Bókastaðir

Af bardnga Gabaons manna.

176. Einn vngr maðr af ætt Levi feck ser hvsfrv af borg Bethleem oc flytr hana hæim með ser til sinnar fostriarðar oc favðvrlæilðar. Enn litlo siðarr fylgir hann henne heim i Bethléém. þiat hann villdi hana eina lata. Enn frendr hennar toko inn vnga mann oc lietv engan kost a at þav skilði. Ok með þeirra aeggian oc atfylgio með sinni frendkono s ę ttaz þav enn oc samvægia. flvtti hann hana þa enn avðrv sinni með ser til sinnar ættiarðar. Enn sva berr til ferð hans. at vm farinn veg snyr hann i borg Gabaon til gistingar. A þeirri samo nott samnaz saman æskomenn borgarinnar. taka konv hins tilkomna oc ofþravngva henne sva miog til savrlifnaðar samlags. at þeir ganga af henne davðri. Sem gestr riss vpp arla. tekr hann lik konv sinnar oc skiptir i svndr i. xii. stycki. sendir siþan sinn lvt hverri ætt. xii. sona Jsraels. at af gvðligv vandlæti skylldi þeir sem skiotaz saman samnaz oc h ę fna með r ę ttlætiss striðv laganna sva vhæyriligan osoma. Nv seni. xii. ættvm Jsraels koma þessar sendingar. bregða þæir þegar við. oc koma allir i einn stað með sinn her. senda siþan boð borgarmonnvm i Gabaon. at þeir skylldi fram selia til hægningar h ę filigrar þa vando vikinga. sem framit höfðv þenna gvðrækiliga glæp. enn þeir næitaðv. Nv fyrir þi at ættmenn Beniamin attv valld yfir Gabaon. þa flvttvz saman allir Beniaminite oc gengv i lið til verndar Gabaon með borgarmonnvm. Nv k ę mr allr herr at borginni. setiaz vmhverfis oc s ę kia a hana með bardaga. Enn því at borgin var styrk. en Gabaonite allra manna freknastir oc vapnfimazstv. sem fyrr er ritað. sva at hveriom manni vorv þar baðar hendr iafnar at beriaz með. þa geck þeim litt atsoknin. sva at Israelite lietv af sinvm her. xl. þvsvnda enn gatv þo æigi vvnnit borgina. Oc nv er þeim fellr sva erfiðliga. bera þeir ráð sin saman. oc k ę mr þat vpp. at þeir setia lavnsatir vm borgina af sinvm monnvm. Eftir þat bvaz hvarirtveggio borgarmenn oc þeir er til sekia til bardaga at vanda. ok þegar er soknin tekz leggr Israels lyðr a flotta oc teygia Gabaonitas sva slægliga fra borginni. snerv siþan a moti þeim. enn hinir i opna skiolldo er i lavnsatinni vorv. oc drapv af þeim. xx. þvsvndir. en fair menn forðaðvz banann. Eftir þat ganga þeir i borgina er sigraz höfðv oc slogv sverði alla karlmenn eyddv elldi konvm ok börnvm. sva at graðvgr logi liek oc brendi borgina alla. oc allt heraðs vmhverfis eyddv þeir með elldi oc vapnvm. sva at þeir drapv oc dæyddv beði karla oc konvr. þa var þar sem van var hinn mesti gratr. sva at viða oc langt i loft vpp hæyrðiz þessi þytr. er synir Rachel vorv gratnir vtan hvggan. þiat fair fvnndvz þeir er eftir lifði af ætt Beniamin sonar Rachel. Segir sva Ymago mvndi at i þessv striði fiellv af Israel. xl. þvsvnda sem aðr var sagt enn af Beniamin. xxv. þvsvndir oc. c. karlmanna. Glikingg þessar sögv tekr til dömis miklo siðarr hinn agi ę ti Jeremias spamaðr. oc segir fyrir at þvilika hlvti myndi þola af Babilons monnvm Hiervsalem oc ætt Jvde. er var son Lie systvr Rachel. þat geck skiott eftir sem spamaðrinn hafði sagt. með þeima albvrð at Babilons menn settvz vm Hiervsalem með miklvm herskap. gatv vvnnit borgina oc brvtv alla. enn æyddv ætt Jvða með eggiv oc elldi enn herlæiddv þat folk er þeir drapv æigi. Enn siþan var Babilon niðr brotin af Ciro oc Dario. Enn þessi allri liking oc forspa vikr gvðspiallamaðrinn til ofsoknar hæilagrar kristni. er til tok i barna drapi vndir Herode enn lyctaz vndir Anticristo sem sv bok skyrir er hæitir Specvlvm ecclesie.

Fra Samgar domanda.

Samgar er maðr nefndr. hans faðir het Anath. Samgar var havfðingi yfir Jsraels lyð næst eftir Aoth. Sva er sagt af honvm. at hann drap af heiðingivm Philistim er agang væittv Gyðingvm. vi. hvndrat manna með æinv arðriarni. þi er ristill hæitir. oc varði sva lyð gvðs oc læysti vndan þeirra valldi. Samgar var. x. ár domandi yfir Jsrael. þat er oc vitanda. at sva sem Josve merkir varn drottin Jesum Crist-vm. slict hit sama merkia Othoniel oc Aoth oc aðrir eftirkomendr Josve helga postola oc aðra eptirkomendr Kristz lærendr ok stiornendr heilagrar kristni.

Hertugi Sisara þraungdi Gydingum. xx. aar.

178. Jsraels lyðr framði enn illifnað oc vnyta alferð i avgliti drottins eptir andlat hins agiæta Aoth. oc því gaf gvð Gyðinga vndir valld þess konvngs er næfndr er Jabin. Hann helt riki yfir þeim hæiðnvm þioðvm oc lyð er kallaðr var Chanáán. oc hafði atselv i þeirri borg er heitir Asor. Enn fyrir herliði Jabins konvngs rieð einn hertogi er het Sisara. hann bygði þann stað er kallaðr var Aroseth heiðinna þioða. þessi hertogi Sisara þravngði akaliga Gyðingvm. xx. ár i samt. þiat með öðrvm miklum herskap vvnnv honvm mestan styrk iarnaðir vagnar oc kerrvr bardaga bvnar. er hann hafði. ix. hvndrat. kallaði þa enn Jsraels lyðr til drottins.

Barak ok Delbora fara mot Sisara.

179. J þann tima var yfir Jsraels folki einn spakona er hel Delbora. hon var þa eckia. þiat bondi hennar var andaðr er hét Lapidoch. Hon hafði atsetv i fialli Effraim vndir einvm palmviðar skogi. er kallaðr var af hennar nafni Delbora. þat er milli þeirra staða er annarr hæitir Rama en annarr Bethel. Ok hvat sem at barsk með Gyðingvm. þa komv þeir til hennar. þiat hon dømði doma alla. Delbora sendir nv menn sina oc boðar til sin þeim manni er nefndr er Barach. son þess mannz er het Abinoem af þeim stað er het Cades i hlvtskipti Neptalim. þa er Barach kom. mællti Delbora til hans. Drottinn gvð Jsraels byðr þer Barach sva segiandi. Far oc flyt hvatliga her a fiall þat er Thabor heitir. þv skalt hafa með þer. x. þvsvndir bardagamanna af sonvm Neptalim oc Zabulon. enn ek man segir gvð drottinn leiða til þin viðr fors Cison Sisaram hersshǫfðingia Jabin konvngs. kerrvr hans flocka oc fiolmenni man ec selia i þinar hendr. Sem Barach hæyrði þetta. mællti hann við Delboram. Fara man ek moti Sisara. ef þv ferr með mer. enn ef þv vill þat æigi. þa man ek fara hvergi. Delbora svarar. Senniliga skal ek fara. Enn þo fyrir þat er þv þrekar mik til þessar ferðar. þa man æigi metaz þer þessi sigr sem faz man i ferð þessi. helldr man nv Sisara verða selldr i konv hendr. Nv byr sik Delbora oc ferr með Barach fyrst i Cades. heimtir Barach þa til sin Zabvlons ættmenn oc Neptalims. oc velr af þeim. x. þvsvndir bardagamanna. ferr siþan með þat lið oc hafði i for með ser Delboram.

Fra drape Sisara medr nagla.

180. Maðr er nefndr Aber. hann var einn af þeim monnvm er Cinei vorv kallaðir synir Obab mágs Moysi. Cinei hǫfðv gengit til landz með ættmonnvm Jvde. oc tekit ser bygð i þeirra hlvtskipti. Aber hafði þa snvit fra Jvðvm frendvm sinvm oc sett sinn bvstað i afdal þeim er heitir Sennim skamt fra borg þeirri er Cades hæitir. Nv sem Sisara hǫfðingi hæiðingia frettir at Barach var kominn með her a fiall Thabor. þa byr hann sinar iarnvarðar kerrvr. dcccc. oc dregr saman allan sinn afla af riki Aroseth. oc flytr til fors Cison oc setr þar sinar herbvðir. þa mællti Delbora spakona. Ris þv nv vpp Barach. þiat nv er sa dagr kominn er drottinn man selia Sisaram i þinar hendr. þiat þinn læiðtogi er lifandi gvð. Barach bio sik skiott oc for ofan af fialli Thabor með. x. þvsvndir hermanna til motz við Sisaram. Enn gvð drottinn sló sva mikilli hr ę ðzlo Sisaram oc hans her enn mikla. þegar er þeir sa vapn Barach oc hans manna a lopti. at allr mvgrinn heiðingia sneri baki við vapnvm þeirra oc villdi engi vera þeim næstr. Enn sialfr Sisara varð sva hræddr. at hann hliop or kerro sinni oc flyði a fæti. Barach oc hans menn rakv flottann oc fylgðv flottamonnvm. rakv hesta lið oc allan herinn allt til Aroseth. li ę tlv æigi fyrr enn drepinn var drivgvm sa allr fiolði hæiðingia. Enn sialfr Sisara höfðingi hersins lietti eigi fyrr flotta enn hann kom at þvi herbergi er sv kona r ę ð fyrir er het Jabel ę ða Jael. hon var hvsfrv Aber Cenei. er aðr var nefndr. Enn friðr oc felagskapr hinn kerazsti var með konvngi Jabin af Asor oc Aber oc hans svæitvngvm. Þegar sem Sisara gengr at herbergino. gengr Jabel vt a mot honvm. þiat Aber bondi hennar var æigi hæima. Hon fagnaði Sisara oc mællti. Minn herra gack inn i mitt herbergi. gack inn oc ottaz ecki. Hann geck inn oc lagðiz niðr. enn hon bræiddi a hann skickiv sina oc fal hann sva. Hann mællti. Bið ek min kera. at þv giefir mer valn at drecka. þviat mik þyrstir miog. Hon for skiott oc rendi miolk af ginvm legli oc gaf honvm at drecka. Siþan hvldi hon hann enn með mötli sinvm sem aðr. Þa mællti Sisara til hennar. Far þv nv oc statt við herbergiss dyrr. oc ef nockorr kemr sa er spyrr hvat manna her se inni. seg þv at ecki se. Sisara sofnar nv skiott oc fast. Enn Jabel tok bvðarnagla sinn ę ða lokv oc einn hamar. geck inn hlioðliga þar at sem Sisara la. hon lietti af höfði honvm mötlinvm. setti naglann a hans þvnnvanga þann er vpp horfði. slo siðan a hamrinvm sva hart. at i gegnvm geck heilann oc havsinn oc i iorðv nam stað. Var nv allt senn at hann vaknaði oc liet lifit. Barach æptir læitandi Sisaram kom þar litlo siðarr. Enn Jabel vt gengin i mot honvm segir sva. Kom her Barach. ek man syna þer þann mann er þv læitar. Sem hann var inn kominn. sa hann þar Sisaram liggia davðan. Nv lægði gvð drottinn Jabin konvng Chanaan vpp fra þeima degi fyrir Gyðingvm. Enn þeirra afli ox dag fra degi. sva at með harðri hendi þravngðv þeir honvm þar til er at lyctvm eyddv þeir hans afla öllvm enn drapv sialfan hann. A þeim degi svngv þav Delbora oc Barach lof drottni oc þackoðv gvði sigr sinn oc þann frið oc farsælo er hann væitti þa Gyðingvm. J þeim halæita lofsavngi ravcktv þav framm af gift heilags anda margar fagrligar forspár gvði til dyrðar oc hans heilagri eftirkomandi kristni til sömðar. enn til asakanar envm siðarrvm Gyðingvm oc avðrvm þeim er heiminn ę lska oc of fast fylgia fiandans teygingvm oc fyrir þat letiaz oc afr ę kiaz gvði at þiona.