Her segir af andlati Jacobs ok hans tilskipan.
Eptir fyrr sagða luti taladi Jacob sua til sona sinna. þat sér ek at ek lidr framm eptir forlǫgum mins folks ok forellris. ok fyrir þi biðr ek ok byðr. at þer grafit mik ok iardit hia minum fedrum i þeim tuifallda helli. sem i Effrons akri er aa Chanaanslandi moti borginni Mambre. huern er fǫdur fadir minn Abraham keypti medr akrinum ok einginni af þeim sama Effron ser ok sinum ættmonnum til æfinligs graptar. þar sem hann er iardadr ok hans husfru Sára. Ysaach med sinni husfru Rebecche. þar liggr ok min husfru Lya. Ok sem hann hafði þersa luti ok þann fleira bodskap ok heilræði fyrir þeim talat sem honum likadi. þa lagdi hann sina fætr upp i sængina ok andadiz. ok for sua þann sama ueg um daudans dyrr eptir sinum forlǫgum. sem hans folk ok forellrismenn hofdu fyrir honum farit. Ok sem Joseph sa þat. þa lagdiz hann nidr yfir hans likam ok hans aasianu ok kysti hann gratandi. Sidan bauð Joseph hinum beztum læknum af ollum sinum sueinum ok þionostumonnum. at þeir skylldu smyria hans likam med aromatibus ok odrum þeim iurtum ok smyrslum sem til uáru. þeir gerdu sua sem hann baud. ok sua uarðueittu Egiptalandz menn hann um. xl. daga. þat uar háattr Egiptalandz gelldinga ok uani. at uardueita um. ix. daga andadra mikils háttar manna likami osmurda. sytandi þa ok gratandi aa ollum þersum dǫgum ok sérhuerium. þogu þa þar medr ok nærdu likamina med uðrmu uatni. til þess at þar af mætti uissuligarr uitat uerda. huart er aundin uæri medr ollu uidskild likaminn. edr uæri hon odruuisi suæfd. Enn smurda likamina uarðueittu þeir um. xl. daga. Ebreskir menn hofdu þann uana. at þeir uardueittu usmurda likamina um. vii. daga. enn smurda uardueittu þeir um. xxx. daga. Nu uardueittu þeir sealfir hinir ebresku ok hirdu likam Jacobs. xxx. enn hinir. xl. sem sagt uar. ok af þi uurdu þat. lxx. daga sem hann uar af huarumtueggium geymdr ok gratinn. Kristnir menn syta ok gráta sua um. xxx. daga sina astmenn. er þeir segia edr trua medr truarinnar krapti nærða uera. at þeir segia edr syngia sua marga daga messur fyrir þeirra saalum frammfǫrnum. Nockurir menn hafa þann háátt. at þeir hallda mest hinn þridia daginn at messusǫng ok odrum saalutidum sakir andarennar ok likamans. Adrir hallda hinn. viide. dag framarst. fyrir þa grein at hinir andadu hafi til huilldar seaundar andaz ok frammfarit.
Eptir sagdan sytingartimann umlidinn gerði Joseph konunginum Pharaoni kunnigt fyrir sinn sendiboda. huat er hann hafði sinum fedr heitit fastmælum eptir hans bodskap ok bǫnarstad af flutninginum ok greptinum iátat. Ok sem hann hafdi harðla gott ok bliðt orlof af konunginum fengit at fara ok flytia sinn fedr aa Chanaansland medr þilik u fylgi ok fǫruneyti sem hann sealfr uilldi. sua þo at hann kiemi þegar aptr sem þat uæri gort. þa for hann ok með honum breðr hans ok allir hinir fremztu ok hinir buiðuguztu Egiptalandz menn heimolligir af konungsins hall ok herbergi. fluttu þeir medr ser likam Jacobs hafandi mart fǫruneyti ok miok ualit. hesta marga medr kerrum ok uǫgnum. Enn fyrir þann skylld at þeir ottaduz ufrid af landzmonnum. þa sneruz þeir brott af almennings ueg. komandi framm aa sandi þeim sem liggr uid aana Jordan. er kalladr er Odady. huar er ebreskr lydr murrandi sidan ok moti gudi kiernandi eyddiz ok fyrirforz af gudligum elldi. Gerdu þa enn stadfastliga hans likferd af nyiu ok syttu hann þar mikilliga. vii. daga. huar af er innbornir menn þar tǫludu sin i milli. at þersi grátr ok sut uar mikil meðr hinum egiptzkum. ok fyrir þi kǫlludu þeir þann sama stad sidan Egiptalandz grát. Eptir þat gerdu synir Jacobs sua sem hann hafði bodit þeim. at þeir fluttu hann aa Chanaansland i Ebron ok grofu hann i fyrr sǫgdum Effrons helli. ok for Joseph sidan heim aptr aa Egiptaland medr brødrum sinum ok odru sinu fylgi ok fǫruneyti.
Her segir fra viðrtali bræðra (!) Jacobs ok Joseph.
Eptir þat er Jacob uar allr. ottaduz brødr hans Josephs. at hann mundi minnaz aa þær miklu meingerdir ok hatr. sem þeir hǫfdu fyrri tima vidr hann haft. ok tolodu leyniliga sin i milli. at hann mundi þa liettliga gialda þeim ok ombuna liku likt eptir þeirra tilskylldan. Gengu siðan fyrir hann ok sǫgdu sua. Fadir uárr baud oss adr hann andadizst. at huerr várr brøðra skylldi þersor ord edr þersum lik til þin tala. þann tima sem hann uari allr. Ek bidr þik. at þu minniz eigi aa þann gløp ok illgǫrdir sem brødr þinir gerdu þer i mot. Nu bidium uar þik senniliga. at þu fyrirlaatir oss þionostumonnum þinum þersi ranglætissuerk ok illgerdir. Joseph komz uid sua at hann táradiz. er hann heyrdi þersi ord þeirra. Gengu brødr hans þa nærr meirr honum. neigdu honum ok lutu allt nidr at iorðu sua segiandi. þinir þrælar ok þionostumenn erum uar. Hann svaradi þeim þa. Hirdit eigi þer at ottaz. mundim uar nockut mega nita edr moti gǫra gudz uilia. þer hugsadut mer illt. enn gud uendi þi sua ok sneri fyrir þa grein til gods. at hann uilldi mik hefia ok heidra eptir þi sem nu siait þer. ok at ek skyllda landzfolkinu ok mǫrgum ǫdrum lydum hialp ok heilsu uinna. Hirdit eigi þer at ottaz. ek skal ydr kostinn gefa ok fæda bædi bǫrn yd (u) r ok eigi sidr scalfa ydr. Her medr huggadi hann þa margfalldliga medr mǫrgum blidum ordum ok fǫgrum fortǫlum. Joseph uard sua gamall madr. at hann sa sunu Effrayms allt til hinnar þridiu kynkuislar. Afspringi Mathir sunar Manasen uard ok mart um Josephs daga. sua at hann saa þat allt.
Nu at þersum lutum aullum sua fylldum ok frammkomnum. taladi Joseph til brædra sinna ok frænda. Af þi at gud man uitia yduar. eptir þat sem ek em allr. ok aptr leida til þers sama landz. sem hann hafði adr suarit fedrum uárum Abraham. Ysaach ok Jacob. þa berit bein min brott hedan medr ydr. þangat sem þer farit ok ilendiz. Eptir þat sem hann hafdi her um sært þa. ok þeir hǫfdu ueitt honum þar til þilik fastmæli sem honum likadi. þa andaðiz Joseph sua sem hann hafdi. c. aara tirætt ok. x. aar. Var hans likami þa fyrst smurðr med aromatibus ok þar hirdr ok nidr settr i Egipto. ok eigi nockurum stad þadan i brott borinn. allt til þers er Jsraels folk gekk ut ok frealsadiz af Egiptalandi. Adrir hans brødr uáru fluttir aa Chanaansland. huerr eptir sitt andlát. ok iardaðir i fyrr nefndum stad Ebron. enn sidan fluttir i borgina Sichem. eptir þi sem Josephus segir.
Her segir af testamentis huersu skiput er (u).
Af þi at. xii. synir Jsrael. huerir er iafnliga heita sua sem þeir eru hǫfudfedr. xii. Jsraels ætta ok afku ę mis. gordu þau testamenta. sem i ser hafa hardla fagrligar ok storliga opinberligar ok auðsynileghar spásagnir af Jesu Christo. sem heyraz ma. hueriar er meistari Robert byskup af Lincolni. er kalladr uar grossum caput. snaradi nu nyliga af girzku til latinu tungu. þa syniz þat uel tilheyriligt. at nockurir lutir af þeim se her sagdir. þeir sem serhuerr taladi i sinu testamento fyrir sinum eignum sunum.
Af testamentu Ruben. Huerr man lǫgmalit kunna fyrir gudi ok diuisera til rettdomis ok fórnfæringa fyrir aullu Jsraels folki. allt til fyllingar ok endalyktar tima Kristz kennimanna hǫfdingia. huern er gud drottinn taladi. þi at medr honum ualdi uarr herra at rikia yfir ollum lydum. ok at uirda ok uegsama hans kyn ok afku ę mi. fyrir þa sauk at hann man i syniligum bardogum deyia fyrir uara sauk. ok hann man ueralldanna konungr med oss uera. Eptir þat andadiz Ruben.
Testamento Symeon. Hinn mikli gud drottinn Jsraels man sua sem madr iardrikis uitraz. ok medr honum sealfum man hann Adam hialpa. þa manu allir uillu andar undir uerda trodnir. ok þann tima munu mennirnir rikia ok ualld bera yfir skadsamligum andum. Medr gledi man ek þa upp risa. ok hinn hæsta gud mun ek þa bleza i sealfs hans stormerkium ok dasamligum lutum. þiat sealfr gud man þa mǫnnunum hialpa ok þa grøda. takandi likam upp aa sealfan sik ok etandi sina fæðu medr monnum. Ok lydit nu af þi synir minir Leui. ok munut þer gleðiaz i Juda. þiat af þeim hinum sǫmum. ii. ættum. man oss guds hialpráád upp renna. fyrir þa grein at gud man kennimanna hǫfðingia af Leui láta upp risa ok af Juða þann konung sem bæði man uera gud ok madr. Sua man hanu allar þiodir ok Jsraels kyn upp reisa. Eptir þat sofnadi Simeon sua sem hans fedr ok forellri.
Testamento Leui. Kenniz menn uiðr ok undirstandi segir hann. at gud man rettdomi gera ok yfir manna sonu láta koma. fyrir þann skylld at sua sem steinarnir sundr rifna. enn solin sortnar. uðtnin þorna. enn elldrinn óttaz ok sloknar. ok þar medr ruglaz aull skepna. vsyniligir andar fyriruerdaz ok brádna. enn heluiti uerdr rænt aa piningartima hins háleitazta. þa munu mennirnir eigi at sidr rangtruandi staðfestaz i sinum ranglætisuerkum. fyrir huéria tilskylldan er þeir munu medr piningu fyrirdǫmaz. Ok enn nockuru sidarr sagdi hann sua. Ek undirstod ok skilda nu synir minir af script Enochs ok hans ritningu. at þer munut i ueralldarinnar endalykt vmilldliga gera leggiandi medr allri illzku hendr aa uarn herra. munu ydrir brødr ok frændr þa hneykiaz ok suiuirdaz i ydr ok ydrum gerdum. ok man þar af medr ollum þiodum uerda mikit spott ok skalkheidr. þiat uissuliga man ydarr fadir Jsrael reinn uera af aullum umilldleik kennimanna hǫfdingia. þeirra sem hendr munu leggia aa heimsins hialpara ok grædara. Ok enn sidarr segir hann. Huat munu allar adrar þiodir þa gera. ef þer myrknit ok blindiz medr vmilldleik. ok ef þer leidit inn bǫluan yfir ydart kyn ok afku ę mi. uiliandi drepa þann ok deyda sem sua uar sem heimsins lios. fyrir þeirra skylld medr yðr gefit til þers at lysa ok birta huern sem einn ueralldar mann. lærandi þau bodord sem gagnstadlig uaru gudligum rettlætum. Ok enn segir hann. Ek hefir skilit i Enochs bok. at um. lxx. uikur manut þer uillaz ok kennimannzskapinn suiuirda enn fornfæringar saurga ok afuirda. lǫgmaalit manut þer eyda ok hafna spámanna sǫgnum. meðr rangleti manut þer rettlatum monnum ufrið gera ok millda menn manut þer hata. sannorðra manna malsenda manut þer afrækiaz ok afuirda. Enn þann sem endrnyiar lǫgmálit medr þers krapti sem háleitaztr er. munu þer uillumann kalla. ok at sidarstu munu þer hann drepa. eptir þi sem þer manut ætla. uuitandi hans upprisu. takandi hans saklaust blod af yduarri illzku yfir yd (u) r hǫfud. Fyrir hans skylld munu ydrar belganir bǫluadar ok eyddar uerða allt nidr at iðrðu. ok eigi man nockurr yduarr staðr reinn uera. enn medr heidnum þiodum man hann uera til bannanar ok bauluanar ok til ðruilnanar. þar til er hann sealfr man uitia ydar annan tima. ok þa man hann miskunnandi medr tru ok uatni medr ydr taka. Her medr segir hann enn sidarr. þann kennimann man gud drottinn uppreisa. huerium er allir guds maalsendar manu birtaz. ok hann man sannleiksins rettdǫmi aa iardriki gera. ok um mikinn daga fiolda manu hans himintungl aa himninum paleiðiss upprenna. sem saa konungr er lysir ok birtir skilningarinnar lios ok dagsins sol. man hann i landanna hring ok heimi miklaz allt til sealfs hans uppnumningar. þersi man aa þann haatt um alla uerolldina skina sem sol. ok oll myrkr man hann nedan af undir himninum brott taka. ok um allt iarðrikit man þa friðr uera. A sealfs hans dogum manu himnarnir glediaz ok iarðrikit fagna. skyin munu þa ok skemtan faa. enn gudlig kenning man sua nogliga framm ueitaz i uerolldinni sem siofar logr. ok dyrdar englar manu glediaz af guds aasionu. Medr honum munu himnarnir upplukaz. ok af dyrdar musteri man helgan medr fagrlighri rödd yfir hann koma sua sem af Abraham fedr Ysaachs. hins haleitazta dyrd man [sealfum honum yfir segiaz. ok helganar andi ok skilningar man yfir sealfan hann i uatni huilaz. Gudliga mekt ok miklan man hann [meðr sannleik um alldr ok æfi gefa sinum sunum. Paradisar port man hann sealfr upp luka. ok þat suerd sem moti Adam ognar ok hætir man hann standa lata. heilagum monnum man hann gefa at eta af lifs trénu. enn Belial man af sealfum honum bundinn uera. ok sunum sinum man hann ualld gefa til þers at stiga yfir skadsamliga anda ok undir, fotum at troda. Abraham. Ysaach ok Jacob manu þa glediaz. ok þa man ek fagna. ok allir helgir manu medr fagnadi ok gledi skrydaz. [Sidan dó hann.
Testamento Jude. Medr miskunn ok elsku uidr oss enn medr hertekning uidr uuini uara man herra gud uár uitia. Eptir þat man himintungl ydr til fridar [af Jacob upp renna. ok af minu kyni man sa madr sua sem siolf rettlætiss solin upp risa. sem medr mannanna sunum man medr hoguærleik ok rettlæti ganga ok framm fara. ok eigi nockur synd edr sekt man medr honum finnaz. Yfir sealfum honum manu himnarnir opnaz ok upplukaz til at ueita ok framsenda heilags fedr blezanar anda. ok miskunnar anda man hann yfir ydr senda. ok medr sannleik manu þer i [sunar staði honum uera gangandi ok frammfarandi bedi eptir hinum fyrstum ok sidarstum hans bodordum. þersi er freo ok getnadr almattigs guds. ok hann er umskipting huers sem eins likama til lifs. þa mun minn rikissuöndr skina. ok af þeirri minni rot man plantanar ker fædaz. af huerri er heidnum þiodum man rettlætis uöndr upp renna til at døma þa ok hialpa ollum þeim sem a uarn herra heita ok kalla.
Testamento Ysacar. Huert sem eitt skogardyr manut þer i þrældom undir leggia. hafandi med ydr himinrikis gud ganganda medr hiartans einfalldleik manna i milli. Sina fætr retti hann framm ok sua do hann.
Testamento Zabulon. þat ueit ek sagdi hann af ritning minna fedra. at þer manut aa sidarstum dögum fra gudi snuaz. ok manut þer þa skiliaz ok sundrskiptaz medr Jsraels folki. ok. ii. konungum munud þer þa fylgia. ok nær alla umenzku munu þer þa drygia ok frammfara um nockura stund. Ok enn nokkuru sidarr segir hann. Eptir þat man rettlætis solin guddrottinn ydr upp renna. man miskunn ok heilsa i hans u ę ngium uera. Sealfr hann man leysa alla hertekning suna mannanna. enn Belial ok huerr sem einn annarr uillu andi man undir fotum trodaz. ok aullum þiodum man hann snua til eptirlikingar uid sealfan sik. þa manu þer sialfan gud sea medr manzins mynd. huerri er hann ualdi ser. herrann Hierusalem man hans nafn þa uera. Annan tima munu þer hann medr ydrum illum ok daligum maalsendum reita ok reidan gera. ok þer manut ut uerda kastadir allt til þers tima sem endalyktin man uerda.
Testamentum Dan. Dan sagði sua. eptir þat sem hann hafdi talt ok tint þa daliga luti sem hans syni ok ættmenn mundi henda kunna. Miskunn munu þer fá ok odlaz þann tima sem þer huerfit aptr til guddrottins. ok til sinnar helganar man hann ydr leida gefandi ydr æfinligan frid. Vars herra hialprad man ydr þa af ætt Leui ok Jǫda upp renna. ok sealfr hann man þa orrostu byria moti Belial. gefandi uarum herudum ok landamærum sigranar hegnd. ok heilagra manna saalur man hann medr herfangi af Belial brott taka. Vtrulynd hiǫrtu man hann snua til guddrottins. enn eylifan frid man hann þeim gefa sem til hans kalla ok a hann heita. ok med þeim hinum sama munu helgir menn huilaz. Ok i þeirri nyiu Hierusalem munu rettlatir menn glediaz. sem um alla uerolldina man i guds dyrkan uera. Ok alldrigi upp fra þi man Hierusalem eydd uerda. ok eigi helldr Jsraels folk hertekit uerda ne fangit. fyrir þa sauk at drottinn hafandi sitt sidferdi medr monnum man rett i miðiu þeirra i milli uera. ok Jsraels heilagr medr litillæti ok fatæki yfir þeim rikia. ok sa sem aa hann truir man medr sannleik aa himnum rikia. Ottiz nu synir minir fyrir þersa grein guddrottin. hugsandi fyrir sealfum yðr moti fiandanum ok hans aundum ok ðrindrekum. þiat Jsraels lyðr man medr fridi standa moti uuinarins riki. þann tima sem gud nalgaz ok sa engill sem ydr man ueria ok afsaka. þiat þersi er meðalferdar madr milli guds ok manna. Fyrir þetta sama man uuinrinn upp aa þat stunda. at snua þeim ollum ok rangsnara sem aa guddrottin kalla ok heita. þiat hann ueit þat. at andskotans riki man aa þeim degi lyktaz ok eydaz sem Jsrael man retttruadr uerda.
Testamentum Neptalim. Se her synir minir at ek hefir synt ydr hina sidarstu tima. þiat allir þeir manu uerda framm at koma medr Jsraels folki. ok fyrir þann skylld biodit sua eigi siðr sunum yðrum. at þeir hialpiz af Leui ok Juda. þiat fyrir Judam mun heilsa upp renna medr Jsrael. ok i sealfum honum man Jacob blezadr uerda. þiat fyrir rikissuǫnd man gud birtaz byggiandi manna i millum. til þers at Jsraels kyn hialpiz. ok af heidnum þiodum man hann heidnum monnum saman samna.
Testamentum Gaadh. Leggit nidr ok latit brott hatr af aundum ydrum ok elskiz medr hiartans rettuisi ydar i milli. Talit þer ok eigi sidr þat ok telit fyrir ydrum sunum. at þeir sæmi ok heidri Judam ok Leui. þiat af þeim man herra gud Jsraels hialpara ok grædara lata upp renna.
Testamento Asser. Asser taladi sua til suna sinna. Ek ueit þat fyrir seger hann. at þer munut misgera. ok þer manut i yduarra uuina hendr selldir ok gefnir uerda. ydart land man eydaz ok þer manut dreifaz um. vii. ueralldarinnar horn ok haalfur. ok i dreifingunni manut þer sua sem unytsamleght vatn fyrirlitlegher ok afleitlegher verða. allt til þers tima at hinn hæsti hialpari man ueralldarinnar uitia ok sua koma. at hann man meðr iardneskum monnum eta ok drecka. lemiandi medr leynd fyrir uatnit drekans höfud. verandi guð meðr manndomi folginn. þerse man healpa Jsrael ok heilan gera ok þar meðr allar heiðnar þioðer. Segit fyrir þa sauk ydrum sunum at þeir mistrui hann eigi.
Testamentum Joseph. Ek sa þat sagdi Joseph. at ein mær hafandi fagran stola af bisso fæddiz af Juda. ok af henni for framm ok fæddiz eitt flekklaust lamb. ok aa uinstra ueg lambinu eitt leon. ok aull onnur dyr ædduz medr mikilli aakefð moti þi sama lambi. enn þat sigradi þau ok tortimdi þeim. sua at þau tráduz undir. J þi sama lambi fognudu englar ok menn ok þar medr allt iardrikit. Nu fyrir þersa grein geymit þer at guds bodordum synir minir ok uard-ueitit þeim. virdit ok uegsamit Judam ok Leui. þiat guds lamb græd-anda meðr miskunn allar þiodir ok Jsraels lyd man af þeim ydr færdaz ok upp renna. ok þers eylift riki man æfinliga uera ok eigi eydaz edr um lida.
Testamento Beniamin. Beniamin sagdi sua talandi til sinna suna. Geymit at ok uarducitit uars herra bodorðum. allt til þers at gud man sitt blezada hialpráád ollum þiodum ueita ok birta. þa munut þer sia Enoch ok Noa. Sém ok Abraham. Ysaach ok Jacob medr fagnadi honum aa hægra ueg upp risandi. þa manum uor ok upprisa huerr sem einn til sins rikiss. dyrkandi ok uegsamandi þann sama himna gud sem her aa iardriki syndiz i mynd lágs ok litillátz manz. ok allir þeir munu þa honum samfagna sem honum truðu her i uer-olldinni. þa munu ok allir menn upp risa. þersir uissuliga til eilifrar dyrdar. enn hinir adrir til skemdar ok suiuirdingar. Man gud drottinn i fyrstu fordøma Jsraels folk fyrir ranglæti uid sealfan hann. þat er þeir trudu hann eigi sinn frealsara ok lausnara uera. þann tima sem hann kom i likaminum til þeirra. Ok þa man hann døma allar þær þiodir. huersu margar sem þær uaru. sem honum trudu eigi. sua sem hann uitradiz her i uerolldinni. ok Jsraels lyd man hann iafnan med þeim uoldum monnum aasaka. sem af heidnum þiodum eru komnir.
Allir Jacobs synir uaru þegar huerr eptir sitt andlát fluttir i brott af Egiptalandi ok grafnir i fyrr nefndri Ebron i Effrons helli eptir sogn Josephi. utan bein Joseph sem fyrr uar sagt. enn sidan fluttir i borgina Sichem ok þar iardadir. Joseph uar um. v. konunga daga Egiptalandz hofdingi. Hinn fyrsti af þeim huerr er Joseph hof ok heid-radi fyrsta tima. er eigi med hinum fyrrum sagnameistarum odru nafni nefndr enn Pharao. vtan Commestor nefnir hann Nephrem. Annarr het Amons. er rikti. v. áár ok. xx. aa huers. xiii. aari er Jacob andadiz. Hinn. iiidi. het Thebron. er rikti. xiii. aar. Hinn. iiii. Amenophes um eitt aar ok. xx. Hinn fimti het Mephres. er rikti um. xii. aar. aa huers hins. ixda. aari Joseph andaðiz. sua gamall sem fyrr segir. Lyktaz her hin fyrsta bok Moysi Genesis. enn byriaz onnur su sem Exodus heitir.
Her hefr ok byriaz vpp af annarri bok Moysi. þeirri sem Exodus heitir. ok segir fyrst af kualul ok þrældomi ebreskra manna.
Her hefr frasǫgn af annarri bok Moysi. þeirri sem Exodus heitir. Er hon eigi fyrir þann skylld (ǫnnur). at hennar frasagnaresni leidiz eigi samfestiliga ok ut greiniz af fyrirfarandi frasǫgn Genesis. utan helldr fyrir þat at hans uerk er til þers sundrgreint ok diuiserat i. v. parta. at þeim sem lesa megi sua liettara ok uleiðigiarnara uera. Hefir huerr þersi partr eiginligt bokarinnar nafn ok hennar þyding i sinu nafni. sua sem su bok Exodus er nu byreaz. þiat exodus upp aa girzku er upp aa latinu exitus. enn upp aa norrænu sua sem utferdarbok. þiat hon segir af utferd Jsraels folks af Egipto. huer er af þeirri sǫk ok tilgangi byriaz i fyrstu sem her fylgir.
Eptir þat er Joseph uar andadr ok allir hans. xi. bræðr. Ruben. Simeon. Leui. Judas. Ysachar. Zabulon ok Beniamin. Dan ok Neptalim. Gaad ok Asser. huerir er medr sinum fedr Jacob ilenduz huerr medr sinum hiunum ok hyski aa Egiptalandi. þa kom nyr konungr sidarr yfir Egiptum. sua sem þeirra nánazta kynkuisl ok ætt uar aull uordin. þessi uar hinn attandi fra fyrr nefndum Nephrem Egiptalandz konungi. þeim sem Joseph hof fyrst til hǫfdingiadoms. ok uar hans eiginligt nafn Amenophis. aa huers dogum er Moyses var fæddr. Enn fyrir þa sauk at hann uar af annars háttar ættum ok husi til konungs tekinn enn hinir fyrri konungar. þa uilldi hann uminnigr uera þeirra uelgerninga sem Joseph hafdi Egiptalandz monnum gort. hatadi hann ok striddi af þi storliga miok ollu Jsraels afku ę mi. at allr Egiptalandz lydr ǫfundadi medr sealfum honum þa hina ebresku. ok þo einkannliga mest af þersum. iiii. lutum. þat hit fyrsta. at þeir uaru i ollum lutum miklu uisari. enn þat annat at i ollum sinum uerkum ok gerdum uaru þeir miklu hagari ok klokari. þat hit. iii. at þeir urdu at godzinu miklu rikari. þat hit. iiiia. at þeirra getnadr ok afspringi uar miklu gilldari ok giptusamligri. Nu af sinni eiginni aufund ok illzku medr audrum saugdum lutum let hann þa hina ebresku marga uega uerda kualda. ok sagdi sua til sinna manna. þer siait at Jsraels lydr geriz sua margr at hann er skiott oss ok uaru landzfolki fræknari ok sterkari. komit til at þi ok kreppit hann sua klokliga. at hann fiolgiz ecki. þiat ef hann eflir ufrid ok bardaga oss i mot. þa ma liettliga at hann fylli uárn uuinaflock ok komiz sua brott hedan or landinu ok uaru riki. ef sua berr til at þeir beriz uid oss. Til þersa þottiz hann faa ok finna orugga klokskapar u ę l upp aa þann hátt. at hann lagði sua þungar ok erfiðar uerkanaudir upp aa þa. at þar af skylldi þeir fyrirleggiaz ok ecki til sambudanna fysaz. Var þersi hin erfiða ok hin þunga uerknaud medr þrennum þyngslum ok þrældomi. sem aa þa uar lagt. Su uar ein. at þeir skylldu ellta leir ok gera tigl. steikia þat ok saman bera. af hueriu er þeir gordu konunginum þær. ii. tialldbuda borgir. sem onnur heitir Phyton enn onnur Rameses. Borgir hofdu þær eigi sidr fyrri kalladar uerit. enn ekki uaru þær þa uid tialldbudir kendar. Enn fyrir þann skylld at þær stodu uid landamæri i Egipto. ok þo ekki ual muradar. þa let fyrr nefndr konungr. huerr er Pharao er kalladr sem allir adrir Egiptalandz konungar. þær esla til þers. at hann uilldi þar iafnan lata uera ual uæpnta uakandi uarðhalldzmenn aa sǫmu leid sem i tialldbudum. at eigi mætti nockurr madr sinn fót aa Egiptaland setia utan medr konungsins bodskap ok blidum uilia. Varu þær fyrir þa grein tialldbuða borgir kalladar. ella fyrir þa sauk at i þeim uar adr mest fatækra manna bygd þaleidiss sem i tialldbudum uti. Enn sidan aukaduz þeir ok audgaðuz af þeirra aud ok erfiði. Ebreska menn skipadi konungrinn til allrar gerdarinnar setningar ok forsagnar. enn egiptzka menn ok meistara til þers at þeir kueldiz erfidandi sem mest ok þyldi sem uerst. Onnur þeirra erfidissneyd. su sem konungrinn lagdi upp aa þa. uar eigi sua þungh sem hon uar ful ok þrælslig. at þeir skylldu bera þrekk ok leir i laupum i brott fra aullum bæium ok strætum. þar sem þeir uaru. af hueriu er þat er i psalminum lesit. Medr uandlaupi þionaðu ok þrælkaduz hans hendr. Hit. iiiia. þeirra uerk ok erfidi uar þat eptir sǫgn Josephi. at þeir skylldu aarinnar uatn Nili landinu til freoleiks ok aauaxtar ueita um eina stadi ok ymissa ok kringia sidan medr þeirri klokskapar u ę l umuergiss allar borgirnar. at uðtnin mætti huergi mein gera edr of miok at þeim æsaz. Leiddu þeir hinir ebresku lyktada sina lifdaga i þilikri neyð ok þrældomi nær um. cccc. aara tiræt. Enn þi meirr sem þeir uaru af hinum egiptzkum þrongdir ok þrælkadir. þi framarri gaf gud at þeir freouadiz æ ok fiolgadiz.