridur hann brott og aptur aa skóginn. og nv kannar hann sína menn og hefuer hann halldit þeim ollumm og ei eru þeir miok sárer. Enn drepit af Osantrix kongi finm hundrut manna. Nu ridur Rodolfur aptur til hers Attila kongs og sagde honum alla sína ferd. Attila kongur bidur hann hafa fyrer Gudz laun og lietst þetta sama skilldu launa honum wel. Epter þat fer Attila kongur heim i Swsa. enn Osantrix kongur heim aptur i sitt riki og skiliast ath svabunu.
Þa er Attila kongur hefuer verit heima i Svsa þa er þat eitt sinn ath Rodolfur hertugi geingur fyrer hann og mællti. Herra, einnar bænar wil ek ýdur bidia ath þier gefid mier. ccc. riddara til einnrar ferdar og suo mikit gull ok silfur sem ek þikkiunst þurfua til þessarar ferdar. Attila kongur svarar. Hvert villtu fara er þu þarft suo mikit lid. Þa svarar Rodolfur hvoriu skipter ydur hvert ek ætla enn ef ek kiem ei apttur þa er lidner eru iij wetur þa man ek vera daudur. enn Attila kongur lietst vilia faa honum slikt er hann beiddi.
Nu fer Rodolfur med. ccc. riddara vt af Swsa og snyr aa leid nordur til Willtinus landz. ok nv eru þeir komner i einn skóg vbygdann og slaa þar sinumm landtiolldumm og er þeir hafua þar dvalist eina natt þa kallar Rodolfur aa tal vid sik alla sína menn og sagdi sua. þessi mørk er vbygd og hier er eingra manna ferd i naand. her skulu þier dveliast miner menn og gera ydvr hvs þar til er ek kiem til yduar. Enn þetta gull og silfur er ek sel ydur skulu þier hallda ydur ath vistum og klædumm og dryck wel og kurteisligha og senndit menn ydra i herud ath kaupa þat er þier þurfit ath hafua. Enn ef ek kem ei til yduar þa er lidner eru iij wetur þa fari þier heim og seigit Attila kongi ath ek man þa vera daudur. þa tekur hann sier siþann høtt og einn hest og ridur nv j Willtinusland nefnist Sigifrid þat kollumm vier Sigurd. enn fraa hans ferd er ekki ath seigia aadur hann kom til Osantrix kongs. ok nv er hann kiemur til kongs hallar bidur hann sier leyfuiss inn ath gánga i hallina. hann er gamall madur ok vskygn ok hefuer siþann høtt suo ath naaligha maa ekki sia i hans andlit.
Capitule.
Nu er hann kiemur fyrer kong fellur hann til fóta honum og mællti. Herra Osantrix kongur fyrer Gudz saker veit mier miskunn fyrer yduarn kongdom. þa svarar Osantrix kongur. hver ertu edur hvert skalltu fara, eda huadann komtu. þu mæler sem vviner varer. hvi ertu hier kominn. Rodolfur svarar. herra, ek er fæddur j Húnalande. þar aa ek frændur ok rikur maðr var ec oc sua minn faðir. ec heiti Sigurdr oc hævi ec flyit mitt riki firir minum ouinum. Osangtrix konungr suarar þu ert hynskr at ætt oc þin vœxtr er því likastr sem þu mvnir vera roddolfr. Attila konungs maðr er uan. i. dag a oss sua mikinn skaða at hann drap a æinum uelli. d. manna. oc ef han mætta ec hondum taka skylldi hann hanga firir minni borg. þa suarar Sigurðr alldregi var vel með okr attila konungi. ec var maðr milias konungs oc atta ec mer. iii. brœðr aðra. En attila konungr hængdi æin þeira en annan drap hann með suerdi oc en þriðia særði hann oc la sa ænn isarum er ec reið i brœt. oc ueit ec æigi huart hann mun bana fa eða æigi. en æptir þat drap ec firir honum hundrat manna oc brenda ec hans bu. v. þa flyða ec af huna landi. þa suarar konungr þat var þinn drengskapr oc haf firir Guðz lavn. oc ver til var vel kominn. oc ef þetta er satt er þu sægir. þa skal ec gefa þer jarlldom oc sua mikit riki sem þv villt sealfr. þa suarar Sigurðr herra her vil ec vera nockora vetr i þinni hirð oc ef þinir menn eru við mic vel oc þicki mer her gott. þa vil ec þetta þeckiaz. þetta þikcir konungi vel mællt oc vill sua vera lata. oc þar duelz hann. ij. vetr oc a allri þessi stundu hævir han æcki mællt við erca konungs dottur. þa kom til konungs æinn konungr utan af suaua landi. sa het Nordung. hann fer at biðia erca dottur osangtrix konungs hann er rikr konungr. þessu mali fylgir meoc hertnit jarll oc hirdir brodir hans. Norðungr er mikill þeira vin. osangtrix konungr tecr þessu mali vel ef þat er rað hans dottur oc lætr gera ueitzlu mikela oc uegliga mæðan norðungr konungr duelsk meðhonum. En erca konungs dottir sitr i æinum kastala. þar er alldregi skal til hennar karllmaðr koma oc var þar með henni. xl. tigina meyia. Nu mælir osangtrix konungr við Sigurð vin sinn. þu hæuir ueret i minu riki. ij. uetr. þu ertt maðr vitr oc goðr drengr trulyndr oc rett orðr. ec vill þic senða at hitta mina dottur erca i hennar kastala oc sægia at norðungr konungr biðr hennar. oc rœða firir henni huersu hon vill taka hans mali. osangtrix konungr oc norðungr konungr sitia uti a borgar vegginum þa er þetta er.
Sigurðr gengr at konungs boði til konungs dottur oc biðr ser upp luka kastalann. En er konungs dottir veit at þetta er sendimaðr hennar fœður. þa tecr hon vel við honum oc biðr han vel komin. oc spyr hvert œrendi han a þangat. oc ænn mællti hon þu munt vera vitr maðr oc listugr. Engi maðr hævir sa verið með minum fæðr tuænna. xii. manaði er sua havi at farit sem þu er æcki uetta hævir forvitnaz næma nytt æitt. oc yðr er lofað oc alldregi komttu auart tal þessa rið er þu hæuir her verit. þa suarar Sigurðr. fru þat er æcki tit i uaru landi. at maðr fari afund drottningar sinnar sið eða snema oc alldregi næma sealfr konungr lofi. oc æcki skulu utlenzcir menn tala við tignar meyiar. þa kurt nam ec i huna landi. en firir þvi at sealfr konungr sendi mic til tals við yðr. oc skulum við tala lœynða luti Nv mællti erca til sinnar systur berta. gac ut af kastalanum oc allar þer oc skulu vit. ij. her vera. oc skal hann sua sitt œrendi reca við mic. sigurðr suarar fru gongum ut i grasgarðen oc er þat myckla kurteisligra oc taulum þar ockra rœðu. þviat konungr sitr asinum borgar ueg. oc ma hann þa sea huat vit hofumz at. en þo ma ængi næma ockur orð. þa grunar ængi maðr huat utlænzkr maðr talar við konungs dottur eða hvert mitt œrendi var hingat. Nu svarar erca vist erttv kurteiss riddari oc þu namt goða list aunga allðri. þa kallar erca asina systur berta at hon taki. ij. hœgendi oc leGi ut i apalldrs garðin. oc nu ganga þav ut oc sætiaz undir. i. fagrt tre En osangtrix konungr oc norðungr konungr sea huar þau sitia. nu eru allar mœygiar gengnar brot fra þeim. nu mællti Sigurð fru nu skalltu hengat sea er ec tec ofan minn hœtt. Ec sueik karlla ec sueik konur. ec sueik norðung konung. ec sueic Osangtrix konung oc ek hævi svikit þic fru. Ec em eigi sigurðr helldr em ec hertugi Roðolfr. Attila konungs maðr. hann hævir mic sendan til þin at þu gerir sua vel firir þina kurteisi attu lofir hann þinn herra. oc tac han þer til mannz. oc ver hans iungfru. þa mann hann gefa þer sonu oc marga riddara kurteisa. storar borgir mikit gull oc silfr. oc gullsaumaðan purpura skalltu draga oc allar þinar mœygiar oc fylgis konur skulu uera tiginbornar oc draga gullsaumat pell. rikir hertugar skulu hallda klæðum þinum en sealf skalltu uera drottning mest iallri verolldunni. nu suarar erca af miclum moði oc reiði oc kallar. Min sœta systir hœyr nu ærendi þessa mannz hann er æigi Sigurðr helldr Roddolfr hertugi Attila konungs maðr. oc hann sueic mic oc hann sueic minn foður. Gakc æptir minum fæðr oc sæg honum þessi tiðænði. at hann skal skiot drepa firir þui at han drap. v. hundrað manna firir minum fæðr. oc firir þat sama skal hann nu skiott uppi hanga. þa suarar roðolf ger helldr sem ec bið far með mer. oc ver kona attila konungs oc hans drottning. En en unga berta yður systir skal vera min kona. þa suarar berta oc mællti við erca. fru þu ert konungs barn oc skalltu æigi rœgia manen er hann kom a þitt ualld af trunaði þat er yður tign. lat han fara i brœt huert er hann vill. eða huat sagdir þu. i. sinn systir erca sua at ec hœyrða huart æigi þetta. En helgi Guð i himnum ueittu mer þetta at ek verda drottning hunalandz. oc drottning attila konungs. mun þu nu þat sama. nu hæuir Guð ueitt þer þat er þu batt. eigi skalltu rœgia ut lenzkan mann. þu skalt vera drottning hunalandz en rikasta oc ek vil fara með þer. oc aðr en berta haui mællt sitt œrendi. þa vill Roddolfr upp standa oc ganga ibrot þvi at hann hygr at erka muni segia fæðr sinum. sva sem hon het. Nu kallar hon hœyr nu godr drengr Roðolfr oc huerf aptr oc far æigi ibrot. Ec vil vera drottning attila konungs. en berta þin kona. oc ek fæ þer nu minn gullring at ueði sua skal uera sem ek sægi þer. oc þetta ser nordungr konungr oc osangtrix konungr. at hon selldi honum æinn gullring. Nu ætla þeir at hon mun vilia æiga norðung konung. en hans var þo rœyndar æcki við getið. en þa geck sigurðr ibraut þaðan oc for til konungana. Nu mællti Norðungr konungr goði vin sigurðr. huart hævir þu af trunaði rækit mitt ærennndi. en ef þu hævir uel rækit oc til lycta fœrt þa skal ec þat launa þer. skalltu geraz minn jarll oc man ec gefa þer mikit riki. þa svarar Sigvrðr herra af trunaði sægir hon mer þat at hon vill æigi taka mann a þessum. xii. manuðum. oc at festing þessa mals feck hon mer æinn gullring. se her nu herra gullringin þenna. en sua hialpi Guð mer at ec rac mitt ærendi sem ec kuna. oc æigi fæ ec þat nu betr ræcit. oc fair æinir hugða ec at þat muni betr reca oc diarflegar utlænzkr maðr oc firir iam tigiulegum monum. Nu suarar norðungr konungr oc lez þess uilia giarna biða ef adra. xij. manaði skal lukazt vart œrendi. oc biðr Sigurð haua þar firir mikla þock sina ferd. oc af þeira tali byr norðungr konungr ferð sina oc heim til sins rikis. osangtrix konungr heimtir sigvrð til sin. sinn vin oc er Sigurðr kemr firir konungs hasæti. þa mællti osangtrix konungr. goði vin Sigurðr þu hævir nu verit iminu riki. ij. uetr. oc nu hæui ek þat roynt at þu ertt kurteiss riddari oc þu mant vera rikr maðr iþinu landi at ætt. oc nu vil ec gefa þer nockot riki. þu skallt vera minn hirðstiori oc riða með minn her oc veria mitt land. Nu suarar sigurðr æigi fæ ec golldit attila konungi er hann drap mina brœðr oc han rak mic fra minu riki. en ungi minn brodir alibrandr var særðr hann er nu heill oc vil ec hann sœkia herra oc skal hann geraz yðar þionostu maðr. hann er myklu vaskari maðr en ec em oc bettri riddari. han er yðr somiligr at þiona. þa suarar Osangtrix konungr oc þikcir þat vel fallið at hann fari æptir sinum brodur oc komi þeir baðir oc geriz hans menn. oc æptir þat riðr Roddolfr ibrott oc allt þar til er hann kemr aþann skog. er hans riddarar eru oc hava þeir sic vel halldit siðan er þeir skilðuz. hann tekr þa til fylðar við sic osit enn unga broður son attila konungs. þeir riða þa leið alla er ligr til villcina landz afunð osangtrix konungs Nu gengr sigurðr firir konungs hasæti oc lytr honum oc kueðr hann vegliga. en konungr heilsar vel sigurði sinum vinn. oc spyrr hann hue fariz havi. En hann suarar her er nu komin en ungi alibrandr broðir min oc skalltu sea hversu fridr maðr hann er. Osangtrix konungr fagnar vel baðum þeim oc sægir at hann skal gera hvarntueggia þeira mikinn hofdingia i sinu rici. en er þeir hava þar dualz. vij. daga. eptir um kuelldit þa er konungr er sofa farinn ganga þeir sigurðr oc alibrandr til sinna hæsta. oc haua aðr tekit sin uapn oc sitt fe allt oc riða nu til kastala erka drottningar oc þa er þeir koma firir kastalan þa kemr igegn þeim erca drottning oc hennar systir berta oc vilia nu fara brot með þeim þau riða þa nott sem mest mæga oc bæði riða þau netr oc daga sem þau mæga mest. oc hestar þola.
Nu er osangtrix konungr verðr varr at hann er svikinn þa letr hann bua alla riddara sina oc sealfan sic oc riðr æptir þeim sem mest ma hann bæði nætr oc daga. oc nu fara hvarir tveggi sem mest mægv. en rodolfr hittir sina menn oc verða þeir honum fegnir meoc firir þvi at þeir þickiaz han aðr naliga hafa tapað. þeir riða nu aleið til hunalandz. en osangtrix konungr riðr æptir þeim með sinn her. oc nu kemr hann sua nær þeim at Rodolfr oc hans menn sea at þeir fa æigi unðan komiz. oc rida nu til æins kastala sa heitir marcstein i falstr skogi oc luca aptr kastalan æptir ser. Nu kemr osangtrix konungr at kastalanum með allan sinn her. oc setr þar um herbudir. en roddolfr hæuir senní. ij. menn ihunaland at sægia attila konungi huersu nu er komit hans ferð. oc þægar er þeir menn koma isusa afund attila konungs. oc er hann hœyrir huersu roddolfr hæuir rækit hans ærendi. oc huersu þa er komit um hans rað. þa kallar hann þægar oc biðr fa ser sin uapn oc lætr blasa ollum sinum luðrum. oc sendir menn um allt sitt riki oc samnar saman her uuigum. oc riðr dag oc nott sem mest ma hann þar til er hann kemr ifalstr skog. en roddolfr oc osit haua barz hvern dag við osangtrix konung. oc drepit af þeim mikit lið. stundum utt riðit af kastalanum en stundum barz or vigskorðum. oc aðr en attila konungr komi til at veita þeim haua þeir latit. xl. manna en osangtrix konungr hævir latit. c. manna. oc þessi kastali er sua stercr. at osangtrix konungr fær ække at unnit. oc er hann fær neosn sanna at attila konungr er ner komin með ouigian her þa tekr han upp sinar herbudir oc riðr heim isitt riki. oc skiliaz at sua bunu. en er Osangtrix konungr er abrott riðin með her sinn þa mællti rodolfr við sina menn at þeir skulu taka sin uapn oc sina hæsta oc skulu riða igegn þeim attila konungi oc sua gera þeir oc hittaz þeir Attila konungr a. i. uelli fogrum. oc hæuir hann þa æigi minna lið en. xx. þusundir riddara. En Rodolfr fær þar Attila konungi erka dottur Osangtrix konungs oc verðr þar mikill fagnaðar fundr. þa uikr Attila konungr aptr með allan sinn her oc heim i susam oc litlu siðar let hann gera bruðlaup ueglikt til erca. oc þa gipptir hann berta aðra dottur Osangtrix konungs rodolfi hertuga sinum oc gefr honum mikit riki ihunalandi þessi ueizla er gor með mikilli pryði oc mannfeolða oc allz konar leikum oc fegiofum oc stendr su veizla. vij. daga. Nu ræðr Attila konungr sinu riki með sinni konu erca þav æiga. ij. sonu erp oc ortuin. heðan ifra er mikill ofriðr millum hunalandz. oc uillcina landz. oc margar orrostur a attila konungr við Osangtrix konung villcina manna oc uið ualldamar konung ruzi manna oc haua ymsir betr. oc standa nu þessur riki a þa lund nockuara rið.