Drepner frændr Saul konungs.
A dǫgum Dauid konungs uarð hallæri mikil i Gyðinga landi. iii. uetr i samt. Konungr bað guð giora ser uissv af huat uolldi þersi ánauð ok uhamingiu er aa lagðiz Jsraels folk. enn drottinn sagði at þat u ę ri fyrer saker Saul konungs ok hans manna i Gabaon ok þers uar enn uhefnt. Konungr let þegar kalla til sin Gabaonitis ok sagði sva til þeirra. þat ueit ek sem yðr er kunnikt at Gabaonite uoru ekki af ættum Jsrael helldr epterleifar Amorreorum þioða. enn hofðingiar Gyðinga soru þeim sætt ok frið. enn Saul konungr let drepa marga menn af þeim fyrer eina saman ǫfund. huat skal ek nu þa uinna til uið yðr at þer sieð i goðum hugh uið Gyðinga ok m ę lit vel fyrer erfð drottins. Gabaonite suǫruðu. Ekki agirnumz uér gull eðr silfr ok æigi girnumz uer at nǫkkurr yðarr maðr se drepinn. helldr er vaar ki ę rsla moti Savl konungi. ok þui laattu gefa oss. vii. hina nanuztu hans menn til uppfestingar i augliti drottins. at uer megim sua hefna saklaussa frænda vaarra at eyða ok af ma iǫrðunni ætt ok afku ę mi þers heruikings er oss ok vaara frænd þrǫngði ok pyndi ranglega. Konungr giorði sem þeir beiddu hann. Konungr let taka tua frillusunu Saul Armon ok Miphiboseth. moðer þeirra het Respha dotter Haia. ok. v. sunu Michol dottor Saul er hun hafði fengit af Adrieli syni Berzellai. sa uar af Molathi. þersa. vii. menn gaf konungr i hendr þeim Gabaonitis. enn þeir festu þa upp aa galga a hafu fialli i Gabaath. þat uar i qndúerðan kornskurðartima. Enn Mifiboseth sun Jonathe l ę t konvngr vndan ganga fyrir felagsskap oc svardaga er þeir hǫfðv svarið sin a millvm við gvðs vitni. Enn Respha sem hon spvrði at synir hennar vorv vppfestir. for hon þar til oc kastaði ę ino harkleði a bergið oc la oc gæymði likama þeirra. vii. sva at hvarki let hon slita hr ę þeirra fvgla vm daga ne dyr vm n ę tr allt þar til er rignði af himni yfir þa. Sem Dauid konvngr fr ę tti hvat Respha hafði gðrt. giðrði hann heiman sialfr fǫr sina með mikla svæit manna. lætti ę igi fyrrvm enn hann kom til borgar Jabes i Galaath. þess staðar menn hǫfðv grafið i borg sinni sem fyrr var getið likami þeirra feðga Saul konvngs oc Jonathe. Ok nv fengv þeir b ę in þeirra i hendr konvngi. sem hann beiddiz. for hann siðan oc flvtti með ser b ę inin. oc sva b ę in þeirra. vii. manna sem nv var fra sagt at Gabaonite hǫfðv vpp fest. þeir flvttv oll þessi b ę in i riki Beniamin oc grofo ǫll saman hia Cis favðvr Saul. Siþan settiz Dauid konvngr i Hiervsalem. oc gerðv þa Gyðingar alla hlvti scm hann bavð. Liknaði drottinn þa lyð sinum oc sendi ar a iorðina.
Framingangr Abysai með Dauid.
287. Þesso næst taka enn Philistei at ę fla vfrið oc draga her a hendr Gyðingvm. en Dauid konvngr for a mot þæim með sitt herlið oc tokz þegar hin akafazta orrosta sem þeir fvnndvzt. Maðr er nefndr Jesbe af þeim stað er Nob het. hann var kominn af [ę tt þess konvngs Philistinorvm er het Repha. þessi maðr Jesbe var styrkazlr oc mestr kappi i heiðingia herinvm. hans spiot var giðrt af stinnazta stali. þat va skaptlavst. ccc. avra. hann var gyrðr nyio sverði þvi er hann sialfr hafði gera latið eftir sinvm vexti oc afli. Enn þvi at þessi bardagi var beði langr oc strangr. þa varð Dauid. konvngr miok moðr oc navðvgliga staddr. þvi at Jesbe sotti hann i akafa oc kostgefði með ǫllo megni at drepa hann með sinv bitra sverði. scm aðr var g ę tið. J þvi bili kom þar at Abisai son Sarphie oc geck fram diarfliga moti Philisteo oc hlifði konvngi. Fimm ę itti þar hvarr oðrvm morg havgg oc stor af mikilli r ę di. oc lyktaðiz með þvi at Abisai drap Jesbe. letv heiðingiar þa vndan at sinni. Enn hǫfðingiar Gyðinga gengv at Dauid sva segiandi. Nær hafði nv miklvm vaða. oc þat væit lifandi gvð. fyrir þess nafn sveriom ver. at þv skallt æigi siðan ganga i bardaga með oss. at æigi beri sva illa til oc vh ę filiga sem nv var viðrlægt at þv slockvir lofsamlegt liosk ę r Jsraels. þat ertv sialfr. þvi at oss þickir allz g ę tt ę r þin er. Nv kom þar sem mælt er. at sialldan vegir hinn verri. Philistei vorv enn ę igi af horfnir illvilianvm við Gyðinga þo at þeir veri nockvt tannsarir. snero þeir enn i moti oc tokz bardagi með þæim avðrv sinni þar s ę m het Gob. J þeirri snerrv felldi sa kappi Dauid konvngs er het Sabochai þann hǫfðingia ę r het Sephi af Geth. hann var kominn af ætt Arepha. Enn þriðia bardaga attv Gyðingar enn i Gob við Philisteos. þar drap [af gvði gefinn Polimitarivs af Bethleem Goliath Gethevm. hans hoggspiot var harðla mikit oc af stali giðrt. ferstrent fram enn fioðrin breið vpp. Fiorða bardaga attv þeir i Geth. i þeim bardaga fell einn fagnaðarlavss hæiðingi. sa er miog hafði bǫlvat oc bannað Jsraels folki oc gvðlastat i mot Gyðingvm. þessi heiðingi var sva mikill vexti sem storir risar. hann hafði. vi. fingr a hvarri hendi oc. vi. tær a hvarvm fǫti. [þenna mann drap Jonathas broðvrsvn Dauid konvngs. Allir þessir. iiii. vorv hinir fræknvstv hæiðingiar er nv var fra sagt oc vorv komnir af ætt Arepha konvngs af Geth.
Er Dauid orti saalminn Diligam.
288. Þa er drottinn hafði frialsat Dauid af hendi allra sinna vvina oc valldi Saul konvngs mags sins. geck hann inn i tialldbvð drottins oc flvtti fram i hans avgliti með ǫllo litillæti af gift hins helga anda þetta lofsamliga fræði oc segir vt til enda Dominus petra et robor meum et saluator meus. þetta fræði er psalmrinn Diligam te domine fortitudo mea.
Fra mannfalli fyrir brot Dauid.
289. Nv veitti Gyðinga lyðr enn reiði drottins fyrir mǫrg misfelli oc lǫgbrot. þa bavð drottinn Dauid konvngi at telia allan lyð Jsraels oc Juda oc refsa þeim rangendi er þess vorv verðir. Konvngr kallaði þa til sin Joab hertoga oc segir sva. Far þv vm allt riki Gyðinga fra Dan oc allt til Bersabe. oc tel allan lyð at ek megi vita hverso mart hermanna er vndir minv valldi. Joab svaraði konvngi a þessa lvnd. Gvð drottinn avki við þann lyð er nv er i kyni Jsraels at hann hvndraðfalldi hans tǫlo i þino avgliti herra konvngr. enn æigi veit ek hvat yðr er i slikv. Nv for þetta fram sem konvngr mællti at Joab oc allir hans hǫfðingiar forv at telia Gyðinga lyð. Foro þeir fyrst af fvndi konvngs vt yfir Jordan oc komo fram i Arohel til h ę gri handar fra borg þeirri sem er i dal Gath. oc sva gengv þeir fram vm Jazer [ok i iorð Galaath ok komu i Dan ok Siluestria ok uið Sidonem ok foru um Menia ok Tyri ok sua um alla iorð Eiucth ok Chananei. sva forv þeir vm ǫll endilavnd Gyðinga oc komv framm i Bersabez Juða. Ok af vmkringðv ǫllv landi komv þeir eftir. ix. manaði oc. xx. daga aptr i Hiervsalem. feck Joab konvngi skrifaða tǫlo Gyðinga lyðs. Varo þeir af Jsrael. dccc. þvsvnda vapnf ę rra [manna enn af Jvda. l. þvsvnda bardagamanna. Gvði mislikaði við Dauid konvng er hann villdi æigi sialfr fara sem hann hafði boðit at akta folkit ok hægna vsiðv.
Nv sem [lyðr var manntaldr. hugsaði Dauid hvat hann hafði gǫrt oc stvrlaðiz miog hiarta hans. þi at hann iðraðiz sinnar vhlyðni. oc sva sagði hann. Harðla miog hefi ek misgert i þessv verki. þvi bið ek drottinn minn at þv takir brottv ranglæti mitt. þi at miok vvitrliga hefir mer til tekiz. Enn þv miskvnna mer gvð þinvm þræli. Gvð sendi þa Gath spamann til konvngs. hann segir sva til hans. þessa lvti segir drottinn gvð. þrir ero þer kostir gerfir enn þv kios hvern þv villt hellzt af þessvm. at. vii. ar [i samt komi hvngr oc hallæri vm allt þitt riki. æða þv verðir. iii. manaði forflotta fyrir þinvm vvinvm. sva at þv læitir vndan enn þeir s ę ki æ eptir oc siti vm lif þitt. ę ða komi þrysvar akof drepsott i riki þitt. Nv hvgs ę þv segir Gath oc seg mer siðan at ek megi birta fyrir þeim er mik sendi hvern þv hefir hellzt kiorit af þessvm. Konvngr svaraði. Miok þyngiomz ek i þesso. enn þo þarf þess æigi. þvi at betra er mer at gefaz vpp a valld gvðs mins enn i hendr heimligvm manni þvi at margfǫld er miskvnn drottins mins.
Nv sendi drottinn drep i allt rikit sva langan tima sem fyrr var sagt. sva akaft at a þeim. iii. davgvm do æigi f ę ri enn [. lxx. þvsvnda karla enn vtalðar konvr oc bavrnn. Ok sem sottin nalgaðiz til Jorsalaborgar. þa sa Dauid ę ngil gvðs standa milli himins oc iarðar yfir garði þess mannz er het Arevnan. þessi engill drap folkit með elldligv sverði. Dauid konvngr r ę tti þa halsinn vndir sverðit sem hann sa engilinn bvinn at hǫggva oc mællti. þessa bið ec drottinn minn at þetta sverð snvizt mer a hals oc ræiði drottins mins seðiz helldr a mer oc minv kyni enn folk gvðs se nv fleira drepit fyrir minar sakir misverka oc vrækt. Lat æigi drottinn þinn lyð flæira tynaz fyrir mitt ranglæti. þi at ec em sekr oc davða verðr i þinv avgliti. enn þessir. þinir menn ero sva mæiqlavsir sem savðir. Sem drottinn sa iðran Dauids oc hæyrði sva þeckiliga oc miskvnnsamliga ben hans. bavð gvð englinvm af at lata at drepa folkit. Ok þegar lætti af sottin vm allt rikit. Oc a þeirri savmv stvndo com Gað spamaðr af gvði sendr sva segiandi. Farðv konvngr oc gior drottni alltari i grasgarði Arevnan sem þv satt engilinn standa með brvgðnv sverði. Konvngr geck þegar vpp i garðinn sem Gað mællti oc gvð hafði boðit. En Arevnan garðzbondinn sem hann gat at lita oc kendi konvng oc hans menn fara til sin. geck hann i mot þeim oc fell a kne oc lavt konvngi sva segiandi. Gvði se þer vel komnir. hver er savk til er þv virðizt minn herra at vitia þins þionostosveins. þat er mitt erendi hingat segir konvngr at ek vil kavpa at þer þenna litla grasgarð er þv att oc gera þar alltari gvði oc færa fornir. at drottinn virðiz at nema drep oc davða af folkinv. Arevnan svaraði. Giarna giarna minn herra. tak alla lvti af minv goðs þa er þer likar. þi at grasgarðinn oc allt annat sem þv þarft gef ek þer goðfvsliga. yxn oc avnnvr kvikendi skalltv hafa at sæfa i forn. eyki oc vagn til vinnv at flytia til við ok navðsynliga lvti til þessa emb ę ttis. Lati gvð drottinn ser soma at þiggia þin hæit oc þionostv. Konvngr mællti. Eigi dvgir at sva se sem þv hefir til skipat. helldr skal ek kavpa at þer þat er ek vil. þi at æigi skal ek offra gvði drottni minvm i forn nockvt þat er ec þigg kavplavst. Kæypti konvngr þa grasgarðinn oc yxn til at fornfæra fyrir. l. skillinga silfrs. Siþan ræisti hann þar alltare oc færði gvði fornir oc friðsamligt ofr. Giðrðiz drottinn þa enn liknsamr oc sneri sinne reiði oc raðningarvendi af Jsraels lyð.
Nv ma a þessi frasavgn marka ok mörgvm qðrvm þvilikvm sem nv hafa sagðar verið. hverso liknarfvllr oc giezkv Dauid konvngr var við allt folk. at hann villdi helldr davða þola enn sia annars davða. nema þar er hann sa at fyrir rettlætiss sakir veri refsing ger. Hann var manna vaskastr til vapna i orrostvm oc vel harðr i ræ ttri refsing. hann var maðr goðgiarnn og astholl r hveriom manni oc avmhiartaðr yfir vforvm hvers mannz. hann var tryggr oc trvr i öllvm lvtvm oc sva lastvarr at hann villdi ecki vamm vita a sik. raðvandr oc fastorðr i vinattv oc i ǫllvm lvtvm. litillatr oc þolinmoðr vmfram aðra menn sva at æigi var annarr hans maki i Jsraels folki at allri gæzkv. þi at sialfr gvð tok sva til orðz i vitnisbvrðinvm þa er hann valði Dauid til konvngs. at hann kvaz fvndit hafa mann eptir lvnderni sinv. Enn þvi volldi bræysklæikr mannligrar vstyrktar er hann fell i synðir ę ða afbrigði gvðs boðorða. enn hann var hinn hogverasti ok hinn miskvnnsamasti. sva at hann iðraðiz oc græt akafliga oc bað gvð ser liknar ok bavð sik vndir hans raðning þegar hann fell i nockvra savk.
Huersv Abysach þionaði Dauid konungi.
Konvngr gerðiz nv gamall en þo mæirr ǫrvasi enn alldr stoð til. þvi at kvlði nalgaðiz hǫrvnd hans sva at af klæða yl matti hann æigi hæitr verða ę ða varmr. Var þat rað herbergiss sv ę ina oc raðgiafa konvngs at læita skylldi at meyiv nockvrri. at hon þionaði oc legi i s ę ng hia honvm til þess at hann m ę tti fa verma af blavtv oc hennar hæitv hǫrvndi. Var þa farit at þeirra raði vm allt rikit oc fvndin æin mer vng sv er af bar qllvm ǫðrvm at f ę grð oc ætt. hon het Abisach. Var hon þa læidd til s ę ngr konvngs. svaf hon hia honvm oc vermði hann oc þionaði honvm með mikilli list oc hæverskv. Konvngr ę lskaði hana sem sina fostrmoðvr en ę igi konv. þi at hann atti ecki savrvgligt samlag við hana oc ę nga brvgðning hennar hræina meydoms. Enn sva helgaðiz hennar tign af faðmlagi Dauids at allr lyðr s ę mði hana. sva at af ǫllvm var hon virð sem hǫfvǫðrottning yfir ǫllvm drottningvm konvngs.