Bókastaðir

Frá Samsoni riddara.

Nu er fra þui ath seigia ath þau rída sína leid þar til ath ei var lángt vr skóginum. Ok nu rijda xij menn j móte þeim. þessir hafa stora hesta breida skiolldu skygda hialma og digur spiótskøpt og hardt rída þeir. Nu mællti Samson riddare vid sijna frú. Hverir munu þessir wera. Hun svarar. Herra, ei veit egh hverir þessir menn eru enn vijst rida þeir hreystimannligha edur megi þier nockut kenna þa. Hann svarar. ei kienni egh þa sialfa enn vapn þeirra ma vera ath egh kienne þeirra fyrsti madur hefer raudann skiolld og a dreigit leo med gulli. þat mark atte minn fader og hanns broder Piettmar og þat hefi egh a minum skilldi og veit egh þui ath þessir munu vera miner ættmenn. og nv finnast þeir. riddari Samson spyr hverir þeir være. edur huadan þeir kiæmi edur hvert þeir skulu fara. Nu svarar þeirra hofþingi. langha leid hofumm vier farit enn þo væntir migh ath wier snuum apttur heþan þui nv hofum vier wort eyrindi ath vier hofumm ydur hitt. Vier hofumm spurt fyrer lángri hrijd hverr vfridur þier wære gior og hversu mikil øfurefli þier áttud ath skipta og huersu þu vart af settur þinumm heidur enn hafder fa lidveitslumenn.

Enn þu ert wor frænde Samson riddare ef eg kienne þig riett. Eg em Þiettmar þinn fødurbróder og mijner tveir syner eru hier, og allir þessir eru þiner frændur og hofum þui langa leid sótt a þinn funnd ath vier vilium þier lid veita hvad er þu villt til rædz taka. Þa fagnar riddari Samson sínumm fodurbrodur og þackar honum forkunnar vel sinn gódvilia.

Enn fra Samsoni riddara.

Nu rida þeir allir samt af skóginum til einnrar borgar er atte Brunsteinn kongur. ok ei finna borgarmenn fyrr enn þeir eru innkomner j stadinn, og kienna nv ath þar er kominn riddari Samson er drepit hefer Rodgeir jarl og Brunstein kong og marga adra rika hofþingia. Nu minnast þeir a hversu mikil storvirke hann hefer gior edur hversu mikill hann er fyrer sier fyrer allra lvta saker, enn þeir eru høfþingialauser. Nu gánga hinir vitrustu menn a málstefnu adur sliti þenna funnd finna þeir þat rád ad sættast vid riddara Samson. Med þessi rád gánga þeir a hans funnd með mikilli sæmd ogh fiolmenni og hitta hann og hans menn j einne høll er hann hafdi tekit sier til herbergis. Nu gánga riddarar fyrer Samson ok falla a knie og lvta honum, og bioda sig i hans valld ok giorast hanns þionusto menn ok þessa borg wilia þeir gefa honum og bidia hann vera sinn hofþingia. þessu maale tekur vel riddari Samson og bidur þa vpp stannda. ok er nu þing stefnnt. ok aa þui þinghi taka borgarmenn hann hertugha.

Litlu siþar ridur Samson hertugi ut af borginne og med honum fimm hundraða. riddara. Hann rídur nu til annarar borgar og er rikari og fiolmennari þessi borg enn nockur annur. Nu giorer hann menn til borgarinnar ath seigia borgar monnum ath þeir gefi hana vpp ella verrie þeir fee sitt og fiør. enn er borgarmenn heyrþu þesse tiþindi þa eigha þeir stefnur er fyrerriedu borginne og næst er þetta kiært aa fiolmennu móte, og aadur enn lette fyrer alþydu talar einn hofþingi langt og sniallt eyrindi og seiger j fraa hversu riddari Samson hófst af bernsku og hversu morgh afrek hann gerdi fra vnga alldri og siþan hann var riddari og hann vann riki og borger edur haadi einvighi edur orrostor edur hversu hann var milldur og hraustur og aastsæll vid sina vini enn grimmur sinumm vvinumm og hversu þraar hann var aa sitt maal og hversu illa hafde getizt Rodgeir jarli og Brunsteini kóngi þeirra vsætt og let þess van ad þeim munde svo fara ath þeir munde ei faa halldit sinne borg fyrer hans her er fyrer honum einum saman helldu ei suo storer høfþingiar sinu lifi. Ok nu er þat mitt raad ath fagna honum sem best. ok lykur hann suo sinu male. þetta fluttu marger menn adrer og eínginn var suo diarfur ath j mote mællte, ok var þat raad allra borgarmanna ath taka vid honum sem best. Enn er Samson hertughi kom til borgarinnar þa er vpplokit ollumm borgarhlidunum og reid i stadinn með sinum her. ok þui næst var stefnt þingh fiolmennt ok a þui þinghi gefa menn honum þann stad og aull herud og kastala sem þar til liggia. og nu bioda borgarmenn ath gefa honum kongs nafn. Enn hann svarar a þessa lund ath ei vill hann kóngur heita og ei meira nafnn bera enn þa hefver hann fyr en hann hefuer setta sina merkis støng j midri Salerni ogh i þeirre borg dvelst hann v. dagha.

Enn er Samson hertughi ridur af þessari borg hefuer hann xx. c. riddara og mikinn fiolda annara manna. þenna her flytur hann a þann vegh er liggur til Salernis, ok er nu einghi borg a hans vegh suo ath ei se vppgefinn fyrer honum. Nu sender hann bod til Salernis fyrer sier og lætur seighia alla sina ætlan ath hann skal þa borg eignast hvert sem þat er audvelldt edur torvellt ok helldur vill hann deyia med allann sinn her enn hann fáe ei borgina. Vid þessi tiþindi verda allir borgarmenn hryggver og eigha sin j millumm stefnur vid vitra menn og hofþinghia, og var marga dagha vmm raadit þetta maal adur þat fyrdi stadraadit.

Nu spyria borgar menn ath hertughinn er nær borginne. þa ridur vt af borg oll alþýda med wapnumm og vt hafa þeir oll sin merke og allir sinn besta bunat med allskyns leikumm, hørpum, og fidlum, gigium, bumbum og allskyns skemtan er til matti henda. Enn er þeir hitta hertughann og hans her stiga þeir af hestumm sinumm. þeir fyrst er gøfugaster voru. siþann allir riddarar. ok syna j þui ath þeir vilia vppgefua stadinn og sialfua sigh j hans valld. hertughinn þackar þeim vel sinn velgiørningh. þeir fylgia honum nv j borgina. Ok þann sama dag gefua þeir honum kongs nafn. og allann kastalann og feebirdslur þær sem att hafde Brunsteinn kongur. Nu sender hann bod vmm allt riki þat er átt hafde Brunsteinn kongur og allir menn skulu til hans þiona og hlydni veita. Samson kongur styrer nu sinu riki vmm stund.

Fra þui er sagt ath kongur gat son vid sinne konu, Hilldisvid sa het Erminrekur. Enn er hann vox vpp er hann bædi vænn og sterkur kongur ann syni sinumm. Samson kongur eykur sitt riki a marga vegha og vída fer hann vmm lønd og brytur vnder sigh westur lond og vida annarstadar.

Enn getur Samson kongur annann son sem hiet Þettmar epter hans fødur bródur. enn er þessi sveinn vox vpp er hann mikill og sterkur og dreingilighur sem fader hans hardur vitur og dreingur góður og lijkur fødur sinumm j skaplyndi. Samson kongur er nu vordinn gamall madur. enn hans son Erminrek er nv roskinn enn Þettmar var xij vetra.

Nu er þat einn dagh ath Samson kongur situr i sinu hasæte og fyrer honum stendur hans son Erminrek. Nu mællte Samson kongur vid Erminrek. Ei vil egh ath þu þioner mier ne odrum manni. vil egh nv gefa þier kongs nafn yfer xij hinum stæstum borghum i Spania er egh hefuer unnid med sialfs mins sverdi. og afla þier meira rikiss fyrer þui ath ei þá egh riki ath giøf og einskis konar erfd og skorter migh nv ei riki. Enn er þetta heyrer hans hinn vngi son Þetmar þa gengur hann fyrer fødur sinn og mællti. Nu hefuer þu gefit þínumm syni kongdom og mikit riki. enn allt til þessa dags hefuer ek farit med riddara sveinum og ollum metnadi hafui þier med ockur viafnt skipt her til og enn mattu þess wel giøra ef þu willt nv gefa mier nockurt walld edur nafnbót, enn þo hafui þier giort hann suo mikinn mann. kongurinn hlyddi þessari tølu og svarar einghu og leit reidugligha til hanns þotti hann mæla diarfligha ok er hann fær einghi svør gengur hann til rúms síns.

Fra Samsoni kóngi.

Samson kongur situr nv i sinu hasæti og hinne bestu høll ok hun er aull skiput af hofþingium og tiølldumm med gudvef. enn oll bord eru skipud med bunum diskum ok þar er nytt wijn rautt og hvítt og hans bordbunadur er allur af brenndu gulli og sijlfri. enn fyrer honum stannda þrir skutilsveinar med stórum bordkierumm af raudu gulli og oll eru med dýrumm steínummm.

Nu er midur daghur og skijn sol a alla glerglugga og ber nv liómann vmm alla hallina og þar alls konar leikar þeir er i hugh mæa koma. Nu rietter Samson kongur haunnd sina framm a bordit og mællti. Nu hefui ek setid j þessu hasæti j xx vetur og allir miner menn hafua nv frid haftt og ecke hefuir egh a þessare tid aukit mitt riki og margt hefuer skipazt a þessari stunndu. Í þessari haull er mikil fegurd og prydi af dyrdlighum hofþingium og godumm dreingiumm og her epter er hennar buningur. ok nv eru framdir allskyns leikar. enn margt hefuer skipast siþann mitt haar og skegg war svartt sem hrafn enn nv er þat hvítt sem dúfa minn armur var raudur og blár enn nv er hann hvitur. enn huad olle þvi nema min brynnia og þat er hun kom ei af minum arm halft misseri og slikt sama minumm riddorum waar sverd voru þa raud litud af blódi og skordott af vapnum nu synast þau raud af rydi og vaarar brynniur eru rýdughar og skilldir lim stocknir hvar eru waarir hestar er bædi voru sterkir og storfettir og hlaupa mundu a elld brennanda ef þeim wære avijsad. Enn nv vill hver riddari rida gaanngara og ei skal vel þickia nema hann see suo hógwær ath þa er hann rennur sem allra hardast ath ei skaki af hans hialm fiodur af hans hialmi ef aliggur. enn huad merkir þetta hid hvita og hid biarta hár nema þath þott egh sitia her j minu hasæti og koma egh ei vt af Salerni þa verdur egh ath fara sem allir adrir i jørdena. enn er egh er daudur þa er ok daud oll waar tign su er af verdur voru sællifui enn storvirki ok orrostor þa eru iafnnyar wmlidnar sem ny vordnar. og ei ma egh þess dags bida hier i Salerni, ok skulu nu þat bod bera miner menn vmm allt mitt riki kongum ok hertughum og ollumm landzmonnumm ath j hverium stad skal ei annath giora þria manudi nema hesta ríða og sødla bua skiolldu leggia og giøra brynniur spiót og sverd og skyggia suerd. enn er þessi stunnd er lidinn þa skulu til min koma allir hofþingiar vid sína menn.