Bókastaðir

Achior medr gekk sinum glepum.

156. Sem Josve hafði brent borg Jericho. sendi hann sina menn at skynia hverso styrk ę ða fiðlmenn sv borg v ę ri er het Hay. Oc er þeir komv aptr. sǫgðv þeir sva Josve. Ecki þarf at þæysa allan her til borgar þessar. þiat hon er mannfa oc miog vstyrk. sva at vel megv vinna hana. ii. þvsvndir manna ę ða þriar. Hann sendir nv til. iii. þvsvndir bardagamanna. Enn borgarmenn r ę dvz vt i mot þeim til bardaga. Enn menn Josve snero þegar baki við Ok i fyrsto atlǫgv fello af þeim. vii. menn hins. xl. oc snero þa fvllkomliga a flotta. Borgarmenn ellto þa allt til þess staðar er het Sabbarim. oc fello flottamenn nær hverr vm annan þveran. Viðr þetta þiðna miog hiarto hersins af ofmiklvm otta oc havrmvligri hræzlo. Sem Josve sa vfarar sinna manna. bra honvm oc miog við. sva at hann ræif klæði af ser oc fell fram fyrir ǫrk drottins allr til iarðar oc allir avlldvngar Gyðinga lagv þar allt til aptans oc baro molld i hǫfvð ser. Oc sva mællti Josve. O ho drottinn gvð. hvi villdir þv læiða lyð þenna vtan yfir Jordan at glata honvm her oc gefa oss i hendr Amorreis þioðvm. Makara at ver hefðim helldr sem ver ætlvðvm bviz þar vm fyrir vtan Jordan. Hæyr minn herra gvð. hvat skal ec gera ę ðr mæla. er ek se Jsrael blavtliga bakverpaz við sinvm vvinum. þetta manv hæyra Chananei. oc allir hierlendzkir heiðingiar manv saman samnaz oc ǫllvm megin at oss s ę kia oc vara minning ma af iorðvnni. hvat mantv þa gera þinv miklo oc mattvgv nafni. Drottinn mællti við Josve. Ris vpp skiott. fyrir hvi liggr þv. Jsraels lyðr hefir misgert. rofit satt- Her segir fra Josue ok Phinees hofðingia. A. xiiii. aari bygdar Gydinga lyds aa Jorsalalandi. mællti Josue vid kynsþatt Rubens. þer hafit gört sem Moyses baud i fylgd uid folk várt. Nv fyrir þi at gud hefir frid gefit Juðum. þa farit þer til iarda yduarra ok eigna. ok halldit guds bodorð ok dyrkit engan vtan almattigan gud. Sidan foru þeir brott. Ok er þeir komu til iarðanna þar er þeir hofdu yfir farit. gðrdu þeir alltari ok ritadu þar yfir þersi ord. at þi sem Josephus segir. þetta alltari er várt vitni. at drottinn er senlfr gud. Ok er þeir voru komnir til sinna iarda. þa var Josue sagt at þeir hofdu alltari vpp reist. þa ætladi hann at þeir mvndi þar fornir yfir færa. Enn þat var æigi lofat. at annars stadar væri fornir færdar enn yfir þat alltari er var i tialldbud drottins. Josue sendi þa Phinees höfðingia ok. x. menn med honum at hefna þersar syndar. er sagt var at þeir hofdu gert. Ok er Phinees kom aa þeirra fund. þa mællti hann. Huer er þessi synd er þer hafit gert. fyrir hui latit þer gud yduarn. þeir svaradu. Verdi æigi at vær gorim þilika synd. ok æigi höfum vær gert. Drottinn setti markland millum vaar ok yduar. þui gördum u ę r alltari at þat skylldi uera minniligt mark várrar frændsemi. ok þers at v ę r erum bræðr. Phinees blidkadiz vidr þessi ord ok for aptr aa Jorsalaland. ok sagdi Josue fra sinni ferd ok ollum Gydingum. þeir lofudu allir hans ferd.

Er Josue talaði fyrir Gyðinga lyð. capitulum. þa er Josue tok at elldaz. þa kalladi hann saman allan Gydinga lyd i Sichem. A þeim fundi mællti mál mitt oc brotið boðskap. þiat þeir hafa tekit bannat blotfe. stolit oc lygiliga læynt i sinni varðvæizlo. Nv man Jsrael a flotta rekinn oc æigi mega moti standa sinom vvinvm. þiat hann er savrgaðr af bavlvoðv blotfe. Æigi man ek vera með yðr heðan i fra þar til er þeim er hefnt er þenna glæp gerði. Nv ris þv vpp oc kalla saman allan lyð. oc seg sva til þinna manna. Helgizt þer oc hræinsizl til morgins. þiat þessa lvti segir drottinn gvð Gyðinga. Bannsett fe er með þer Jsrael. oc þi mattv æigi viðnam veita þinvm vvinvm [fyrrvm enn fra þer er dǫmðr oc drepinn sa er þessa verks er valldr. A morgin skvlvt þer til hlvtfallz ganga. hverr vvnnit hefir vandskap þenna. Josve riss nv vpp arla morgins oc læiðir folkit til hlvtfallz vm sierhveria kynþattv. xii. sona Jsraels. oc kom hlvtr vpp yfir kyn Jvde. Siþan er þar til hlvtað er hlvtr berr a einn mann. sa hæitir Achior son Carmi. sonar Zabdi. sonar Zare af kyni Jude. Josve talar þa til Achior sva segiandi. Son minn. dyrka þv drottin gvð Jsraels. Jata oc seg mer hvat þv hefir gert oc læyn æigi længr. þa svarar Achior. þat er satt at ek hefi [misgert miog moti gvði. at þa er ver höfðvm vvnnit borg Jericho. sa ek eina harðla goða gvðvæfiarskickiv oc. cc. skillinga silfr oc gvlliga reglv ǫðr rettiskið vegandi. l. skillinga. þessa hlvti agirndvmz ek oc bravt berandi fal ek i iorðv gagnvart miðio minv landtialldi. Josve sem hann hæyrði þetta. sendir hann menn til hans herbvða. oc þetta allt sem hann hafði stolit oc hann visaði til fvndv þeir oc f ę rðv Josve oc ðllvm lyð. þa liet Josve taka Achior oc allt þetta sem hann hafði stolit. sva syni hans oc eign alla. navt oc savði oc allt kvikfe er hann atti. sva tialldbvð hans oc allan vmbvning. oc flytia þeir oc f ę ra þetta allt saman i dal þann er siþan hæitir Achior af hans nafni. þa mællti Josve. Hrelli þik drottinn gvð i dag Achior. fyrir þat er þv hrælldir oss oc hrygðir. Eptir þat grytti Achior allt Jsraels folk til bana. brendv a bali allt saman þat er aðr var talt. oc aðr þeir gengi fra. giðrðv þeir yfir griothavg mikinn. þess sier enn merki segir hinn helgi Jeronimvs prestr. Eptir þetta sneri drottinn reiði sinni af Jsrael.

Josue vann borgh Hay.

157. Eptir þat er Achior var dømðr oc drepinn. sem nv var sagt. talar drottinn til Josve sva segiandi. Hirð ecki at ottaz. far nv til borgar Hay með allan fiolða bardagamanna. þiat nv man ec i þitt valld gefa konung hennar oc allan lyð. Gier nv slikt við Hay oc hennar folk. sem þv giðrðir við Jericho aðr. vtan allt kvikfe taki þer at herfangi. Settv lavnsatir at baki borgarinnar. þat er þeim megin sem þer sekit æigi til. Nv byr Josve her sinn or herbvðvm. hann velr af lyðnvm. xxx. þvsvnda hinna sterkvztv bardagamanna oc fara vm nottina til borgar Hay. Hann setr eptir. ii. þvsvndir manna i lavnsat nær borginni fyrir vestan i milli oc Bethel. oc segir sva til þeirra. Nv skvlu þer vera her albvnir oc hræraz hvergi langt a brottv. þar til er ek geri yðr eitt hvert mark. En ek oc allr fiolði folksins mvnvm er mornar ganga i glett við borgarmenn oc vita ef ver g ę tim ginnt þa fra borginni. Ok ef sva verðr sem mik varir. þa man ek gera yðr visbending. skvlvt þer þa skvnda i borgina. rvpla hana oc ræna ðllo þi sem þer finnit femett. leggia siðan i ę lld oc brenna borgina. Gæymit nv oc gerit alla hlvti sem ek hefi fyrir sagt. Nv ferr Josve með herinn allan annan vm nottina norðr vm borgina oc fylkir þar sva. at annarr fylkingararmr er miog sva við borgina. enn annarr vissi til landnorðrs. var þar dalverpi nockvt sem þeir dvavldvz vm nottina. Ok er lysir ser konvngr Hay oc borgarlyðrinn. hvar þeir Josve vorv bvnir til bardaga. briota þeir vpp vapn sin oc bioggvz sem skiotaz til ofangavngv. Ok sem allr herr var vtkominn af borginni. skipa þeir sinar fylkingar i mot Josve. Enn þiat þeir visso æigi lavnsatina. þa drifv þeir sva giðrsamliga or borginni. at æigi einn maðr vapnferr var eptir. Þa mællti Josve til sinna manna. Nv skvlvm ver vndan snva oc gera þat bragð a sem ver vilim flyia oc teyia þa sva or borginni. Enn er þat sia borgarmenn. ætla þeir þa fyrir hræzlo sakir flyia sem fyrra dag oc sekia eptir með opi oc eggian. sva at hverr hleypr fyrir annan fram oc þickiaz hafa i hendi sigrinn. Nv sem Josve sneri til eyðimerkr. mællti drottinn við hann. Bregðv nv vpp skilldi þinvm moti borginni Hay. þiat nv gef ek hana þer oc þinvm monnvm. Hann gerði sva. Enn er þat sa þeir er i satinni vorv. sprvttv þeir þegar vpp oc rvnnv i borgina. er hinir höfðv fra lavpit opinni. reka brottv kvikfe oc ræna öllv þi sem femætt var. enn leggia elld i hvs oc herbergi. Nv sem borgarmenn sa reyk oc loga til hvsa sinna. varþ þeim seinna vm eptirsoknina. Oc þegar er Josve oc hans herr væit. at borgin var fangin af hans monnvm. snero þeir moti sinvm vvinvm með hinvm harðazsta bardaga oc mannfalli miklo. Enn er þeir sia bardagann er i borginni vorv. letta þeir af borgar brennvnni oc snva til orrostv með ognar opi oc gny. koma þeir hæiðingivm i opna skiolldv oc sa a þeim h ę filiga hoggstaði. Ganga sva allir samt. at þeir l ę tta æigi fyrr bardaganvm enn þeir höfðv drepit alla vvini sina þa er þar vorv vtan ę inn konvng þeirra. hann havndlvðv þeir oc f ę rðv lifanda Josve. Josve hiellt vpp skilldi sinvm sem gvð bavð honvm sva lengi sem bardaginn var. J þessi snerrv li ę ́ tv Gyðingar ę ngan mann. Snerv siþan at borginni Hay oc slogv með sverði konvr oc börnn. sva at a þeim degi drapv þeir allz með konvm. xii. þvsvndir manna. Eptir þat brendo þeir borg alla Hay at kavlldvm kolvm. Enn liðsmenn skiptv með ser kvikfe oc avllo herfangi þi sem þar hafði femætt verit. J þann tima sem lengi siþan þotti sa davði hæðiligazstr at hanga a krossi. þi bavð Josve at krossfesta konvng Hayborgar.

Heck hann þar allt til aptans. enn eptir solar setr bauð Josve at taka hr ę hans af krossi. þeir gerðv sva oc kastaðv honvm i borgarstaðinn oc vvrpv yfir harðla mikinn havg af grioti. þess ser enn merki allt til þessa dags.

Alltariss giorð Josue drottni.

At æyddvm vvinvm oc brendri borg Hay gerði Josve alltari drottni gvði Gyðinga af vtelgðvm steinvm. þeim sem ecki iarn hafði snortið. sva sem dyrðligr drottins þionn Moyses hafði boðit i lögvm oc ferði þar gvði fornir yfir alltarið a fialli Hebal. ok þackaði sva guði sigr sinn. Josve skipaði yfir alltarit devtronomivm. þat er annat lavgmal ę ða endrnyiað lavgmal Moysi. Allt folk skipaðiz i tva flocka fra hinni helgv sattmalsörk drottins oc kennimonnvm þeim er þar til þionoðv. stoð annarr flockr við fiall Gazirim enn annarr við fiall Hebal. sva sem Moyses hafði boðit. Ok i fyrsto blezaðæ Josve allt Gyðinga folk oc las af lögbok Moysi öll blezanarorð oc siþan bavlvanar. oc engan lvt læt hann eftir standa. at hann fremði æigi oc fvllgerði þat sem Moyses hafði boðit.

Allir konvngar þeir sem rikto avstan fra fialli Libano oc allt vestr at hafino mikla oc vt at Jordan. sva vm fiallbygðir sem vm iafnlendi. samnaz saman. sem hæyra sagt fra þessvm tiðendvm er nv var vm talat. oc gera rað sin með einvm hvg oc samþycki. at hverr skal striða með ollvm sinvm afla oc herskap sem mest moti Josve oc Israels folki.

Fra Gabaons monnum.

Gabaon het ein miog mikil borg a Gyðinga landi. þessar borgar menn sem þeir fr ę tta athafnir Josve oc Gyðinga. bvaz þeir við bravgðvm með þess hattar slægð. taka ser nest oc navðsynliga lvti. vinberla brotna oc bvnna saman. secki savrga oc slitna leggia þeir a asna sina. hvarki höfðv þeir asna feita ne feliga. helldr þa er þeir fengv herfiligsta. fotabvnað fatækligan oc annan klæðnað slitinn af fyrnskv. bravð harðt til vista sva at varla var monnvm ætt. oc allr var þeirra heimanbvnaðr hinn hæðiligsti. raðazt nv til ferðar oc fram koma i Galgalis. þiat Josve hafði þar sinar herbvðir. Gabaonite ganga fyrir Josve oc allan lyð sva segiandi. Ver ervm komnir vm langan veg af fiarrlægv landi at gera við yðr frið oc felagskap. Hǫfðingiar hersins svaraðv sva. Ecki sattmal megvm ver við yðr setia. þiat ver vilivm ecki yðra bygð með oss a þeirri iorðv er gvð varr hefir heitit at giefa oss. þa mǫltv kvamvmenn við Josve. þinir þrælar erom ver. Hann svarar. Hvaðan ero þer ǫða hvaþan komv þer. þeir svara. Ver þrælar þinir sem vǫr savgðvm hǫfvm haft langan farveg af fiarrlægri iorð i nafni drottins gvðs þins. þiat ver hæyrðvm fregð hans mikla mattar oc alla þa hlvti er hann vann a Egyptalandi. ok sva hvat hann gerði fyrir yðr. ii. konvngvm Amorreorvm þioða Seon konvngi af Esebon oc Ogg konvngi Baasan er vorv i riki Astaroth. Sǫgðv oss sva oc allir ǫlldvngar oc aðrir landzmenn varir. Bvit yðr vistir oc aðra hlvti. þa sem þer, þvrfit at hafa til langrar læiðar. oc farit til fvnndar við lyð þenna er miklar sǫgvr ganga fra þeirra freknleik. oc setið sattmal við þa af varri hendi. Nv með þi at þer trvið æigi varvm orðvm. þa litið á fargagn vart. se her bravð vart er ver tokvm nybakat aðr ver hæiman forvm. enn þat er nv harðt oc af mikilli fyrnsko myglat oc mað i gegnvm. sva at æigi er manna matr. þa lietvm ver oc nytt vin i nyia berla. enn sakir sva langrar læiðar er vinit rotið enn leglar lekir oc lavggstocknir. sva ok varar gangverior oc klæði er þa tokvm ver ny. enn nv ero drivgvm farin af fyrnskv. Nv sem þeir sia þeirra favng hæitr Josve þeim friði. oc setia sattmal sin a milli. sva at allir hǫfðingiar sveria þeim grið. sva at þeir baðv ecki gvð aðr segia ser sannendi her af. Fara þa Gabaonite brottv með sva systv ǫrendi. Enn. iii. davgvm siðarr hæyra Gyðingar þann kvitt. at þessir menn er þeir hǫfðv sǫtt við gert attv þaðan skamt i brottv bygð. oc siðan myndi þeir æ hliota at æiga sambygð við Gyðinga a fyrirheitz iorðv. Jsraels lyðr hrerði þa herbvðir sinar or Galgala oc flvttvz fram til þeirra borga er bygðv þessir menn. sem þeir hǫfðv sattmalit svarit. þat var borg Gabaon oc. iii. aðrar er þangat lagv vndir. Caphira. Beroth oc Cariath. Oc drapv þeir æigi þenna lyð. þiat hǫfðingiar Gyðinga hǫfðv svarit þeim grið i nafni drottins gvðs sins. Enn almvgrinn kvrraði illa oc amælltí hers hǫfðingiom. sǫgðv þessa sætt ecki ǫiga at halldazt. er með slikvm prettvm var giðrt oc lygi af Gabaonitis. Hǫfðingivm þotti þat satt talat. enn kvaðvz bræðaz gvðs ræiði. ef þeir ryfi þann frið er þeir hǫfðv svarit i hans nafni. oc fyrir þessa skylld sǫgðv þeir verðvm ver at lata þa lifa þo at með nockorvm navðakostvm. Nv sem þeir attv vm þetta at kiera. kallar Josve til sin Gabaons menn sva segiandi. Hvi villdo þer sva svikia oss með vandri vel. segiandi at þer ættið allfiarri oss riki. þar sem þer bygðvt her bæint hia oss. Nv fyrir þessa yðra liota lygi. þo at ver latim yðr lifi hallda sakir svardaga varra höfðingia. þa skvlvt þer allt at einv vndir bva æylifvm vfagnaði. sva at af yðr oc yðvarri ætt skal alldri ganga þat anavðarok at ę ylifv. at þer skvlvt þiona Israels folki. bera at þeim vatn oc höggva ris oc sva annað embætti þat er vássamast verðr. þeir svaraðv. Oss þrælvm þinvm var sannliga sagt. at herra gvð yðvarr h ę fði hæitið sinvm s ę la þion Moysi at gefa yðr alla þessa iorð enn dreifa ę ða drepa alla hennar abvðarmenn. Nv sem oss flavg þetta i eyro. vvrðvm ver ogn oc otta slægnir. ok fyrir siaandi varo lifi. giðrðv ver þetta rað. enn vart goðs er allt a yðrv valldi. Gerit nv við oss sem yðr likar oc þo somir yðrvm rikdomi oc réttlæti. Siþan var þat dömt oc lavgtekit með svardavgvm hinna beztv manna or hvarra tveggia liði. at Gabaonite skylldo hallda lifi oc limvm með slikri lyðskylldo vndir Gyðinga sem aðr var talt. oc hellzt þat æ siþan. Eftir þetta hvarf Josve aptr með allan sinn her i Galgala.

Fra konungum er þeir settuz vm borgina Gabaaon ok Josue ok hans monnum.

Adonisedech het konvngr er r ę ð fyrir Hiervsalem. sem hann frettir at Josve hafði vvnnit Jericho borgir oc Hay. drepit konvnga þeirra enn brotið oc brent borgir. oc sva þat at Gabaonite höfðv sialfkrafa sottan hans fvnd oc þeir höfðv gert s ę tt sin i milli. þa tok hann at hreðaz harðla miog. þiat Gabaon var ę in hin mesta af konvngligvm borgvm i rikinv oc allir hennar menn vorv miog styrkir oc hinir vaskvzstv til vapna. sva at nær hveriom manni vorv þar iafnbvnar baðar hendr til bardaga. Adonisedech konvngr af Hiervsalem sendir nv boð Oham konvngi Ebron oc Pharan konvngi af Herimoth. oc Japhie konvngi af Lachis oc Dabir konvngi af Eglon. Hann segir sva til þeirra. Komit til min sem fyrst með allan yðvarn her oc beriomz a borg Gabaon. fyrir þat er þeir hafa gengit til handa Gyðingvm oc gerðvz menn Josve. þessir. v. konvngar sem aðr vorv nefndir koma nv skiott saman oc setiaz vm borgina með allan sinn afla oc herskap oc striða fust a hana. Enn þiat borgarmenn sa eigi sinn afla i mot þessvm öllvm her. senda þeir orð Josve i Galgala. baðv hann koma sem skiotazt at hialpa ser. þiat allir konvngar segia þeir ofan af landi oc fiallbygðvm hafa saman samnaz oss i moti með vvigjan her ok sitia nv vm borg vara at briota enn oss bana at væita. þiat þeir gefa oss þat at savk. er ver höfvm gert sætt við yðr. þegar sem Josve kæmr þessi orðsending. bregðr hann við skiott oc byr alla hina sterkastv bardagamenn oc allan vapnferan her. þa mællti drottinn til hans. Eigi skalltv ottaz þenna hæiðingia her. þiat ek man selia þa i þinar hendr. sva at æigi nokvrr af þeima fiolða man þer mega motstöðv væita. Josve ferr nv með allan herinn af Galgala oc blæypr vm nott a hæiðingia vvara með braðvm bardaga. sva at hann væitir sinvm vvinvm mikit slag aðr mornaði. Enn gvð drottinn gaf heiðingivm hrælzv sva mikla. at þeir flyðv felms fvllir þegar er dagaði. Enn Josve oc Gyðingar rakv flottann oc fylgðv þeim vpp a veginn er liggr til Bethoron oc drapv hvern mann er þeir naðv. allt þar til er þeir höfðv rekit flottann til þeirra staða er sva hæita Azecha oc Maceda. Nv sem herr hæiðingia flyr niðr fra Bethoron. þiat þeir naðv eigi borginni. þa letr drottinn gvð rigna a þa af himni sva storv grioti sem hagl veri aðr þeir komo til borgar Azecha. at miklo flæiri fiello oc fengv bana af griothaglino enn fyrir vapnvm Gyðinga. Nv ser Josve at honvm man verða dagfatt at sigraz sem hann vill a sinvm vvinvm. bað hann bæn sinni til gvðs oc sagði siþan. sva at allir hans menn heyrðv. Sol gegnt Gabaon æigi skalltv hræraz. oc tvngl æigi ganga yfir dal Haylon. Er æigi sva ritat oc fyrir spað i rættlattra manna bokvm. at sol oc tvngl manv standa þar til er þioð min hefir hefnt sin a heiðingivm oc sinvm vvinvm segir drottinn. Sem hann hafði þetta mællt. stoð sol a miðivm himni. sva at hon geck með engv moti til setrs sva lengi sem æins dags læingð er. Alldri aðr ne siðan varð sva langr dagr sem þa er gvð hlyðnaðiz röddv þessa mannz. er rættliga oc goðfvsliga barðiz fyrir hans folki. Enn er Josve hafði drepit oc dreift öllvm vvina her. hvarf hann aftr til herbvða sinna i Galgala.