Bókastaðir

Stórtíðendum.

Þá mælti Gangleri: Hver eru nöfn annarra ásanna eða hvat skulu þeir at hafask eða hvat hafa þeir gört til frama? — Hárr segir: Þórr er þeira framast, sá er kallaðr er Ása-Þórr eða Öku-Þórr, hann er sterkastr allra goðanna ok manna. Hann á þar ríki, er Þrúðvangar heita, en höll hans heitir Bilskirnir: í þeim sal eru V hundruð gólfa ok fjórir tigir, þat er hús mest, svá at menn viti; svá segir í Grímnismálum:

Þórr á hafra II, er svá heita: Tanngnjóstr ok Tanngrisnir, ok reið þá, er hann ekr, en hafrarnir draga reiðna; því er hann kallaðr Öku-Þórr. Hann á ok III kostgripi; einn er hamarrinn Mjölnir, er hrímþursar ok bergrisar kenna, þá er hann kemr á lopt, ok er þat eigi undarligt; hann hefir lamit margan haus á feðrum eða frændum þeira. Annan grip á hann beztan, megingjarðar, ok er hann spennir þeim um sik, þá vex honum ásmegin hálfu. Hinn III. hlut á hann, þann er mikill gripr er í, þat eru járnglófar; þeira má hann eigi missa við hamarsskaptit. En engi er svá fróðr, at telja kunni öll stórvirki hans; en segja kann ek þér svá mörg tíðendi frá honum, at dveljask munu stundirnar, áðr en sagt er alt, þat er ek veit.

Þá mælti Gangleri: Spyrja vil ek tíðenda af fleirum ásunum.

Hárr segir: Annarr sonr Óðins er Baldr, ok er frá honum gott at segja; hann er beztr, ok hann lofa allir. Hann er svá fagr álitum ok bjartr, at lýsir af honum, ok eitt gras er svá hvítt, at jafnat er til Baldrs brár, þat er allra grasa hvítast; ok þar eptir mátþú marka fegrð hans bæði á hár ok á líki; hann er vitrastr ásanna ok fegrst talaðr ok líknsamastr, en sú náttúra fylgir honum, at engi má haldask dómr hans. Hann býr, þar sem heitir Breiðablik, þat er á himni; í þeim stað má ekki vera óhreint, svá sem hér segir:

Hinn

Þriði áss er sá, er kallaðr er Njörðr; hann býr á himni, þar sem heitir Nóatún. Hann ræðr fyrir göngu vinds, ok stillir sjá ok eld; á hann skal heita til sæfara ok til veiða. Hann er svá auðigr ok fésæll, at hann má gefa þeim auð landa eða lausafjár; á hann skal til þess heita. Eigi er Njörðr ása ættar; hann var upp fœddr í Vanaheimi, en Vanir gísluðu hann goðunum, ok tóku í mót at gíslingu þann, er Hœnir heitir; hann varð at sætt með goðum ok Vönum. Njörðr á þá konu, er Skaði heitir, dóttir Þjaza jötuns. Skaði vill hafa bústað þann, er átt hafði faðir hennar, þat er á fjöllum nokkurum, þar sem heitir Þrymheimr, en Njörðr vill vera nær sæ; þau sættusk á þat, at þau skyldu vera IX nætr í Þrymheimi, en þá aðrar IX at Nóatúnum. En er Njörðr kom aptr til Nóatúna af fjallinu, þá kvað hann þetta:

Þá kvað Skaði þetta:

Þá fór Skaði upp á fjall ok byggði í Þrymheimi, ok ferr hon mjök á skíðum ok með boga ok skýtr dýr; hon heitir öndurgoð eða öndurdís; svá er

Sagt:

Njörðr í Nóatúnum gat síðan II börn; hét annat Freyr, en dóttir Freyja; þau váru fögr álitum ok máttug. Freyr er hinn ágætasti af ásum; hann ræðr fyrir regni ok skini sólar ok þar með ávexti jarðar, ok á hann er gott at heita til árs ok friðar; hann ræðr ok fésælu manna. En Freyja er ágætust af Ásynjum; hon á þann bœ á himni, er Fólkvangr heitir; ok hvar sem hon ríðr til vígs, þá á hon hálfan val, en hálfan Óðinn, svá er hér sagt:

Salr hennar Sessrúmnir, hann er mikill ok fagr; en er hon ferr, þá ekr hon á köttum sínum ok sitr í reið. Hon er nákvæmust mönnum til á at heita, ok af hennar nafni er þat tignar-nafn, er ríkiskonur eru kallaðar fróvur. Henni líkaði vel mansöngr; á hana er gott at heita til ásta.

Þá mælti Gangleri: Miklir þykkja mér þessir fyrir sér æsirnir ok eigi er undarligt, at mikill kraptr fylgi yðr, er þér skuluð kunna skyn goðanna ok vita, hvert biðja skal hverrar bœnarinnar. Eða eru fleiri enn goðin? — Hárr segir: Sá er enn áss, er Týr heitir; hann er djarfastr ok bezt hugaðr ok hann ræðr mjök sigri í orrostum; á hann er gott at heita hreystimönnum. Þat er orðtak, at sá er týhraustr, er um fram er aðra menn ok ekki sésk fyrir. Hann er ok vitr, svá at þat er ok mælt, at sá er týspakr, er vitrastr er. Þat er eitt mark um djarfleik hans þá er æsir lokkuðu Fenrisúlf til þess at leggja fjöturinn á hann, Gleipni, þá trúði hann þeim eigi, at þeir mundu leysa hann, fyrr en þeir lögðu honum at veði hönd Týs í munn hans, en þá er æsir vildu eigi leysa hann, þá beit hann höndina af, þar er nú heitir úlfliðr, ok er hann einhendr ok ekki kallaðr sættir manna.