Bókastaðir

Nú er þar til at taka, at Grímr heitir maðr, er Þórðr gellir hafði sekðan um áverka eitthvert sumar á þingi. Hann kemr á fund Þorgeirs einu sinni, ok biðr hann taka við sér, ok kvaðst mjǫk vera þurfandi dugnaðar, enn kvaðst þat hafa frétt, at Þorgeirr væri góðr drengr, og sagðist því fyrst hafa á hans fund sótt, at hann vænti af honum nǫkkurra hjálpræða, enn Þorgeirr kvaðst mundu veita honum ásjá, ef hann vægi Skútu.Hann kemr á fund Þorgeirs einu sinni, ok biðr hann taka við sér, ok kvaðst mjök vera þurfandi dugnaðar, enn kvaðst þat hafa frétt, at Þorgeirr væri góðr drengr, og sagðist því fyrst hafa á hans fund sótt, at hann vænti af honum nökkurra hjálpræða, enn Þorgeirr kvaðst mundu veita honum ásjá, ef hann vægi Skútu.

Nú kaupa þeir þessu saman. Síðan sendi Þorgeirr Grím til Þorbergs höggvinkinna, at hann réði honum ráð til at drepa Skútu. Sú var ráðagerð, at Grímr skal fara á fund Skútu, og biðja hann trúlegs dugnaðar, ok segja sér alla af hendi vera, ok at engu gagni vilja koma, ok biðja hann þarvistar ok ásjá, ok bað hann vera færivandan.

Nú ferr hann sem fyrir hann var lagt, ok bar upp erendi sín fyrir Skútu, ok bað hann þarvistar ok ásjá, og kveðst mjǫg þurftigr vera, ok svá kemr, at Skúta tekr við honum, ok hét, at hann myndi þar vera um vetrinn.Nú ferr hann sem fyrir hann var lagt, ok bar upp erendi sín fyrir Skútu, ok bað hann þarvistar ok ásjá, og kveðst mjög þurftigr vera, ok svá kemr, at Skúta tekr við honum, ok hét, at hann myndi þar vera um vetrinn. Ok þar var hann þann vetr, ok veitti Skúta honum vel vistina, enda kunni Grímr vel at þiggja, ok leitaði hann aldri til at vinna á Skútu.

Um várit er þat sagt, at þeir fara til netja báðir saman einnhvern dag, Skúta ok Grímr, er þar váru í vatninu. Ok er þeir hafa farit um hríð, þá losnar skópvengr Skútu, ok dvaldist hann at ok batt þvenginn, ok þá veitti Grímr honum tilræði ok hjó til Skútu. Enn Skúta var þann veg búinn, at hann var í kufli ok hafði brynju undir kuflinum. Festi øxi Gríms í kuflinum, enn Skútu sakaði ekki, og nú greip hann Grím hǫndum, ok spurði, hvé hann var svá hverflyndr ok ótrúr.Festi öxi Gríms í kuflinum, enn Skútu sakaði ekki, og nú greip hann Grím höndum, ok spurði, hvé hann var svá hverflyndr ok ótrúr. Enn hann segir þegar, at Þorgeirr hafði hann þangat sent, at drepa Skútu, ok nú bað hann sér griða, enn Skúta hét honum engu um þat; enn vita þóttist hann, at þetta váru ráð Þorgeirs.

Svá er sagt, at Skúta færði Grím út í einn hólm í Mývatni, ok alnökðan. Síðan batt hann hann þar í hólminum við einn staur, ok kvað hann þar mundu búa verða um hríð, nema Þorgeirr byrgi honum. Nú ferr Skúta heim ok sendi Þorgeiri orð um þetta, enn Þorgeirr spurði, ef þeir vildi nǫkkut við hjálpa manninum.Nú ferr Skúta heim ok sendi Þorgeiri orð um þetta, enn Þorgeirr spurði, ef þeir vildi nökkut við hjálpa manninum. Enn þeir kváðust aldrei hirða, hvar hann var, ok kváðust eigi mundu duga honum, ok lét hann þar líf sitt í hólminum, og angraði mest sultr og mýbit, er hann var í engum klæðum.

Maðr hét Óláfr ok annarr Þorgautr. Þeir váru sekir menn, ok þó var þeim margt vel gefið. Þeir váru menn vænir ok kurteisir ok góðir fardrengir.

Svá er sagt, at þeir koma einhverju sinni á fund Þorgeirs goða, ok báðu hann ásjá, ok var kaup þeira með sama móti og þeira Gríms hafði verit, at hann mun veita þeim ásjá, ef þeir dræpi Skútu, ok nú sendir hann þá til Þorbergs höggvinkinna, vinar síns, með þeim erindum, sem fyrr, at hann gæfi enn ráð til at ná Skútu, ok nú koma þeir á hans fund, ok sǫgðu honum sín erendi, þau sem Þorgeirr hafði boðit til hans.Svá er sagt, at þeir koma einhverju sinni á fund Þorgeirs goða, ok báðu hann ásjá, ok var kaup þeira með sama móti og þeira Gríms hafði verit, at hann mun veita þeim ásjá, ef þeir dræpi Skútu, ok nú sendir hann þá til Þorbergs höggvinkinna, vinar síns, með þeim erindum, sem fyrr, at hann gæfi enn ráð til at ná Skútu, ok nú koma þeir á hans fund, ok sögðu honum sín erendi, þau sem Þorgeirr hafði boðit til hans. Gott þótti Þorbergi, at Þorgeirr lét eigi fyrir vinnast um þetta mál. Kveðst að vísu enn skulu til gefa nǫkkur ráð.Kveðst að vísu enn skulu til gefa nökkur ráð.

Nú var ǫnnur ráðagerð hans, enn hit fyrra sinn.Nú var önnur ráðagerð hans, enn hit fyrra sinn. Þeir hafa nú varning nórænan með sér frá Þorbergs, ok skulu segjast hafa komit út á Eyrum suðr, ok teljast vera frændr þeira Skefils, ok segja, at því fóru þeir norðr þangat, at þeir vilja bæði heimta bætr fyrir vígin, ok svá fé þat, sem þeir hǫfðu átt bræðr, ok Þorbergr vildi eigi láta takast, — "skorið þá til vistar við Skútu og ásjá um mál ykkart.Þeir hafa nú varning nórænan með sér frá Þorbergs, ok skulu segjast hafa komit út á Eyrum suðr, ok teljast vera frændr þeira Skefils, ok segja, at því fóru þeir norðr þangat, at þeir vilja bæði heimta bætr fyrir vígin, ok svá fé þat, sem þeir höfðu átt bræðr, ok Þorbergr vildi eigi láta takast, — "skorið þá til vistar við Skútu og ásjá um mál ykkart. Farið fyrst suðr um vatnit, ok þaðan at húsi".

Ok nú fara þeir svá með ǫllu sem þeim var fyrir sagt.Ok nú fara þeir svá með öllu sem þeim var fyrir sagt. Koma nú á fund Skútu, ok bera upp erendi sín, ok tók hann við þeim, sem þeir beiddu. Svá var sagt, at þeir váru þar, ok var Skúta vel til þeira, ok hverjum manni líkar vel við þá.

Ok um jól um vetrinn eða litlu fyrir jólin fellr þar váðmeiðr, ok kemr einhver kona at Skútu ok bað hann at gera, ok hann ferr til þegar, ok þeir með honum, vetrtaksmenn hans. Tekr nú Skúta, ok styðr herðum sínum undir mitt tréit. Enn þeir Óláfr og Þorgautr setja nú kvíslatré undir endana. Þá hjó Óláfr til Skútu, enn Skúta hljóp nú undan trénu, ok fell þat niðr á milli þeira, ok kom eigi á hann hǫggit.Þá hjó Óláfr til Skútu, enn Skúta hljóp nú undan trénu, ok fell þat niðr á milli þeira, ok kom eigi á hann höggit. Hann var þá vápnlauss, því at Fluga stóð við vegg. Þá hljóp Þorgautr at honum með reidda øxina, ok vildi þegar hǫggva til hans, ok nú þreif hann upp eitt tré, er lá hjá honum, ok laust við øxinni með víflinni, er konur váru vanar at hafa til þváttar, ok svá laust hann hart við at, øxin hraut ór hendi honum Þorgauti, ok þá er svá sagt, at Skúta greip þegar øxina, ok hjó þegar Óláf banahǫgg með þeiri øxi.Þá hljóp Þorgautr at honum með reidda öxina, ok vildi þegar höggva til hans, ok nú þreif hann upp eitt tré, er lá hjá honum, ok laust við öxinni með víflinni, er konur váru vanar at hafa til þváttar, ok svá laust hann hart við at, öxin hraut ór hendi honum Þorgauti, ok þá er svá sagt, at Skúta greip þegar öxina, ok hjó þegar Óláf banahögg með þeiri öxi. Enn frá lífláti Þorgauts segja menn misjafnt. Sumir segja, at Skúta léti hann koma í Hrafnasker, ok sendi Þorbergi orð, at hann veitti honum nǫkkura bjǫrg, ef hann vildi.Sumir segja, at Skúta léti hann koma í Hrafnasker, ok sendi Þorbergi orð, at hann veitti honum nökkura björg, ef hann vildi. Enn sumir segja, at hann dræpi hann þegar, ok hvárt sem þat var heldr, þá hefir hann bana af fengit. Nú eignast Skúta fé þat sem þeir hǫfðu þangat haft.Nú eignast Skúta fé þat sem þeir höfðu þangat haft.

Nú verða þeir þessa vísir, Þorgeirr ok Þorbergr, ok þótti þeim miklu við auka sína svívirðing, er þeir fengu, því heldr, sem þeir lǫgðu meiri stund á at ná Skútu, ok una nú stórilla sínum hlut, enn létu þar fé mikit, ok þótti þeim þat þó miklu verra, er Skúta skal njóta mega fjárins, enn kunna þó ekki tilkall at veita, ok þóttust þá verða berir í svikum við hann, ef þeir kallaði til fjárins;Nú verða þeir þessa vísir, Þorgeirr ok Þorbergr, ok þótti þeim miklu við auka sína svívirðing, er þeir fengu, því heldr, sem þeir lögðu meiri stund á at ná Skútu, ok una nú stórilla sínum hlut, enn létu þar fé mikit, ok þótti þeim þat þó miklu verra, er Skúta skal njóta mega fjárins, enn kunna þó ekki tilkall at veita, ok þóttust þá verða berir í svikum við hann, ef þeir kallaði til fjárins; ok varð nú af því þar niðr at falla þessi mál, sem þá var komit.

Þormóðr hét maðr, er bjó í Laxárdal á Mánahjalla. Hann var kvángaðr maðr, ok hét kona hans Þorbjǫrg.Hann var kvángaðr maðr, ok hét kona hans Þorbjörg. Hon var fǫðursystir víga-Skútu.Hon var föðursystir víga-Skútu. Þau Þormóðr áttu son ok var nefndr Eyjólfr. Hann var vænlegr maðr, ok óx þar upp heima með feðr sínum ok móður.

Maðr hét Þorsteinn. Hann bjó á þeim bæ, er á Mýri heitir. Hann var ok kvángaðr maðr, ok átti þá konu, er Þorgerðr er nefnd. Hon var systir víga-Glúms at Þverá ór Eyjafirði. Þau áttu þann son, er Bjarni hét. Hann var mikill maðr þegar á unga aldri, ok rammr at afli. Þau Bjarni váru því vǫn jafnan um haustum at fara til Þverár at heimboði, ok nú gera þau enn svá á einhverju hausti.Þau Bjarni váru því vön jafnan um haustum at fara til Þverár at heimboði, ok nú gera þau enn svá á einhverju hausti. Tekr Glúmr við þeim forkunnar vel, ok váru þar þá stund sem þeim líkaði. Enn er þau búast heim at fara, þá gaf Glúmr Bjarna frænda sínum hest rauðan sex vetra gamlan, ok kveðst mundu fá honum annan hest, ef nǫkkurir væri hvassari, enn sjá.Enn er þau búast heim at fara, þá gaf Glúmr Bjarna frænda sínum hest rauðan sex vetra gamlan, ok kveðst mundu fá honum annan hest, ef nökkurir væri hvassari, enn sjá.

Ok nú fara þau heim frá heimboðinu, ok setr Bjarni þegar hestinn til heys, ok var allvel varðveittr. Ok um sumarit eftir var honum mikil forvitni, hvé bítast vildi hestrinn. Ræddi hann um, at hann vildi etja við hest, er atti Þorkell Geirason ór Skǫrðum, ok var á kveðit, at þeir skulu etja at miðju sumri hestunum á Mánahjalla.Ræddi hann um, at hann vildi etja við hest, er atti Þorkell Geirason ór Skörðum, ok var á kveðit, at þeir skulu etja at miðju sumri hestunum á Mánahjalla.

Enn þeir feðgar áttu grán hest, föxóttan, ok seldu mǫnnum jafnan hross undan til slátrs, enn áttu ekki skap til at etja hestinum.Enn þeir feðgar áttu grán hest, föxóttan, ok seldu mönnum jafnan hross undan til slátrs, enn áttu ekki skap til at etja hestinum. Svá er sagt, at saman koma hestarnir einhverju sinni, þeir Þormóðs ok Bjarna, ok bítast svá, at í blóði var hvárrtveggja.

Húskarl Bjarna kemr nú á fund hans, ok segir honum frá, er hann hafði sét báða hestana albitna, ok kvað hvárntveggja hestinn vera alrauðan. Ok þá sendi Bjarni orð Þorkatli, at eigi myndi þeir etja hestunum, segir ok, hvat til bar, at hans hestr var nú ekki ötufærr. Þat ætlaði Bjarni, at þeir Eyjólfr myndi hafa átt hestunum ok Þormóðr, faðir hans, ok því myndi þeir þann veg vera, at af manna vǫldum myndi orðit hafa, ok því bauð hann þeim at at átta vikum sumars.Þat ætlaði Bjarni, at þeir Eyjólfr myndi hafa átt hestunum ok Þormóðr, faðir hans, ok því myndi þeir þann veg vera, at af manna völdum myndi orðit hafa, ok því bauð hann þeim at at átta vikum sumars. Enn Þormóðr bað Eyjólf son sinn fyrir ráða, hvárt etja skal eða eigi; enn hann vill etja láta.

Nú váru hestarnir fram leiddir, ok váru góð vígin, þar til er gengnar váru ellifu lotur. Þá tekr hestr Eyjólfs undir kinnarkjálka á hesti Bjarna, ok helt þar lengi, þar til at Bjarni fór til, ok laust hestinn af takinu. Enn Eyjólfr snerist nú við ok laust hestinn, ok hraut stafrinn hart af hestinum, ok kom á ǫxl Bjarna, ok nú váru þegar skildir hestarnir.Enn Eyjólfr snerist nú við ok laust hestinn, ok hraut stafrinn hart af hestinum, ok kom á öxl Bjarna, ok nú váru þegar skildir hestarnir.

Gengr Eyjólfr at Bjarna ok mælti, at þetta þykkir honum verr tekizt hafa, enn hann vildi, — "skal ek", segir hann, "raun til gera, hvárt mér var þetta váðaverk, eða eigi. Nú vil ek", segir hann, "gefa þér sex tigu geldinga til þess, at þú kunnir mik eigi um þetta, ok máttu þá skilja, at ek munda eigi vilja, at svá hefði at borizt".

Bjarni kvaðst þessu litlu síðr valdit hafa. Þykkist hann nú vita, at þeir muni eigi att hafa hestunum. Fara menn nú síðan heimleiðis, ok um haustit at réttum drógu þeir Eyjólfr út sex tigu geldinga. Nú spyrr Þormóðr, hvat sauðir skuli þeir, sem út váru dregnir. Enn Eyjólfr kvaðst hafa gefit Bjarna sauðina.

Þá segir Þormóðr: "Bæði ætla ek", segir hann, "at hǫggit var mikit, enda er miklu launat";Þá segir Þormóðr: "Bæði ætla ek", segir hann, "at höggit var mikit, enda er miklu launat"; — ok þegar eftir er hann hafði þetta mælt, þá snýr hann Bjarni at honum, ok hjó hann banahǫgg.— ok þegar eftir er hann hafði þetta mælt, þá snýr hann Bjarni at honum, ok hjó hann banahögg. Ok nú vill hann eigi þiggja geldingana. Eyjólfr var nú fámennr, svá at hann mátti ekki ná Bjarna, ok nú segir hann móður sinni, at hann mun finna Þorstein frænda sinn at um þetta mál, ok svá Einar Konálsson, ok beiða þá ásjá um með sér. Enn Þorbjǫrgu móður hans þótti mest traust að Skútu, ok kvað honum verr mundu þykkja, ef aðrir væri fyrr at sóttir, enn hann.Enn Þorbjörgu móður hans þótti mest traust að Skútu, ok kvað honum verr mundu þykkja, ef aðrir væri fyrr at sóttir, enn hann.

Nú gerir hann svá, at hann hittir Skútu, ok segir honum sín érendi, ok hann tekr við honum forkunnar vel, ok hét þegar sinni ásjá um þetta mál. Tók hann nú við Eyjólfi.

Nú ferr Bjarni á fund Glúms at Þverá frænda síns, ok segir honum vígit. Glúmr segir, at hann vill, at Bjarni sé þar með honum um vetrinn, ok til þess er lyki málum þessum, ok þótti vera gagnsakir í málinu. Bjarni sagði, at honum þótti lítilmannlegt at flýja bú sín, ok fór hann af því heim. Enn þó vildi Glúmr, at hann hefði eigi heim farit á því máli.

Eyjólfr vekr nú til við Skútu frænda sinn þrjá tíma um tilbúnað málsins, ok tók hann vel hit fyrsta sinn, ok kvað enn vera gott tóm til þess. Enn í annat sinn kvað hann munu finnast gagnsakir í málinu. Ok hit þriðja sinn, þá er Eyjólfr hafði þetta mál upp við Skútu, þá kvaðst Skúta vilja hefnd láta fyrir koma. Ok þá beiddist Eyjólfr at taka við málinu, enn hann hafði áðr Skútu í hendr fengit, enn hann varnaði honum þess, ok nú verða þeir frændr andorða um þetta, ok við þetta skilja þeir, at sinn veg þótti hvárum.

Enn bráðlega eftir tal þeira ferr Eyjólfr heiman einn saman, ok þar til er hann kom á Mýri, ok nemr þar staðar undir garði einhverjum hávum. Ok nú sér hann, hvar Bjarni fór einn saman til sauðahúss, ok skal rýja sauði fyrr enn aðrir menn. Nú setr hann hurð fyrir húsit. Eyjólfr gengr nú þangat, ok þokar hann hurðinni frá dyrunum. Þá tók Bjarni til hendinni, ok vill láta fyrir dyrnar. Þat sér Eyjólfr, ok er svá sagt, at hann hǫggr af Bjarna hǫndina, fyrir framan úlfliðinn.Þat sér Eyjólfr, ok er svá sagt, at hann höggr af Bjarna höndina, fyrir framan úlfliðinn. Bjarni hljóp nú út með øxi, ok bað Eyjólf bíða sín, ok svá gerði hann.Bjarni hljóp nú út með öxi, ok bað Eyjólf bíða sín, ok svá gerði hann. Ok þegar er Bjarni kom eftir, þá hjó hann til Eyjólfs með annarri hendi, ok þegar af honum skjǫldinn, ok í jǫrðina niðr síðan.Ok þegar er Bjarni kom eftir, þá hjó hann til Eyjólfs með annarri hendi, ok þegar af honum skjöldinn, ok í jörðina niðr síðan. Þá hjó Eyjólfr milli herða Bjarna, ok var það banahǫgg.Þá hjó Eyjólfr milli herða Bjarna, ok var það banahögg.

Nú ferr Eyjólfr á fund móður sinnar ok Skútu, ok sagði þeim til þessa. Svá er sagt, at nú líkar Skútu forkunnar vel, ok þykkir nú gott hlut í at eiga með honum, er hann vildi nǫkkut at manni vera sjálfr, ok kallar hans ferð góða vera.Svá er sagt, at nú líkar Skútu forkunnar vel, ok þykkir nú gott hlut í at eiga með honum, er hann vildi nökkut at manni vera sjálfr, ok kallar hans ferð góða vera.

Svá er sagt, at Þorgerðr móðir Bjarna ferr þegar á fund Glúms, bróður síns, ok segir honum þessi tíðindi, ok svá selr hon honum vígsmálit, ok biðr hann taka við eftirmálinu. Hann gerir svá. Glúmr harmaði þetta mjǫk, ok þótti vera ill tíðendi.Glúmr harmaði þetta mjök, ok þótti vera ill tíðendi. Ferr nú á fund Eyjólfs Valgerðarsonar, ok segir honum atburðinn. Eyjólfr vill at þeir fari allir í mála tilbúnaðinn; kvað vera nauðsyn, at slík mál lægi eigi kyrr.

Svá er sagt, at Glúmr ferr nú fyrir í njósn með tíunda mann til Hnjóskadals, ok þaðan til Gnúpsskarðs, svá í Bárðardal, ok átu dagverð þar í dalinum, at þess manns, er Áslákr hét. Þar var stafkarl einn á búi, ok þótti fǫrunautum Glúms gaman at glettast við karl.Þar var stafkarl einn á búi, ok þótti förunautum Glúms gaman at glettast við karl. Glúmr bað þá ekki glettast við hann meir enn hann vildi; kvað þat vera lítilmannlegt at erta gamalmenni, ok nú láta þeir hann lausan; enn karl fór þegar á brott, er hann mátti í sjálfræði vera, ok þar til er hann kom á þann bæ, er heitir í Ísólfstungu; enn þar bjó sá maðr, er Hávarðr hét, ok móðir hans. Nú sagði hann Hávarði, at allólíkr var hann þó ǫðrum mǫnnum Glúmr, ok kvað hann engan einn hlut til þess hafa, at honum væri betr farit enn ǫðrum mǫnnum.Nú sagði hann Hávarði, at allólíkr var hann þó öðrum mönnum Glúmr, ok kvað hann engan einn hlut til þess hafa, at honum væri betr farit enn öðrum mönnum.

"Mikit tekr þú af", sagði Hávarðr, "eða hvat er nú svá nýtt um þetta"..

Nú sagði karl honum, hvaðan hann var at kominn, ok hvé farit hafði með fǫrunautum hans ok honum áðr, — "Glúmr átti hlut í með oss" — ok lofaði hann Glúm í hverju orði, sem hann kunni, ok nú bað Hávarðr móður sína gefa karli mat, enn hann bjóst heiman ok fór á fund Skútu, vinar síns, ok sagði honum um ferðir Glúms, þat sem hann vissi til.Nú sagði karl honum, hvaðan hann var at kominn, ok hvé farit hafði með förunautum hans ok honum áðr, — "Glúmr átti hlut í með oss" — ok lofaði hann Glúm í hverju orði, sem hann kunni, ok nú bað Hávarðr móður sína gefa karli mat, enn hann bjóst heiman ok fór á fund Skútu, vinar síns, ok sagði honum um ferðir Glúms, þat sem hann vissi til.

"Vel þœtti mér þat", sagði Skúta, "at Glúmr kœmi hingat til vár, ok vilda ek gjarna, at hann fengi erendi, ef hann kemr hér"."Vel þætti mér þat", sagði Skúta, "at Glúmr kæmi hingat til vár, ok vilda ek gjarna, at hann fengi erendi, ef hann kemr hér".

Nú ríðr Glúmr yfir fjallit, ok hans fǫrunautar.Nú ríðr Glúmr yfir fjallit, ok hans förunautar.

Svá er sagt, at maðr hét Gautr. Hann bjó þar, sem heitir í Gautlǫndum.Hann bjó þar, sem heitir í Gautlöndum. Hann átti góðan hund, er Flóki hét. Ok þat sama kveld gó Flóki einart á fjallit upp. Ok þá þóttist Gautr vita, at manna myndi ván af fjallinu ofan. Ok nú sendi hann þegar hjón sín ǫll til Skútu, ef hann þyrfti nǫkkut manna við.Ok nú sendi hann þegar hjón sín öll til Skútu, ef hann þyrfti nökkut manna við.

Ok nú er þeir Glúmr koma þar í nánd, heyrir hann mannamál, ok skilr, at nǫkkur njósn mun komin vera um þeira ferð, enn vildi eigi láta teppa sik þar, svá at hann mætti eigi þegar aftr snúa at hann vildi;Ok nú er þeir Glúmr koma þar í nánd, heyrir hann mannamál, ok skilr, at nökkur njósn mun komin vera um þeira ferð, enn vildi eigi láta teppa sik þar, svá at hann mætti eigi þegar aftr snúa at hann vildi; ok snúa þeir nú aftr á leið, þar til er þeir finna Eyjólf ok fǫrunauta hans á Hálsi.ok snúa þeir nú aftr á leið, þar til er þeir finna Eyjólf ok förunauta hans á Hálsi.

Skúta segir nú, at honum þótti Gautr minna hafa veitt sér í njósninni, enn hann myndi vilja, þá er seinkaðist kváman Glúms. Þóttist hann nú vita, at Glúmr mun hafa orðit varr við mannafararnar, ok snúit þá aftr, er hann skildi njósnina komna vera fyrir þeim.

Svá er sagt, at Skúta vill nú verja þeim vaðit á fljótinu ok hafði hann nær hundraði manna, áðr enn þeir kómu til móts við hann Einarr ok Þorsteinn, bróðir hans, eftir orðsending Skútu. Nú koma þeir Eyjólfr ok Glúmr til vaðsins með tvau hundruð manna, ok því nær var sagt, at þeir Skúta hefði ok, því at Arnórr ór Reykjahlíð veitti honum.

Þat er sagt, at þetta var við Eyjarvað, ok váru nú sínum megin hvárr með flokkana. Eyjólfr talar til Glúms, at rétt var, at búa þar mál til, er þeir mætti framast komast, svá at þeim væri óhætt. Ok nú íhugar Glúmr málit, ok fekk hann nú þat ráð, at þeir skulu heyjast við, Skúta og þeir Eyjólfr. Enn Már, son Glúms, er þá var átján vetra gamall, skal ríða til Mývatns við tíunda mann, at stefna Eyjólfi Þormóðssyni. Hann kom þar snemma um morgininn, ok barði á hurð. Enn Hávarðr ór Ísólfsstungu var þar þá, ok gekk hann þá til hurðarinnar. Enn Már rak á honum spjótit Hávarði, ok vá hann þar, enn síðan stefnir hann Eyjólfi.

Eftir þat ferr hann á fund fǫður síns, ok segir honum til, hvat hann hefir at sýst á þeirri stundu, sem hann hefir á brottu verit.Eftir þat ferr hann á fund föður síns, ok segir honum til, hvat hann hefir at sýst á þeirri stundu, sem hann hefir á brottu verit.

Vel líkar þeim Glúmi ok Eyjólfi fǫrin Más, ok báðu hann hafa þǫkk fyrir.Vel líkar þeim Glúmi ok Eyjólfi förin Más, ok báðu hann hafa þökk fyrir. Segja nú Skútu, at Hávarðr mun eigi bera oftar njósnina. Skúta skaut nú yfir vaðit snærisspjóti, ok kom á þann mann, er Þrándr hét. Hann var góðr bóndi, ok er svá sagt, at hann fekk þegar bana. Nú mælti Eyjólfr, at þar væri þann veg farit mǫnnum í hvárumtveggja stað, at mannskæð myndi verða deilan þeira, ok nú eiga þeir hlut í, Eyjólfr ok Einarr, at þeir myndi vilja sættast á málit, ok þar kom, at þeir játtuðu báðir þeira ummælum þessarra mála.Nú mælti Eyjólfr, at þar væri þann veg farit mönnum í hvárumtveggja stað, at mannskæð myndi verða deilan þeira, ok nú eiga þeir hlut í, Eyjólfr ok Einarr, at þeir myndi vilja sættast á málit, ok þar kom, at þeir játtuðu báðir þeira ummælum þessarra mála. Enn sú var sættargerð þeira Eyjólfs ok Einars, at stafshǫggit, er Eyjólfr laust Bjarna, ok orðin Þormóðs skulu óhelga hann sjálfan.Enn sú var sættargerð þeira Eyjólfs ok Einars, at stafshöggit, er Eyjólfr laust Bjarna, ok orðin Þormóðs skulu óhelga hann sjálfan. Eyjólfr skal vera utan þrjá vetr, ok fara þá til búa sinna, er hann kemr aftr. Bjarna skal bœta hundraði silfrs;Bjarna skal bæta hundraði silfrs; þat skal Glúmr láta koma í hendr Þorgerði systur sinni, enn móður Bjarna. Enn þat var ráðit á laun, at Skúta skal fá Þórlaugar, dóttur Glúms, ok skal Skútu svá heima standa hundraðit, at Glúmr gyldi því minni heimanfylgjuna. Enn þó vissi þat ekki fyrst alþýða manna, ok nú skiljast þeir at sinni vel sáttir.

Svá er sagt, at Skúta bað Þórlaugar, ok fekk hennar. Þá var Álfildr ǫuduð, er Skúta hafði fylgt áðr, ok Kolli hafði átt á Sauðanesi.Þá var Álfildr öuduð, er Skúta hafði fylgt áðr, ok Kolli hafði átt á Sauðanesi.

Þat segja menn, at Þorlaug hafi átta þrjá bœndr.Þat segja menn, at Þorlaug hafi átta þrjá bændr. Fyrst átti hon Skútu, þar næst þann mann, er Eldjárn hét, ok var kallaður hinn mildi; hann var farmaður ok góður drengr. Síðast átti hana Arnórr kerlingarnef, ok eru gǫfgir menn frá þeim komnir, ok þótti hon vera mikill skǫrungr.Síðast átti hana Arnórr kerlingarnef, ok eru göfgir menn frá þeim komnir, ok þótti hon vera mikill skörungr.

Nú er þat fyrst at segja, at Þorgeirr son Þóris flatnefs kemr at máli einhverju sinni við Þórodd goða at Hjalla í Ǫlfusi, frænda sinn, at hann gæfi honum nǫkkut ráð til þess, at koma Skútu til alþingis, ok þóttist Þorgeirr eiga at sjá þar til fǫðurhefnda við Skútu.Nú er þat fyrst at segja, at Þorgeirr son Þóris flatnefs kemr at máli einhverju sinni við Þórodd goða at Hjalla í Ölfusi, frænda sinn, at hann gæfi honum nökkut ráð til þess, at koma Skútu til alþingis, ok þóttist Þorgeirr eiga at sjá þar til föðurhefnda við Skútu.

Þóroddr kvað eigi mundu batna við hans kvámu. Enn sjá þykkist hann bragð til þessa; segir, at búðir þeira standa hit næsta fyrir vestan á, ok nú gaf hann þat ráðit til, at þeir skulu hafa búðartoft Skútu fyrir gang um sumarit, ok svá bað hann Þorgeir reisa þar upp ás, ok skera á karlhǫfða á endanum, — "ok væntir mik", segir Þóroddr, "at Skúta mundi koma til þingsins at sumri, ef þann veg er með farit, því at svívirðing mun honum at þykkja, þá er hann veit".segir, at búðir þeira standa hit næsta fyrir vestan á, ok nú gaf hann þat ráðit til, at þeir skulu hafa búðartoft Skútu fyrir gang um sumarit, ok svá bað hann Þorgeir reisa þar upp ás, ok skera á karlhöfða á endanum, — "ok væntir mik", segir Þóroddr, "at Skúta mundi koma til þingsins at sumri, ef þann veg er með farit, því at svívirðing mun honum at þykkja, þá er hann veit".

Þessa meðferð hefir Þorgeirr, sem nú var frá sagt. Ok er menn koma heim á heruð, var mjǫk fjölrætt um þetta, hvárt Skúta mun þola Þorgeiri þessa svívirðing, ok þykkir þat hvergi ólíkara, at hann myndi hefna vilja, svá sem hann er áðr farinn við flesta menn, þó at minna væri til gert enn nú var.Ok er menn koma heim á heruð, var mjök fjölrætt um þetta, hvárt Skúta mun þola Þorgeiri þessa svívirðing, ok þykkir þat hvergi ólíkara, at hann myndi hefna vilja, svá sem hann er áðr farinn við flesta menn, þó at minna væri til gert enn nú var.

Þat er sagt, at kemr þetta til eyrna Skútu, ok lét hann sem hann vissi eigi, alt þar til er menn búast til þings annat sumar eftir. Þá ferr hann á fund Arnórs ór Reykjahlíð, ok segir honum, at hann vill, at þeir ríði til þings um sumarit. Ok nú samna þeir at sér mǫnnum;Ok nú samna þeir at sér mönnum; ríða heiman, sem leiðir liggja til þingsins. Enn er þeir koma á vǫlluna efri, þá bað Skúta Arnór ríða til búðar með liðinu, enn hann kveðst eiga annat erendi af út at snúa.Enn er þeir koma á völluna efri, þá bað Skúta Arnór ríða til búðar með liðinu, enn hann kveðst eiga annat erendi af út at snúa. Nú reið Arnórr með flokkinn tíl búðar Skútu, ok tjaldaði búðina.

Enn Skúta snýr þangat, sem hann sá mann ganga með viðarbyrði, ok nú skiftir hann klæðum við þenna mann, enn tekr upp byrðina, ok gengr vestr yfir á með, ok hefir viðarøxina í hendi sér.Enn Skúta snýr þangat, sem hann sá mann ganga með viðarbyrði, ok nú skiftir hann klæðum við þenna mann, enn tekr upp byrðina, ok gengr vestr yfir á með, ok hefir viðaröxina í hendi sér. Þeir hlaupa nú at, menn Þorgeirs, ok föluðu viðinn, enn færa hann í reikuð. Ok nú sér hann Þorgeirr þetta ok bað þá vera láta. Ok þá er hann átti hlut í þessu, þá fell ofan byrðrin, ok í því reiðir hann upp øxina Skúta, ok veitti Þorgeiri þegar banasár.Ok þá er hann átti hlut í þessu, þá fell ofan byrðrin, ok í því reiðir hann upp öxina Skúta, ok veitti Þorgeiri þegar banasár. Nú hljóp Skúta þegar til sinna manna, ok fara þeir á bak, ok riðu brott af þinginu. Fara nú þar til, er Skúta var kominn ór allri hættu; þá ríðr Skúta heim til bús síns. Enn Arnórr snýr aftr til þingsins með allan flokkinn, ok svá til búðarinnar.

Mál eru nú til búin á hǫnd Skútu, ok Glúmr galt fyrir hann hundrað silfrs þar á þinginu.Mál eru nú til búin á hönd Skútu, ok Glúmr galt fyrir hann hundrað silfrs þar á þinginu. Fara menn nú heimleiðis. Ok er þeir finnast Skúta ok Glúmr, sagði Glúmr honum, hvar þá var komit, at sæzt var á málit, ok hann hafði goldit fyrir vígit Skúta sagði, at þat myndi hann aldri gert hafa, ef hann hefði ráðit, ok kveðst honum eigi þǫkk fyrir kunna.Ok er þeir finnast Skúta ok Glúmr, sagði Glúmr honum, hvar þá var komit, at sæzt var á málit, ok hann hafði goldit fyrir vígit Skúta sagði, at þat myndi hann aldri gert hafa, ef hann hefði ráðit, ok kveðst honum eigi þökk fyrir kunna. Glúmr kvað hann meiri svívirðing af mundu hafa fengit, ef eigi hefði þetta verit at gert, sem nú var frá sagt, ok þótti sinn veg hvárum, sem jafnan váru þeir eigi samlyndir mágar.

Eldjárn hinn mildi Áskelsson kom út á skipi sínu í Eyjafjǫrð nǫkkuru síðar.Eldjárn hinn mildi Áskelsson kom út á skipi sínu í Eyjafjörð nökkuru síðar. Hann var farmaðr mikill, ok hann kemr á fund Glúms, ok sitja þeir á tali allan dag, svá at engi vissi, hvat þeir tǫluðu.Hann var farmaðr mikill, ok hann kemr á fund Glúms, ok sitja þeir á tali allan dag, svá at engi vissi, hvat þeir töluðu. Ok litlu síðar sendi Glúmr mann til Mývatns, ok bauð hann Þorlaugu dóttur sinni til boðs, ok bað hana hafa gripi sína með sér, ok svá nǫkkut lausafé.Ok litlu síðar sendi Glúmr mann til Mývatns, ok bauð hann Þorlaugu dóttur sinni til boðs, ok bað hana hafa gripi sína með sér, ok svá nökkut lausafé. Enn sumir menn vilja þat segja, at Skúta sendi hana heim til Glúms, þá er versnaði með þeim, ok þóttist Skúta gera þat til svívirðingar Glúmi. Enn hin frásǫgn er hér hǫfð, at Skúta væri eigi heima, þá er sendimaðr kom eftir Þórlaugu, ok var hann farinn norðr á Strandir at rekum.Enn hin frásögn er hér höfð, at Skúta væri eigi heima, þá er sendimaðr kom eftir Þórlaugu, ok var hann farinn norðr á Strandir at rekum. Hon ferr nú á fund fǫður síns at hans orðsendingu.Hon ferr nú á fund föður síns at hans orðsendingu.

Nú urðu menn brátt varir við, hvat verit hafði í talinu þeira Glúms ok Eldjárns, því at þá gifti hann Þorlaugu dóttur sína Eldjárni, ok fóru þau þegar á brott ok utan, ok þótti mǫnnum þetta vera mikil tíðendi, ok þóttust vita, at Skúta myndi þessa hefna, ef hann mætti því við koma.Nú urðu menn brátt varir við, hvat verit hafði í talinu þeira Glúms ok Eldjárns, því at þá gifti hann Þorlaugu dóttur sína Eldjárni, ok fóru þau þegar á brott ok utan, ok þótti mönnum þetta vera mikil tíðendi, ok þóttust vita, at Skúta myndi þessa hefna, ef hann mætti því við koma.