Bókastaðir

Þórr snýr fram á leið ok þeir félagar ok gengr framan til miðs dags; þá sá þeir borg standa á vǫllum nǫkkurum ok settu hnakkann á bak sér aptr, áðr þeir fengu sét yfir upp; ganga til borgarinnar, ok var grind fyrir borghliðinu ok lokin aptr. Þórr gekk á grindina ok fekk eigi upp lokit, en er þeir þreyttu at komask í borgina, þá smugu þeir milli spalanna ok kómu svá inn; sá þá hǫll mikla ok gengu þannig; var hurðin opin; þá gengu þeir inn ok sá þar marga menn á tvá bekki ok flesta œrit stóra.

Því næst koma þeir fyrir konunginn Útgarða-Loka ok kvǫddu hann, en hann leit seint til þeira ok glotti við tǫnn ok mælti: "seint er um langan veg at spyrja tíðenda, eða er annan veg en ek hygg, er þessi sveinstauli orðinn Ǫku-Þórr? en meiri muntu vera, en mér lízk þú; eða hvat íþrótta er þat, er þér félagar þykkizk vera við búnir? Engi skal hér vera með oss, sá er eigi kunni nǫkkurs konar list eða kunnandi um fram flesta menn?"

Þá segir sá, er síðarst gekk, er Loki heitir: "kann ek þá íþrótt, er ek em albúinn at reyna, at engi er hér sá inni, er skjótara skal eta mat sinn en ek".

Þá svarar Útgarða-Loki: "íþrótt er þat, ef þú efnir, ok freista skal þá þessar íþróttar", kallaði útar á bekkinn, at sá, er Logi heitir, skal ganga á gólf fram ok freista sín í móti Loka.

Þá var tekit trog eitt ok borit inn á hallargólfit ok fylt af slátri; settisk Loki at ǫðrum enda, en Logi at ǫðrum, ok át hvártveggi sem tíðast ok mœttusk í miðju troginu; hafði þá Loki etit slátr alt af beinum, en Logi hafði ok etit slátr alt ok beinin með ok svá trogit; ok sýndisk nú ǫllum, sem Loki hefði látit leikinn.

Þá spyrr Útgarða-Loki, hvat sá hinn ungi maðr kunni leika, en Þjálfi segir, at hann mun freista at renna skeið nǫkkur við einhvern þann, er Útgarða-Loki fær til. Þá segir Útgarða-Loki, at þetta er góð íþrótt ok kallar þess meiri ván, at hann sé vel at sér búinn of skjótleikinn, ef hann skal þessa íþrótt inna, en þó lætr hann skjótt skulu þessa freista. Stendr þá upp Útgarða-Loki ok gengr út, ok var þar gott skeið at renna eptir sléttum velli. Þá kallar Útgarða-Loki til sín sveinstaula nǫkkurn, er nefndr er Hugi, ok bað hann renna í kǫpp við Þjálfa. Þá taka þeir hit fyrsta skeið, ok er Hugi því framarr, at hann snýsk aptr í móti honum at skeiðsenda.

Þá mælti Útgarða-Loki: "þurfa muntu, Þjálfi, at leggja þik meirr fram, ef þú skalt vinna leikinn, en þó er þat satt, at ekki hafa hér komit þeir menn, er mér þykkja fóthvatari en svá". Þá taka þeir aptr annat skeið, ok þá er Hugi kemr til skeiðsenda ok hann snýsk aptr, þá var langt kólfskot til Þjálfa.

Þá mælti Útgarða-Loki: "vel þykki mér Þjálfi renna skeiðit, en eigi trúi ek honum nú, at hann vinni leikinn, en nú mun reyna, er þeir renna hit þriðja skeiðit". Þá taka þeir enn skeið; en er Hugi er kominn til skeiðsenda ok snýsk aptr, ok er Þjálfi eigi þá kominn á mitt skeið; þá segja allir, at reynt er um þenna leik.

Þá spyrr Útgarða-Loki Þór, hvat þeira íþrótta mun vera, er hann myni vilja birta fyrir þeim, svá miklar sǫgur sem menn hafa gǫrt um stórvirki hans. Þá mælti Þórr, at helzt vill hann þat til taka, at þreyta drykkju við einhvern mann. Útgarða-Loki segir, at þat má vel vera, gengr inn í hǫllina ok kallar skutilsvein sinn, biðr, at hann taki vítishorn þat, er hirðmenn eru vanir at drekka af. Því næst kemr fram skutilsveinn með horninu ok fær Þór í hǫnd.

Þá mælti Útgarða-Loki: "af horni þessu þykkir þá vel drukkit, ef í einum drykk gengr af, en sumir drekka af í tveim drykkjum, en engi er svá lítill drykkjumaðr, at eigi gangi af í þrimr".

Þórr lítr á hornit ok sýnisk ekki mikit, ok er þó heldr langt, en hann er mjǫk þyrstr, tekr at drekka ok svelgr allstórum ok hyggr, at eigi skal hann þurfa at lúta optar í hornit. En er hann þraut erendit ok hann laut ór horninu ok sér, hvat leið drykkinum, ok lízk honum svá, sem alllítill munr mun vera, at nú sé lægra í horninu en áðr.

Þá mælti Útgarða-Loki: "vel er drukkit ok eigi til mikit; eigi myndak trúa, ef mér væri frá sagt, at Ása-Þórr myndi eigi meira drykk drekka, en þó veit ek, at þú munt vilja drekka af í ǫðrum drykk".

Þórr svarar engu, setr hornit á munn sér ok hyggr nú, at hann skal drekka meira drykk, ok þreytir á drykkjuna, sem honum vansk til erendi, ok enn sér hann, at stikillinn hornsins vill ekki upp svá mjǫk, sem honum líkar; ok er hann tók hornit af munni sér ok sér í, lízk honum nú svá, sem minna hafi þorrit en hínu fyrra sinni; er nú gott beranda borð á horninu.

Þá mælti Útgarða-Loki: "hvat er nú, Þórr? muntu nú eigi spara til eins drykkjar meira en þér mun hagr á vera? Svá lízk mér, ef þú skalt nú drekka af horninu hinn þriðja drykkinn, sem þessi mun mestr ætlaðr; en ekki muntu mega hér með oss heita svá mikill maðr sem æsir kalla þik, ef þú gerir eigi meira af þér um aðra leika en mér lízk at um þenna mun vera".

Þá varð Þórr reiðr, setr hornit á munn sér ok drekkr sem ákafligast má hann ok þreytir sem mest á drykkinn; en er hann sá í hornit, þá hafði nú helzt nǫkkut munr á fengizk, ok þá býðr hann upp hornit ok vill eigi drekka meira.

Þá mælti Útgarða-Loki: "auðsætt er nú, at máttr þinn er ekki svá mikill, sem vér hugðum; en viltu freista um fleiri leika? sjá má nú, at ekki nýtir þú hér af".

Þórr svarar: "freista má ek enn of nǫkkura leika, en undarliga myndi mér þykkja, þá er ek var heima með ásum, ef þvílíkir drykkir væri svá litlir kallaðir. En hvat leik vilið þér nú bjóða mér?"

Þá mælti Útgarða-Loki: "þat gera hér ungir sveinar, er lítit mark mun at þykkja, at hefja upp af jǫrðu kǫtt minn, en eigi myndak kunna at mæla þvílíkt við Ása-Þór, ef ek hefða eigi sét, at þú ert miklu minni fyrir þér en ek hugða".

Því næst hljóp fram kǫttr einn grár á hallargólfit ok heldr mikill, en Þórr gekk til ok tók hendi sinni niðr undir miðjan kviðinn ok lypti upp, en kǫttrinn beygði kenginn svá sem Þórr rétti upp hǫndina; en er Þórr seildisk svá langt upp sem hann mátti lengst, þá létti kǫttrinn einum fœti, ok fekk Þórr eigi framit þenna leik meirr.

Þá mælti Útgarða-Loki: "svá fór þessi leikr sem mik varði; kǫttrinn er heldr mikill, en Þórr er lágr ok lítill hjá stórmenni því, sem hér er með oss".

Þá mælti Þórr: "svá lítinn sem þér kallið mik, þá gangi nú til einn hverr ok fáisk við mik; nú em ek reiðr".

Þá svarar Útgarða-Loki ok litask um á bekkina ok mælti: "eigi sé ek þann mann hér inni, er eigi mun lítilræði í þykkja at fásk við þik"; ok enn mælti hann: "sjám fyrst, kalli hingat kerlinguna, fóstru mína, Elli, ok fáisk Þórr við hana, ef hann vill; felt hefir hon þá menn, er mér hafa litizk eigi ósterkligri en Þórr er".

Því næst gekk í hǫllina kerling ein gǫmul. Þá mælti Útgarða-Loki, at hon skal taka fang við Ása-Þór. Ekki er langt um at gera; svá fór fang þat, at því harðara er Þórr knúðisk at fanginu, því fastara stóð hon; þá tók kerling at leita til bragða, ok varð Þórr þá lauss á fótum, ok váru þær sviptingar allharðar, ok eigi lengi, áðr Þórr fell á kné ǫðrum fœti.

Þá gekk til Útgarða-Loki ok bað þau hætta fanginu ok sagði svá, at Þórr myndi eigi þurfa at bjóða fleirum mǫnnum fang í hans hirð; var þá ok liðit at nótt; vísaði Útgarða-Loki Þór ok þeim félǫgum til sætis, ok dveljask þar náttlangt í góðum fagnaði.

En at morni þegar dagaði, stendr Þórr upp ok þeir félagar, klæða sik ok eru búnir braut at ganga. Þá kom þar Útgarða-Loki ok lét setja þeim borð; skorti þá eigi góðan fagnað, mat ok drykk. En er þeir hafa matazk, þá snúask þeir til ferðar. Útgarða-Loki fylgir þeim út, gengr með þeim braut ór borginni; en at skilnaði þá mælti Útgarða-Loki til Þórs ok spyrr, hvernig honum þykkir ferð sín orðin, eða hvárt hann hefir hitt ríkara mann nǫkkurn en sik.

Þórr segir, at eigi mun hann þat segja, at eigi hafi hann mikla ósœmd farit í þeira viðskiptum, "en þó veit ek, at þér munuð kalla mik lítinn mann fyrir mér, ok uni ek því illa".

Þá mælti Útgarða-Loki: "nú skal segja þér et sanna, er þú ert út kominn ór borginni, ok ef ek lifi ok megak ráða, þá skaltu aldri optarr í hana koma; ok þat veit trúa mín, at aldri hefðir þú í hana komit, ef ek hefða vitat áðr, at þú hefðir svá mikinn krapt með þér ok þú hefðir svá nær haft oss mikilli ófœru. En sjónhverfingar hefi ek gǫrt þér, ok fyrsta sinn á skóginum kom ek til fundar við yðr; ok þá er þú skyldir leysa nestbaggann, þá hafðak bundit hann með grésjárni, en þú fant eigi, hvar upp skyldi lúka. En því næst laust þú mik með hamrinum þrjú hǫgg, ok var et fyrsta minst, ok var þó svá mikit, at mér mundi endask til bana, ef á hefði komit; en þar er þú sátt hjá hǫll minni setberg ok þar sáttu ofan í þrjá dali ferskeytta ok einn djúpastan, þat váru hamarspor þín; setberginu brá ek fyrir hǫggin, en eigi sátt þú þat. Svá var ok of leikana, er þér þreyttuð við hirðmenn mína, þá var þat et fyrsta, er Loki gerði; hann var mjǫk soltinn ok át títt; en sá er Logi hét, þat var villieldr ok brendi hann eigi seinna trogit en slátrit. En er Þjálfi þreytti rásina við þann, er Hugi hét, þat var hugr minn, ok var Þjálfa eigi vænt, at þreyta skjótfœri við hann. En er þú drakt af horninu ok þótti þér seint líða, en þat veit trúa mín, at þá varð þat undr, er ek mynda eigi trúa at vera mætti; annarr endir hornsins var út í hafi, en þat sáttu eigi; en nú, er þú kemr til sjávarins, þá muntu sjá mega, hvern þurð þú hefir drukkit á sænum; þat eru nú fjǫrur kallaðar".

Ok enn mælti hann: "eigi þótti mér hitt minna vera vert, er þú lyptir upp kettinum, ok þér satt at segja, þá hræddusk allir þeir, er sá, er þú lyptir af jǫrðu einum fœtinum; en sá kǫttr var eigi sem þér sýndisk; þat var Miðgarðsormr, er liggr um lǫnd ǫll, ok vansk honum varliga lengð til, at jǫrðina tœki sporðr ok hǫfuð; ok svá langt seildisk þú upp, at skamt var þá til himins. En hitt var ok mikit undr um fangit, er þú stótt svá lengi við ok felt eigi meirr en á kné ǫðrum fœti, er þú fekt við Elli, fyrir því at engi hefir sá orðit ok engi mun verða, ef svá gamall verðr, at elli bíðr, at eigi komi ellin ǫllum til falls. Ok er nú þat satt at segja, at vér munum skiljask, ok mun þá betr hvárratveggju handar, at þér komið eigi optarr mik at hitta; ek mun enn annat sinn verja borg mína með þvílíkum vélum eða ǫðrum, svá at ekki vald munuð þér á mér fá".

En er Þórr heyrði þessa tǫlu, greip hann til hamarsins ok bregðr á lopt; en er hann skal fram reiða, þá sér hann hvergi Útgarða-Loka, ok þá snýsk hann aptr til borgarinnar ok ætlask þá fyrir at brjóta borgina; þá sér hann þar vǫllu víða ok fagra, en enga borg. Snýsk hann þá aptr ok ferr leið sína, til þess er hann kom aptr í Þrúðvanga.

En þat er satt at segja, at þá hafði hann ráðit fyrir sér at leita til, ef saman mætti bera fundi þeira Miðgarðsorms, sem síðan varð. Nú ætlak engan kunna þér sannara at segja frá þessi ferð Þórs.

Þá mælti Gangleri: Allmikill er fyrir sér Útgarða-Loki, en með vélum ok fjǫlkyngi ferr hann mjǫk, en þat má sjá, at hann er mikill fyrir sér, at hann átti hirðmenn þá, er mikinn mátt hafa, eða hvárt hefir Þórr ekki þess hefnt?

— Hárr svarar: Eigi er þat ókunnigt, þótt eigi sé frœðimenn, at Þórr leiðrétti þessa ferðina, er nú var frá sagt, ok dvalðisk ekki lengi heima, áðr hann bjósk svá skyndiliga til ferðarinnar, at hann hafði eigi reið ok eigi hafrana ok ekki fǫruneyti. Gekk hann út of Miðgarð svá sem ungr drengr ok kom einn aptan at kveldi til jǫtuns nǫkkurs; sá er Hymir nefndr. Þórr dvalðisk þar at gistingu of nóttina.

En í dagan stóð Hymir upp ok klæddisk ok bjósk at róa á sæ til fiskjar, en Þórr spratt upp ok var skjótt búinn, ok bað, at Hymir skyldi láta hann róa á sæ með sér, en Hymir segir, at lítil liðsemð myndi at honum vera, er hann var lítill ok ungmenni eitt: "ok mun þik kala, ef ek sit svá lengi ok útarliga sem ek em vanr". En Þórr sagði, at hann myndi róa mega fyrir því langt frá landi, at eigi var víst, hvárt hann myndi fyrr beiðask at róa útan, ok reiddisk Þórr jǫtninum svá, at þá var búit, at hann myndi þegar láta hamarinn skjalla honum, en hann lét þat við berask, því at hann hugðisk þá at reyna afl sitt í ǫðrum stað. Hann spurði Hymi, hvat þeir skyldu hafa at beitum, en Hymir bað hann fá sér sjálfan beitur.

Þá snerisk Þórr á braut, þangat er hann sá øxnaflokk nǫkkurn, er Hymir átti; hann tók enn mesta oxann, er Himinhrjóðr hét, ok sleit af hǫfuðit ok fór með til sjávar; hafði þá Hymir út skotit nǫkkvanum. Þórr gekk á skipit ok settisk í austrrúm, tók tvær árar ok reri, ok þótti Hymi skriðr verða af róðri hans. Hymir reri í hálsinum fram, ok sóttisk skjótt róðrinn; sagði þá Hymir, at þeir váru komnir á þær vastir, er hann var vanr at sitja ok draga flata fiska; en Þórr kveðsk vilja róa myklu lengra, ok tóku enn snertiróðr; sagði Hymir þá, at þeir váru komnir svá langt út, at hætt var at sitja útar fyrir Miðgarðsormi, en Þórr kveðsk mundu róa enn um hríð, ok svá gerði hann, en Hymir var þá allókátr.

En þá er Þórr lagði upp árarnar, greiddi hann til vað heldr sterkjan, ok eigi var ǫngullinn minni eða óramligri; þar lét Þórr koma á ǫngulinn oxahǫfuðit ok kastaði fyrir borð, ok fór ǫngullinn til grunns, ok er þér þat satt at segja, at eigi ginti þá Þórr miðr Miðgarðsorm, en Útgarða-Loki hafði spottat Þór, þá er hann hóf orminn upp á hendi sér. Miðgarðsormr gein yfir oxahǫfuðit, en ǫngullinn vá í góminn orminum, en er ormrinn kendi þess, brá hann við svá hart, at báðir hnefar Þórs skullu út at borðinu; þá varð Þórr reiðr ok fœrðisk í ásmegin, spyrndi við fast svá, at hann hljóp báðum fótum gǫgnum skipit ok spyrndi við grunni, dró þá orminn upp at borði. En þat má segja, at engi hefir sá sét allógurligar sjónir, er eigi mátti þat sjá, er Þórr hvesti augun á orminn, en ormrinn starði neðan í mót ok blés eitrinu. Þá er sagt at jǫtunninn Hymir gerðisk litverpr, fǫlnaði ok hræddisk, er hann sá orminn ok þat, er særinn fell út ok inn of nǫkkvann; ok í því bili, er Þórr greip hamarinn ok fœrði á lopt, þá fálmaði jǫtunninn til agnsaxinu ok hjó vað Þórs á borði, en ormrinn søkðisk í sæinn, en Þórr kastaði hamrinum eptir honum, ok segja menn, at hann lysti af honum hǫfuðit við hrǫnnunum; en ek hygg hitt vera þér satt at segja, at Miðgarðsormr lifir enn ok liggr í umsjá; en Þórr reiddi til hnefann ok setr við eyra Hymi, svá at hann steypðisk fyrir borð, ok sér í iljar honum, en Þórr óð til lands.

Þá mælti Gangleri: Hafa nǫkkur meiri tíðendi orðit með ásunum? Allmikit þrekvirki vann Þórr í þessi ferð.

Hárr svarar: Vera mun at segja frá þeim tíðendum, er meira þótti vert ásunum. En þat er upphaf þeirar sǫgu, at Baldr enn góða dreymði drauma stóra ok hættliga um líf sitt. En er hann sagði ásunum draumana, þá báru þeir saman ráð sín, ok var þat gǫrt at beiða griða Baldri fyrir alls konar háska, ok Frigg tók svardaga til þess, at eira skyldu Baldri eldr ok vatn, járn ok alls konar málmr, steinar, jǫrðin, viðirnir, sóttirnar, dýrin, fuglarnir, eitrit, ormarnir. En er þetta var gǫrt ok vitat, þá var þat skemtun Baldrs ok ásanna, at hann skyldi standa upp á þingum, en allir aðrir skyldu sumir skjóta at honum, sumir hǫggva til, sumir berja grjóti; en hvat sem at var gǫrt, sakaði hann ekki, ok þótti þetta ǫllum mikill frami.

En er þetta sá Loki Laufeyjarson, þá líkaði honum illa, er Baldr sakaði ekki. Hann gekk til Fensalar til Friggjar ok brá sér í konu líki; þá spyrr Frigg, ef sú kona vissi, hvat æsir hǫfðusk at á þinginu. Hon sagði, at allir skutu at Baldri, ok þat, at hann sakaði ekki.

Þá mælti Frigg: "eigi munu vápn eða viðir granda Baldri; eiða hefi ek þegit af ǫllum þeim".

Þá spyrr konan: "hafa allir hlutir eiða unnit at eira Baldri".

Þá svarar Frigg: "vex viðarteinungr einn fyrir vestan Valhǫll; sá er Mistilteinn kallaðr; sá þótti mér ungr at krefja eiðsins".

Því næst hvarf konan á braut; en Loki tók Mistiltein ok sleit upp ok gekk til þings. En Hǫðr stóð útarliga í mannhringinum, því at hann var blindr.

Þá mælti Loki við hann: "hví skýtr þú ekki at Baldri?"

Hann svarar: "því, at ek sé eigi, hvar Baldr er, ok þat annat, at ek em vápnlauss".

Þá mælti Loki: "gerðu þó í líking annarra manna ok veit Baldri sæmð sem aðrir menn; ek mun vísa þér til, hvar hann stendr; skjót at honum vendi þessum".

Hǫðr tók Mistiltein ok skaut at Baldri at tilvísun Loka; flaug skotit í gegnum Baldr, ok fell hann dauðr til jarðar, ok hefir þat mest óhapp verit unnit með goðum ok mǫnnum.

Þá er Baldr var fallinn, þá fellusk ǫllum ásum orðtǫk ok svá hendr at taka til hans, ok sá hverr til annars, ok váru allir með einum hug til þess, er unnit hafði verkit, en engi mátti hefna; þar var svá mikill griðastaðr. En er æsirnir freistuðu at mæla, þá var hitt þó fyrr, at grátrinn kom upp, svá at engi mátti ǫðrum segja með orðunum frá sínum harmi, en Óðinn bar þeim mun verst þenna skaða, sem hann kunni mesta skyn, hversu mikil aftaka ok missa ásunum var í fráfalli Baldrs.

En er goðin vitkuðusk, þá mælti Frigg ok spurði, hverr sá væri með ásum, er eignask vildi allar ástir hennar ok hylli ok vili hann ríða á Helveg ok freista, ef hann fái fundit Baldr, ok bjóða Helju útlausn, ef hon vill láta fara Baldr heim í Ásgarð. En sá er nefndr Hermóðr enn hvati, sonr Óðins, er til þeirar farar varð. Þá var tekinn Sleipnir, hestr Óðins, ok leiddr fram, ok steig Hermóðr á þann hest ok hleypði braut.

En æsirnir tóku lík Baldrs ok fluttu til sævar. Hringhorni hét skip Baldrs, hann var allra skipa mestr; hann vildu goðin fram setja ok gera þar á bálfǫr Baldrs, en skipit gekk hvergi fram.

Þá var sent í Jǫtunheima eptir gýgi þeiri, er Hyrrokkin hét; en er hon kom ok reið vargi ok hafði hǫggorm at taumum, þá hljóp hon af hestinum, en Óðinn kallaði til berserki fjóra at gæta hestsins, ok fengu þeir eigi haldit, nema þeir feldi hann. Þá gekk Hyrrokkin á framstafn nǫkkvans ok hratt fram í fyrsta viðbragði, svá at eldr hraut ór hlunnunum ok lǫnd ǫll skulfu. Þá varð Þórr reiðr ok greip hamarinn ok myndi þá brjóta hǫfuð hennar, áðr goðin ǫll báðu henni friðar.

Þá var borit út á skipit lík Baldrs, ok er þat sá kona hans, Nanna Nepsdóttir, þá sprakk hon af harmi ok dó; var hon borin á bálit ok slegit í eldi. Þá stóð Þórr at ok vígði bálit með Mjǫlni; en fyrir fótum honum rann dvergr nǫkkurr; sá er Litr nefndr; en Þórr spyrndi fœti sínum á hann ok hratt honum í eldinn, ok brann hann.

En þessa brennu sótti margs konar þjóð, fyrst at segja frá Óðni, at með honum fór Frigg ok valkyrjur ok hrafnar hans; en Freyr ók í kerru með gelti þeim, er Gullinbursti heitir eða Slíðrugtanni, en Heimdallr reið hesti þeim, er Gulltoppr heitir, en Freyja ók kǫttum sínum. Þar kom ok mikit fólk hrímþursa ok bergrisar.

Óðinn lagði á bálit gullhring þann, er Draupnir heitir; honum fylgði síðan sú náttúra, at ena níundu hverja nótt drupu af honum átta gullhringar jafnhǫfgir. Hestr Baldrs var leiddr á bálit með ǫllu reiði.

En þat er at segja frá Hermóði, at hann reið níu nætr dǫkkva dala ok djúpa, svá at hann sá ekki, fyrr en hann kom til árinnar Gjallar ok reið á Gjallarbrúna; hon er þǫkð lýsigulli. Móðguðr er nefnd mær sú, er gætir brúarinnar; hon spurði hann at nafni eða at ætt ok sagði, at enn fyrra dag riðu um brúna fimm fylki dauðra manna, "en eigi dynr brúin minnr undir einum þér ok eigi hefir þú lit dauðra manna; hví ríðr þú hér á helveg?"

Hann svarar at "ek skal ríða til Heljar at leita Baldrs, eða hvárt hefir þú nakkvat sét Baldr á helvegi?"

Hon sagði, at Baldr hafði þar riðit um Gjallarbrú, "en niðr ok norðr liggr helvegr".

Þá reið Hermóðr, þar til er hann kom at helgrindum; þá sté hann af hestinum ok gyrði hann fast, steig upp ok keyrði hann sporum, en hestrinn hljóp svá hart yfir grindina, at hann kom hvergi nær. Þá reið Hermóðr heim til hallarinnar ok steig af hesti, gekk inn í hǫllina, sá þar sitja í ǫndugi Baldr, bróður sinn, ok dvalðisk Hermóðr þar of nóttina.

En at morni þá beiddisk Hermóðr af Helju, at Baldr skyldi ríða heim með honum, ok sagði, hversu mikill grátr var með ásum, en Hel sagði, at þat skyldi svá reyna, hvárt Baldr var svá ástsæll, "sem sagt er; ok ef allir hlutir í heiminum kykvir ok dauðir gráta hann, þá skal hann fara til ása aptr, en haldask með Helju, ef nǫkkurr mælir við eða vill eigi gráta".

Þá stóð Hermóðr upp, en Baldr leiddi hann út ór hǫllinni ok tók hringinn Draupni ok sendi Óðni til minja, en Nanna sendi Frigg ripti ok enn fleiri gjafar, Fullu fingrgull. Þá reið Hermóðr aptr leið sína ok kom í Ásgarð ok sagði ǫll tíðendi, þau er hann hafði sét ok heyrt.

Því næst sendu æsir um allan heim erendreka at biðja, at Baldr væri grátinn ór helju, en allir gerðu þat, menninir ok kykvendin ok jǫrðin ok steinarnir ok tré ok allr málmr; svá sem þú munt sét hafa, at þessir hlutir gráta, þá er þeir koma ór frosti ok í hita.

Þá er sendimenn fóru heim ok hǫfðu vel rekit sín erendi, finna þeir í helli nǫkkurum, hvar gýgr sat; hon nefndisk Þǫkk. Þeir biðja hana gráta Baldr ór helju; hon segir:

En þess geta menn, at þar hafi verit Loki Laufeyjarson, er flest hefir ilt gǫrt með ásum.

Þá mælti Gangleri: Allmiklu kom Loki á leið, er hann olli fyrst því, er Baldr var veginn, ok svá því, er hann varð eigi leystr frá Helju. Eða hvárt varð honum þessa nǫkkut hefnt?

— Hárr segir: Goldit var honum þetta, svá at hann mun lengi kennask. Þá er goðin váru orðin honum svá reið, sem ván var, hljóp hann á braut ok fal sik á fjalli nǫkkuru, gerði þar hús ok fjórar dyrr, at hann mátti sjá ór húsinu í allar ættir, en opt um daga brá hann sér í laxlíki ok falsk þá þar sem heitir Fránangrsfors; þá hugsaði hann fyrir sér, hverja vél æsir mundu til finna, at taka hann í forsinum; en er hann sat í húsinu, tók hann língarn ok reið á ræksna, sem net er síðan gǫrt; en eldr brann fyrir honum.

Þá sá hann, at æsir áttu skamt til hans, ok hafði Óðinn sét ór Hliðskjálfinni, hvar hann var. Hann hljóp þegar upp ok út í ána, en kastaði netinu fram á eldinn. En er Æsir koma til hússins, þá gekk sá fyrst inn, er allra var vitrastr, er Kvasir heitir; ok er hann sá á eldinum fǫlskvann, er netit hafði brunnit, þá skilði hann, at þat myndi vél vera til at taka fiska, ok sagði ásunum. Því næst tóku þeir ok gerðu sér net, eptir því sem þeir sá á fǫlskvanum at Loki hafði gǫrt.

Ok er búit var netit, þá fara æsir til árinnar ok kasta neti í forsinn; helt Þórr ǫðrum netshálsi, en ǫðrum heldu allir æsir ok drógu netit; en Loki fór fyrir ok leggsk niðr í milli steina tveggja; drógu þeir netit yfir hann ok kendu, at kykt var fyrir, ok fara í annat sinn upp til forsins ok kasta út netinu ok binda við svá þungt, at eigi skyli undir mega fara; ferr þá Loki fyrir netinu, en er hann sér, at skamt var til sævar, þá hleypr hann yfir þinulinn ok rennir upp í forsinn. Nú sá æsirnir, hvar hann fór; fara enn upp til forsins ok skipta liðinu í tvá staði, en Þórr veðr þá eptir miðri ánni, ok fara svá út til sævar. En er Loki sér tvá kosti, var þat lífsháski at hlaupa á sæinn, en hinn var annarr, at hlaupa enn yfir netit, ok þat gerði hann, hljóp sem snarast yfir netþinulinn. Þórr greip eptir honum ok tók um hann, ok rendi hann í hendi honum, svá at staðar nam hǫndin við sporðinn, ok er fyrir þá sǫk laxinn aptrmjór.

Nú var Loki tekinn griðalauss ok farit með hann í helli nǫkkurn. Þá tóku þeir þrjár hellur ok settu á egg ok lustu rauf á hellunni hverri. Þá váru teknir synir Loka, Váli ok Nari eða Narfi; brugðu æsir Vála í vargslíki, ok reif hann í sundr Narfa, bróður sinn; þá tóku æsir þarma hans ok bundu Loka með yfir þá þrjá eggsteina, stendr einn undir herðum, annarr undir lendum, þriði undir knésbótum, ok urðu þau bǫnd at járni.

Þá tók Skaði eitrorm ok festi upp yfir hann, svá at eitrit skyldi drjúpa ór orminum í andlit honum; en Sigyn, kona hans, stendr hjá honum ok heldr mundlaugu undir eitrdropa; en þá er full er mundlaugin, þá gengr hon ok slær út eitrinu, en meðan drýpr eitrit í andlit honum; þá kippisk hann svá hart við, at jǫrð ǫll skelfr, þat kallið þér landskjálpta. Þar liggr hann í bǫndum til raknarǫkrs.