Her segir af spamanni einum. þa bað einn maðr kominn af ætt spamanna. sem hann metti sinvm felága. at hann skyldi sla hann mikit högg. Enn hann villdi vist æigi liosta saklavsan sinn vin. þa mællti hinn. Fyrir þat sama er þv villdir æigi heyra orð drottins þins sem ek bar fram. far nv brottv fra mer sem skiotaz. þvi at it varga dyr man drepa þik fyrir þessa savk. þat for sva. at þegar sem hann hafði fa fet gengit. kom at honvm leo oc drap hann. Enn er spamaðr fann annan sinn kvningia. bað hann þann sla sik. Hann gerði sva oc særði hann mikit sar. Oc sva særðr rann spamaðr a veginn fyrir Achab. hann bar molld i mvnn ser oc avgv. sva at æigi matti kenna hann. þvi at varla var likams litr a honvm oc hans asionv. Hann kallaði a konvng sva segiandi. Minn herra. v ę it andsvðr minv mali oc orskvrð. Ek þr ę ll þinn for til bardaga með óðrv folki. þar varð einn maðr hertekinn. enn sa sem hann hafði feingit. læiddi hann til min sva segiandi. þenna mann skallt þv varðvæita. oc ef hann setr fra þer. skallt þv lata lifit. ella giallda pvnd silfrs þar fyrir. Nv varð ek hræddr er hermenn sottv mik. oc læitaða ec mer hialpar higat oc þigat. enn þa er ec svipvðvmz vm. þa var hinn hertekni brott. Konvngr svaraði. þenna skalltv þola dom. sem þv sagðir þer s ę ttan. Enn iafnskiott þerði [spamaðr im af andliti ser. [K ę nndi þa konvngr at hann mvndi vera af spamonnvm. Hann mællti þa til konvngs. þessa lvti segir drottinn. Fyrir þi at þv gaft þæim frið sem rættliga var davða verðr af þinni hendi. þa attv at lata þitt lif fyrir hans lif oc giallda þinn lyð fyrir hans lyð. oc hefir þv nv sialfvm þer sett þann dom. sem þv hvgðiz mer dóma. Konvngr for heim i Samariam oc [gaf ser ecki vm orð spamannzsins.
Fra Achab konungi ok Naboth. capitulum. þessv næst verðr at nefna cinn höfðingia i Samaria er heitir Naboth. Hann var ættaðr af þeirri borg er het Jezrael oc þar bio hann. Naboth atti cinn vingarð mikinn oc goðan r ę tt hia höll konvngs. Achab konvngr bað Naboth gefa ser þenna vingarð. sagði ser vel falla at gera ser þar af alldingarð. er hann var miog afastr hans herbergivm. enn kvaðz mvndv gefa honvm við annan vingarð. vtan honvm kv ę mi b ę tr lavsafe sva mikit sem maklict veri. Naboth sor vm við gvð. at hann skylldi með engo moti honvm vpp gefa sina frendlæifð oc favðvrarf. Achab varð miog r ę iðr hans andsvðrvm. oc feck honvm sva mikils. at hann lagðiz i reckio af oc navt hvarki svefns ne f ę ðv. Jezabel eiginkona hans for at finna hann oc mællti. Hvat [væit hrygð þessi oc harmr er þv þolir. Hann segir henne allt viðrtal þeirra Naboth. oc hann nair eigi vingarðinvm af honvm. Hon svaraði. þv ert mikils hattar maðr vm marga lvti oc styrir vel riki Jsraels. Nv ris vpp skiott ok giðr þik glaðan [enn avvirðz æigi fyrir þessa skyld. þi at ek skal skiott fanga þer þenna garð. Hon ritar nv bref vndir nafni Achab konvngs oc innsiglar meðr hans fingrgvlli oc sendir til rikborinna manna oc g ę ðinga Jezrael borgar.
A þeim brefvm var sa boðscapr. at þeir skylldi kalla saman alla borgarmenn oc boða fǫstv vm alla borgina. oc þa er borgarmenn koma saman setia Naboth millvm hinna h ę stv hǫfðingia. siðan heimtið til. ii. blotmenn. þa er vitni beri a Naboth davðasavk. oc eptir þeirra vitnissbvrði gripit hann oc grytið til bana. Borgarmenn Jezrael forv með ǫllvm lvtvm sem bref bvðv. at. ii. hinir verstv menn lvgv a Naboð enne daligsto davðasavk. oc þar fyrir drapv þeir hann. Sendv siðan orð Jezabel at Naboth var gryttr til bana. Enn hon geck þegar fyrir Achab oc mællti. Ris nv vpp ok æignaz kavplavst vingarð Naboth. þann er hann villdi æigi selia þer við verði. þi at nv er hann davðr. þ ę gar sem Achab hæyrði þetta. for hann til oc tok með valldi vingarðinn.
A þeirri sǫmv stvndo mællti drottinn við Helyam spamann sva segiandi. Far þv i Samariam til fvnndar við Achab konvng Jsraels. hann er nv kominn i vingarð Naboth at taka hann með ofriki oc illzkv. Enn þv skallt sva tala til hans. þessa lvti segir drottinn. Nv hefir þv drepit Naboth saklavsan. oc þar a ofan tekr þv með rangendvm þa æign sem hann hefir att. Helyas for nv oc flvtti fram fyrir Achab þessor orð sem nv vorv tind. Ok enn segir Helyas sva. J þessvm stað segir drottinn sem Naboth var veginn. manv hvndar sleikia þinn davða dreyra. Achab mællti. þorir enn vvinrinn at asaka mik. Helyas svaraði. Nv hit fyrsta hefi ek fvnndit. at þv hefir þic veðm ę lltan at gera allt illt i avgliti drottins. oc þvi segir hann sialfr sva. at hann man læiða þina illzkv yfir þik oc æyða ǫllv þinv afkvæmi oc ætt enn gefa avðrvm þinar hallir oc herbyrgi. sva sem hann giðrði við Jeroboam oc Baasa. þi at þv hefir alla vega reitta ræiði drottins i gegn þer með þinvm illvm verkvm. oc þv hefir marga latið glæpaz Gyðinga i motgiðrðvm við gvð. Enn af Jezabel segir sva drottinn. at hræ hennar manv hvndar slita. þi at hon eggiaði þik a allzhattar vhæfvr. sva at þv ært verri enn hverr konvngr fyrir þer. þi at þv hefir fyrir hennar ast oc aeggian dyrkað berliga bannsett skvrðgoð. þav er gert hafa Amorrei. þeir menn sem drottinn hefir fvllkomliga fra skilit ǫllo samlagi sinna manna. Sem Achab hafði hæyrt ǫll þessi orð drottins er Helyas bar fram. reif hann af ser konvngs skrvðann oc skryddiz harclæði oc hrygðarbvnaði. hann fastaði i savrgvm seck oc svaf litit. geck lagliga með lvtv hǫfði. þa mællti drottinn við Helyam. Hvart ser þv nv hverso Achab lægir sik i minv avgliti. þar fyrir man ek eigi illzkv læiða yfir hans hvs meðan hann lifir. helldr a davgvm svnar hans. Nv var kyrt at kalla oc fritt. iii. ar milli Syrlandz oc Israels lyðs.
Fra Josaphath konvngi ok Achab konvngi.
A þriðia ari fra þeim mikla bardaga sem aðr var getið. er Achab vann Siros oc gaf grið oc giðrði sætt við konvng þeirra. þa kom Josaphat konvngr af Hiervsalem til fvnndar við Achab konvng at hans orðsending. Achab kallar þa saman sina hirð oc svæitarhðfðingia. oc segir sva til þeirra. Vita manv þer. at borg sv er heitir Ramoth Galaath er at rettv vár eign oc riki. þo at ver hafim nv nockvra hrið vanrækt oc æigi gæymt at taka hana af Syrlandz konvngi. Nv vil ec vita af þer Josaphat konvngr. hvart þv vill þessa ferð fara með mer at vinna aptr borgina. Josaphat konvngr svaraði. Væitz þv þat. at sva er fasttekinn með ockr friðr oc felagskapr. at sva er sem einn maðr se ec oc þv. sva minir svæitvngar ero þinir oc þinir minir menn. Enn þo vil ek biðia. at þv læitir til drottins oc vitir hans vilia her vm. fyrr enn þv raðir til þessar ferðar. Achab let þa saman samna spamonnvm sinvm. þat vorv. cccc. Hann mællti til þeirra. Hvat segi þer til. hvart ec skal fara æða æigi at beriaz a borg Ramoth. þeir svaraðv. Sannliga skalltv fara. þi at þessa borg man drottinn gefa i þitt valld. þa mællti Josaphat konvngr. Engi af þessvm monnvm er sannsðgvll. sva at ver megim enn visir verða drottins vilia her vm. þvi at þessir menn þiona ecki gvði. Achab mællti. Eptir er enn einn af spamonnvm. sa er ma vel segia sannan gvðs vilia. onn þo hefi cc hann hatað. þvi at hann spar mer iafnan illt enn alldri gott. þessi spamaðr heitir Micheas. Josaphat svaraði. Eigi skallt þv illa til hans tala. þi at hann er enn bezsti maðr. Achab kallaði þa til sin einn gellding oc bað hann sekia sem skiotaz Micheam spamann. Konvngar satv nv i einvm grasgarði kleddir konvngs skrvða. a sinvm stoli hvarr þeirra. Oc þar stoð hia þeim þessi svæit spamanna sem aðr var sagt oc ravcktv fram sin visendi. Einn af þeim het Sedechias. hann giǫrði ser sva sem eitt horn af iarni oc mællti siðan. þessa lvti segir drottinn. Með þessvm hornvm mant þv Achab af stanga Syriam. þar til er þv hefir alæyt. oc slikt hit sama spaðv allir spamenn oc baðv Achab fara þessa ferð oc sǫgðv goða mvndo verða. oc drottinn myndi gefa i hans vald borgina.
Nv kom sendimaðr konvngs til fvndar við Micheam spamann sva segiandi. Achab konvngr bað þik koma a sinn fvnd. þar ero komnir allir spamenn oc segia honvm allir sem einn fyrir farsæliga lvti vm sina herfǫr. Nv verð þv þeim samþyckr i þinvm orðvm oc væit honvm gott formæli. Micheas mællti. þat væit lifandi gvð. at ek skal þat tala sem drottinn byðr mer. Oc þegar sem hann kom fyrir Achab konvng. mællti konvngr til hans. Micheas. hvat segir þv til. hvart ver skolvm fara at striða a borg Ramoth ǫða sitia vm kyrt. Hann svaraði. Vist skallt þv fara. þi at þv mant s ę kia fars ę llikt ę rendi. sva at drottinn man gefa þat riki i konvngs valld. Konvngr spvrði þa i annat sinn. oc sagði hann allt hit sama. Ok hit þriðia sinn segir konvngr til hans. Ek særi þik i drottins nafni. at þv segir mer æigi annat enn satt er. þa mællti Micheas. þat segi ek satt. at ek sa allan Jsraels lyð dræifaz vm fiǫll sem savði hirðisslavsa. oc sva mællti drottinn. þessir hafa engan herligan hǫfðingia. fyrir þvi snvi hverr til sins heima i friði. þa mællti Achab við Josaphat konvng. Hvart ferr nv æigi sva sem ec sagða þer. at æigi mvndi hann mer nv gott spa heldr enn fyrr. Micheas mællti enn. Ek ætla nv þat sannaz. at æigi þvrfi at hlifazt við at segia hvat ec hefi seðt. Ek sa gvð drottin sitia yfir sitt tignarsæti oc allan himneskan her standa a tv ę r hendr honvm. þa mællti drottinn. Hverr skal svikia Achab konvng Jsraels. sva at hann fari til bardaga oc fǫlli i Ramoth. þa geck fyrir drottin ę inn andi sva segiandi. Ek man svikia hann með þvi moti at villa synir fyrir hans spamonnvm oc kasta lygiorðvm i mvnn ǫllvm þeim. Drottinn mællti. þv mant hann mega vel v ę la. far nv oc gior sva. Se nv segir Micheas. hverso gvð hefir gefit lygianda i mvnn allra spamanna þinna. þeirra sem her ero nv. enn drottinn byðr slik mein i mot þer. þa geck at sa maðr sem aðr var nefndr Sedechias. hann slo Micheam mikinn pvstr a kinn oc mællti. Hefir mik þa fyrirlatið andi drottins oc sagt þer sannendi. Micheas svarar. þat mant þv sia a þeima degi. er þv ferr at felazt fyrir hr ę ðzlo sakir i læyndarkofa þins herbyrgiss. Konvngr Achab bað sina menn taka Micheam oc fera. ii. borgarhǫfðingivm. h ę t annarr Amos einn binn rikasti maðr borgarinnar enn annarr Joas. Konvngr bavð sva sendimonnvm. at þessir hǫfðingiar skylldv hallda Micheam miskvnnarlavst i harðri myrkvastofv. sva at bæði angri hann hvngr oc þorsti. þar til er ek k ę m aptr sagði hann með friði oc fagnaði or þessi herfor. Micheas mællti. Hæyri þer allir lyðir oc skilit sva min orð. Ef þv Achab k ę mr heill aptr. þa talar alldri drottinn fyrir minn mvnn.
Nv forv konvngar baðir þar til er þeir komv i Ramoth. þar var fyrir konvngr Syrie með allmikinn viðrbvnað oc vagnalið mart. þa mællti Achab við Josaphat konvng. Tak þv vapn þin oc konvngligan herskrvða ok gack i bardagann. Enn Achab skipti bvningi oc torkendi sik. er hann geck til orrosto. Enn aðr orrostan hofzlk. talaði Syrlandz konvngr til sinna hǫfðingia þeirra er vǫgnvnvm styrðv. þat vorv. ii. menn oc. xxx. Gefi þer segir hann alldri gavm at nǫckorom manni ðǫrvm helldr enn konvngi Israels. Kostgefið með ǫllo kappi hann at fanga. þvi næst lavst saman liðino með miklo opi oc eggian i hvarntveggia flock. Josaphat konvngr var avǫkendr fra ǫllvm Gyðinga lyð sakir agætz bvnaðar. þi ætlvǫv hæiðingiar hann konvng Israels. var þar þa æinna mest atsoknin oc akafazstr bardvginn sem hann var. Kallaði þa Josaphat hatt oc eggiaði sina menn oc barðizt sialfr alldiarfliga. Enn er vagnam ę istarar heiðingia hæyrðv kall hans oc kendo at hann var ecki Achab konvngr. þa linvǫv þeir þar atsokninne. enn þo vissi ę ngi þeirra hvar Achab konvngr Jsraels var i orrostvnne. Enn þo sendi einn af Syriss avr af lasboga i lið Gyðinga oc þo ovitandi a hvern hann stefndi. Enn þessi ǫr nam staðar a kviði konvngs Jsrael ok rendi vpp i lvngvn. Achab stoð i kerro vm daginn oc barðiz allfræknliga. Hann mællti þa til þess mannz er styrði kerrvnni. Tak til hendi þinni oc vik mer fra bardaganvm. þi at ek hefi fengit hættlikt sar miog harðla. Bardaginn helldzt hinn harðazsti. Ok enn stoð Achab konvngr i kerrv sinni oc lifði miog sva til aptans. enn bloð flavt vm alla kerrvna or sari konvngs. Enn aðr sol settiz þann sama dag rann kallari vm allan herinn sva segiandi. Sæki nv hverr sem einn heim i sina borg oc a oðalsiorð. þi at fallinn er konvngr Israels. Gyðingar flvttv Achab i Samariam oc grofv hann þar. Enn þeir hræinsoðv bloð hans af kerrvnni oc annars staðar þar sem a hafði komit við eina tiorn eða stoðvvatn þar i Samaria. nær því sem Naboth var gryttr. oc sleiktv hvndar hans bloð. sem drottinn hafði talat fyrir spamann sinn.
Mart giðrði Achab. þat er her greinir æigi. i borga smið enn bravt niðr svmar. sva þat at hann giðrði hvs af filsbeini. Achab atti mæirr en. lxx. svna. oc ero. ii. nefndir. Ochozias annarr. er riki tok eptir feðr sinn yfir Jsrael. enn annarr Joram. Ochozias tok konvngdom a. xvii. da ari rikiss Josaphat konvngs. Ochozias rikti. ii. ar yfir Jsrael. Hann for feril feðr sins oc moðvr vm alla illzkv oc vsiðv. þi at hann blotaði Baal sem faðir hans oc trvði a hann enn niddiz a gvði drottni sinvm.
Josaphat konvngr styrði vel oc fagrliga sinv riki. Hann var halffertogr er hann tok konvngdom eftir Asa feðr sinn oc rikti i Hiervsalem yfir Jvda halfan þriðia tög ara. Var þa længstvm goðr friðr i hans riki. þi at hann hellt iafnan sætt oc frið við konvng Israels. Josaphat konvngr let gera mörg skip oc bio til siglingar i þat riki er hæitir Opphyr. at flytia þaðan gvll oc aðrar gersimar. Enn þeir er með skipin forv komv æigi fram ferðinni. þi at þeir brvtv skipin þar sem hæitir Asiongber. þa bavð Ochozias honvm. at þeir myndi bæta oc fa til menn baðir samt at hallda. enn Josaphat villdi þat æigi.
Fra sigri Josaphat ok heiðingiar drapvz.
334. A davgvm Josaphat konvngs droz saman vflyiandi herr at striða a Jvda oc Hiervsalem. þat vorv þer þioðir er heita Moabite oc Ammonite. þessi hersaga flvttiz konvngi æigi fyrr enn hæiðingiar vorv komnir i hans riki. Josaphat konvngr kallaði þa sem iamfnan a gvð drottin. Drottinn hæyrði kall hans oc sendi sinn anda yfir þann mann er hæt Hiazael. Hann geck fyrir konvng oc mællti hatt. Hæyrið Jvda oc Hiervsalem. Hirðit ecki at ottaz. A morgin manv þer vt ganga a mot heiðingivm oc mvn drottinn vera með yðr. A næsta degi eptir kom heiðingiaherrinn at Hiervsalem. Enn Josaphat konvngr geck þegar a moti með sitt lið þo at litið veri oc ræð til orrosto. Ok meðan bardaginn var. skipaði konvngr kennimonnvm til at syngia lof gvði hatt með fögrvm hlioðvm við þessor orð. Confitemini domino. quoniam bonvs. quoniam in eternum misericordia eius. þat segir sva. Jati þer drottni. þi at hann er goðr. þi at ę ylisliga man halldaz miskvnn hans. Enn hæiðingivm bra sva við. er þeir heyrðv þenna savng. at þeir barvz vapn á oc drapvz niðr sialfir. oc gaf gvð drottinn konvngi Josaphat fagran sigr a þæim degi.
Fra hinum agi ę pta Helya spamanni.
335. Þa er hinn illi konvngr Ochozias hafði rikt i Samaria æigi fvll. ii. ar. varð sa atbvrðr. at hann fiell harðla hatt ofan vm loptsvalir nockvrar oc mæiddiz. Var hann þa inn borinn i s ę ng sina. Hann liet kalla til sin nǫckvra sina þionostomenn oc segir sva til þeirra. þer skolot fara i borg þa er heitir Accaron oc ganga til frettar við gvð þeirrar borgar er heitir Beelzebvb. hvart ek man lifna oc verða hæill maðr mæizla þessa. A þeirri savmo stvndo viltraðiz ę ngill drottins Helye spamanni sva segiandi. Ris vpp oc gack fram a veginn fyrir sendimenn Ochozie konvngs af Samaria oc tala sva til þeirra. Hvart er nv æigi gvð til með Jsrael. er þer farit til at ganga til frettar við Beelzebvb skvrðgoð Accharons borgar. Fyrir þa skylld segir drottinn man konvngr æigi risa or þessi reckiv hæill. Helyas for til sendimanna oc sagði þeim ǫll þessi orð. Hvrfv þeir aptr þa til konvngs. Hann mællti. Hvi ero þer sva skiott aptr horfnir. Maðr rann i mot oss sǫgðv þeir oc bað oss aptr snva. sagði hann þat drottins orð ok atkvæði. at þv skylldir deyia enn risa æigi or þessi reckiv fyrir þat sama er þv sendir til frettar við Beelzebvb. sem æigi veri gvð með Gyðingvm. oc villdir þv ecki annza drottni. þa mællti konvngr. Hverso var sa maðr i hatt er yðr bavð þetta ę rendi. þeir svaraðv. Hann var maðr loðinn vm andlit oc gyrðr vm lendar með albellti. Konvngr sagði. Sva segi þer fra manni. at þar man vera Helyas Thesbites. Konvngr kallaði til sin einn riddarahǫfðingia. oc mællti til hans. þv skallt fara með. l. riddara þeirra er þer þiona oc læiða Helyam til min.
Hann for með sina sveit oc fann Helyam a fiallzh ę ð ę inne. hann geck fyrir Helyam oc mællti. Hæyr gvðs maðr. konvngr byðr þer a sinn fvnd. Helyas svaraði. Ef ek em gvðs maðr. þa komi elldr af himni oc brenni þik oc þina felaga. l. manna. Þa kom þegar elldr af himni oc brendi þa alla at ðskv. Konvngr sendi til hans annan hǫfðingia með. l. manna. Hann fann Helyam sitia i sama stað. oc mællti. Gvðs maðr. konvngr bað þik sem skiotaz koma a sinn fvnd. Helyas svarar. Ef ek em gvðs maðr sem þv segir. þa komi elldr af himni oc brenni þik ok svelgi oc alla þina svæitvnga. þat for þegar sva sem hann talaði. Konvngr sendi hinn þriðia hǫfðingia með. l. riddara. Hann fann Helyam. fiell a kne fyrir hann fram segiandi sitt ę renndi með þesshattar b ę narorðvm helldr enn boðskap kónvngs. Heyrðv hinn goði maðr. hirð æigi at fyrirlita lif mitt ok sal oc þinna þionostvmanna. þeir sem með mer ero. Sæ. nv hefir elldr af himni brenda þessa. ii. hǫfðingia er fyrr komv. oc. c. manna með þeim. en nv bið ek þic. at þv miskvnnir minv lifi oc minna manna. Þa mællti ę ngill drottins við Helyam. Far þv með honvm oc ottaz ecki. Helyas stoð vpp oc for með honvm a fvnd konvngs oc talaði sva til hans. Sva segir drottinn. at fyrir þat er þv sendir i Accharon at fretta eptir bolvaðan Beelzebvb vm þinn vanmatt. sva sem æigi veri gvð i Jsrael. sa er þer mælti sannendi birta. Þa skalltv hvarki finna lif ne h ę ilso oc æigi or þessi reckiv risa. helldr mant þv fyrirfarez i daligan davða. Litlo siðarr do hann eptir orðvm drottins. sem Helyas hafði fyrir sagt. Enn þi at Ochozias atti öngan son eptir. þa tok riki yfir Jsrael Joram broðir hans.