Bókastaðir

Dauid lagðiz með Bersabee. þa er liðit var fvllt ar fra þi er Dauid konvngr barðiz við Syross sem nv var sagt. sendi hann Joab með riddara sina oc miog sva allan Gyðinga lyð at striða vpp a Amons þioð. fyrir þa vsomð er Amonite hǫfðv giðrt monnvm hans enn ræist siþan vfrið i mot honvm. Joab oc hans menn æyddv riki Amons þioðar hvar sem þeir komo. þeir s ę ttvz þar vm sem var hinn sterkazti staðr. Dauid konvngr sat heima i Hiervsalem oc for æigi þessa herfǫr.

Sva bar til einnhvernn dag sem konvngr var vtginginn. hann hafði aðr legit i s ę ng sinni vm had ę gi sem hann var vanr. hann gat at lita hvar ę in harðla fǫgr kona þo ser i grasgarði einvm skamt fra hǫllinni. Konvngr spvrði eptir hver sv kona veri. Honvm var sagt at hon het Bersabe riks manz dottir er nefndr er H ę liam. oc var nv ę iginkona ę ins riddara konvngs er het Vrias Ethevs. Konvngr l ę t hana læiða i sitt herbergi. oc siðan svaf hann með henni. Eftir þat for hon heim til hvs sins oc hafði feingit barng ę tnað af þeirra samvistv. Ok þegar er hon væit þat. l ę t hon segia konvngi at hon er með barni. Konvngr sendi þa boð Joab hertoga. at hann skilldi senda heim Vriam Etheum. Gyðingar satv þa vm staðinn Rabba sem aðr var gætið. Joab giðrði sem konvngr b ę iddi. oc sem Vrias kom a fvnd konvngs. fr ę tti Dauid fyrst hverso Joab ę ða herrinn ę ða bardagar gingv. Siþan mælti hann við Vriam. Far þv nv hæim til hvsa þinna oc lavgaz. tak siþan a þik hvilld oc naðir. Oc iafnskiott sem Vrias var vtginginn. var bvið borð konvngs. Enn Vrias for ekki hæim a þeirri nott. helldr svaf hann fyrir hallardyrvm með ǫðrvm þionostvsv ę invm konvngs. þess verðr konvngr varr vm morgininn. hann kallar Vriam til sin oc mælti til hans. Fyrir hvat villdir þv sva pina þik er þv fort æigi hæim til herbergis. sva farmoðr maðr oc þolt aðr mart valk oc vas i herbvðvm. Vrias svaraði. Jsrael lyðr oc Jvða byggia marga vasbvð. oc minn mæistari Joab oc aðrir þinir hǫfðingiar oc hirðsvæinar liggia allir vm n ę tr a berri iorðv enn beriaz vm daga. þa er æigi hæyrilict at ek kræsvmz oc sofa ek hia minni hvsfru. Nv fyrir þitt lif oc h ę ilso minn konvngr skal mik alldri þa skom henda. at ek fari at læik minvm oc skemlan meðan aðrir yðrir sveinar ero i slikvm navðvm. Konvngr sagði. Nv at þi ver her i dag. enn i morgin man ek þik brotto senda. Hafði konvngr þann dag Vriam i boði sino oc l ę t honvm með kappi væita at hann yrði ofdrvckinn. Enn vm kv ę lldit geck Vrias at sofa i sama stað sem hina fyrri nott oc for ecki hæim a þi kvelldi til konv sinnar.

Snimma vm morgininn sendir konvngr Vriam með brefi til fvndar við Joab. þar stoðv þessi orð a. Skipi þer Vria þa er þer beriz við Ammonitas i ǫndverða fylking þar sem mest se mannravn. oc hagit svá til at vist se at hann komiz æigi með fiðrvi i brott. Nv sem Joab barðiz a borgina. skipar hann Vria þar til atsoknar sem hann vissi mesta vorn oc sterkasta kappa fyrir vera. Gingv þa borgarmenn dræingiliga vt oc bavrðvz alldiarfliga. drapv þeir mart af Gyðingvm. oc i þeirri rið fell Vrias Ethevs oc l ę t sitt lif með hræysti oc goðvm orðzstir. Joab sendir þegar mann i Hiervsalem at segia konvngi tiðendin. Joab mælti við sendimanninn. þa er þv hefir flvtt konvngi sem græiniligast allan albvrð þessa bardaga. oc finnr þv at honvm mislikar var framferð oc kallar sem mik varir at ver hafim vvitrliga rasat fyrir rað fram vndir vapn varra vvina oc hvglæiðt æigi forn dǫmi. hverso litt þat hefir iafnan gefiz at ganga vvarliga under borgarueggi. sem uarð Abimelech syni Jerobaal er hann barðiz i Tesbes ok gekk allt under murinn meðr sina menn. sua at uuiner hans aatlv at bera vapn under f ę tr sier niðr aa þa. enn ein kona setti kuernsteins brot i hǫfut honum ok uarð þat hans bani. þa seg þu sua til konungs at lyktum. Ammoniti gengu uut af borginni a vǫll nokkurn ok veittu oss hart athlaup ok ver tokum i mot fulldrengilegha ok komum stokk i lið þeirra ok elltum þa allt til borgarhliðs ok siðan barv borgarmenn ofan aa oss skot ok griot af murinum. fell þa mart af yðrum hirðsueinum oc þar let sitt lif þinn þionostumaðr reyndr at allri dygð ok drengskap Vrias Etheus. Sendimaðr fann Dauid konung ok sagði honum alla persa luti. Konungr m ę llti. Far þu aptr til herbuða ok seg Joab þersi min orð. at hann laati þenna atburð ekki bita á sik þo at hann hafi laatit nǫkkura menn. þi at opt kann þat henda sem m ę llt er at fall er farar heill. ok giorer þeim ekki er i bardǫgum starfa at sakaz þo at ymser falli fyrer ǫðrum. bið hann helldr styrkia sitt herlið oc eggia þa at briota borg sinna uuina ok kostg ę fa at retta þann krók i baki þeirra er þeir beygðu. Nu sem Bersabee fretti fall bonda sins. harmar hon þat harðla miǫk ok gret lengi sem liklikt var hans dauða. Ok þegar sem nǫkkut linar hennar sorg ok suut. sender Dauid konungr epter henni ok let leiða hana i sitt herbergi. ok litlu siðarr tekr hann hana sier til eiginkonu oc f ę ddi hun honum sun. þetta mislikaði guði miǫk sem Dauid hafði gort. Sendi drottinn nu til konungs einn sinn þion er het Nathan at asaka konung. Sem Nathan kom fyrer konung. seger hann sua. Minn herra konungr. Tueir menn uoru i einni borg annarr auðigr miqk enn annarr furðulega fat ę kr. Hinn riki maðr aatti mikinn fiqlða nauta ok sauða. enn hinn fat ę ki meðr qllu ekki kuikfe utan einn litinn smasauð er hann hafði keypt ser til hugganar ok ol heima i husi sinu meðr bqrnum sinum. þersi alisauðr uar sua spakr at hann aat brauð ok drakk af keri hins fat ę ka mannz ok suaf i faðmi hans. fyrer þui var honum þersi gymbr sua ki ę r ok elskuligh sem sinn sqnn eigin dotter. Nu berr sua til sem uerða kann at einn vtlendr maðr kemr til hins auðga mannz. hann tekr honum vel oc uill gera honum fagnaðarveizlu i husi sinv. hann leit þa yfer allan fiqlða nauta ok sauða ok syniz allt sua fagrt at hann timer af qngu at sia ne taka gestinum til buðaruarðar. verðr þat fyrer um siðer at hann tekr einga sauð þersa fateka mannz ok lætr bva til borðz gestinum er til hans uar kominn. Huat demi þer herra konungr vm þenna hinn agiarna mann er sauðinn tok seger Nathan. Konungr suaraði. þat ueit lifandi guð at sa maðr er dauða uerðr. Nathan m ę llti. þu sialfr konungr ert þessi hinn riki maðr. þui skaltu nu heyra huat seger af þui guð allz heriar drottinn. Ek smurða þik til konungs yfer minn lyð ok frelsta ek þik af hendi Saul konungs ok annarra þinna uuina ok gaf ek under þitt valld hirð ok hyski Saul konungs þins herra bqrn hans ok eiginkonur. ok þer hefi ek gefit allt riki Jsrael seger drottinn ok Juda. Nu ef þetta er litils uert. þa man ek enn til gefa marga luti micklu st ę rri. fyrer hui vanr ę ker þu min orð sua at þu giorðer illzku i minu augliti. Vriam Etheum hefer þu drepit meðr sueriði suna Amons enn hans husfrv tekit þer til eiginkonu. fyrer þersa þina sekt ert þu þers uerðr at alldri gangi suerð ok sut af þinu afkv ę mi at eylifuu. Ok enn seger drottinn þersa luti. Af sialfs þins huusi man upp uekiaz illzka i gegn þer. sua at þinn naungr man taka þinar eiginkonur eðr frillur sua at þu sialfr siaer aa ok man hann leggiaz meðr þeim um liosan dagh at skinandi solu. þui at þu hefer gort leynilega þinn glæp. enn drottinn man þer giora sem ek hefer þer sagt seger Nathan sua opinberlega at allr lyðr megi sia ok uita. Konungr m ę llti þa meðr iðran sua segiandi. Sua er glæpr minn illr ok þungr at ek em uist dauða uerðr ok ek em aumr ok vesæll er ek gaf slik demi folki guðs. þar sem hann skipaði mik stiornarmann at d ę ma yfer sinn lyð. ok uil ek þola nu dauða helldr enn sia glæpr leiði mik til heluitis. Nu meðr þui at ek hefer gort syndsamlig dæmi i dauðligum glæp fyrer guðs folki. þa er ek nv buinn epter uilia drottins mins at þola refsing fyrer þersa synd at æigi falli folkit at minum d ę mum i slikan glæp. þa m ę llti spamaðrinn til Dauid. Sannlega sier guð iðran þina ok vill æigi að þu taker dauða fyrer þersa þina synd. helldr uill hann v ę gia þer meðr sinni miskun. þui at þu hefer optlega striðt meðr þinni hendi ok harðri refsing uuinum drottins. Enn þo man guð meðr mundangshofi hefna þer þetta uerk meðr þui moti at sueinn sa er Bersabee hefer nu feddan man skiott deyia.

Epter þetta for Nathan spamaðr i brott til sins heima. enn drottinn slo sueininn meðr þungri sott sua at eingi maðr u ę nti honum lifs. þa bað drottin Dauid meðr alhugha barninu lifs. Dauid konungr stoð upp þegar sem Nathan var utgenginn ok kastaði konungligum bunaði ok klæddiz herfilegv hárkleði ok gekk i einn kofa ok fastaði ok laa a berri iqrðu. þa sqfnuðuz saman hans æztu raaðgiafar ok hirðstiorar ok komu fyrer konung ok skylldaðu hann til meðr bliðum fortqlum ok b ę narorðum at risa af iqrðu ok hrinda harmi. Enn hann uilldi þat fyrer engan mun ok huarki kendi hann ua f ę ðu ne uatni. vii. daga i samt. ok sua segiz sem truanlegt er at þa hafi hann ort saalminn Miserere mei deus secundum magnam misericordiam tuam. þat segia sumer menn at hann leti giqra ser diupa grof sua at. xx. pallar ueri at ganga niðr i iqrð. ok settiz hann þar eðr lagðiz i neðanuerða grqfina. Enn meðr miskunn guðs lyptiz hann upp um pall uið huert uers sem hann sagði fram i saalminum. til at syna at guð saa iðran hans ok fyrerlet honum synðina ok þo æigi refsingarlausa. A. vij. degi andaðiz barnit er Dauid bað fyrer til guðs at lifa skylldi. þui at guð uilldi æigi unna honum nytia ok skemtanar at þui barni er hann hafði sua syndsamlega getit meðr Bersabee konu Vrie. Enn sv var avnnvr hefnd fyrir þenna glæp. at gvð villdi æigi þiggia af Dauid at hann gerði honvm mvsteri ok kallaði hann manndrapa mann fyrir þat er hann hafði raðit Vriam af lifi. sva ok allar þær skapravnir er synir hans væitto honvm. sem siþarr man segia. þolði hann fyrir horan Bersabee.

Herbergiss svæinar hans þorðv æigi at segia honvm andlat barnsins. oc sva m ę lto þeir sin a milli. Ver tǫloðvm til konvngs þa er svæinn þessi var a lifi. oc ætlaðvm at glæðia hann. villdi hann þa ecki hæyra oss. hverso miclo helldr man hann nv pinaz af hrygð oc harmi er hann frettir davða svæinsins. Nv sem konvngr ser sina menn qvisa með ser. þyckiz hann vita hvat vallda man. Hann mælti þa til sinna þionostomanna. hvat er. er svæinninn davðr. þeir sǫgðv sva vera. Hann ræis þa vpp or molldo oc var malræifr við menn. Ok sem hann hafði gert clæðaskipti. geck hann til hinnar hælgv tialldbvðar oc þackaði litillatliga gvði þetta allt er at hafði boriǫ. for siðan h ę im til herbergiss oc bað sveina bva ser borð. oc siþan snæðdi hann glaðliga. Raðgiafar konvngs tala til hans sva segiandi. Hveria skynsemð synir þv herra konvngr i þesso er þv fastaðir oc syttir saran meþan barnið lifði. enn nv þegar sem svæinninn er davðr ræis þv vpp af iorðv oc læz þer borð bva oc ært nv glaðr oc katr. Konvngr suarar. þat k ę mr til þess at ek fastaði oc gret meðan svæinn þessi lifði. at mer þotti vera mega þo at ek veri vmakligr. at drottinn minn gæfi mer þa hvggan at hann lifnaði. Enn hvat gerir mer nv syrgia góa m ę ða mik miklvm fǫstvm. þi at ek ma hann nv ecki aptr kalla siþan hann var allr. a ek oc litillatliga þetta at þacka gvði minvm sem allt annað. þi at þat ferr eptir natvro at drottins mins vilia oc skipan at ek f ę ri nv eptir syni minvm þegar gvð vill helldr enn hann risi vpp mer til hvgganar. Skal ek oc glaðliga vndir ganga alla þa lvti er gvð skipar hvart sem þickir bliðt eða stritt. þi at hann er ræIllatr oc miskvnnsamr.

Feddr Salomon sun Dauid.

272. Eptir þetta hvggaði Dauid konvngr Bersabee ę iginkonv sina ę r att hafði Vrias oc glæðr hennar harm með ælskvligvm bliðskap. g ę rir hana drottning sina oc lætr læiða ser i sama s ę ng oc gætr son við konv sinni. þann nefndi hann Salomon. þenna svæin ælskaði drottinn þegar i fyrsto. oc sendi til konvngs spamann oc bavð at kalla svæininn a þeirra tungv Jdidiam. þi at Jdidias er at varo mali ę lskaðr drottins. Nv barðiz Joab sem aðr var sagt við Amonitis oc solti fast a sialfa konvngsborgina Rabba. þat kǫllvm ver vatnaborg. Sem miog var vvnnin borgin sendir Joab menn a fvnnd Dauids konvngs sva segiandi. Ek oc yðrir menn hǫfvm langan tima setit vm borg Rabba. oc man sv borg skiott vpp gefaz i vart vald. oc fyrir þi kom nv til min með nockvð lið oc vinn hana með ǫllo. at æigi se mer kendr sigr þessi sem vera kann ef ek æyði hana sva at þv ser æigi við staddr. Ok sem Dauid konvngi kom þessi orðsending. ferr hann með mikinn her oc berz i borgina oc vinnr hana skiott. Tok hann þar tignarkoronv af hǫfði Melkolm konvngs þeirra. Melkolm þyðiz i varo mali konvngr þeirra. enn þat var allt at ę ino skvrð-goð Ammonitarvm. þessi korona var giðr af gvlli oc sett með hinvm agætvztvm gymsteinvm ok með miclvm haglæik. oc sva mikil at hon va pund gvllz. Var þessi korona sett a hǫfvð Dauid konvngi. oc þaðan flvtti hann ofa mikit horfang. enn borgarlyðinn lætr hann s ę tia i halsiarn. oc i þessi ferð gerði hann slikt við allar borgir Ammonitarvm. oc siþan hvarf hann aftr með herinn i Hiervsalem.

Fra þi or Ammon laa meðr systur sinni.

273. Davið konvngr atti þa dottvr er het Thamar. allra meyia friðvzt at sia. hon var sammǫdd Absalon konvngs syni. enn Ammon son Dauids konvngs lagði hvg a hana oc sva mikla ofrast at hann sycðtiz af hennar astar brima. þvi at honvm syndiz æigi avðvelldlict ę ða hæyrilikt at gera henni nockvra vansǫmð. þar er hon er konvngs barnn oc systir hans sialfs oc hin f ę grsta m ę r. Ammon atti æinn kæran vin oc frenda er het Jonadab son Semma brǫðr Dauids. Jonadab var manna vittraztr. Hann mælti ę inn dag við Ammon konvngsson. Hvat er þer at mæini minn kæri felagi. þi at þv nytr ǫngrar gleði at þi sem mer syniz. en þv megriz sva at dagsmvn ser a. fyrir hvat læynir þv mik hvat vm er. Ammon svaraði. Ec hefi sva mikla ast a Thamar systvr Absalons at ek ma ę inskiss niota fyrir. Jonadab m ę lti. Skiott rað geri ek þar fyrir. þv skalt leggiaz i reckio þina oc segiaz sivkr. oc ef faðir þinn k ę mr at vitia þin sem mik varir. þa bæið þv hann at Thamar systir þin komi at matbva þer. oc seg at þv vill af hennar hendi fæðv taka. Ammon gerir sva. slær ser niðr sem hann se sivkr. oc gengr allt eptir þvi sem Jonadab gat. at konvngr ferr at finna son sinn. Amon talar sva til konvngs. Bið ek minn s ę ti faðir at Thamar systir min komi her at bua mer bvðarvǫrð. þvi at hon man bezt kvnna. man ek oc ecki feðv neyta vtan ek taki af hennar hendi. Dauid sendir þegar til hennar herbergiss. oc bað at hon skylldi fara i hvs Amons brǫðr sins. oc bv honvm fæðv sem þv kant bezt. Hon giörði allt sem faðir hennar bavð. oc setti fyrir Ammon er hon hafði matbvið. Hann villdi ecki a taka oc mælti. Lat þv alla menn vt or herbergino. Ok sem þav vorv tvav eptir. þa bað hann hana fa ser þat er hon hafði aðr til bviðr. Nv sem hon geck at honvm með vistina. þræif hann til hennar oc mælti. Kom her oc ligg hia mer. Minn kæri broðir gæym oc ger þetta æigi at þravngva mer til samlags við þik. þi at æigi varð slik vhæfa enn giðr i Israel. Nv hirð æigi at hallda framm þinni hæimsko. þi at þat er sva mikil min skom at ek gæt æigi vndirstaðit. ę nn þv mant æ siðan virðr sem hinn hæimskazti snapr með Gyðingvm. G ę r nv sem ek gef rað til. tala þetta mal helldr við konvng ef þer er fyst a mer. oc fyrir þi at við erom æigi sammǫdd. þa man hann æigi mæina at þv fair min til ę iginkono. Enn hann villdi þvi ecki samþyckia hennar bæiðni her vm. helldr l ę t hann kenna aflsmvnar oc la með henni berliga vviliandi. oc þegar eptir lagði hann a hana sva mikla vþyckio at hann hataði hana nv miklo mæirr enn hann hafði aðr ælskað oc bað hana brotto verða. Hon svaraði. Miklo m ę iri skom oc verri er þetta er þv gerir nv i þinvm brotr ę kstri oc hatri en aðr hefir þv gert i savrgan oc mæydoms spelli. Hann annzar ecki hvat hon segir. oc kallar til sin þionostosvæin sinn oc bað hann læiða hana vt oc byrgia eptir dyrrin. Hann giörði sva. Thamar var clædd fotsiðvm kyrtli oc hafði allan bvnað sem siðr er til konynga detrvm meðan þer ero vsavrgaðar meyiar. hon dræifði molld i hǫfvð ser oc ræif af ser kyrtilinn oc tok baðvm hǫndvm i har sitt oc ryskti sik. Sva for hon til herbergia Absalons brøðr sins oc geck þar opandi inn. Sem Absalon sa hana sva rygga. mælti hann til hennar. Hvat er. hefir Ammon broðir þinn spillt þinvm hag oc fagra meydomi. Nv allt at æino læyn þessvm glæp oc þegi yfir systir min. þi at hann er broðir þinn. Nv var Thamar harmþrvngin i hvsi Absalons

. Enn konvngr var hryggr er hann hæyrði þetta. Enn Absalon mælti hvarki gott ne illt við Ammon. þi at honvm mislikaði miog. er hann hafði sva sarliga savrgat Thamar systvr hans. oc hataði hann i hvg ser. Var nv þo kyrt vm hrið.

Absalon drap Ammon brodur sinn.

274. Sva bar til þa er tvæir v ę tr vorv liðnir at Absalon skilldi klippa savði sina i þeim stað er Ballassor het. þa hafði Absalon bvit vllarv ę izlo rika. sem siðr Gyðinga var til. oc bavð til öllvm konvngs sonvm. Hann geck þa fyrir föðr sinn sva segiandi. Se nv skal klippa savði mina þræls þins. fyrir þi bið ek minn herra at þv virðiz at koma með þina höfðingia til þeirrar v ę izlo sem ec hefi fyrir buit. Konvngr svaraði. Hirð ę igi son minn at biðia þessa. þvi at ekki hefir þv kost til þess at veita sva mörgvm mönnvm oc höfðingivm senn. Sem Absalon hafði beðit sem hann kvnni. oc feck æigi af feðr sinvm at hann k ę mi til veizlvnnar helldr gaf hann honvm orlof oc bað hann vel fara. þa mælti Absalon. Meðr þi minn herra at þer vilit æigi virðaz at þiggia væizlo at mer. þa latið þo Ammon brøðr minn oss fylgia oc vera i samsinni mer til sǫmðar með ǫllvm öðrum sonvm yðrvm. þvi at þat er hæyrilict at hverr varr brǫðra væiti ǫðrvm viðk ę milikt eptirlæti til sǫmðar sva virðvlegan favðvr sem ver ę igvm. Konvngr sagði þat sitt hvgboð at Ammon myndi þarflavst eyrendi þangat hafa til þessar væizlo. oc með þvi at Absalon bað mivkliga með morgvm fagrligvm orðvm. þa læyfði konvngr Ammon oc öllvm sonvm sinvm at fara með Absalon. þa er þeir koma til væizlvnnar bavð Absalon sinvm monnvm at sitia vm Ammon ok bað þa ecki ottaz at drepa hann. þvi at þ ę r ę igit þvi at lyða sem ek byð yðr með þvi at ec skal hæita yðarr höfðingi. þeir forv þi fram sem hann lagði fyrir þa oc giorðv Ammon miog drvckinn. baro siðan vapn a hann oc drapo. Spr ę tta þa vpp allir konvngs synir oc flyðv sva hverr sem naði sinvm ræiðskiota.

Nv sem þeir forv sinn veg. þa flavg til konvngs nockvrr kvrr. at Absalon h ę fði drepit alla syni hans. sva at ę igi myndi æinn eptir lifa nema sialfr Absalon. Davið konvngr stoð vpp við þessa harmsǫgv. ræif af ser claðin oc fell siþan framm allr til iarðar. oc slikt ið sama allir hans menn þeir er við vorv. vtan æinn Jonadab broðvr son konvngs. hann talar sva. Eigi skilldi þer minn herra trva at allir synir yðrir se davðir. þvi at ek þickivmz vita at Ammon æinn man vera drepinn. þi at Absalon hefir haft a honvm illan hvg. siðan hann tok oc lagðiz með navðigri Thamar systvr hans. Ok fyrir þi þvrfi þ ę r æigi herra konvngr at ætla at Absalon hafi flæiri drepit sonv yðra enn æinn. Dauið konvngr hafði iafnan ę inn sv ę in i hæstvm tvrnvm borgarinnar at sia allar mannaferðir ę ða aðra lvti. þa sem at kvnnv at beraz b ę ði nær ok fiarri. kallaði hann þenna speculatorem. þat er vmskygnari at varo mali. Nv sem Jonadab hafði þetta talat. litaðiz speculator vm þar sem hann var staddr oc sa mikinn mannariðvl s ę kia til borgarinnar ofan vm fiallhliðina þar sem ecki var almanna vegr. Hann sagði þetta Dauid. þa mællti Jonadab til konvngs. Nv for sem ek ætlaði. at þar fara synir þinir minn herra oc ero ę igi allir drepnir. Sem hann hætti sinni r ę dv komv konvngs synir. þeir gingv inn fyrir f ę dr sinn oc savgðv honvm davða Ammons með miclvm harmi hvgar. Aflaði þetta mikillar vgl ę di oc hrygðar konvngi oc allri hans hirð. Absalon flyði i riki Gessvr. oc var þar. iii. ar með konvngi þæim er het Tolomevs er þar reð riki. Lattiz þa Dauid konvngr at sækia eftir honvm sva sem hann hvgði af harmi oc gladdiz eptir Ammon svn sinn. þetta skilði skiott Joab son Sarphie at konvngi rann ræiði við Absalon. þi at hann vnni honvm mikit. Sendi Joab þa menn til borgar þeirrar er Thetva het eftir einne visdomskonv er hann vissi malsniallazta. Oc sem hon kom til fvndar við Joab. mællti hann til hennar. þv skallt lata sem þv ser miog harmþrvngin oc clæða þik sorgarbvningi. Ecki skaltv bera a þik oleum ę ða aðrar lyfðir at þv syniz at ǫllo sem sv kona er lengi hefir gratið saran manna missi. oc inn gengin fyrir konvng skalltv fram segia slikt sem ek kenni þ ę r. Lagði þa Joab ǫll orð i mvnn henne þav er hann bað hana fram bera fyrir konvng. Enn hon inn gengin i havllina kastar hon ser fram a golfit fyrir fǫtr konvngi oc dyrkaði hann sva segiandi með miclvm harmi. at þi sem konvngr ætlaði oc þeir er hia vorv. Miskvnna þv mer avmri konv minn herra. Konvngr svarar. Hvat er þer kona. hvi l ę tr þv sva. Hon mælti. Ho ho vei mer v ę salli. ec em ę in eckia. oc atti ek eftir bonda minn. ii. syni mannv ę na. þeir vvrðv missattir sin a milli vm ę inn lvt oc striddvz a með ofrkappi vti a akri. þar sem ę ingi var sa er þeim bannaði slika vhæfv. oc lavk sva þeirra saman ę ign at annarr drap annan. Se nv minn herra. Allir frendr þeirra risv vpp með æinv raði. gengv at mer ambatt þinni með mikilli akefð sva segiandi til min. Sel fram svn þinn er drepið hefir br ę ðr sinn. þvi at ver vilivm hann af lifi oc hefna sva hins vegna. oc skolvm ver æyða ærfð hans fyrir broðvrvig. Nv hafi þer hæyrt konvngr hverso sarliga þeir vilia slavckva þenna ę ina gnæista minnar hvgganar sem enn lifir. til þess at niðr falli nafn bonda mins oc æigi megi avkaz hans afkv ę mi a iarðriki ę ða nockvrar miniar eftir lifa hans minningar. Konvngr svaraði. Far þv i hvs þitt oc man ek bioða boð fyrir þik oc svn þinn. Konan sagði. Liggi a mer rangl ę ti þetta oc a favðvrhvsi minv. enn minn herra konvngr oc hans tignarsæti se frialst oc akerolavst her firi. Konvngr svaraði. Þa geri ek annat rað fyrir. lat þv þann til min er i mot þer mælir ę ða misbyðr oc skal sa æigi þer siðan m ę in gera. Þa mællti konan. Þess bið ek minn herra at þv minniz drottins gvðs þins. sva at æigi latir þv margfalldaz ę ða avkaz ættvig enn framarr til hefndar eptir þann er drepinn var. oc æigi se son minn af lifi tekinn. Konvngr mællti. Þess sver ek við gvð at ę ngi maðr skal blasa har af höfði þer ę ða syni þinvm. Konan sagði. Eigi þickivmz ek enn hafa fvllnat míns ę yrindiss. vtan þær gefit mer orlof at tala enn flæira við yðr. Konvngr bað hana tala sva mart sem hon villdi. Hon mællti. Hverso l ę ingi skalltv herra lata lyð gvðs sva misgera at kalla eigi aptr þann er l ę ingi hefir vtlaga verið. ę ll ę igvm ver einn veg fyrir hendi at ver skolvm deyia. oc dregr þa iorðin sitt til sin. sva at hvers mannz likami skriðnar til sinnar natvrv i iorðina sem vavtn þav er æigi kvnnv aptr at hverfa. enn allir menn æigv sal. oc er ecki hennar at v ę nta i iorðina þi at drottinn vill vist æigi lata hana fyrirfaraz. helldr hvgsar hann oc setr sva rað til at sa tapiz æigi með ðllo er misgerir þo at hann se rækr oc rekinn vm stvndar sakir. Nv kom ek til þess hingat at flytia þetta mal fyrir þer konvngr oc allri hirð hia verandi. þvi at ek var orvgg at tala slict hverso sem þv t ę kir minv mali. En nv hefir þv minn herra þvi helldr heyrt minn fram bvrð at þv hefir hæitið at frelsa mik af valldi þeirra oc bǫði villdv mik oc son minn ma af ǫrfð drottins. Bið ek nv þess at ek ǫiga þat at segia at hæil þitt herra konvngr se sva fast sem svardagi. þvi at sva ert þv geðfastr sem gvðs ę ngill. at hvarki vikr þv af rettindvm fyrir bliðv ne striðv. oc þvi er drottinn gvð með þer. Konvngr mællti til hennar. Seg mer satt af oc læyn mik ǫigi þann lvt er ek vil spyria. er æigi þat nv at Joab se i raðvm með þer vm þessa lvti. Konan svaraði. þess sver ek fyrir h ę ilso andar þinnar minn herra at þv hnæigir hvarki til hægri handar ne vinstri af rættvm veg her vm. at Joab lagði þetta vndir tvngvrætr mer oc bavð mer at bera fram merkingar figvrv þessa mala. Enn þv konvngr ert sva vitr oc visdomsfvllr sem sa gvðs eyrendreki er alla lvti skilr oc skyniar. oc þv mættir finna a minv tali at son minn likamligr atti ecki slict at kæra sem ek sagði fram. þa mællti konvngr við Joab. Nv skalltv sia hverso mer likar þessi þin raðagiorð. Far þv nv oc læið vr vtlegð Absalon son minn. Enn Joab iafnskiott fram fallandi a hallar-golfið oc lavt konvngi oc þackaði honvm þessa milldi sva segiandi. A þessvm degi skil ek at ek hefi fvnnit miskvnn i þinv avgliti minn herra. er þv gerðir þetta eftir minvm orðvm.

Joab bioz nv sem skiotaz. for siþan avstr i Syriam i riki Gessvr ok flvtti Absalon konvngs svn þaðan oc hæim i Hiervsalem. Sem konvngr spvrði kvamv þeirra. sendi hann orð Joab at Absalon skylldi hæim fara til bva sinna enn koma ecki a konvngs fvnd. oc sva gioröi hann. Absalon var fegri oc friðari skapaðr fyrir allra lvta sakir en engi maðr annarr i Gyðinga kyni. sva at þat er sannsagt af honvm. at milli hæls oc hvirfils fannz hvergi fleckr ę ða lyti a hans likam at maðr myndi sik annan veg kiosa skapaðan. Hann var oc frægðarsamliga hærðr fra þi sem aðrir menn beði at f ę grð oc væxti. oc þat til marks vm mikilleik hars hans. at þat þyngði hann sva at hann varð vm sinn a hverio ari at lata reka af ser. Ok einn tima hafði klipparinn forvitni til at færa a vag har af höfði honvm. oc va. cc. skillinga. Absalon atti. iii. syni oc eina dottvr harðla fagra synvm er het Thamar. hana atti siðan Roboam konvngr son Salomons. oc var þeirra son Abia konvngr Juda. Absalon var nv sva. ii. ar i Hiervsalem at hann kom ecki til fvndar við feðr sinn oc æigi naði hann at sia konvng. Hann gioröi þa orð Joab hertoga. at hann villdi senda hann til konvngs. Enn Joab villdi æigi koma til moz við Absalon. Sem Absalon hafði sendt tysvar eftir honom oc villdi hann æigi koma. þa mællti hann til sveina sinna. þat er yðr kvnnict at akrar ockrir Joab liggia saman. farit nv til oc leggit i elld i akr hans oc brennit vpp. þeir giðrðv sem hann bavð oc brendo allt s ę ði Joab. Enn er þrælar hans komv til oc sa þar verks ofmerki. rvnnv þeir með hrygð oc rifv kl ę ði af ser oc savgðv Joab skaða sinn. Joab for þa at finna Absalon oc mællti sva til hans. Firir hveria savk leztv þræla þina brenna sæði mitt. Absalon svaraði. Ek senda þer boð tveim sinnvm biðiandi at þv skylldir koma til min. þvi at ek villda senda þik til konvngs at forvitnazt fyrir hvi ec var kallaðr vr vtlegð. þvi at b ę tra var mer at vera i Gessvr ę ða annarri vtlægð enn her. ef ek skal alldri koma i konvngs avgsyn. Nv bið ek at ek na vm siðir at sia hann. enn ef hann vill þat æigi. þa væit ek at hann minniz ranglætis mins oc man lata drepa mik.

Joab for þa at finna konvng oc talaði þetta mal fyrir honvm. oc tok hann þvi vel. Var þa Absalon til kallaðr. Sem hann kom inn i hǫllina fell hann fram fyrir feðr sinn oc kvadði hann virðvliga. Konvngr tok til hans. r ę isti hann vpp oc kysti oc tok hann með fagnaði i fvlla s ę tt. Eptir þetta l ę t Absalon giðra ser ę inn agæta oc hǫfðingliga k ę rrv oc dvbbaði. lx. riddara oc. l. fylgðarmanna ser til þionosto oc sinni kerrv til verndar. Hvern morgin sem Absalon var cl ę ddr. geck hann vt at borgarhliði. settiz þar oc sætti komandvm. með þi moti at hvernn mann þann er nǫckvð ætti at kæra oc veri kominn at læita doms konvngs a sinv mali kallaði Absalon til sin. oc spvrði af hverri borg ę ða hverr veri ę ða hverra ę yrinda færi. Ok sem sa er hann talaði við sagði hvaðan hann var æða hverrar ættar ę ða hvat hann atti at kæra. þa svaraði Absalon. Malæfni þin synaz m ę r guð oc r ę tt. enn ę ngan vrskvrð fer þv þinna mala. þvi at konvngr hefir ǫngan til s ę tt at hæyra þik. oc þat væit trv min at slik mal skyllda ec skiott oc vel græiða ef nockvrr villdi mik taka til domanda yfir folkit. Absalon var sva bliðr við allt folk með frab ę ro yfirbragði sinnar halæitv fegrðar. at hann kvaddi oc kysti hlæiandi hvern mann er til hans kom. Sva giðrði hann við allt folk Gyðinga þat er for at s ę kia doma konvngs oc heyra af honvm rcttcndi. oc margs mannz hiarta giorði Absalon ahyggivfvllt.

Fra vppreist Absalonis moti Dauid. þa er liðnir vorv. xl. vetra fra þi er Saul konvngr let drepa kennimenn drottins sakir Dauids sem fyrr var sagt. gengr Absalon cinn dag fyrir favðvr sinn sva segiandi. Gefit mer orlof herra konvngr at leysa hcit þat er ec hct þa er ek var i riki Gessvr i Syrlandi. at ek skylldi fara oc fornfcra i Ebron ef gvð villdi læiða mik aptr i Hicrvsalem af þeirri vtlægð. Konvngr bað hann fara i friði oc fremia rcttlæti. Absalon bio sik skiott oc for i Ebron. hann sendi sina menn i alla kynþattv Jsraels oc bavð sva. at þann tima sem Gyðingar hæyrði lvðr hans skylldi þeir segia at Absalon rikir i Ebron. Absalon hafði. cc. manna af Hiervsalem þeirra er hann kvaddi til farar með ser. þeir vorv allir með hreinv hiarta oc einfavlldvm hvg oc vissv. ecki til hvat vndir bio. Absalon hæimti oc til Achitophel af Gilo. þeirri borg er sva hæitir. hann var raðgiafi Dauid konvngs. Sem Absalon hafði sctt fornir i Ebron. læt hann allt folk sveria ser trvnað. dreif þa lið til hans hvaðan æfa. sva at hann hafði skiott allmikinn her.

Nv sem Dauid konvngr frettir óll þessi tiðendi kallar hann saman sina menn i Hiervsalem ok segir sva. þav tiðendi hefi ec spvrtt fra Absalon syni minvm er mik tregar miog. Vil ec þat rað gefa yðr goðir felagar at hverr bvi sik sem skiotaz oc skvndvm vt af borginni. þi at cigi man siðarr kostr at flyia er Absalon kcmr með allan her oc teppir oss inni oc drepi enn slai sverði alla borgina oc eyði. þa svarvðv allir hans menn. Giarna vilivm ver þinir þrælar herra konvngr þeim óllvm lvtvm at fylgia oc algera eptir matt oc mcgni sem þv vill bioða oss. Siþan for konvngr oc óll hans hirð af Hiervsalem a fcti sva at æigi rcið helldr konvngr sialfr. Enn hann læt eftir i borginne til at gæyma konvngs herbergia. x. frillvr sinar. Ok sem konvngr var vt kominn. ok allr Jsraels lyðr næytti ciginligra fota til gavngv. nam hann stað langt fra borginne oc bæið sinna manna þeirra er scinne vvrðv. Sottv þa til motz við konvng allir trvlyndir þionostomenn oc sva þeir menn með sinar fylkingar er hætv Cherethi oc Phelethi. þa gengv fyrir konvng þav. dc. manna sem honvm hǫfðv fylgt or riki Geth þa er hann toc riki i Ebron. hǫfðingi þeirra h ę t Ethai. Dauid mællti til hans. þv Ethai ert vtlendr maðr oc hefir verit með mer vm hrið oc fyrirlatið fyrir mina skylld fe þitt oc fostrland. nv man ek fara sem fyrir liggr oc avðæt ma verða. en æigi skal nær fara at ek lavna þer þi dygð oc dræingskap er þv hefir mer synt með trvlyndri þionkan. at vefia þik i vandr ę ðvm með mer. oc fyrir þi snv þv aftr með alla þina sv ę itvnga oc tak þer bygðarlag i Jorsalaborg með þessvm nyia konvngi. Ethai svaraði konvngi a þessa lvnd. þess sver ek við lifanda gvð oc lif þitt konvngr. at ek þr ę ll þinn skal þar vera sem þv ært oc þer fylgia minn herra. hvart sem þv ert lifs æða davðr. oc ðngvm ðððrvm konvngi þiona vndir heims solo. Konvngr mællti. Far at þi sem þer likar. þar ę ð Dauid konvngr til ferðar oc með honvm Ethai með sina svæit oc þar með annað folk. oc allr lyðr geck með hrygð oc harmi. For þa konvngr með allt sitt lið yfir forss Cedron þann veg sem liggr til eyðimerkr. Kom þa til motz við hann Sadoch kennimaðr oc allir Levite með ser flytiande ena helgv sattmalsðrk drottins oc settv hana þar niðr. Abiathar byskup var ǫc þar. oc Achimaas son Abiathar. oc son hans Jonathas. þa mællti Dauid. þat vil ek at þer hverfit aptr oc verið frialsir i Hiervsalem. enn ek man her læynaz i æyðimǫrkvm i eyðirioðrvm þar til er mer kemr fra yðr nǫckvr tiðendasǫgn. þi at þat skolot þer annaz at gera mik varan við þa lvti sem að kvnnv beraz hæima i landinv oc mik varðar at vita. Sadoch oc Abiathar flvttv nv aptr avrkina i Hiervsalem. Enn Dauid konvngr geck með hrygð oc harmi oc berføttr at hvlðv hǫfði framm a skoginn þar sem heitir olifaborg. oc sva allir hans menn gengv með sorg oc svt oc hvlðv hǫfvð sin. þa fretti konvngr þav tiðendi. at Achitophel er verið hafði hans hinn h ę sti raðgiafi hann var nv æiðsvari Absalons til allra raða. þa mællti konvngr oc sa til hersins. Vandr svikari er Achitophel. bið ec drottinn minn at þv latir með nockvrv moti vvitrliga verða hans raðagerð. Sem hann toc hvilld a ę inne fiallzhæð. kom til hans ę inn vin hans er het Cvsai með sorgar yfirbragði at rifnv clæði oc molldarfvllv höfði. Konvngr mællti til hans. Ef þv fylgir mer Cvsai oc minvm flocki. þa verðr mer helldr at þi þvngi enn gagn. oc ef þv vill mer nockvt lið væita. þa snv þv aptr i Hiervsalem oc m ę l til friðar við Absalon. Oc ef hann vill sem mik varir þiggia þina þionostv. þa skalltv kostgefa at eyða oc vnyta raðagiðrð Achitophel. Nv ero þar kennimenn Sadoch oc Abiathar. oc skallt þv segia þeim hvert orð er þv heyrir a konvngs garði. oc siþan skolot þer allir samt senda til min oc segia mer oc gera varan við allar þeirra framferðir oc raðagiðrðir sem þer verðit visir. Cusai for nv sem konvngr gerði rað fyrir. Ok sem hann hafði skamma hrið dvaliz i Hiervsalem kom þar Absalon konvngsson með sinn her.