Bókastaðir

An Old Norse Library
Chapter 21

Þá mælti Gangleri: Hver eru nǫfn annarra ásanna eða hvat skulu þeir at hafask eða hvat hafa þeir gǫrt til frama?

— Hárr segir: Þórr er þeira framast, sá er kallaðr er Ása-Þórr eða Ǫku-Þórr, hann er sterkastr allra goðanna ok manna. Hann á þar ríki, er Þrúðvangar heita, en hǫll hans heitir Bilskirnir: í þeim sal eru fimm hundruð gólfa ok fjórir tigir, þat er hús mest, svá at menn viti; svá segir í Grímnismálum:

Fimm hundruð golfa
ok umb fjórum tøgum,
svá hygg ek Bilskirni með bugum;
ranna þeira,
es ek rept vita,
míns veit ek mest magar.

Þórr á hafra tvá, er svá heita: Tanngnjóstr ok Tanngrisnir, ok reið þá, er hann ekr, en hafrarnir draga reiðna; því er hann kallaðr Ǫku-Þórr.

Hann á ok þrjá kostgripi; einn er hamarrinn Mjǫlnir, er hrímþursar ok bergrisar kenna, þá er hann kemr á lopt, ok er þat eigi undarligt; hann hefir lamit margan haus á feðrum eða frændum þeira. Annan grip á hann beztan, megingjarðar, ok er hann spennir þeim um sik, þá vex honum ásmegin hálfu. Hinn þriðja hlut á hann, þann er mikill gripr er í, þat eru járnglófar; þeira má hann eigi missa við hamarsskaptit.

En engi er svá fróðr, at telja kunni ǫll stórvirki hans; en segja kann ek þér svá mǫrg tíðendi frá honum, at dveljask munu stundirnar, áðr en sagt er alt, þat er ek veit.

Chapter 22

Þá mælti Gangleri: Spyrja vil ek tíðenda af fleirum ásunum.

Hárr segir: Annarr sonr Óðins er Baldr, ok er frá honum gott at segja; hann er beztr, ok hann lofa allir. Hann er svá fagr álitum ok bjartr, at lýsir af honum, ok eitt gras er svá hvítt, at jafnat er til Baldrs brár, þat er allra grasa hvítast; ok þar eptir mátþú marka fegrð hans bæði á hár ok á líki; hann er vitrastr ásanna ok fegrst talaðr ok líknsamastr, en sú náttúra fylgir honum, at engi má haldask dómr hans. Hann býr, þar sem heitir Breiðablik, þat er á himni; í þeim stað má ekki vera óhreint, svá sem hér segir:

Breiðablik heita,
þar es Baldr hefir
sér of gǫrva sali;
á því landi,
es ek liggja veit
fæsta feiknstafi.
Chapter 23

Hinn þriði áss er sá, er kallaðr er Njǫrðr; hann býr á himni, þar sem heitir Nóatún. Hann ræðr fyrir gǫngu vinds, ok stillir sjá ok eld; á hann skal heita til sæfara ok til veiða. Hann er svá auðigr ok fésæll, at hann má gefa þeim auð landa eða lausafjár; á hann skal til þess heita.

Eigi er Njǫrðr ása ættar; hann var upp fœddr í Vanaheimi, en Vanir gísluðu hann goðunum, ok tóku í mót at gíslingu þann, er Hœnir heitir; hann varð at sætt með goðum ok Vǫnum.

Njǫrðr á þá konu, er Skaði heitir, dóttir Þjaza jǫtuns. Skaði vill hafa bústað þann, er átt hafði faðir hennar, þat er á fjǫllum nǫkkurum, þar sem heitir Þrymheimr, en Njǫrðr vill vera nær sæ; þau sættusk á þat, at þau skyldu vera níu nætr í Þrymheimi, en þá aðrar níu at Nóatúnum. En er Njǫrðr kom aptr til Nóatúna af fjallinu, þá kvað hann þetta:

Leið erumk fjǫll,
vask-a lengi á,
nætr einar níu;
úlfa-þytr
mér þótti illr vesa
hjá sǫngvi svana.

Þá kvað Skaði þetta:

Sofa ek né máttak
sæfar beðjum á
fogls jarmi fyrir;
sá mik vekr,
es af víði kemr,
morgin hverjan már.

Þá fór Skaði upp á fjall ok byggði í Þrymheimi, ok ferr hon mjǫk á skíðum ok með boga ok skýtr dýr; hon heitir ǫndurgoð eða ǫndurdís; svá er sagt:

Þrymheimr heitir,
es Þjazi bjó,
sá enn ámátki jǫtunn;
en nú Skaði byggvir,
skír brúðr goða,
fornar toptir fǫður.
Chapter 24

Njǫrðr í Nóatúnum gat síðan tvau bǫrn; hét annat Freyr, en dóttir Freyja; þau váru fǫgr álitum ok máttug. Freyr er hinn ágætasti af ásum; hann ræðr fyrir regni ok skini sólar ok þar með ávexti jarðar, ok á hann er gott at heita til árs ok friðar; hann ræðr ok fésælu manna.

En Freyja er ágætust af Ásynjum; hon á þann bœ á himni, er Fólkvangr heitir; ok hvar sem hon ríðr til vígs, þá á hon hálfan val, en hálfan Óðinn, svá er hér sagt:

Folkvangr heitir,
en þar Freyja ræðr
sessa kostum í sal;
halfan val
hon kýss hverjan dag,
en halfan Óðinn á.

Salr hennar Sessrúmnir, hann er mikill ok fagr; en er hon ferr, þá ekr hon á kǫttum sínum ok sitr í reið. Hon er nákvæmust mǫnnum til á at heita, ok af hennar nafni er þat tignar-nafn, er ríkiskonur eru kallaðar fróvur. Henni líkaði vel mansǫngr; á hana er gott at heita til ásta.

Chapter 25

Þá mælti Gangleri: Miklir þykkja mér þessir fyrir sér æsirnir ok eigi er undarligt, at mikill kraptr fylgi yðr, er þér skuluð kunna skyn goðanna ok vita, hvert biðja skal hverrar bœnarinnar. Eða eru fleiri enn goðin?

— Hárr segir: Sá er enn áss, er Týr heitir; hann er djarfastr ok bezt hugaðr ok hann ræðr mjǫk sigri í orrostum; á hann er gott at heita hreystimǫnnum. Þat er orðtak, at sá er týhraustr, er um fram er aðra menn ok ekki sésk fyrir. Hann er ok vitr, svá at þat er ok mælt, at sá er týspakr, er vitrastr er. Þat er eitt mark um djarfleik hans þá er æsir lokkuðu Fenrisúlf til þess at leggja fjǫturinn á hann, Gleipni, þá trúði hann þeim eigi, at þeir mundu leysa hann, fyrr en þeir lǫgðu honum at veði hǫnd Týs í munn hans, en þá er æsir vildu eigi leysa hann, þá beit hann hǫndina af, þar er nú heitir úlfliðr, ok er hann einhendr ok ekki kallaðr sættir manna.