Fra hormulegri villu Salomonis. þvi næst gerðizt þat sem miog er sorglikt at segia oc hrygglikt at hæyra vm sva spakan oc i ðllvm lvtvm agætan konvng sem Salomon var. at fyrir ofmikla kvinna ast bravt hann boðorð drottins. þi at gvð hafði boðit Gyðingvm at þeir skylldo æigi samt ę ingiazt hæiðnvm konvm. Enn nv gerðiz konvngr sva vsiðvgr at hann samlagaði ser með hinni hæitazstv ast oc hivskapar sambandi mikinn fiðlda hæiðinna kvinna. þi at allra þioða konvngar ferðv honvm hæim dætr sinar til samlags. sva at hann atti allz. dcc. ę iginna kvenna sem drottningar veri. enn frillvr. ccc. Ok sva snero hæiðnar konvr hvg hans aflæiðiss. at fyrir þeirra ast glæymði hann gvði sinvm enn tignaði annarliga gvða oc gerði þeim hof a fiðllvm ę ða h ę iðvm. Hann dyrkaði gyðiv Sidoniorvm þioða er het Astarten oc skvrðgoð Ammonitarvm er þeir kalloðv Maloth. Hann læt hof gera a fialli gegnt Jorsalaborg skvrðgoði Moab þioðar er het Chamos. Ok með sama hætti gerði hann öllvm sinvm ę iginkonvm þeim er hæiðnar vorv. sva at þær fornferðv gvðvm sinvm b ę ði kvikendi oc annat ofr. Drottni gvði mislikaði miog við konvng þat er hann sneri sitt hvgscot fra honvm oc hans þionosto. allra hellzt þar sem gvð hafði aðr vitraz honvm tveim sinnvm oc æinkannliga varað hann við at hann skylldi ę igi þiona annarligvm gvðvm. Ok nv segir drottinn sva til hans. Fyrir þa skylld er þv brigðaðir ę inorð þinni oc hællzt eigi vppl ę kinni þionosto við mik oc varðvæittir æigi lögmal mitt oc þav boðorð er ek bavð þer. þa man ek svadr slita oc skipta þinv riki oc gefa þat þinvm vndirmanni. Enn þo fyrir sakir mins k ę razsta þionostomannz Dauids favðvr þins þa man ec æigi r ę na þik riki meðan þv lifir. helldr man ek son þinn svipta riki. Oc enn með þvi moli at ek man af honvm taka ę ign oc hlvtskipti. x. kynkvisla Jsraels. enn gefa honvm oc hans afkvæmi riki Jvda oc ę na helgv borg Hiervsalem er ek hefi valið til dyrðar mins nafns. oc enn geri ek þetta allt fyrir dygð Dauids vinar mins.
Fra orrostu ok sigri Adad.
Nv er þat at segia sem miklo var fyrr. þa er Danid konvngr hafði i Syrland heriað. at hann sendi fra ser i þat land er Jdvmea h ę t Joab hertoga sinn með mikinn hlvta Gyðinga hers. Dvalðvz þeir Joab i Jdvmea. iii. manaði oc rakv sva harðan hernað vm allt þat riki. at þeir drapv hvern mann þann er vapnferr var oc þeir gatv nað. Maðr er nefndr Adað. hann var konvnga ættar af Jdvmea. Adað komz vndan þessvm hernaði með nockorvm monnvm. hann var þa barn at alldri. þeir flyðv af Madian oc komo þar sem hæitir Pharan. þar toko þeir ser læiðtoga til Egyptalandz oc lættv æigi fyrr enn þeir komo til fvnndar við Pharaonem konvng er þa reð Egyptalandi. Hann tok bliðliga við Adað oc gaf honvm herbergi oc hellt honvm borð. Pharao konvngr var kvangaðr ok het drottning hans Tapnes. hon atti gina systvr [oc er sv æigi nefnd. Litlo siðarr kom Adað ser i sva mikla kerleika við konvng. at hann gipti honvm þessa konv systvr drotningar. þav gatv son er het Genebath. oc fedði hann vpp Tapnes með sonvm sinvm i höll konvngs. Enn þa er þav tiðendi komo a Egyptaland at Dauid konvngr var andaðr oc Joab drepinn. þa geck Adað fyrir Pharaonem konvng oc segir sva. Nv ero davðir minir hinir mesto vvinir þeir sem mik rænto riki oc allri semð. fyrir þi vil ek nv meðr yðro orlofi fara til mins fostrlandz. Pharao bað hann fara i sinv læyfi hvert sem hann villdi. Adað for þar til er hann kom i Syrland. þar reis i moti með mikinn her [einn vikingr er het Ravztim. Hann hafði verit maðr Adadezer konvngs oc varð missattr við hann. flyði fra honvm þa oc aflaði ser svæitar oc gerðiz hermaðr. Sem þeir Adað fvnndvz bavrðvz þeir með miklo kappi. feck Adað sigr enn Ravztim fell. Settiz Adað þa i Damaskv borg oc toko Siri hann til konvngs yfir allt Syrland. oc hellt hann siðan allar stvndir strið við Gyðinga meðan Salomon konvngr lifði.
Fra Jeroboam oc hans vppreist. capitulum
J þann tima hofz vpp i mot Salomon konvngi eftir gvðs vilia [oc fyrirsögn fyrir ohlyðni oc vsiðv konvngs ginn af þionostomonnvm hans Jeroboam son Nabath er avðrv nafni het Semei. Jeroboam var þa frvmvaxta oc þo manna styrkaztr. er Salomon konvngr let drepa Nabath favðvr hans fyrir þat er hann hafði bölvat Dauid konvngi saklavsvm oc villdi þa æigi halda þa litlo iðranar minning sem [konvngr Salomon bavð honvm. Ok eptir davða Nabath sem Salomon konvngr sa at Jeroboam var siðlatr [oc gott mannzefni. skipaði hann honvm græifadom yfir kyn Josephs. þvi næst bar sva til einn dag sem Jeroboam var vt genginn af Hiervsalem. þa kom i mot honvm Ahias spamaðr af Sylo. hann var [sva bvinn at hann hafði svæipað at ser yfir avðrvm clæðvm ginvm möllí nyiom. Ok er þeir fvnndvz a einvm akri. tok spamaðrinn sina nyia yfirhöfn oc ræif i svndr i. xii. hlvtj oc mælti sva við Jeroboam. Tak þv nv til þin þessa. x. spotta mottvlsins. þi at sva segir drottinn gvð Israels. sva man ek svndr skipta riki Salomons oc gefa þer. x. ættir Jsraels. enn eitt kyn man ek eftir lata segir drottinn sakir mins þionostomannz Dauids oc gefa syni Salomons. at afkv ę mi Dauid riki yfir Jvda oc mina hiua helgo borg Hiervsalem. til þess at alldri slokni r ę ttlætiss lampi eða tyniz með ollo minning mins vinar Dauids er mer þionaði oc varðvæitti rættlætis doma oc min boðorð. Ok enn fyrir hans skylld man ec æigi taka af Salomon konvngi riki meðan hann lifir. helldr man son hans oc allt afkvæmi giallda þess er hann geck æigi vega foðvr sins oc glæymði mer gvði sinvm oc minvm boðorðvm oc fagaði hæiðin gvð. Nv man ek segir drottinn gvð þik vpp hefia oc setia konvng yfir Jsrael. Oc ef þv gengr r ę tlliga framm eftir minvm vegvm oc geymir þeirra hlvta allra sem ek byð þer oc vinnr rættlæti fyrir minv avgliti i alla staði sem Dauid konvngr. þa man ek vera með þer oc efla þitt hus oc hamingiv sem ek giðrða við hann oc gefa i þitt valld Gyðinga lyð. enn þravngva kyni Dauids oc Salomons. oc þo æigi eylifliga. Nv sem Salomon konvngr varð allz þessa viss. villdi hann drepa Jeroboam. enn hann flyði vndan til Egyptalandz a valld Svsach konvngs er þa reð Egiptalandi. oc þar var hann allt til davðadags Salomonis. Nv ero þeir margir lvtir er mikillar frasagnar veri verðir af Salomone er her græinir æigi bæði vm speki hans oc athafnir. þi at hinn heilagi Jeronimvs visar til i þa bok er heitir Paralypomenon en a latino liber regnorum. þat er i margra manna vitorði at Salomon hefir selt saman. iii. b ę kr er sva heita. parabole Salomonis. oc ecclesiastes. oc cantica conticorvm er ezst er allra spamanna boka oc mest lof i almatkvm gvði oc hæilagri cristni.
Andlaat Salomonis konungs.
314. Salomon konvngr hellt einvalldzriki yfir ollo Israels folki. xl. ara oc hafði iafnan haseti rikiss sins i Hiervsalem. Eptir þat for hann almenniliga gavto feðra sinna oc varð solldavðr oc var gravinn i borg Dauid favðvr sins.
Af iðran Salomonis.
Sva segir hinn heilagi Avgvstinvs byskvp er hann getr Salomons konvngs i skyring yfir Genesim. Með engv moti er þat ætlanda [eða trvanda segir hann. at slikr spectarmaðr sem Salomon konvngr var myndi trva nockvra nytsemð i dyrkan skvrðgoða. nema helldr varð hann dreginn til slikrar vhefo oc illzko af ofmikilli heiðinna kvinna ast. oc hann næmti eigi at hryggia sinar vnnastvr. þa giðrði hann þat sem hann vissi fvllkomliga at vgeranda var. Sva segir oc hæilagr Jeronimus i skyring yfir Ezechielem. er hann talar vm hina siðvrsto syn hans er honvm syndiz mvsteri smiðat a fialli. þa minniz Jeronimvs Salomons sva segiandi. þo at Salomon glæptiz miog i skvrðgoða fagan. þa gioroði hann iðran fyrir glæpi sina. sem hann setti saman oc ritaði siþan þa bok er hann kallaði Proverbia. oc þar segir sva sialfr Salomon. A siðvrstvm stvndvm giorða ec iðran. oc hvgða ek at ek skyllda velia mer raðning eða refsing. Sva segir enn Jeronimus i skyring yfir Ecolesiasten. þessa kalla ebreskir menn bok iðranar Salomonis. Hinn agæti Ambrosivs byskup kallar Salomon helgan i þeirri bok er hæitir Exameron. [oc sva i þeirri bok er hæitir Apologia Dauid segir sva Ambrosius. Hvat man ek tala af Dauid. oc hvat af hinvm helga Salomone. hvat nema hann fell af gvðligri fyrirhyggio i vstyrkt til þess at hann syndiz æigi vmfram mannliga natvrv. þi at allr fiolði Gyðinga etlaði hann vera sialfan Crist. Nv talar Ambrosivs fyrir þi ecki þar til hvart Dauid er heilagr eða æigi. at þat er flestvm monnvm kvnnict at hann er heilagr. enn þi kallar hann Salomon helgan at hann taki af oss allan efa vm hans iðran. Sva segir hinn helgi Ambrosivs i einvm stað. þat sanna ebreskar bøkr segir hann at Salomon konvngr hafi latið sik draga. v. sinnvm vm stræti Jorsalaborgar. þat segia ebreskir menn at hann hafi komit með. v. vavndvm i mvsteri drottins. þat sama sem hann hafði gera latið. oc með þeim vavndvm bavð hann. vii. lögmonnvm at beria sik oc afhyða. Enn þeir svaraðv allir einn veg. sögðv sik alldregi skylldo leggia hendr a crist drottins. Segiz siþan at hann hafi sialfr bart sik.