Bókastaðir

Fra þi er Helisevs reinsaði f ę zlv.

341. Þa var hallæri oc hvngr a iorðvnni. læitvðv þa allir spamanna synir at byggia i nand Helyseo. Ok ę inn dag talar hann til eins af sinvm svæinvm. at hann skylldi festa vpp mikinn ketil oc bva bvðarvǫrð svnvm spamanna. Svæinninn hliop vt at lesa akrkál at sioða. Hann fann a akrinvm fyrir ser þvi likazst sem skogvaxið vintr ę. þar af las hann sem hann matti mest hafa i mötli sinvm. þat væit ek æigi hvat hæitir. þat var þi likaz vaxit sem akrdae. Oc er hann kom heim. saxaði hann þetta i ketilinn oc vissi æigi hvat var. Enn er hann hafði vellt sem hann villdi. þa ivsv felagar hans vpp oc settv fyrir spamanna syni. Nv sem þeir kenndv a. kavllvðv þeir sva segiandi. Davði er i katlinvm gvðs maðr oc megv ver æigi ę ta. Hann toc litið af miðlfi oc kastaði a ketilinn. siðan bað hann færa folkino at ę ta. oc var þa af öll remma oc bæisklæikr i katlinvm.

Fra þi er Helisevs exlaði f ę zlv.

342. A þeim sama tima kom ę inn maðr af þeim stað er h ę itir Balsalisa oc f ę rði Helyseo frvmsarbravð sem Moyses lög bvðv oc þar með. xx. bygghlæifa oc nytt hvæili i skreppv. En Helysevs bað þegar gefa lyðnvm at snæða er aðr var hvngraþr. þionn hans svaraði hvat þat veri at setia fyrir. c. manna. Helysevs mællti þa enn. Geföv lyðnvm at snæða. þi at sva segir drottinn at folkit man eta sem vill. oc man þo af ganga. þionostomaðrinn setti þa fram fyrir lyðinn. oc for sva sem gvðs maðr sagði at þeir læifðv æigi litið.

Naaman reinsaðr af likþra.

Maðr het Naaman. hann var hershöfðingi Syrlandz konvngs mikill oc mattvgr. rikr oc raðvgr. hann var göfgaztr allra i Syria þegar [konvngr var fra. þi at fyrir hans hreysti oc harðfeingi hafði drottinn væitt hialp oc heilso Syrlandi. Enn þo var Naaman likþrar. Sva hafði at boriz. at nöckorir vikingar væittv vppras af Syria oc heriaðv a Gyðingaland oc herleiddv þaðan eina mey litla. þessi mer var nv þerna. þionaði hon hvsfrv Naamans oc af henne halldin sömiliga. Hon talar sva optliga fyrir sinni frv. Makara at minn herra Naaman veri nær spamanne gvðs. þeim sem er i Samaria. oc mvndi hann skiott heill verða sinnar vanhæilso. Ok einn dag geck fyrir Syrlandz konvng Naaman oc sagði honvm hvat mer þesse talar iafnan. Konvngr svaraði sva. [Skiot ero her rað vm. þv skallt fara með minvm brefvm til konvngs Israels. Naaman bio sik sem skiotaz með vegligv förvnæyti. Hann hafði með ser. x. pvnd silfrs oc. vi. þvsvndir gvllpenninga oc. x. manna gángverior hinar agætazstv. Ok sem hann kom til fvndar við konvng Israels. bar hann fram bref Syrlandz konvngs. þar stoð þetta a. þa er þv hefir lesit þessor bref. skalltv vita at ek sendi til þin minn þion Naaman. at þv greðir hann af likþra. Oc þegar sem hann hefir lesit þetta bref. reif hann af ser klæðin sva segiandi. Hvart man Syrlandz konvngr sa snapr vera. at hann ætli mik gvð. sva at ek megi lifga oc deyða. er hann sendi til min þenna mann at ek skylldi græða hann af likþra. Hvgsit nv goðir höfðingiar segir hann. með hverri væl eða villv man hann ætla at gabba oss. Nv sem Helysevs fregn þetta. at konvngr reif klæði sin. þa sendi hann til hans menn með þessvm orðvm. Fyrir hvi ræift þv klæði þin. Lat þv þenna mann til min koma. at hann viti at enn er spamaðr með Jsrael. Nv kom Naaman með sinv fǫrvnæyti til hvsa Helysei. Enn hann sendi þegar boð vt i mot honvm. at hann skylldi fara oc þva sik. vii. sinnvm i Jordan. oc þa mvndi hann h ę ill verða. Naaman varð við þetta allræiðr. sneri þegar brottv oc sagði sva. Ek hvgða at þessi maðr mvndi vt ganga til min oc akallandi herra gvð sinn hafa hændr at likam minvm oc gera mik sva h ę ilan oc hræinan. Hvat nv þa. ero æigi aar Damaschv borgar Abana oc Pharphar b ę tri ðllvm vǫtnvm a Gyðingalandi. at ek þvavmzt þar.

Nv sem hann sneriz til brotferðar i hǫrðvm hvg. þa gengv at honvm menn hans sva segiandi allir sem einn. Herra. þo at spamaðr þessi h ę fði boðit þer nockvra navð ę ða torvellda hlvti. allt at einv hæfði þer sva at gera sem hann legði fyrir þik. hversv miklo helldr heyrir þer nv æigi at vnyta hans boð. er hann bað þik þvaz at eins i vatni ok kvað þik hr ę insazt mvndv oc hæilan verða. Ok af þeirra fortavlvm for hann til Jordanar oc þo sik. vii. sinnvm i ainni. þa varþ hans likami sva sk ę rr oc alhaill sem a vngvm svæini. er aðr vall allr vagi milli hæls oc hvirfils. Hann hvarf nv aftr til fvnndar við Helysevm glaðr oc i goðvm hvg meðr ǫllo sinv fǫrvnæyti. Ok er hann kom oc stoð fyrir gvðs manni. mællti Naaman til hans. Nv væit ek visliga. at engi er gvð a ǫllo iarðriki vtan gvð Gyðinga. fyrir þi bið ek litillatliga. at þv þiggir þessa litlv goðvilia minning af þr ę li þinvm. Bar hann þa fram sva mikit fe sem aðr var talt. i gvlli oc silfri oc agætvm klæðvm. Helysevs svaraði. þat væit gvð. fyrir þess avgliti stend ek nv. at fyrir þenna hlvt þigg ek æigi ę inn penning þins fear. Naaman bað þa enn þarflatliga oc læitaði allz við. at hann þegi giafar hans. enn þat fieck hann ecki. Ok enn mællti hann við Helysevm. Se nv sem þv vill. Enn bið ek at þv gefir mer tv ę nnar klyfiar af þessi hinni helgv iorðv. þi at ek hæit vpp a trv mina. at alldri siðan skal ek fornf ę ra annarligvm gvðvm vtan ę invm drottni. Ok fyrir þa skylld er sa ę inn hlvtr er ek vil at þv biðir drottin gvð þinn fyrir mer. Ef sva berr til sem henda kann. at minn herra Syrlandz konvngr skylldar mik til at ganga með ser til mvsteris Remmon gvðs sins oc lætr mik þo at vvilianda hann dyrka. þa bið þv drottin at þat fyrirlati hann mer. Helysevs iataði þesso oc bað hann fara i friði. For Naaman þa veg sinn.

Enn Giezi þionostosv ę inn Helysei mælltiz þa við ę innsaman. Ok minn herra segir hann vegði sva þessvm ę nvm syrlendzka. at hann villdi ecki þiggia þat er hann færði honvm. þat væit ek fyrir monnvm. at ek skal strykia eptir honvm oc vita at ek fai nockvað af honvm. Rann hann eftir honvm Naaman sem mest matti hann. Enn er Naaman gat at lita eftirfðr hans. stavck hann or kerrvnni i mot honvm oc mællti. Hvat er nv. haga ek nockvrn veg minni ferð ðörvviss enn vera ætti. Giezi kvað allt r ę tliga fram fara. Minn herra sendi mik til þin. at. ii. spamanna synir af fialli Effraim ero komnir til hans. oc bað hann at þv skylldir gefa þeim eitt pvnd silfrs oc tveggia manna kl ę ðabvnað. Naaman qvað betr fallit allz þeir vorv. ii. at þeir þegi helldr. ii. pvnd enn ę itt. oc sagði sva vera skyllido. Siðan feck hann til. ii. sveina sina at bera með Giezi. ii. pvnd oc tvennan klæðnað. Nv sem þeir komv til herbyrgiss Giezi vm kvelldit. tok hann við feno ok hirði i hvsi sinv. enn svæinar forv sem skiotaz aftr til Naaman. Siþan geck Giezi inn til sins meistara. Helysevs mællti. Hvaðan komtv Giezi. Hann svaraði. Eigi ne eins staðar hefi ek farið. N ę i segir hann. Var æigi nær hvgr minn oc hiarta. er Naaman spratt or kerrvnni oc rann i mot þer. Nv hefir þv tekit silfr oc dyrlig klæði ok ætlar þar með at kavpa þer vingarða oc alldinskoga. navt oc savði oc mansmenn. enn cc kann segia þer annat. Likþra Naamans skal ataz a þig oc þina ætt at cylifo. Ok iafnskiott geck hann vt fra hans avgliti sniahvitr af likþra.

Nv gengv fyrir Helysevm spamanna synir ok sðgðv sva til hans. Se nv gvðs maðr. at ver megym æigi her bva hia þer fyrir þrönglendi. oc þvi vilivm ver til Jordanar at havggva hvsavið oc efnitre i eyðiskogvm enn taka oss þar bvstað við ana sem gnogt er viðlendi. Helysevs bað þa sva gera. þa mællti ę inn þeirra. Vær villdim oc giarna at þv r ę ðiz oc þangat með oss. Hann svaraði kvað oc sva vera skylldo. oc for með þeim. Einn dag er þeir hivggv ser efnitre við ana. þa hravt ðx af skapti fyrir ę invm þeirra vt a vatnit oc savck þegar sem van var. þessi maðr rann þegar til motz við Helysevm harmandi oc mællti. Ehev. ehev. ehev. minn herra. mer var liǫð þessa verkfæriss sem nv er tynt. Helysevs tok ǫxarskaptið oc rætti framm i vatnit þar sem ǫxin hafði a hrotið. Enn iarnit rendi þegar or divpino a mot. oc tok með fagnaði sa er tynt hafði.

Lyðr blindaðr fyrer b ę ner. þat segir nv þesso nest. at Syrlandz konvngr striðdi með allmikinn her a Jsraels lyð. hann hafði raðagiorð við sitt lið. oc kom þat a samt með þeim. at þeir skylldo setia margar lavnsatir fyrir Gyðingvm. ef þeir ræði til bardaga við þa. Helysevs sendi a þeirri stvndv orð konvngi Jsraels. at hann skylldi gæyma at fara æigi til orrosto með sina menn i þann stað sem hann kvað a fyrir honvm. þvi at þar vilia Syri sitia vm þik með svikvm. Konvngr bra við þegar. sendi til sinna manna at taka læyni þav ǫll er Syri hǫfðv ser ætlað fyrr enn þa varði. For sva tysvar eða þrysvar. at Syri naðv æigi læynvm fyrir Jsraelitis. Toc þa Syrlandz konvngr at ottaz oc kallaði saman alla sina menn sva segiandi. Segið mer. hverr er sva svikall oc vtrvr at vara læynda raðagiorð hefir borit a ofroð oc birt Jsraelitis. Einn af hans hǫfðingivm svarar sva mali hans. þat væit ec sannliga minn herra konvngr. Eingi varð sva diarfr af þinvm monnvm at þetta giðrði. nema enn helldr spamaðr sa sem er með Jsraelitis oc h ę itir Helysevs. hann gerir konvngi þeirra kvnnict hvert orð. þo at þv talir með læynd i læstvm herbergivm. Konvngr mællti. Hæilir sva. hafið gæymð s. farit til oc verit visir hvar þessi hinn vandi maðr er. oc skal ec þegar senda til at taka hann. þeir foro oc aftr komo. sǫgðv konvngi at Helysevs var i þeim stað sem heitir Dotham. Konvngr sendi þegar riddara sina með kerrvm oc hestvm oc hinvm mesta afla oc styrk hersins. Koma þeir at vm nott oc slogo herskilldi vm borgina. Einn af þionostomonnvm Helysei sem hann klæddr geck vt i dagan oc sa harðla mikinn her ganga ǫllvm megvm vm borgina með hestvm oc kerrvm. Honvm bra miog við þessa syn. sva at hann hliop inn oc øpti halt sva segiandi. Hai. hai. hai. minn herra. hvat skolvm ver at hafazt. Helysevs svaraði. Ottaz þv ecki. þi at flæiri væita oss enn þ ę im. Helysevs bað þa b ę n sinni til gvðs með þeima hætti. Lvk þv vpp drottinn avgv þessa mannz. at hann siae hvat vm er. Svæinninn sa þegar at allt fiallit vmhverfiss Helysevm var fvllt af hestvm oc kerrvm elligvm. Hæiðingiar snero þa at Helyseo oc ætlvðv at handtaka hann. Enn hann hafði bón sina fyrir hlif sva segiandi. Bið ec þic drottinn minn. at þv slair blindi þessa hina hæiðnv þioð. Oc rætt i stað vvrðv steinblindir allir heiðingiar. Helysevs geck þa at þeim oc mællti. þer farit ecki r ę ttan veg oc æigi er þessi sv borg er þer skolvð til s ę kia. Fylgit nv mer. oc man ec syna yðr þann er þ ę r læitið. Hann læiðdi nv allan her heiðingia þann sem þar var þa kominn i miðia borgina Samariam. Helysevs kallaði þa a drottin oc mællti. Lvk þv vpp nv drottinn avgv þeirra. at þeir siae hvar þeir ero komnir. þeir tokv þa syn sina. Enn er konvngr Jsraels gat þa at lita. þa mællti hann við Helysevm. Hvat er nv minn k ę ri faðir. skal ec nv drepa þa. Hann svaraði. Með engo moti. þess sver ec at þv skallt þa æigi með ðrvm ravfa ne sverði sla. lattþv helldr bva þeim borð með goðri vist oc dryck. Nv var sva gert. at þeim var borð bvið oc bvðarvbrðr. Oc er þeir höfðv snæðt oc drvckit. toko þeir orlof af Helyseo oc forv brottv til sins herra. oc alldri siðan gerðvz þessir til vspektar a Jsraels lyð.