Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 281

Semei gefin grið af Dauid konungi.

281. S ę mei Nabath af Bavrim er bǫlvað hafði konvngi. hann skvnndaði nv sem mest sinvm hvnaði oc for moti konvngi með monnvm Juda. S ę m ę i hafði með ser af ætt Beniamin þvsvnd sinna manna oc svæitvnga. þar var oc i för Siba er verið hafði svæinn Saul með syni sina. xv. oc svæina sina. xx. þessir sem nv var gelið vorv læiðsǫgvmenn fyrir liði konvngs yfir Jordan. þegar sem Dauid konvngr nam stað yfir kominn ana. ste Semæi af hesti sinvm oc fell til fota konvngi oc la þar allr til iarðar sva segiandi. Gerið æigi herra við mik sem ek em verðr fyrir min rangindi oc minniz æigi a mina illzkv. er ec synda yðr j illvm orðvm oc vmannligvm er ec væsell væitta yðr þa er þer forvð næsta sinne af Hiervsalem. þi at ec kannvmz við þann mikla gl ę p sem mik hefir h ę nt. oc fyrir þvi varð ek nv skiotaztr af ættmonnvm Josephs at fara a mot þer minn herra. Abisai son Sarphie svaraði fyrst mali hans. Hvat ætlar þv Sem ę i segir hann. at þv mvnir með afsakanarorðvm frelsa þik vndan davða. þar sem þv vart þa sva bannsettr at þv bavlvaðir oc barðir grioti krist drottins. Konvngr svaraði. Fyrir hvi vili þer gerez grimðarfvllir fiandans þionar oc þola ecki hefndalavst. þat væit gvð at æigi skal ek lata drepa nockvrn mann af Jsrael a þ ę ima degi. ę ða ma ek æigi nv minnaz at gvð hefir giort mik konvng yfir sinn lyð af litlvm svæini. Nv ris vpp Semei oc skalltv æigi fyrir þessa savk dæyia at sinne. Geck hann þa til griða oc svarði konvngi trvnað.

Chapter 282

Fra flutningi Mifiboseths.

282. Miphiboseth for i mot konvngi sem hann kom i rikit með savrgvm bvnaði oc vskapvðv skeggi. þvi at æigi hafði hann latið m ę tta skegg sitt ne skera har fyrir hrygðar sakir meðan konvngr var brottv. i slikv vasi oc vesolld sem nv var fra sagt. oc allt þar til sem nv kom hann aftr i Jorsalaborg með friði oc fagnaði. Nv sem Miphiboseth geck fyrir konvng i Jervsalem. mællti konvngr til hans. Fyrir hvi fort þv æigi oc fylgðir mer bravttv er ek flyða h ę ðan. Hann svaraði. þvi minn herra at ec em sva fotlami oc hrvmr sem þer vitvð at ek em ecki gavngvf ę rr. enn minn þionostomaðr Siba fyrirlæit mik sva sem nv ma hæyrazt. Ek bavð honvm með bǫnarorðvm at hann skylldi bva mer asna til ræiðar at ec mætti fylgia þer herra konvngr. enn hann giðrði þat þvi siðr sem ek bæidda. at a þetta allt ofan bar hann mik i rog við yðr. Nv giðrðv við mik minn herra konvngr sem gvð kennir yðr oc þinn stendr vili til. þvi at æigi var favðvrhvs mitt saklavst við þik konvngr. helldr allt til davða sialfdðmt ef þv hefðir sva viliað. en þer syndiz þo fyrir þins goðlæika sakir at miskvnna mer þinvm þræli. sva at þv virðiz at væita mer samsæti at sialfs þins borði milli þinna kæraztv vina. hvat hefi ek nv þa rættendi til nockvrrar k ę rslv eða hvat ma ek framarr kalla a yðr enn þer vilit. Konvngr mællti. Eigi þarftu her sva mart til at tala. allt skal þat standa sem ek hefi þar aðr vm mællt. at þit Siba skiptið eign oc avkrvm með ykr sem verða ma. Miphiboseth svaraði. Giarna minn herra þo at þer vilit at hann hafi allt einn.

Chapter 283

Chamaam for til Dauid konungs.

283. Berzellai [af Galaath hafði fæddan konvng i vtl ę gðinni oc hans menn meðan þeir vorv [i vtlægð þessi. Hann for nv oc at flytia hann vtan yfir Jordan. var hann oc þa bvinn oc bavð at fara l ę ingra með þeim. þa var hann attræðr at alldri. Konvngr mællti til hans. Far þv nv Berzelai oc sit vm kyrt með mer i hvilld oc hoglifi i Hiervsalem. Hann svaraði. Ec em nv miog gamall sva at ek hefi lifat. lxxx. ara. sliofaz mer nv miog vit oc skilning. sva at ec kann varla greina hvart ek bergi sætt eða beiskt. oc litt ma mik gleðia f ę ða eða dryckr. er mer oc æigi mikil skemtan heðan af at hæyra a fagra sǫngva læikara eða einhveria glæði. Hvi man ek nv þa afgamall karll vera þer sva miog til þvnga oc mæðv minn herra konvngr. Nv man ek fylgia þer æigi langt a læið fra ainne Jordan. enn ek þarf [ecki þeirrar bræytni at ek se nv með yðr i Hiervsalem a gamals alldri. helldr bið ek yðr at þer gefið mer orlof [aptr at hverfa i mina borg. þi at fallz er van at fornv tre. enn mer er mikil hvggan at vera grafinn hia feðr minvm oc frendvm. Nv er her son minn Chaam. fari hann með þer minn herra. honvm er vel hent yðr at þiona. oc ger þv við hann slikt er þer likar. Konvngr svaraði. Sva skal vera sem þv segir at Chamaam skal með mer fara. ok þv skallt þess vanir vita at þv mant avðlaz af mer hvat sem þv vill beðit hafa. Siþan minntiz konvngr við hann oc bað hann vel fara. Hvarf Berzellai þa aftr til sins staðar. enn konvngr framm i Galgala oc med honvm Chamaam. Kom þar þa saman allt Gyðinga folk þat er farit hafði i moti Dauid. þar var allr lyðr Juda oc hælmingr af Israel. Juda ę ða menn Juda ero kallaðir allt þat folk er komit var fra Juda syni Jacobs hins gamla. oc þat riki Jvda er þeir höfðv hlotið i landaskipti sem segir i savgv Josve. enn allar aðrar ættir Jacobs vorv kallaðar Jsrael ę ða Jsraels folk. oc sva riki þeirra kallat Jsrael ę ða Israels riki. sem enn greiniz siðarr m ę irr þa er rikin skiptuz eftir davðan Salomon.

Chapter 284

Fra aþrætni Jsrael ok Juda.

284. Nv sem Dauid konvngr var hæim kominn i Gyðinga land. giðrðiz þegar svndrþycki oc nockvrar öfvndargræinir með þi folki er farið hafði i mot konvngi. þi at Jsraels lyðr talði a þat er menn Juda gengv framarri at allri fylgð oc þionkan við konvng oc hans menn. Enn menn Jvda svarvðv allt þo helldr storligarr enn hinir mellto til. Forv þa i orðahnippingar oc ak ę rslor. kallaði Jsrael at Jvðar h ę fði stolit fra þeim konvngi. sva at þeir m ę tti ecki niota hans. Savgðv Jvðar sva at af þi vorv þeir nakvæmri konvngi at hann var þeim nanari at frendzemi oc af þeirra ætt kominn. Hof hann oc her i fyrsto riki sitt savgðv þeir. ok enn helldr þat til at ver höfvm m ę iri ast a konvngi enn þer. sem nv bar ravn a at ver komvm fyrri at kalla hann aftr i rikit. vitv ver oc æigi þess van at konvngr gefi oss giafir framarr enn yðr ę ða geri i nockorv varn rætt sva mikinn at þer þvrfið fyrir þat at kasta ræiði ę ða vþyckiv a oss. nema helldr fyrir ę ina saman ofvnd. Jsraelito svaraðv sva. þar æigv ver at t ę lia til konvngs. x. ę ttir sem þer ę igit æina. oc þi a hann helldr til var at hniga en yðar. var oss ę igi fyrr orð ger at ver skylldim leiða aptr konvng varn i rikit enn þer höfðvt til dyltz. Skilðv þeir sva at hvarigvm likaði vel. Enn sva bar til at her var við staddr einn daligr drottins sviki af Jsrael er nefndr er Seba. son Bochri þess mannz er sva het. hann var enn kominn af ætt Gemini. þersi maðr þeytti sinn luðr ok sagði sua. Huat er oss maalskipti um Dauid þenna. ok æigi er vaar erfð under syni Ysai. Snu þu Jsrael aptr til herbuða þinna. Skilðiz þa allr Jsraels lyðr uiðr konung ok fylgðu Seba ok hans raaðum. enn menn Juda foru með konungi allt heim i Hierusalem. Dauid konungr sem hann uar heim kominn i borgina. tok hann þer. x. konur sem verit hǫfðu frillur hans ok Absalon hafði saurgat. hann setti þær allar i rikt uarðhalld ok fekk þeim atuinnu sem þær þurftu. enn ekki aatti hann samræði uið þer helldr helldu þær hreinlifi allt til dauðadags.

Chapter 285

Fra þi er Joab drap Amasa hertoga.

Konungr kallaði nv til sin Amasa fr ę nda sinn er hann hafði þa gort hertoga yfer herlið sitt ok sagði sua til hans. Kalla þu saman hermenn Juda. sua at þeir komi aller til min ok sua þu sialfr a þriðia degi heðan. Amasa gioði sem konungr bauð. hann for ok stefndi saman qllum lyð Juda. enn þa dualðiz honum ok uarð hann seinni aptr til konungs enn hann hafði au kueðit. þa m ę llti konungr til Abysai. Hinn vaandi uikingr Seba man enn fleira ok meira illt giqra oss ok riki voru ef hann maa enn Absalon giqrði. nu þa tak þu her hirðsueiter minar ok s ę k epter Seba sem harðaz. at hann seti æigi sua undan oss at hann nai styrkum borgum eðr qðrum uigium. Abysai lypti sinum her af Hierusalem. ok uoru i persi ferð með honum Joab broðer hans ok þeir Cerethi ok Feleti ok aller hiner styrkuztu kappar. Sem þeir uoru komner með herinn i Gabaon at þeim mickla steini sem þar stendr. kom epter þeim með mickla sueit hinn goði hǫfðingi uinr konungs ok frændi Amasa. Joab uar sua buinn at hann hafði einn þrǫngvan kyrtil yztan klæða ok þar gyrðr yfer utan tuieggiuðu suerði i umgiqrð. ok þo sua umbuið at þegar var bert þo at æigi u ę ri brugðit ef skiott þurfti til at taka. huart sem uilldi leggia eðr hoggua. Joab gekk þegar i moti Amasa er hann kom ok m ę llti til hans. Heill heill broðer. ok tok hægri hendi til hǫku hans sem hann uilldi kyssa hann. Amasa geymdi æigi saxens er Joab hafði. þui at hann vænti ser einskis af honum nema goðs. Enn Joab setti suerðit utan a siðuna sua at þegar fellu ut iðrin. Var þetta hans bani sem uita maatti. Enn Joab ok Abysai sottu þa framm sem oðaz epter Seba. Ok sem sueitungar Joab komu þar at sem likami Amase laa i bloði sinu. m ę lltu þeir. Morgu skipter skiott um. sa liggr her nv er giarna villdi vera hǫfðingi Dauid fyrer Joab hertuga varn. Ok sem einn af liðsmonnum ser aa at allr herrinn dvalði hia Amase ok undruðuz er hann laa þar drepinn rett a veginum. tok hann ok kipti likinu af brautinni i akrinn ok kastaði yfer klæði. at æigi duelði þetta folkit. Fór þa huerr leið sina.

Seba suikari sem hann hafði umfarit allar kynkuislir Israel i Asia ok i Bethmacha. vǫlðuz til hans hinir mestu bardagamenn ok kappar Israel. settiz hann meðr sinn her i borg þa er Abella het oc i Bethmacha. Nu sem Joab kom til Abella setti hann sinn herskiolld umhuerfis borgina ok barðiz aa með marghaattuðum uiguelum. Enn er allr hans herr kostgiǫfði sem mest at briota murinn. gekk ut a ueginn ein kona drengilig ok diarfmǫllt froð ok forsial i frammburði mikillar vitru ok visdoms. Hun kallaði haatt sua segiandi. Heyrit heyrið hermenn. kallit hingat hǫfðingia yðarn Joab. ek uil tala uið hann. Sem hann gekk fram spurði hun ef hann veri Joab. Hann sagðiz sua heita. þa heyr þu orð min ambaattar þinnar. Fyrer hueria skylld leitar þu at briota eyða ok umsnua alla þersa borg er vel ma moðer heita annarra borga meðr Gyðingum. huat dirfiz þu at tapa ok tyna eðr fyrerfara erfð almaattigs guðs. Joab suaraði. Eigi æigi sagði hann. fiarri mer slik firn at ek uili eyða erfð drottins eðr afmá yðart riki. helldr er hitt at einn vaandr uikingr af fialli Effraim er heiter Seba sun Bokri hefer vpp hafit sina illzkv ok ofbelldi a mot Dauid konungi. Nu selit hann einn i vaart valld ok skulum uer þegar huerfa fra borginni. Hun suaraði. þat ueit ek fyrer monnum at alldri skal hans hǫfut hafa borg vaara i háska. Sneri hun þa framm i borgina ok talaði vel ok uitrlega fyrer borgarmonnum. þar til er þeir toku Seba ok slogu af honum hǫfut ok slǫngðu ut af murinum. Enn Joab leet þegar blasa qllvm herinum fra borginni til herbuða ok huarf siðan aptr til konungs i Hierusalem. Var þa Joab enn einn hǫfðingi yfer her Gyðinga. Enn Banaias sun Joade uar skipaðr hǫfðingi yfer her Gyðinga er kallaðer uoru Cerethi ok Felethi. Aduram het skattahǫfðingi konungs. Josaphat svn Achilud skyringameistari eðr tulkr konungs. enn Siba ritari. Sadoch ok Abiathar yferbyskupar. Hira sun Jarithes heet kennimaðr konungs innan hirðar.