Bókastaðir

Her segir af Abimelech. capitulum.

Þa er Abimelech hafði rikt miog sva. iii. ár. sendi gvð svndrþyckiss anda milli Abimelech oc bygðarmanna Sicchem. þetta for sva sem hann mællti. at þeir tokv honvm enga virðing at væita helldr fiandskap fyrir þat er hann hafði drepit syni Jeroboal oc með hinvm mesta glæp hellt vt saklavso bloði. lxx. brǫðra sinna. Ok sva kastaði almvgrinn staðarmanna oþocka a alla höfðingia sina. þa ær hann höfðv i fyrsto efldan til slikrar vhæfv. Abimelech var bravtfarinn af borginni at afla ser rikiss. enn hafði sett til stiornar oc gietzlo Sicchem einn sinn þion þann er het Zebul. Borgarmenn Sicchem efla nv flock a h ę stvm fiðllvm meðan Abimelech var i brottv oc ætlaðv at væita honvm vmsatir oc atgavngv er hann kvæmi aptr. Nv sem frestaðiz hans tilkvama mæirr enn þeir hvgðv. þa sla þeir i vikingsskap oc ræna bæði bǫndr i nand oc ferðamenn oc gera margar vspectir. Allt frettir þetta Abimelech. J þenna tima k ę mr sa maðr er Gaal het með br ę ðrvm sinvm i Sicchimam. hann var höfðingia ættar oc atti þar frendr. faðir hans het Obeth. Viðr hans kvamv ræltvz vpp at nyio frendr Sichem til vspectar. gengv vt af borginni oc æyddv akra oc vingarða allt i nand. Ok af sinv ránfeingi efldv þeir allzkonar pris oc gleði. þeir gerðv kv ę ði oc kantilior. slogv siþan hringlæik. oc með þess hattar glavm gengv þeir inn i ætt höf. settvz þar til samdryckiv oc bavlvaðv i sinv orði Abimelech. Gaal kallar þa hátt sva segiandi. Hverr er þessi Abimelech sva mikill oc mattvgr. æða hverir erom ver Sicchems menn sva litils hattar at ver eigvm honvm at þiona oc leggiaz sem þrælar vndir hans onavðarok. er æigi þessi hinn sami son Joroboal er fyrir agirndar sakir hefir drepit bræðr sina saklavsa. ok a þetta ofan hefir hann þræl sinn Zebul s ę tt höfðingia yfir alla sina frendr. Hvat skylldar oss nv til at þiona honvm. makara at þessi v ę sli lyðr gefiz i mitt valld. liettliga at ek myndi skiott frelsa folkit vndan ofsa Abimelech. Hann talaði sva hátt at Zebvl borgar höfðingi hæyrði fvllgiorla vti hia hofino hvat hann sagði. Zebvl var miog reiðr viðr tölo Gaal oc sendi þegar læynilig boð Abimelech sva segiandi. Gaal son Obeth er nv kominn i Secchimam oc byðr bardaga vpp a borg vara. Riss vpp nv þa oc hæimt her saman sem skiotazt oc skvnda til borgarinnar. cigi sæinna en þegar i nott. læynzt i ekrvm við borgina þar til er dagar. enn i solar vppras raðit i borgina. Enn ef Gaal gengr vt með lyðinn i moti þer. ger honvm þa slict illt sem þv hefir til. Abimelech bra við skiott oc for þegar vm nottina með allan her sinn i Sicchimam. oc setti fernar lavnsatir við borgina. Oc sem Gaal var vt genginn arla oc stoð við borgarhlið oc litaðiz vm. j þi bili spratt vpp or lavnsatinni Abimelech oc sotti til borgarinnar með allan sinn her. þa kallaði Gaal a Zebul oc mællti. Se nv hvar mikill fioldi manna skvndar til borgarinnar fra fiollvm ofan. Zebul svaraði. þer gefr glámsyni sva at þv væizt æigi hvat þv segir. ætlar þat manna hofut sem þv ser skvgga fiallanna. þa mællti Gaal. Senniliga ferr her mart folk rigtt af læitino ofan oc vist hygg ek vfrið vera. Zebul mællti. Hvar er mvnnrvgl þitt er þv gambraðir i giær oc spvrðir hvat manna Abimelech veri þess at þer skylldvt honvm þiona. man æigi sa her komin er þær þotti þa litils verðr. Gack vt nv þa oc strið við hann. Gaal gerði sva. bio sik skiott oc sina menn. for siþan vt. enn lyðr Sicchem skylldi biða i borginni. Rigð hann þegar til bardaga er hann kom vt við Abimelech. Enn hann tok sva snart i mot at Gaal sneri þegar með sina felaga a flotta. ellti Abimelech Gaal aptr i borgina. oc drap af honvm miog sva allt lið. oc fylgdi flottamonnvm allt til borgarhliðs. sneri fra siþan oc villdi ecki at sinni i borgina. Enn meðan Gaal var i brottv hafði Zebvl vapnat sik oc sina menn. kom hann nv a moti Gaal oc rac hann ór borginni sva at hann nøði ecki þar at vera. Enn næsta dag eftir geck borgarlyðrinn vt a slættan völl at skemta ser. þæss verðr varr Abimelech. oc byr skiott her sinn oc skipar i þriar fylkingar. Hann setti oc lavnsatir við borgina. Siþan hlæypr hann a borgarmenn sem harðazt með fylktv liði oc berzt við þa. oc þegar er liðit tekr at dreifazt þa striðir hann a borgina með þriðivng hersins. enn. ii. flockar ellta folkit higat oc þigat vm völlvna. Abimelech s ę kir a borgina allan þann dag oc g ę tr vvnnit. drepr hann folkit enn brytr niðr borgina sva fvllkomliga at þeir sa sallti i borgar staðinn eftir. Sem þessa verða varir þeir menn sem satv i kastala Sicchimorvm er het Berith. gengv þeir i hof gvðs sins Berith er þeir höfðv þar blotað. oc þaðan af hafði kastalinn nafn tekit. Var þessi staðr ið agiglazta vigi. Nv sem Abimelech frettir at hans molstoðvmenn flyckiaz saman i kastala Sicchimorvm. ferr hann a fiall Selmon með sina menn. Hann tekr æina bolavxi oc mælti til sinna manna oc felaga. Gerið slict allir sem þer siait mig gera. Gengr hann þa at einv tre ok kvistar af limit með avxinni. Nv gerir sva allr hans herr at hverr maðr havggr hris oc byr ser byrði. oc bera þenna við vmhverfiss kastalann. sla siðan i elldi oc vinna sva þetta vigi. oc sva varð mikill elldzgangrinn vm hrið. at. m. manna alt saman karllar oc konvr kafnaði af ræyk oc hita. þat vorv allt Sicchems menn.

Her segir fra drapi Abimelechs. capitulum.

192. Þaðan for Abimelech til þess staðar er h ę itir Thebes oc settiz þar vm með allan sinn her. oc þegar flyðv staðarmenn b ę ði karlar oc konvr i einn hafan tvrn oc miog styrkan er stoð i miðri borginni. byrgðv siþan kastalann með styrkvm hvrðvm. bvaz þa höfðingiar oc hravstir dreingir til varnar i herbergivm oc hvsaþekivm kastalans. enn almvgrinn skytr avrvm æða grytir or svavlvm ę ða vigskavrðvm a vikinga herinn. Abimelech geck fast fram at tvrninvm oc barðiz allstyrkliga. Sem hann nalgaz tvrninn. leitar hann til at kynda elld fyrir sialfv porti kastalans. Enn þat berr sva til at ein kona i kastalanvm þrifr vpp kvernsteins brot oc sendi ofan oc setr beint i höfvð Abimelech. sva at þegar brotnaði havssinn oc hæilinn vti. Hann kallaði skiualldsvein sinn oc mællti. Bregð sem skiotaz sverði þino oc slá af mer höfvðit at æigi segiz kona hafa væitt mer liflat. Sveinninn gerði sem hann bavð sló af honvm höfvðit. At honvm davðvm ravfz samnaðr sa er með honvm hafðe verið oc for hverr Israelita til sins heima. Enn kastalamenn toko lik Abimelech oc brendo a þi sama bali sem hann hafði tekit til at kynda. Nv með þessv moti gallt gvð Abimelech þat illa verk sem hann gerði við favðvr sinn framliðinn er hann drap. lxx. sona hans. Var nv oc makliga ömbvnat Sicchems monnvm þat ær þeir elldv hann til agangs oc ofbelldiss við broðr sina. sva at yfir þa kom öll bavlvan Joathe sonar Gedeonis.

Her segir fra merkingo manna oc viða. capitulum.

193. Abimelech merkir Antecrist. þiat saman samnandi tynðar þioðir oc tapaðar man hann sva ofsækia cristna menn sem Abimelech drap oc dæyddi broðr sina. Joathas merkir þa menn er fyrir miskvnn gvðs stiga vpp a hæð andligs lifs oc forðaz sva fyrirdomingar glæp. Skogtre merkia þioðir þær er engan avöxt gera oc alla þa menn er sva elldaz i fornvm synðvm at þeir verða fyrirbvnir elldibrandar eylifs loga. Viðsmiorstre merkir miskvnn. þiat sva sem viðsmior er halæitra hveriom legi. sva er ok miskvnn vmfram alla krapta. Eignvm ver oc gvði feðr miskvnn sva sem ver segivm hann sialfan lofandi. Blæzaðr se gvð faðir drottins vars Jesu Cristz faðir miskvnnar. Vintre merkir son gvðs. sem hann sialfr sagði. Ec em sialfr satt vintre. Enn fiktre merkir helgan anda er a ser herr sætan oc ilmanda avðxt sem ritað er. vndarliga sætr er drottinn. andi þinn er i öllvm hlvtvm. oc sva segir sialf spekin. sætari er andi minn enn hvnang. Nv koma skogtre til olifatres vintres oc fiktress at læita ser konvngs. þa er menn sem ængan bera avoxt goðra verka segia sva feðr ok syni oc helgvm anda með fvllvm vilia varvm Drottinn drottinn. Enn olifatre vintre oc fiktre neita riki skogtria. þiat faðir oc son oc hæilagr andi hefia æigi til rikis sona ranglata menn vfriova vtan þeir geriz avaxtafvllir af goðvm lvtvm. þiat varr herra segir sva. Eigi man sa hverr inn ganga i himna riki er mik kallar herra drottin. nema þeir æinir sem gera vilia favðvr mins þess er a himnvm er. Nv taka skogtre yfir sik til rikis ramnvm. þiat ranglatir manv sik sialfviliandi vndir setia yfirboð Anticristz. Enn sva sem skogtre oc ramnvm eyðaz vpp hvarir af annarra elldi. sva man Anticristr oc hans þioð fyrirdömaz af sameiginni illzkv.

Her segir af Thola domanda. capitulum.

Næst eftir Abimelech reis vpp hertogi Israel er het Thola. son þess mannz er Thav het. hann var favðvr broðir Abimelechs. Thola var ættaðr af Sicchar. hann bygði i þæim stað er Sanir heitir. þat er við fiall Effraim. Hann var domandi yfir Israel. xxiii. ár. Siþan andaðiz hann oc var gravinn i Sanir.

Fra Jair domanda.

Þar næst var domandi yfir Gyðingvm sa maðr er het Sair af Galaað. ii. ár oc. xx. Jair atti. xxx. sona. þeir vorv allir agætir riddarar oc höfðingiar yfir. xxx. borga er af hans nafni vorv kallaðar Avothiair. þat ero kavpstaðir Jair. oc sva heita þer borgir allt til þessa dags a iorðv Galaath. Jair andaðiz i þeim stað er het Chamo oc þar var hann grafinn. þa avkaðv Jsraelite enn fornar synðir með nyiom glæpvm oc gerðv þa verra enn alldri fyrr i avgliti drottins sva at þeir þionaðv þa berliga skvrðgoðvm Baalim oc Astaroth oc annarra hæiðinna þioða gvðvm Syrorvm oc Sidoniorvm Moabitarvm oc sona Amon oc Philistim. enn fyrirlietv sinn drottin. fyrir þi syndi gvð þeim sina ræiði sva at hann selldi þa i hendr hæiðingivm Philistim oc sonvm Amon. oc vorv af þeim aknaliga þiaðir oc þravngðir. xviii. ar allir þeir Jsraelite er vorv fyrir vtan Jordan a iorðv Amorrei vm allt riki Galaath. Oc sva miog gæisaði vm siðir ofsi heiðingia oc yfirgangr at synir Amon forv vtan yfir Jordan með sva mikinn hernað at þeir æyddv drivgvm riki Jvða oc Effraim oc Beniamin. Var þa allr Gyðinga lyðr miok kvalðr þar til er Jsraelite kallaðv þa enn til drottins sva segiandi. Miog höfvm ver misgert oc margfalldat synðir varar i þinv avgliti drottinn gvð varr. er ver fyrirlietvm þik enn þionaðvm bavlvaðvm Baalim. Drottinn hæyrði akall þeirra oc talar sva við þa. Minnaz megi þer a þat at yðr þravngðv Egiptar oc Amorrei synir Amon oc Philistei. sva Sidonii oc hæiðingiar Amalech oc Canaan. oc kallaðv þer þa til min oc ek frelsta yðr vndan valldi allra þeirra. enn þo fyrirlietvð þer mik oc dyrkaðvt annarliga gvða. oc fyrir þvi man ek nv æigi sva skiott leysa yðr. farit nv oc kallit a þa davða sem þer hafit yðr valit til atrvnaðar. þeir manv frealsa yðr a þessvm eymðar tima. þeir svaroðv. Ver erom senniliga synða fvllir i þinv avgliti drottinn. nv gialltv oss syndir varar sem þer likar þess er fyrir þina miskvnn frelstv oss nv at sinni af hendi varra vvina. þetta mælltv þeir oc kastoðv brottv öllvm skvrðgoða blotvm oc þionaðv drottni. enn hann lietti þegar þeirra eymðir oc vnaðir. J þenna tima höfðv synir Amon dregit saman mikinn her. oc vorv þa komnir i riki Galaað oc settv þar sinar herbvðir. enn moti samnaz Gyðingar oc setia sin landtiölld i þeim stað er heitir Masphat. þa æiga höfðingiar Galaað stefnvr til raðagiorða. en þat kemr samt með þeim at sa skal vera hertogi þeirra oc höfðingi er fyrst af þeim vegr vig a sonvm Amon.