Bókastaðir

Drepner aller syner Achab konungs.

351. Achab konvngr atti. lxx. syni i Samaria. sem fyrr var g ę tið. oc vmfram þessir. ii. Ochozias oc Joram. Hieu sendir nv bref i Samariam. þav bref segia sva. Hieu sendir qveðiv höfðingivm i Samaria. baronvm ok borgargræifvm oc öllvm ræðismonnvm oc rikbornvm. þeim sem vpp hafa fæðt oc fostrað syni Achabs. þ ę r hafið mikit höfðingiaval. vigskerða vagna oc vapnabvnað. hestalið oc hqllzti styrkar borgir. Nv sva skiott sem yðr ero borin þessi bref. þa velit til konvngs oc setið i lignarsæti feðr sins einn þann er bezt er tilfallinn af. lxx. sona Achabs konvngs. Fylgið þessvm siðan oc verið með oddi oc eggio riki hans. Enn þessir höfðingiar vvrðv ottasl ę gnir. oc talvðv sva sin a milli. at þeir mvndo ecki mega striða i mot Hiev. allz æigi mattv. ii. rikir konvngar. Sendv þeir þesshattar bref oc boðskap i mot brefvm Hieu. Fimm ę r ervm allir þinir þrælar. firir þi manvm ver gera alla hlvti sem þv byðr enn geraz ecki sva diarfir at taka konvng æða ræisa flock i moti þer. Sem honvm koma þessar orðsendingar. ritar hann enn tij þeirra. þar segir sva. Ef þer höfðingiar Samarie vilit vera minir menn oc mer hlyðnaz. þa takit alla syni Achab oc latið koma til min höfvð þeirra æigi seinna enn a morgin i þenna tima. Nv þegar sem bref komo. drapv gi ę ðingar Samarie. lxx. konvngssona oc sendv Hieu höfvð þeirra. Oc er sendimaðr sagði honvm. at höfvðin vorv komin. þa mællti hann. Kastið saman i tv ę r hrvgvr vtan borgar oc biði sva morgins. Enn er lysti vm morgvninn. geck Hiev vt at sia höfvðin. Hann mællti þa við allan lyð. þer erot rættlatir. litið nv a allir. at ek h ę fi drepit Joram konvng oc sva þessa hans br ę ðr. er her liggia nv höfvðin. oc til yðvars vitniss hefi ek æigi æitt latið enn her til niðr falla af boðskap drottins. þeim er hann hefir framm sagt yfir hvs Achabs fyrir mvnn Helye af Thesbes. Þvi n ę st liet Hiev drepa þa. sem eptir vorv af monnvm Achab i borg Jezrael. sva rika sem fatækia. ef hans frendr höfðv verit ę ða vinir.

Eftir þat ferðaðiz hann með sina menn i Samariam. Enn er þeir komv þar sem var hiarðsvæina skali nockvr við veginn. fvndv þeir broðvr Ochozie konvngs af Hiervsalem með nockora menn. Hieu spurði. hvat manna þeir veri. þeir svörvðv. ' Ver erom freudr Ochozie konvngs oc ætlvm at fara i Samariam til fvndar við syni Achabs oc drottningar Jezabel. Hieu bað sina menn handtaka þa. þeir gerðv sva oc liet hann þa alla drepa niðr i ę ina tiörn er þar var hia hirðabvðinni. ii. menn hins fimta tigar. Sem hann for þaðan. fann hann Jonadab svn þess hǫfðingia er het Rechab. Hieu h ę ilsaði honvm oc mællti. Mant þv nackvat Jonadab mer iafngoðviliaðr sem ek þer. Hann qvað þat vist. þa mællti Hieu. þa handfest mer vpp a trv þina. at þv skalt vera minn trvr vin. Ok þat handfesti hann. Hieu setti hann þa i kerrvna hia ser oc mællti. Nv skaltv fara með mer oc sia hverso ek fylgi vandlætisskappi drottins. Enn er hann kǫm i Samariam. drap hann alla þa sem eftir lifðv af svæitvngvm Achab. þi næst stefndi Hieu saman öllvm lyð oc mællti við folkit. Achab þa er hann var konvngr i þessi borg dyrkaði Baal oc þo æigi miog. enn nv skal ek tigna hann meirr. Fyrir þa skylld boðit a minn fvnd öllvm spamonnvm Baal oc ollvm hofprestvm oc hans þionostomonnvm. þvi at ek vil gera honvm mikit blot. oc fyrir þvi skal hverr er heima sitr af hans þionvm vita ser visan bana. Eftir þessvm hans boðskap komo saman i Samaria allir blotmenn Baal. sva at eigi sat einn eptir i öllo riki Jsrael. þa mællti Hiev. Litið nv oc helgið Baal hina mestv hatið. Sem allir menn þeir er Baal þionvðv vorv inn komnir i hans hit mikla hof. sva at allt var fvllt sem flest matti inni vera. þa bavð Hieu sinvm fehirðvm at f ę ra sømiligan kleðabvnað öllvm blotmonnvm Baal. þi næst geck Hieu inn i hofit oc mællti til allra þeirra er inne vorv. Takit nv til þionostogerðar yðvarrar oc actið þo aðr. at eigi nockvrr af þionostomonnvm drottins se her inne hia yðr. Enn aðr Hieu hafði inn gengit. skipaði hann vti hia hofino. lxxx. hinna hravstvzstv manna með alvæpni sva segiandi. Vitið þat fyrir vist. ef nockvrr af þessvm monnvm sem nv ero her i hofino kæmzt með lifi a bravtto. þa skal sa yðarr lifinv tyna. ef hinn lætr brottv flyia. Nv sem lokit var at fornfæra. bavð Hieu sinvm kavppvm at ganga inn i hofið oc drepa þa. þeir slogo sverði alla þa sem inni varo oc drogv vt hræ þeirra or hofino. þeir brvtv skvrðgoðit Baal oc brendv. Brvtv þeir oc hofit oc gerðv þar garðhvs i staðinn. sem enn ma merki sia segir Jeronimvs prestr. Hieu eyddi fvllkomliga oc maði af Jsraels folki allan atrvnað Baal. Enn þo hvarf hann æigi fra synðvm Jeroboam sonar Nabath. þi at hann dyrkaði gvllkalfa. þa er Jeroboam hafði gera latið i Bethel oc Dan. Drottinn vitraðiz Hieu sva segiandi. Fyrir þi segir drottinn at þv hefir eptir minvm boðskap mikla stvnd a lagt at drepa niðr ætt alla oc afkvæmi Achab. þa skolv þinir synir allt til fiorðv ættar ę ignaz riki oc sitia yfir tignarsæti Jsraels. Enn þo gæymði Hieu æigi at varðvæita lǫgmal drottins gvðs sins.

Joachaz tok konungdom.

352. J þann tima tok Jsraels lyðr miog at misgera i vhlyðni gvðs boðorða. fyrir þvi striddi a þa oc vndir lagði Azael konvngr af Syria. Hann vann með herskilldi oc lagði vndir sik allt riki Galaað oc Basan allt fra forsi Arnon oc til Jordanar. Nv er þat mart vm athafnir Hieu oc hans styrk. er her græinir æigi. enn skrifat man finnaz i Paralyppomenon i ævi Jsraels konvnga. Hieu varð sottdavðr oc grafinn hia feðr sinvm i Samaria. þa hafði hann rikt yfir Jsrael. viii. ar oc. xx. Eftir þat tok riki yfir Jsrael son Hieu er h ę t Joachaz.

Hversv Joas var vndan skotit ok til konungs tekinn.

353. Nv er þar til at taka. er Atthalia moðir Ochozie konvngs af Hiervsalem frettir davða svnar sins. Riss hon þegar vpp oc var hennar þat hit fyrsta. at hon li ę t drepa allt konvngakyn i Jvda oc Hiervsalem. Enn Sosaba dottir Joram konvngs gat nað læyniliga oc skotið vndan ę inv vngbarni Ochozie broðvr sins með fostro barnsins. Sosaba fal þenna hinn lofliga stvlð. meðan Atthalia stivpmoðir hennar li ę t drepa onnvr konvngsbavrn. Litlo siðarr færði Sosaba þenna hinn vnga sinn broðvrson til mvsteris drottins oc fæddi hann þar vpp a lavn. vi. ar. þessi svæinn het Joas. Atthalia settiz i rikit oc hvgðiz hafa æyðt allri konvnga ę tt.

A. vii. ari fra þvi sem nv var sagt sendi Joiada. er þa var byskvp i Hiervsalem. boð vm allt riki Jvda oc stefndi til sin i templvm domini ðllvm hvndraðshöfðingivm oc rikbornvm riddorvm. J fyrsto helgar hann þetta þing með griðamalvm allra þeirra i millvm oc semr sattmal við þa með svardaga allra höfðingia. Siþan synir hann þeim konvngssvn oc bavð þeim sva segiandi. Þer skolvt þriskipta liði yðrv. skal æinn þriðivngr liðs yðvars ganga hlioðliga vpp i konvngs-garðinn oc gi ę ta svæfnhallarinnar. annarr flockr skal geyma hliðs Seyr. hinn þriði flockr skal vera við portið a bak skialldsveina bvðvm. Enn ferr i hönd mikil hatið. þa skolvt þer sva skiptaz við. at þriðivngr svæitarinnar skal senn ganga a hatiðarhalldit. oc sva sem sa flockr gengr vt. þa skal annarr ganga inn. sva at iafnan halldi. ii. flockar vörð oc varðvæiti garð mvsterissins. er einn gengr inn i hatiðarhalldit. Nv sem liðr hatiðin. þa skolo. ii. hlvtir hallda fylgð konvngi yðrvm allir vapnaðir. hvart sem hann gengr inn eða vt. Enn allir samt skolo þer til geyma. ef nockorr af vvinvm konvngs gengr inn vm garð mvsterissins. at sa se þegar drepinn. Höfðingiar giðrðv nv hverr með sina sveit sem byskvp bavð. oc lyktvðv hatiðarhalldi komo þeir fyrir kennimanninn. Bar hann þa fram vapn þav sem att hafði Dauid konvngr. er þar höfðv varðv ę itt verit i mvsterino. skipvðvzt þeir þa með brvgðin vapn i fylking vm þvert mvsterít. Þesso næst leiddi Joiada byskvp framm Joas konvngssvn. Gafv höfðingiar honvm konvngs nafn oc dæmðv honvm riki. Enn Joiada byskvp setti koronv a höfvð honvm oc smvrði hann oc vigði til konvngs yfir Hiervsalem oc riki Jvda. þæyttv þeir þa sina fagnaðarlvðra oc liekv allzkonar söngfæri með glavm oc glæði oc mæltv. Lifi konvngr varr Joas.

Atthalia hæyrir nv hark oc hareysti alþyðv. þi at allr lyðr skvndaði til mvsteriss sem fara matti. Slo hon ser oc þa a ferð með ððro folki at forvitnaz hvat vm veri. Sem hon kom inn i mvsteri drottins oc sa konvng stolsettan oc koronaðan ok hæyrði allan lyð syngianda savngfæri. svmir svngv fyrir honvm eiginne oc hinne fegrsto ravst. svmir i pipvr ę ða blæsv lvðra með allzhattar gleði oc skemtan. þa ræif Atthalia af ser kleðin oc kallaði sva segiandi. Væi væi. nv fara svik j. Enn þegar sem byskvp sa hana. bavð hann hershöfðingivm at taka hana oc læiða vt vm garð mvsterissins. at æigi savrgiz templum domini i drapi hennar. Enn ef nöckorr er sva diarfr segir hann. at henne væiti fylgð ę ða forstoðv. þa slae þann sverði. Þeir havndlöðv hana oc ferðv hæim til hallar oc drapv hana þar sem h ę itir hestahlið. Lavk sva æfi Atthalie a. vii. da ari rikiss hennar.

Eftir þetta setti byskvp sattmal oc frið af drottins hendi við konvng oc lyðinn. oc þav lavg at allt folk skylldi gvði þiona oc væita honvm hlyðni oc konvngi sinvm trvliga fylgð oc viðrkvæmiliga virðing. Þvi næst for allr lyðr með konvngi oc höfðingivm til bluthvsa Baal oc brvtv niðr öll skvrðgvð hans oc stalla. enn Nathan hofprest hivggv þeir fyrir sialfv alltari i hofino. oc eyddv sva öllvm blotskap i Hiervsalem. Joiada byskvp setti nv styrk varðhölld i mvstere drottins oc skipaði til fylgðar oc gæymslo við konvng hvndraðshöfðingia oc hermanna flocka. þa er kallaðir vorv cherethi oc phelethi. oc vt þar ifra allan lyð rikissins. Leiðdv þeir nv konvng fra mvsterino heim til hallar oc s ę tty hann i konvngs hasæti. Enn öll borgin þotti þiota af savnghlioðvm með glavm oc glæði oc allzsheriar fagnaði. Enn Atthalia la drepin i konvngsgarðinvm oc harmaði þat ę ngi.

Fra Joas konungi oc Azael konungi.

354. A. vii. da ari rikiss Hieu tok konvngdom Joas. þa var hann. vii. vetra. oc rikti i Hiervsalem. lx. ara. Moðir hans het Sebæia kynivð af Bersabe. Joas vann rættlæti i avgliti drottins ę meðan Joiada byskvp lifði oc lærði hann. Enn þo eyddi hann enn æigi fornvm vvanda lyðsins at fornfæra a h ę ðvm hverrar borgar. Joas konvngr bavð sva. at kennimenn skylldi taka oc hafa til þess at endrbæta þat er forsk eða fyrndiz af mvsterino allt þat fe. er þangat var flvtt af vmfarandvm monnvm eða menn offrvöv fyrir frvmgetnaði sina sem lavg bvðv. sva oc þat fe er menn gafv at sialfvilia sinvm i templvm domini. Nv for sva. þar til er Joas hafði rikt. iii. ar oc. xx. at kennimenn toko feit enn bættv ecki at mvsterino. þa kallaði konvngr til sin Joiada byskvp oc aðra kennimenn sva segiandi. Fyrir hvi lati þer ekki efla templvm domini sem ek sagða fyrir. þvi skolv þer av ecki heðan af taka fe at sialfskipan yðvarri. helldr giallda aptr tekit fe til vppræisingar oc endrbætingar hravrnaðra hlvta. Tok þa byskvp eina mikla fehirðzlo oc setti ðörvm megin alltariss i mvsterino. oc letv kennimenn þar þa i koma allt þat fe sem offrat var. Ok þa er þar var allmikit fe saman komit. for til notarivs konvngs með yfirbyskvpi oc skiptv fenv til kostnaðar at smiða at mvsterino þat sem þyrfti. Enn þat fe toko kennimenn sem lyðrinn gallt i misverka bætr eða synða giolld.

J þann tima for Azael Syrlandz konvngr með allmikinn her i Gyðinga land oc settiz vm borgina Geth oc vann hana. þvi næst flvtti hann allan herinn til Jorsalaborgar oc ætlaði at vinna hana. Joas konvngr tok þa allt gvll oc silfr. þat er hann ok hinir fyrri konvngar Josaphat oc Joram oc Ochozias höfðv helgat til templvm domini. ok sva allt þat er sialfr hann feck i konvngs fehirðzlvm. þetta allt fe sendi hann Azaeli Syrlandz konvngi. oc við þat hvarf hann fra Hiervsalem.

Fra Joachaz syni Hieu.

A þriðia ari oc. xx. Joas konvngs Juda toc riki yfir Jsrael Joachaz son Hieu. hann rikti. xiiii. ar i Samaria oc var illr konvngr ok vgæyminn gvðs boðorða. Ok fyrir þi at hann liet folkit miok misgera i avgliti drottins oc ræitti sva reiði gvðs i mot Jsraelitis sem Jeroboam son Nabath eða aðrir illir konvngar. þa seldi drottinn þa vndir sverð Syrorvm oc i hendr Azael Syrlandz konvngi oc Benadab syni hans. sva at alldri geck af Jsraelitis agi oc vfriðr meðan Joachaz lifði. Enn þo vm siðir bað Joachaz til gvðs. oc drottinn hæyrði oc sendi Jsraelitis hialparmann eftir davða Joachaz. þann er þa frelsti vndan anavð oc agangi Sirorvm. Enn ecki at helldr fyrirlietv þeir sinar illzkvr oc fornar vhæfvr. þi at enn þa stoð blotskogr i Samaria. Enn sva drap Syrlandz konvngr niðr oc æyddi Jsraels folk. at æigi var meirr eftir herlið með Joachaz konvngi en. v. tigir riddara oc. x. vagnar oc. x. þvsvndir folgangandi manna. Enn þo varð Joachaz sottdavðr. Hann atti son eftir er het Joas. hann tok riki eftir feðr sinn ok rikti. xvi. ar i Samaria yfir Jsrael oc var illr konvngr. þat er sagt þesso næst. at daligir drottins svikar þrælar Joas konvngs af Hiervsalem. het annarr Joachar enn annarr Jozabath. riso vpp oc bvndo eið saman moti sinvm herra oc drapv Joas konvng i Hiervsalem. Var hann iarðaðr hia sinvm frendvm oc forellrvm i Dauid borg. Hans son het Amasia.