Fra ueizlu Salomonis.
306. Nv sem konvngr giðrði enda a bǫn sinni rettiz hann vpp fra alltarino. þi at alla þessa stvnd hafði hann a kniam staðit oc halldit hǫndvm til himins. Stoð hann þa vpp oc blæzaði ǫllo rettrvvðv Gyðinga folki þvi sem þar var samankomið oc mællti hatt sva segiandi. Lofaðr oc blæzaðr se gvð drottinn varr. sa er gefið hefir frið oc frelsi sino folki. sva at æigi ę itt hit minnzta liggr eptir af ollo þi goðs er hann h ę t sinvm lyð fyrir mvnn Moysi sins blæzaða þionostomannz. Nv se varr herra gvð með oss sva sem hann var með feðrvm varvm. ok æigi fyrirlati hann oss ę ða kasti fra sino avgliti. nema helldr hnæigi hann hiartv var til sin. sva at ver gangim hans gavtvr oc gæymim boðorða hans oc laga oc r ę tttra doma vm alla lvti sem hann bavð feðrvm varvm. Ok þessi min bǫnarorð er ek hefi beðit i dag drottin gvð varn se þ ę gilig i hans avgliti. at hann væiti mer þræli sinvm miskvnnardom oc sinvm lyð Jsrael a hveriom tima. at ǫll veralldar bygð viti at engi er gvð vtan varr drottinn a himnvm. Nv veri vartt hiarta sva algiðrliga styrkt ok staðfast i vars drottins setningvm æ meðan ver lifvm sem nv i dag. þvi næst s ę fði konvngr fornir drottni oc allr Gyðinga lyðr sa er með honvm var. xii. þvsvndir navta oc. cxx. þvsvndir savða. oc vigðv sva allir samt templvm domini. A þeim sama degi helgaði konvngr halfan garðinn þann hlvtan sem fram var fyrir mvsterino. oc hafði þar fornir oc brendi þar ræyk ę lsi oc fiðlða fornarkvikenda sem lavg bvðv. þvi at æigi matti fyrir fiðlða sakir kvikendanna sæfa ę ða brenna yfir þat æirliga alltari er til þess var giðrt. Konvngr gioriði þa agi ę lt hatiðarhalld. oc með honvm allr fiðlði Gyðinga lyðs er hann hafði til sin boðit vm allt sitt riki. Stoð sv hatið. vii. daga. hinn atta dag gaf hann orlof til brottferðar tilkvamvfolkino. Enn hann vœitti þa hirð sinni oc hǫfðingiom aðra. vii. daga. sva at. xiiii. daga hellt konvngr mvsteriss helgina. At lokinni þessi veizlo for hvert til sins h ę ima með mikilli glæði lofandi gvð fyrir alla goða hlvti er hann hafði gert við Dauid oc Salomon son hans oc allan Gyðinga lyð.
Fra þi er drottinn vitraðiz Salomoni.
307. Sem konvngr Salomon hafði algert templvm domini oc sva sialfs sins herbergi oc alla lvti þa sem hann villdi smiða lata. þa vitraþiz honvm drottinn a sǫmv læið sem hann hafði vitraz honvm fyrr i Gabaon. oc sagði sva til hans. Hæyrt h ę fi ek bǫn þina oc helgað hvs þetta sem þv smiðaðir. oc mvn min dyrð þar byggia. Ef þv læiðir þina framferð fyrir minv avgliti eftir þvi sem feðr þinn giðrði i ę infelldi hiarta oc iafnlyndi oc gerir alla lvti sem ek byð oc varðv ę itir min lǫg oc doma. þa man ec setia þinn rikiss stol yfir allan Jsraels lyð at æilifv. sem ek sagða feðr þinvm at æigi myndi ganga vndan hans ætt. riki Gyðinga. Enn ef þv oc þitt afkvæmi snyzt rangliga fra mer oc fylgir æigi minvm boðorðvm oc varðvæitir æigi þat lǫgmal sem ek hefi yðr sætt. nema enn helldr gangit eptir illvm raðvm oc dyrkit annarra þioða gvða oc þionið þeim. þa man ek reka brottv Jsraels lyð af þesso riki sem ek hefi þeim gefið. oc sva man brott snva min asiana fra þesso mvstari sem nv hefi ek helgat minv nafni. Man þa Gyðinga lyðr verða at skavmm oc skavpi ǫllvm þioðvm oc þetta mvsteri at vsǫmð oc avgabragði. sva at hverr maðr er fram gengr hia hvsi þesso man ottaz með vndran oc eptir spyria hvi gvð giðrði sva við þenna landzlyð oc þetta mvsteri. Enn þeir sem vita manv andsvðr væita. at fyrir þvi liæt gvð ganga sva marga illa lvti yfir lyð þenna. at þeir fyrirletv drottin gvð sinn. þann er feðr þeirra læiddi af Egyptalandi. enn þionaðv oc dyrkaðv annarliga gvða.
Fra þui er Salomon let borger smiða.
308. Þa er liðin vorv. xx. ar fra þi er Salomon konvngr hafði latið smiða templvm domini oc sialfs sins herbergi oc Hyram konvngr af Tyro hafði honvm þar til stoðat. sva at hann gaf honvm tre cedrina oc abigiena oc sva mikit gvll sem hann þvrfti. þa gaf Salomon konvngr honom. xx. bæi eða kavptvn i Galilea. Ræið Hyram konvngr þa vt af Tyro at sia þessa giof. gaf ser litið vm enn fannz þo at honvm þocknaðiz æigi. Hyram sendi Salomon konvngi. c. pvnda gvllz oc. xx. pvnd. þetta gvll var þo litit til vpphafs þess kostnaðar sem hann lagði til at smiða templum domini oc sialfs sins herbergi oc kastala oc mvra vm þessar borgir Hierusalem oc Eser Mageddo oc Gazer. Gazer hafði aðr vvnnit með hernaði af heiðnvm lyð Chananeo Pharao konvngr af Egyptalandi. gaf hann siðan borgina oc allt þat riki sem þar la til Salomoni konvngi i heimanfylgio dottvr sinnar. Enn Salomon læt vpp reisa borgir Gazer oc Betharon hina minni oc Balaath oc Palmiram við eyðimork. oc allar borgir oc bei i sinv riki l ę t hann efla oc vpp reisa ef aðr vorv niðr fallnar eða fyrndar. oc setti til geymslo i allar borgir riddara sina oc iarnvarða vagna oc annan herskrvða sem hæfði hveriom stað. Ok allt læt hann þat smiða er honvm likaði i Hierusalem oc i ollv sinv riki. Allar eftirlæifar hæiðinna þioða oc Gyðingar hofðv æigi æyðt i ollo hans riki skattgilldi hann. Enn hann sætti þat at engi af Jsraels ætt skylldi þræll vera. helldr gerði hann alla Gyðinga ser at hermonnvm oc hofðingivm. hirðmenn oc hertoga oc riddara oc greifa. Enn vinnogreifar konvngs þeir sem fyrir vorv avllvm starfa. þeir vorv halft sietta hvndrat oc hafði hverr þeirra mart folk vndir ser er þeir stiornaðu oc skipaðv til smiðar eða ymissar iðnar fram at flytia. Drotningin dottir Pharaonis flvttiz af Dauids borg til þeirra herbergia sem konvngr hafði latið henne gera þegar þav vorv bvin. Enn konvngr let þa smiða vpp borg Mello. Konvngr Salomon ferði ofr oc friðsamligar fornir þrysvar a hverio ari i mvsteri drottins.
Saba drotning kom til Salomons.
Enn er algert var templum domini. læt hann smiðv sina raða til skipasmiðar i þeim stað er hæitir Asiongab ę r. þat er skamt fra Ahilam. sv borg stendr við Rauða haf i riki Jdumea. Til at hallda þessvm skipastol með monnvm Salomons feck Hyram konvngr af Tyro sina menn þa sem hann feck skipkænazsta oc m ę sta siagarpa. þeir siglðv til þess landz er h ę t Ophyr. þaðan flvttv þeir oc ferðv Salomon konvngi. cccc. pvnda oc. xx. pvnd gvllz.
Fra Saba drottningu ok Salamon konvngi.
J þenna tima for drottning Saba at profa með ę iginligri ravn hvat sannlæikr veri vm þa miklv fregð er flavg hvervitna vm heiminn af speki oc rikdomi Salomon konvngs. Kom hon i Hierusalem með mörgv fǫrvneyti oc miklvm avðæfum. Flutti hon a vlfðlldum oc qǫrvm eykivm agætar vrtir oc vv ę gilikt gvll oc gimst ę ina dyrliga með marghattaðvm dyrgripvm. Sem hon fann konvng. talaði hon fyrir honom diarfliga alla lvti þa sem henne bió i hug oc hiarta. Enn konvngr lærði hana af mörgvm visdomi. ok hvarki þeirra leyndi annat nockvt af sinv hvgarfari ok vitrv. Sem drottning sa speki Salomons oc hvs þat hit agæta sem hann hafði smiða latið oc allan hans borðbvnað oc vistagnott sva mikla sem hann hafði hversdagliga ser til borðz. þar með herbergi hans þjonostvmanna. kvrtæisi kl ę ðnað oc fagrliga skipan þeirra sem honvm þionvðv ok hæversko hans skenkara oc skvtilsveina oc þær miklo fornir sem hann offraði i mvsteri drottins. þa bra henne sva miog við at hon gat varlla hvglæiðt allan hans rikdom. hon mællti þa til konvngs. Satt er þat þo at ek tryði æigi þi sem mer var sagt a minv landi fra þinni vitrv oc visdomi. þi at nv hefi ek sialf komit oc sannprobat at mæirr enn halfv m ę iri er þin spect enn sv fr ę gð sem fra flutiiz. þi at mikla sømð oc sælv hafa þeir menn er þer na at þiona ok þer ero sva nakv ę mir at þeir megv hæyra þina speki. Lof ok dyrð se drottni gvði þinvm þeim er þv likaðir sva vel at hann virðiz at skipa þer yfir rikisstol sins lyðs Jsrael. er hann ę lskaði iafnan. Ok þvi setti gvð þik hinn hæsta konvng. at þv gerir hans vilia oc dǫmir r ę tta doma. þa gaf drottning konvngi. c. pvnda gvllz oc. xx. pvnd oc marga ag ę ta gimsteina oc marghattaðar oc miklar vrtir oc ilmandi smyrls. sva at hvarki aðr ne siðan flvttvz slik i Hiervsalem sem Saba drottning gaf Salomon konvngi. Salomon konvngr gaf drotningv Saba alla hlvti þa sem hon villdi þiggia af honvm oc þackaði henne þær gersimar sem hon hafði gefið honvm. Vændi hon þvi næst aptr til sins rikiss með sinv fǫrvnæyti.
Konvngr Salomon flvttiz af Ophyr a skipvm þeim er hann atti með Hyram konvngi. mikill floldi þeirra trea er thyma hæita oc mikil dyrðligra gimsteina gnott með ymissvm natvrvm. Af tream thymis læt konvngr s ę ti bva i templo domini oc sva i höll sinni horpvr oc gigivr oc önnvr savngfæri. Thyma ero sva fagæt tre at alldri vorv slik fyrr sen i þeim lavndvm. Salomon konvngi var fert a hverio ari. dc. pvnda oc. lx. oc. vi. pvnd gvllz. oc vmfram skatta oc landskylldir. oc kavpmenn ferðv honvm oc allir konvngar Arabie. sva hertogar oc hofðingiar er sottv til hans viða vm hæim. Hann læt gera. cc. holfinna skiallda oc bva með reinv gvlli. sva at. dc. skillinga gvllz gaf hann til bvnings a einn hvern skiolldinn. hann liæt oc gera. ccc. flatskiallda af einv saman brendo gvlli. oc kostaði. ccc. gvllpenninga þeirra er mime hæita at bva hvern sem einn þann skiolldinn. þessa skiolldo hvaratveggio hafði hann til hallar pryði. þvi næst let konvngr gera einn hasætiss stol harðla mikinn af filsb ę ini oc þeckia allan með ravðv gvlli.. vi. gradvr vorv vpp at ganga til stolsins. Ofanverðr stollinn a bakið var kringlottr oc sem. ii. manna hendr h ę lldi vpp sætinv sinvm megin hvarr. ok þar skornir sem leones. ii. hia sinni hendi hvarr. Enn. xii. smadyr giðr enn i mynd leons hvelpa stoðv. ii. a hverri gradv er vpp var at ganga til hasætissins til sinnar handar hvart. Alldri varð giort slict smiði ę ða annat þvilict ę ða þesskyns a iarðriki bæði at efnvm oc haglæiks list.
Avll ker þav er konvngr drack af vorv af gvlli giðr oc allr borðbvnaðr. oc öll þarfendi þav er hafa þvrfti til þionosto i sialfs hans herbergi. skogarhvs Libani vorv bvin af hinv skirazsta gvlli. oc æigi þotti silfrið nockvrv verði kavpanda a hans davgvm i Jorsalaborg. þi at hans hinn mikli skipastoll hellt samflot við skip Hyram konvngs. þeir siglðv vm sinn a hveriom þrimr arvm i þat riki er Tharsis h ę itir oc flvttv þaðan ofa mikit gvll oc silfr filatænnr apynivr oc pafvgla oc aðrar torvgætar gersimar.
Nv miklaðiz Salomon konvngr vmframm iarðliga konvnga bæði at avðæfvm oc speki oc ðllvm rikdomi. sva at þa þotti engi slik fr ę gð hǫfðingia oc hravstra dreingia vm allan hæim sem at fara at sia Salomon konvng oc hæyra þa spect sem gvð hafði gefið i hans briost oc hiarta. Enn allir þeir sem komo hann at finna ferðv honvm agætar giafir. kær af gvlli ger [ę ða silfri. fagæt klæði ę ða vapn. fasænar vrtir. hæsta ę ða mvla er rikir konvngar ferðv honvm ę ða sendv a hverio ari. Salomon konvngr [dro saman kerrvr oc riddara. sva at hann atti herligar kerrvr þvsvnd oc. cccc. oc. xii. þvsvndir ę invala riddara. þeim skipaði hann sem honvm syndiz i styrkiar borgir. enn svmir vorv með honvm sialfvm i Hiervsalem. Ok sva [gerði hann avðgan at æigi var onægra silfr i Jorsalaborg enn griot. oc cedri sva nog sem skogtre. Bæði vorv honvm ferðir hestar af Egyptalandi oc þi riki er Coa heitir. [þi at kavpmenn konvngs kæypto i Coa b ę ði hesta oc aðrar gersimar. Ein kerra með. iiii. hiolvm var honvm send af Egyptalandi. enn þa kerrv kostaði. dc. skillinga af skirv silfri. þaðan vorv honvm oc keyptir [halft annat hvndrat hinna b ę zstv vapnhæsta. oc með sama b ę tti sendv honvm ę ða selldo hina bæstv hæsta allir konvngar þeirra þioða er hæita Ethei ę ða Siri.