Bókastaðir

Þat er nú at segja, at Háls kemr á fund Áskels frænda síns, ok segir at hann vildi láta biðja konu til handa sér. Áskell spyrr, hvar hans hugr leikr á um þetta mál. Háls svarar, at hann vill fá þeirar konu, er Helga heitir, ok var Grana dóttir, er bjó á Arnarstǫðum í Eyjafjarðardǫlum, ok biðr Áskel at vera fulltingismann þessa máls fyrir sína hǫnd.Háls svarar, at hann vill fá þeirar konu, er Helga heitir, ok var Grana dóttir, er bjó á Arnarstöðum í Eyjafjarðardölum, ok biðr Áskel at vera fulltingismann þessa máls fyrir sína hönd. Ok Áskell ferr með Hálsi, ok vekr upp bónorðit við Grana ok bað hann gera sinn vilja um þetta mál, ok gefa Hálsi konuna. Grani svarar, at Áskell skuli ráða þeim nǫkkura staðféstu ok vera þeim jafnan ásjáandi;Grani svarar, at Áskell skuli ráða þeim nökkura staðféstu ok vera þeim jafnan ásjáandi; lét þess þurfa mundu fyrir sakar ofstopa Háls ok hlutdeilni. Ok nú takast þessi ráð, ok réð Áskell undir þau Helgastaði. Tókust nú ástir með þeim, ok váru þau þó eigi samlík í lundarfari.

Nú er þat fyrst at segja, at Hrafn á Hóli í Kræklingahlíð skyldi fá dóttur þess manns, er Atli hét; hann bjó á Grund í Bárðardal; ok nú biðr Hrafn, at Steingrímr fari með honum í brúðferðina, ok svá gerði hann. Fara nú til þess er þeir koma til Atla.

Sá maðr er nefndr til sǫgunnar, er Ǫrnólfr hét;Sá maðr er nefndr til sögunnar, er Örnólfr hét; hann var kallaðr hrella; hann bjó á þeim bæ, er heitir á Jarlsstǫðum.hann bjó á þeim bæ, er heitir á Jarlsstöðum. Ǫrnólfr var maðr auðigr at gripum ok lausafé.Örnólfr var maðr auðigr at gripum ok lausafé.

Þat er sagt, er hann var at brullaupinu er Atli gifti dóttur sína, at Steingrímr faladi yxn tvau rauð at Örnólfi sex vetra gǫmul;Þat er sagt, er hann var at brullaupinu er Atli gifti dóttur sína, at Steingrímr faladi yxn tvau rauð at Örnólfi sex vetra gömul; þat váru góðir gripir; enn hann mat yxnin fyrir fimm hundruð. Enn Steingrímr bauð við stóðhross, ok varð kaup þeira, at Steingrímr skyldi gefa til hálfa mǫrk silfrs, at hann næði kaupinu.Enn Steingrímr bauð við stóðhross, ok varð kaup þeira, at Steingrímr skyldi gefa til hálfa mörk silfrs, at hann næði kaupinu. Eigi vildi Steingrímr hafa á brott yxnin, fyrr enn Ǫrnólfr sæi hrossin.Eigi vildi Steingrímr hafa á brott yxnin, fyrr enn Örnólfr sæi hrossin.

Steingrímr sendir nú húskarla sína tvá, at færa Örnólfi hrossin, ok hafa þeir nú með sér á brott yxnin, ok ætluðu heim með at fara til Steingríms. Þeir koma til Lauga í Ljósavatnsskarði um kveldit, ok setja inn yxnin, ok eru þar um nóttina.

Enn þá var haustboð undir Felli at Vémundar, ok kómu þangat göngukonur tvær, ok sǫgðu Vémundi yxnakaupit.Enn þá var haustboð undir Felli at Vémundar, ok kómu þangat göngukonur tvær, ok sögðu Vémundi yxnakaupit. Nú kemr Vémundr at máli við Háls, ok bað hann at halda þar nú háttum at boðinu, enn hann kveðst eiga heimanferð fyrir hendi. Hann fór nú við fjórða mann á Jarlsstaði til Ǫrnólfs, ok kveðst vilja kaupa yxnin til þess að gefa Áskatli;Hann fór nú við fjórða mann á Jarlsstaði til Örnólfs, ok kveðst vilja kaupa yxnin til þess að gefa Áskatli; kvaðst engi yxn eiga þau áðr, at honum þætti honum gefandi. Nú segir Ǫrnólfr kaup þeira Steingríms, ok þat með, at þeir hefði þegar í brott farit með yxnin.Nú segir Örnólfr kaup þeira Steingríms, ok þat með, at þeir hefði þegar í brott farit með yxnin. Þá vazt við griðkona ein, ok kvaðst hafa sét yxnin á stǫðli um daginn, ok kvað þat engu gegna, er hann segði.Þá vazt við griðkona ein, ok kvaðst hafa sét yxnin á stöðli um daginn, ok kvað þat engu gegna, er hann segði. Ǫrnólfr kvað þat hafa verit þau hin hvítu, hin fimm vetra gömlu yxnin, ok helt einn veg sǫgu sinni sem áðr;Örnólfr kvað þat hafa verit þau hin hvítu, hin fimm vetra gömlu yxnin, ok helt einn veg sögu sinni sem áðr; þótti einskis örvænt fyrir Vémundi, ef hann vissi eigi hit sanna, enn hugði, at hann myndi heim snúa þaðan, ok vildi hann þat eina af sér láta hljótast um mál þeira, at honum mætti ekki um kenna. Vémundr ferr nú at leita yxnanna, ok grunaði sǫgu hans.Vémundr ferr nú at leita yxnanna, ok grunaði sögu hans. Þeir koma alt til Tjarna ok svá til Lauga; ok var svá nær, sem þeim væri vísat til yxnanna, taka í brott ok hafa heim með sér undir Fell um morgininn.

Vémundr vildi gefa Áskatli yxnin. Hann spyrr Vémund, hversu hann hefir fengit. Hann segir sem farit hafði. Áskell vill fyrir engan mun þiggja, þegar er hann veit, hversu farit hafði. Nú tekr Vémundr til sín yxnin, ok lætr ala til jóla, ok skal Svartr vaka yfir um nætr.

Áskell lét illa yfir, ok kvað Vémund eigi fyrr af láta óspektinni. enn nǫkkut ilt hlytist af honum, ok kvað þat líkara, at Steingrímr myndi eigi vilja hafa svá búit, — "þvílíka svívirðing, sem þú hefir nú gert honum".Áskell lét illa yfir, ok kvað Vémund eigi fyrr af láta óspektinni. enn nökkut ilt hlytist af honum, ok kvað þat líkara, at Steingrímr myndi eigi vilja hafa svá búit, — "þvílíka svívirðing, sem þú hefir nú gert honum".

Vémundr kvaðst eigi síðr eiga at sjá til síns hlutar við Steingrím, ok kvaðst gjarna vilja, at hann fyndi þat nǫkkut sinn.Vémundr kvaðst eigi síðr eiga at sjá til síns hlutar við Steingrím, ok kvaðst gjarna vilja, at hann fyndi þat nökkut sinn. Áskell bað Vémund, at hann skilaði aftr yxnunum, enn hann kvað þat mundu fjarri fara, at hann vildi hafa sótta þá til einskis annars, enn at senda þá nú aftr þegar, ok kvað Steingrími svá munu þykkja, sem hann myndi nú eigi þora at halda þeim, ok kvaðst ekki þat gera. Nú skiljast þeir Áskell ok Vémundr, ok þykkir sinn veg hvárum þeira.

Nú koma þeir heim húskarlarnir, þeir er Steingrímr hafði sent eftir yxnunum, ok segja honum til svá búins, hvat af þeim var orðit; enn hann lét þegar leita eftir. Fekk hann til ferðarinnar Þorleif melrakka; hann kaus Hrafn verkstjóra at fara með sér. Nú fara þeir til þess er þeir koma til Vémundar, ok ganga til fjóss. Þorleifr spurði Hrafn, hvárt hann vildi taka uxana, eða varðveita þann manninn er vakir. Hrafn kaus at sjá fyrir manninum. Nú ráðast þeir inn í fjósit, ok leiðir Þorleifr út uxana, enn Hrafn gengr nú fyrst þar til, er Svartr var, ok varðveitir hann á þá leið, at hann rak øx í hǫfuð honum, ok veitti honum þegar banasár, ok kveðst þat ætla, at hann myndi eigi segja Vémundi frá þeira ferð.Nú ráðast þeir inn í fjósit, ok leiðir Þorleifr út uxana, enn Hrafn gengr nú fyrst þar til, er Svartr var, ok varðveitir hann á þá leið, at hann rak öx í höfuð honum, ok veitti honum þegar banasár, ok kveðst þat ætla, at hann myndi eigi segja Vémundi frá þeira ferð. Nú ráðast þeir á veginn, ok fara óþyrmilega með uxana yfir heiðina. Kom þeim þat eina í hug, at Vémundr myndi eftir þeim fara, ok vilja því firrast hann, sem þeir megu. Ok er lýsa tekr nǫkkut, ok uxarnir þreyttust, víkja þeir af gǫtunni ok leita sér hælis undir bökkum, þar er sízt mátti þá sjá.Ok er lýsa tekr nökkut, ok uxarnir þreyttust, víkja þeir af götunni ok leita sér hælis undir bökkum, þar er sízt mátti þá sjá.

Nú er frá því at segja, at einhver griðkona fór í fjós at Vémundar, ok vildi vekja Svart, ok kvað hann eigi vera trúlyndan, er hann vakti svá ódyggilega, enn hann vaknar eigi við kall hennar. Nú þrífr hon á honum, ok verðr vǫr við, at hann er drepinn;Nú þrífr hon á honum, ok verðr vör við, at hann er drepinn; hleypr inn með ópi miklu, ok segir Vémundi, at Svartr var dauðr; ok þóttist Vémundr þegar vita, hverju gegna myndi; býst nú þegar til ferðar við tólfta mann, ok ætlar at leita þeirra, er verkit hafa unnit. Hann sendir þegar eftir Konáli á Einarsstaði, at hann komi til liðs við hann. Konáll fór ok við tólfta mann. Ok er þeir finnast, fagnar Vémundr honum vel, ok skifta þeir liði, ok riðu þeir Konáll gǫtur til Ljósavatnsskarðs yfir fljótit.Ok er þeir finnast, fagnar Vémundr honum vel, ok skifta þeir liði, ok riðu þeir Konáll götur til Ljósavatnsskarðs yfir fljótit. Enn Vémundr leitar á Fljótsheiði, ef þeir hefði eigi komist yfir fljótit. Hann hafði sporhunda, er Konáll hafði átt, ok nú finna hundarnir uxana. Þá spruttu þeir Þorleifr upp, ok út á fljótit, ok hǫfðu alt á kafi.Þá spruttu þeir Þorleifr upp, ok út á fljótit, ok höfðu alt á kafi. Þeir Vémundr hleyptu nú eftir þeim, enn þeir Þorleifr fóru á hól nǫkkurn.Þeir Vémundr hleyptu nú eftir þeim, enn þeir Þorleifr fóru á hól nökkurn. Þá kómu þeir Vémundr þar, ok sækja at þeim. Vémundr skaut spjóti á hólinn, ok kom á Þorleif miðjan, ok flaug í gegnum hann. Hrafn þrífr spjótit, ok sendir ofan aftr at þeim, ok steypist sá dauðr af baki, er fyrir varð. Hrafn hljóp á bak hesti sínum, ok hleypir sem mest má hann, þar til er hann komst heim, ok segir Steingrími sína ferð, sem orðið var. Enn þeir hverfa aftr með uxana, ok hjó Vémundr hǫfuð af hvárutveggja nautinu, ok sagði, at Steingrímr skyldi aldri þeira njóta þaðan af.Enn þeir hverfa aftr með uxana, ok hjó Vémundr höfuð af hvárutveggja nautinu, ok sagði, at Steingrímr skyldi aldri þeira njóta þaðan af.

Ok nú ferr Vémundr á fund Áskels, ok sagði honum, hvat á millum þeira Steingríms hafði þá borit. Áskatli þótti þá farit hafa, sem honum kom í hug ok ván var; ok býðst hann til at sætta þá, ef hann skal ráða fyrir hǫnd Vémundar.Áskatli þótti þá farit hafa, sem honum kom í hug ok ván var; ok býðst hann til at sætta þá, ef hann skal ráða fyrir hönd Vémundar. Nú játar Vémundr hans ummælum. Þá sendi Áskell orð Eyjólfi Valgerðarsyni, at taka málum fyrir hǫnd Steingríms, ok koma til móts við hann at Laugum í Ljósavatnsskarði, ok þar finnast þeir eftir því sem Áskell beiddi.Þá sendi Áskell orð Eyjólfi Valgerðarsyni, at taka málum fyrir hönd Steingríms, ok koma til móts við hann at Laugum í Ljósavatnsskarði, ok þar finnast þeir eftir því sem Áskell beiddi. Ok nú taka þeir til at tala um málin, ok var sú sættargerð þeira, at vígin ástandast Þorleifs melrakka ok þess manns, er Hrafn vá með því spjóti, er Þorleifr hafði bana af fengit. Enn fyrir uxana sex hundruð, ok virt til vǫru, enn Svartr skal koma fyrir þat, er teknir váru uxarnir frá Steingrími í fyrstu, ok skapraun, sem Vémundr gerði honum.Enn fyrir uxana sex hundruð, ok virt til vöru, enn Svartr skal koma fyrir þat, er teknir váru uxarnir frá Steingrími í fyrstu, ok skapraun, sem Vémundr gerði honum. Ok nú segir Vémundr, at hann þykkist enn aldri bætr hafa haft fyrir þrælana, þá er drepnir váru við Þingvað. Enn Áskell bað hann eigi láta þat ofan komast, ok sagði at hann mátti vel við una, er menn vildu honum jafnan sættar unna, hver endemi, sem hann tæki til bragðs, ok kvað hann eigi vera meðalóspektarmann; ok eru nú sáttir enn um sinn.

Svá er sagt, at eitthvert sumar skyldi Steingrímr etja hesti sínum á Ljósvetningaleið við hnjóskdælskan mann nǫkkurn.Svá er sagt, at eitthvert sumar skyldi Steingrímr etja hesti sínum á Ljósvetningaleið við hnjóskdælskan mann nökkurn. Þar koma þeir Reykdælir, Áskell ok Vémundr ok Fjörleifarsynir.

Þeir Vémundr ok Háls kómu til þeira manna, er at seðning váru, ok beiddi Vémundr þá, at þeir myndi gefa honum hrútshǫfuð hvítt, er var hjá þeim.Þeir Vémundr ok Háls kómu til þeira manna, er at seðning váru, ok beiddi Vémundr þá, at þeir myndi gefa honum hrútshöfuð hvítt, er var hjá þeim. Þeir spyrja, hvat honum skal þat, enn kváðust þó eigi myndu spara við hann, ef honum þætti máli varða, at hann næði því. Hann kvað þeim fara vel, ok nú svíðr hann lítt um hǫfuðit, ok varðveitir þat síðan, sem honum sýndist.Hann kvað þeim fara vel, ok nú svíðr hann lítt um höfuðit, ok varðveitir þat síðan, sem honum sýndist.

Þeir fara nú á brott þaðan, ok finna þann mann, er Þorgeirr er nefndr, ok er kallaðr smjörhringr. Frá honum er þat sagt, at engi matr þætti honum jafngóðr, sem smjǫr og brauð.Frá honum er þat sagt, at engi matr þætti honum jafngóðr, sem smjör og brauð. Hann var kallaðr lítill skilamaðr.

Ok nú segir Vémundr til Þorgeirs: "Þat er vel, at ek hefi þik fundit" — ok kallar hann frænda sinn — "vil ek gjarna gefa þér mat, meðan vit erum hér", — ok kvað þat maklegast vera, at hann rækist ekki þar á ǫðrum mǫnnum, enn Þorgeirr tekr því vel, og kvað Vémund mundu góðan dreng vera.Ok nú segir Vémundr til Þorgeirs: "Þat er vel, at ek hefi þik fundit" — ok kallar hann frænda sinn — "vil ek gjarna gefa þér mat, meðan vit erum hér", — ok kvað þat maklegast vera, at hann rækist ekki þar á öðrum mönnum, enn Þorgeirr tekr því vel, og kvað Vémund mundu góðan dreng vera.

Þat er sagt, at Áskell varð varr við þetta, ok kvaðst eigi vita ván í, at Þorgeirr væri þeim nǫkkut skyldr, ok kvað þat óvitsamlegt, at gefa slíkum óvendismanni mat sinn sem Þorgeirr var;Þat er sagt, at Áskell varð varr við þetta, ok kvaðst eigi vita ván í, at Þorgeirr væri þeim nökkut skyldr, ok kvað þat óvitsamlegt, at gefa slíkum óvendismanni mat sinn sem Þorgeirr var; kvaðst eigi vita, hvat undir slíku bjó. Enn Vémundr gaf engan gaum at orðum hans, ok sitr nú á tali við Þorgeir, svá sem hann væri dugandismaðr; ok þat varð í ræðu þeira, at Vémundr gerði honum kaupakost. Þorgeirr spurði, hverr sá væri; kvaðst gjarna vilja við hann kaupa. Vémundr kögurr svarar, at hann mun fá honum vetrvist, ef Þorgeirr vill þat vinna til, at ljósta Steingrím um daginn með sauðarhǫfði fyrir augum ǫllum mǫnnum.Vémundr kögurr svarar, at hann mun fá honum vetrvist, ef Þorgeirr vill þat vinna til, at ljósta Steingrím um daginn með sauðarhöfði fyrir augum öllum mönnum. Þorgeirr bað hann gefa ráðit til, enn kvað sér eigi munu áræðit bila. Vémundr kvað svá vera skyldu; ok nú segir hann Þorgeiri, at þar skal etja hestum um daginn, ok Steingrímr á hesti at etja. "Skal ek nú ráð til leggja með þér, at þú dragir sauðarhǫfuðit, er ek fæ þér, á stǫng þína, ok gangir mjǫk at hestavígunum, sem þú ert vanr", — enn kvað Steingrím fylgja hesti sínum, ok vera í hvítri skyrtu ok hafa hlaðbúna húfu á hǫfði, ok kvað hann vera skrautmenni hit mesta, ok bað hann Þorgeir láta ríða stǫng sína at hǫfði Steingríms, svá at sauðarhǫfuðit kæmi á háls honum sem harðast, — "enn ek mun vera nær at duga þér", segir Vémundr."Skal ek nú ráð til leggja með þér, at þú dragir sauðarhöfuðit, er ek fæ þér, á stöng þína, ok gangir mjök at hestavígunum, sem þú ert vanr", — enn kvað Steingrím fylgja hesti sínum, ok vera í hvítri skyrtu ok hafa hlaðbúna húfu á höfði, ok kvað hann vera skrautmenni hit mesta, ok bað hann Þorgeir láta ríða stöng sína at höfði Steingríms, svá at sauðarhöfuðit kæmi á háls honum sem harðast, — "enn ek mun vera nær at duga þér", segir Vémundr.

Þorgeirr svarar: "Vitr maðr ertu, ok er þetta ráð af mikilli fyrirhyggju sett".

Ok nú er þetta kaup ráðit með þeim.

Þat er sagt, at Áskell mælti við Vémund, áðr enn hestarnir váru fram leiddir, at hann sæti hjá kyrr um daginn, ok ætti engan hlut í um hestakeyrslurnar, ok þótti þat þá líkara, ef hann sæti hjá, ok skifti sér ekki af.

Vémundr segir: "Oft þykkir þér ek ekki ráðþæginn um þá hluti, er þú vill mér kenna, þótt mér væri þat betra at hafa. Ok nú finn ek, hversu óvitrlegt þat er, ok nú vil ek svá gera, sem ek ætta jafnan, at taka með þǫkkum þín heilræði";Ok nú finn ek, hversu óvitrlegt þat er, ok nú vil ek svá gera, sem ek ætta jafnan, at taka með þökkum þín heilræði"; — kvað svá vera skyldu, sem hann vildi.

Ekki vissi Áskell af kaupi þeira Vémundar og Þorgeirs.

Og nú leiða menn saman hestana, og fór það eftir því, sem Vémundr gat til, at Steingrímr keyrði hest sinn sjálfr, ok er vígit gott; hleypr Þorgeirr þar hjá ok er málóði mjǫk.hleypr Þorgeirr þar hjá ok er málóði mjök. Menn gefa at því engan gaum, ok þykkir eigi nýtt um þat.

Ok í einhverri hvíld, þá er menn varði minst, þá lýstr Þorgeirr Steingrím mikit hǫgg með sauðarhǫfðinu á hálsinn, og kallar nú á Vémund, at hann skyldi duga honum, enn Steingrímr hleypr eftir honum, ok mágar hans með honum, Steinn ok Helgi, ok vá Steingrímr Þorgeir, ok fekk honum nú vetrvistina, ok tók þar nú starf af Vémundi.Ok í einhverri hvíld, þá er menn varði minst, þá lýstr Þorgeirr Steingrím mikit högg með sauðarhöfðinu á hálsinn, og kallar nú á Vémund, at hann skyldi duga honum, enn Steingrímr hleypr eftir honum, ok mágar hans með honum, Steinn ok Helgi, ok vá Steingrímr Þorgeir, ok fekk honum nú vetrvistina, ok tók þar nú starf af Vémundi. Nú snýr hann aftr, ok kvaðst hann nú þessa hǫggs hefnt hafa.Nú snýr hann aftr, ok kvaðst hann nú þessa höggs hefnt hafa.

Vémundr hafði nú vel hlýtt ráðum Áskels, ok hafði setit kyrr hjá um daginn, enn nú þóttust allir vita, at þetta váru hans ráð, er Þorgeirr bað hann dugnaðar eftir hǫggit.Vémundr hafði nú vel hlýtt ráðum Áskels, ok hafði setit kyrr hjá um daginn, enn nú þóttust allir vita, at þetta váru hans ráð, er Þorgeirr bað hann dugnaðar eftir höggit. Nú varð þar þrǫng mikil af mǫnnum, ok býðr nú Áskell enn sætt fyrir þetta, enn Steingrímr segir, at jafnan hafði hann sæzt, ok kvað þá enga sætt halda vilja, ok segir at nú myni ekki verða af sættinni, ok kvað eigi mega þá verr verða enn áðr þá er þeir váru sáttir kallaðir.Nú varð þar þröng mikil af mönnum, ok býðr nú Áskell enn sætt fyrir þetta, enn Steingrímr segir, at jafnan hafði hann sæzt, ok kvað þá enga sætt halda vilja, ok segir at nú myni ekki verða af sættinni, ok kvað eigi mega þá verr verða enn áðr þá er þeir váru sáttir kallaðir. Ok nú vill Áskell gefa Steingrími þrjá gripi, sverð ok skikkju ok gullhring, ok váru þat miklar gersemar, enn hann vill engan þiggja. Nú hefir Eyjólfr tekit við gripunum, er Áskell bauð honum; því at Steingrímr vildi eigi við taka.

Fara menn heim af leiðinni með engri sætt, ok una nú hvárigir vel við sinn hlut; þóttist Steingrímr enga sæmd haft hafa fyrir skǫmm þá er honum var ger, enn Vémundr þóttist nú berr vera orðinn í miklum ópokka við Steingrím, ok þó telr hann ekki at því;þóttist Steingrímr enga sæmd haft hafa fyrir skömm þá er honum var ger, enn Vémundr þóttist nú berr vera orðinn í miklum ópokka við Steingrím, ok þó telr hann ekki at því; ok þat líkar honum illa, ef eigi skulu bætr koma fyrir Þorgeir, ok kallar hann fyrir sér drepinn hafa verit. Áskell bað hann þat aldri gera, at heimta bætr fyrir mannfýlu þá, ok kvað hann svá mega gera sik berastan at því, at Þorgeirr hefði hans ráðum fram farit; ok unir Áskell illa við þat, er honum þykkir Vémundr jafnan valda því, er illa er, enn þótti þat þó illa, er hann fekk engum sáttum á komit í millum þeira. Ok skilja þeir nú at sinni.

Þat var tveim vetrum síðar, enn þat er nú var frá sagt, eftir alþingi um sumarit, at Steingrímr kvaddi Hrafn verkstjóra til selgerðar, ok kvað á, hversu lengi hann skyldi at vera. Enn þat var tveggja vikna verk. Hrafn sagði, at hann léti eigi vinna þat, er meira lá við, enn riga at slíku. Steingrímr spyrr, hvat þat er.

Hrafn svarar: "At hefna sauðarhöfuðhöggsins, er þú vart lostinn á leið um sumarit fyrir tveim vetrum af Þorgeiri smjörhring".

Steingrímr kvað hann eigi mega meir fyrir gjalda enn lífit, enn Hrafn sagði þá eigi ómaklegri at kenna af nǫkkurs, er Þorgeir hǫfðu þess eggjat, ok kvað hann þat ekki hafa af sjálfum sér tekit.Steingrímr kvað hann eigi mega meir fyrir gjalda enn lífit, enn Hrafn sagði þá eigi ómaklegri at kenna af nökkurs, er Þorgeir höfðu þess eggjat, ok kvað hann þat ekki hafa af sjálfum sér tekit.

Steingrímr kvaðst eigi þat vita, — "enn þó hefi ek annat ætlat þér verkit, enn ek sagða þér".

Hrafn spyrr, hvert þat er.

"Nú vil ek senda þik á Hól í Kræklingahlíð eftir Hrafni; bið hann at koma á minn fund. Þú skalt ok koma í Hǫrgárdal eftir þeim manni, er Gnúpr heitir.Þú skalt ok koma í Hörgárdal eftir þeim manni, er Gnúpr heitir. Hann býr á þeim bæ, er á Öxnhóli heitir, ok er góðr bóndi. Síðan far þú á Gálmastrǫnd eftir þeim mágum mínum Steini og Helga, ok bið þessa menn alla at koma á minn fund".Síðan far þú á Gálmaströnd eftir þeim mágum mínum Steini og Helga, ok bið þessa menn alla at koma á minn fund".

Hrafn kvað sér þetta betr hent, enn at vera at selgerðum.

Nú ferr hann á fund þessarra manna, ok sagði þeim sitt erendi. Váru þeir þegar uppi, er Steingríms orð kómu til; ok svá er sagt, at Gnúpr myndi farit hafa fyrri, þótt fyrr hefði komit verit, at því er hann sagði Hrafni.

Fara þeir nú allir á fund Steingríms. Hann fagnar þeim vel. Nú ríðr hann heiman við tvítjánda mann ok norðr til Reykjadals, ok riðu snemma aftans heiman; taka hvíld á Fljótsheiði, gagnvert Ǫndóttsstǫðum, ok áðu þar.taka hvíld á Fljótsheiði, gagnvert Öndóttsstöðum, ok áðu þar. Ok er svá sagt, at þeir sofnuðu allir. Smalamaðr Konáls fór í þat mund þar nær at fé sínu, ok nú sér hann hesta marga, enn vissi ekki ván mannaferða. Snýr heim þegar, ok segir Konáli þat, sem hann hafði sét. Konáll þykkist vita, hverir vera myndi, ok býst nú við, ok sendir eftir Vémundi, ok hann fór þegar á fund Konáls, ok hafa nú tuttugu manna báðir saman.

Nú er þat at segja, at nú vaknar Steingrímr, ok sjá nú manna farar til Öndóttsstaða, ok þykkjast þeir nú skilja, at menn hafa orðit varir við þá. Taka nú hesta sína, ok fara nú á bak, ok sjá eigi færi sitt á Vémundi at sinni, ok þótti Steingrími þat ráðlegt, at þeir sneri heimleiðis, enn þeir Gnúpr ok Steinn svǫruðu, at aldri vildu þeir við þetta heim snúa, ok þóttust vita hæðileg orð Vémundar við þá, ef þeir snúa aftr við þetta, ok kváðu nú vænna, at snúa til Mývatns at drepa Herjólf, síðan þeir náðu eigi Vémundi;Taka nú hesta sína, ok fara nú á bak, ok sjá eigi færi sitt á Vémundi at sinni, ok þótti Steingrími þat ráðlegt, at þeir sneri heimleiðis, enn þeir Gnúpr ok Steinn svöruðu, at aldri vildu þeir við þetta heim snúa, ok þóttust vita hæðileg orð Vémundar við þá, ef þeir snúa aftr við þetta, ok kváðu nú vænna, at snúa til Mývatns at drepa Herjólf, síðan þeir náðu eigi Vémundi; ok þangat riðu þeir um nóttina, ok fengu þat ráð, at Þorsteinn blindingr, heimamaðr Steingríms, skal ríða til húss, ok hafa lyng eða mosa í sekkjum, ok láta vísa sér til Möðrudalsheiðar, svá sem hann ætlaði sér til skips, ok teygja Herjólf svá út. Ok þetta ráð gekk svá fram, sem þeir ætluðu til, at þann veg varð honum út komit. Þeir Gnúpr ok Steinn hlaupa nú at honum, ok leiða hann frá dyrunum, enn Þorsteinn gætti hurðarinnar, at engi mætti út komast, þótt vildi. Svá er sagt, at Gnúpr mat ekki við aðra menn, at vega at Herjólfi. Ok nú riðu þeir heimleiðis.

Þeir koma til Fjörleifartofta í Bárðardal. Hrafn af Hóli lýsti þar víginu Herólfs fyrir Fjörleifu móður hans, ok lét sem hann vildi drekka, ok fekk sér þat til erenda. Hon segir, at Herjólfr myni hafa goldit Vémundar, ok kvað hann ok hefna mundu, ok sagði at varla var hon enn frændlaus eftir; kveðst við þat mundu una, at hetnt myndi verða.

Nú ríða þeir Steingrímr á fund Eyjólfs, ok segja honum vígit, enn hann kvaðst þat illa þykkja, at Vémundr var eigi heldr fyrir orðinn eða Háls; enn Steingrímr sagði, at eigi hefði þeir náð Vémundi, — "enn þó vildu vér, at hann hefði fyrir orðit".

Eyjólfr kvaðst ekki mundu at þessu telja, ok bauð at leita um sættir í milli þeira. Steingrímr kvaðst nú sættast ef þeir vildi, enn sagði þó þat með, at eigi hefði þeir þá haldit sættina er líkara var til.

Svá er sagt, at Eyjólfr sendi orð Áskatli, at þeir hittist at Laugum, ok sagði at Steingrímr vildi enn sættast á uxamálit. Áskatli þótti þat enn vænlegast, at taka sætt af Steingrími, ok mætti enn svá niðr falla ófriðrinn at sinni í milli þeira. Ok hann fór til fundar við Eyjólf. Var sú sættargerð þeira, at gjalda skyldi hundrað silfrs fyrir víg Herjólfs, enn Gnúpr ok Þorsteinn skulu fara utan, ok aldri útkvæmt eiga, ok þat efnir Þorsteinn; enn Steinn ok Hrafn skyldi vera utan þrjá vetr. Þessi sekt skal á falla hit þriðja sumar á Eyjafjarðarleið; þá skyldi þeir útlægir falla.

Ok nú líðr sjá stund. Er ekki sagt frá viðskiftum þeira í þessu máli til leiðar hit þriðja sumar; ok þegar er sú stund er liðin, þá er þat sagt, at Vémundr kögurr mælti við konu sína þegar eftir leiðina, at hon skyldi sjá um bú þeira, enn hann kvaðst mundu ríða til Eyjafjarðar ok þræll hans með honum. Nú ríða þeir til frændkonu Vémundar, er Þorgríma hét. Hon bjó á Vindheimum í Hǫrgárdal.Hon bjó á Vindheimum í Hörgárdal. Vémundr spurði at Gnúpi, ef hann væri heima í búi sínu. Hon kvaðst þat gerr vita um morgininn, ok segir at hann ætlaði at fara til Gása eftir fiskum, ok spurði, hvert Vémundr vill fara, enn hann kvaðst erendi eiga at finna Gnúp, ok kvaðst hann hitta vilja; ok nú fær hon Vémundi þræl einn, er Melkólfr hét; ok nú fara þeir Vémundr þrír saman, ok hitta Gnúp fyrir utan Laugaland á Melunum, ok váru þeir þrír saman, ok hǫfðu farit með honum þrælar hans tveir, ok þar sló þegar í bardaga.ok nú fara þeir Vémundr þrír saman, ok hitta Gnúp fyrir utan Laugaland á Melunum, ok váru þeir þrír saman, ok höfðu farit með honum þrælar hans tveir, ok þar sló þegar í bardaga. Þrælarnir bǫrðust.Þrælarnir börðust. Vémundr batt áðr hesta sína, ok kvað nú vera maklegan fund þeira, at þeir váru jafnmargir. Gnúpr kvaðst eigi mundu átelja þat. Hvárrtveggja þeira hafði skjǫld.Hvárrtveggja þeira hafði skjöld. Þeir sóttust lengi, ok um síðir hjó Vémundr undan Gnúpi fótinn, ok nú stóð hann á knjám, ok bauð enn bardagann, enn Vémundr kvað þá hætta mundu at sinni, og nú sendir hann heim Melkólf, ok kvað hann vel hafa dugat.

Vémundr ríðr nú ok þræll hans út á Gálmastrǫnd í Arnarnes, ok spurði at þeim Steini og Helga, mágum Steingríms;Vémundr ríðr nú ok þræll hans út á Gálmaströnd í Arnarnes, ok spurði at þeim Steini og Helga, mágum Steingríms; enn honum var sagt, at Helgi væri í Skagafirði at smíð, enn Steinn var farinn út í Hrísey, til veggjahleðslu.

Vémundr bað Galta skips, er þar bjó, at hann myndi ljá honum út til Hríseyjar, ok vildi at færi með honum Þorvaldr, son Galta, ok hann léði honum hvárttveggja.

Fara þeir nú til eyjarinnar þrír saman, ok þar hitta þeir svein einn á eynni, ok spyrr Vémundr, hvers sonr hann væri, enn hann kvaðst vera son móður sinnar.

Ok nú áttu þeir Vémundr kaup saman ok sveinninn, at Vémundr skal gefa honum höðnukið til þess at hann segi honum, hvárt Steinn ok húskarlar hans liggja at naustinu um nóttina eða heima á bænum. Sveinninn skal gneggja þar á hǫfðanum um kveldit, ef þeir fara til naustsins, enn fara hvergi, ef þeir væri heima.Sveinninn skal gneggja þar á höfðanum um kveldit, ef þeir fara til naustsins, enn fara hvergi, ef þeir væri heima.

Ok um kveldit, er hann hafði rekit fé á brott, þá kom hann á hǫfðann fram, ok gneggjaði sem hann mátti mest.Ok um kveldit, er hann hafði rekit fé á brott, þá kom hann á höfðann fram, ok gneggjaði sem hann mátti mest.

Nú þykkist Vémundr vita, at Steinn mun hafa farit til naustanna, ok bregða þeir nú við skjótt, ok fara hvatlega til naustsins, ok þá sá hvárir aðra, ok váru nú hvárirtveggja á ferð til naustsins sem þeir megu.

Svá er sagt, at Vémundr skaut snærisspjóti, ok kom á skjaldarsporð Steins, ok nisti hann við rist honum skjǫldinn.Svá er sagt, at Vémundr skaut snærisspjóti, ok kom á skjaldarsporð Steins, ok nisti hann við rist honum skjöldinn. Steinn laust í sundr spjótsskaftit með ǫðrum fætinum, ok rann til naustsins síðan sem hann mátti.Steinn laust í sundr spjótsskaftit með öðrum fætinum, ok rann til naustsins síðan sem hann mátti. Vémundr bað hann eigi renna. Steinn gaf að því engan gaum. Ok nú er svá at segja, at Þorvaldr, sonr Galta ór Arnarnesi, fell í naustdyrunum fyrir Steini, ok þá vildi Steinn hlaupa út á ferjuna, ok ætlaði at verjast þaðan. Enn þá kemr Vémundr kögurr at í því, ok veitti Steini þegar banasár. Ok nú fara þeir Vémundr þegar á brott, ok hafa með sér lík Þorvalds. Ekki gera þeir at húskörlunum.

Vémundr hittir nú Galta, ok segir honum tíðendin, ok réð honum þat, at fara til Laufáss á skipi með fé mikit ok alt skuldalið sitt, ok síðan í Reykjadal til fundar við sik, ok hét honum bótum fyrir víg Þorvalds sonar hans. Vémundr vildi fara hit iðra, ok ríðr hann í Kræklingahlíð, ok varð varr við, at Hrafn af Hóli var í einhverjum starfa ok vildi taka hesta sína, ok skera mǫn á;Vémundr vildi fara hit iðra, ok ríðr hann í Kræklingahlíð, ok varð varr við, at Hrafn af Hóli var í einhverjum starfa ok vildi taka hesta sína, ok skera mön á; ok nú víkr Vémundr þangat ok kveðr Hrafn hafa sýnt sik í mótgangi jafnan við sik, ok þá frændr alla; segir hann nú skulu hafa fyrir þat nǫkkut, þótt eigi væri mikit.segir hann nú skulu hafa fyrir þat nökkut, þótt eigi væri mikit. Hleypr síðan at honum Hrafni, ok hjó af honum hǫndina, ok kvað hann þó oflítit hafa.Hleypr síðan at honum Hrafni, ok hjó af honum höndina, ok kvað hann þó oflítit hafa. Snýr hann nú síðan heim norðr, ok segir alt af ferðum sínum.

Enn þar er frá at segja nǫkkut, at húskarlarnir, þeir sem verit hǫfðu hjá Steini í eyjunni, þeir fara nú á fund Þorbjarnar fǫður hans, ok segja honum tíðendin.Enn þar er frá at segja nökkut, at húskarlarnir, þeir sem verit höfðu hjá Steini í eyjunni, þeir fara nú á fund Þorbjarnar föður hans, ok segja honum tíðendin. Hann bregðr við skjótt, ok ferr til Galta. Ok er hann kom þar, var hann allr á brottu, ok nú ferr hann þegar yfir fjǫrðinn, ok ætlaði at þeir Vémundr ok Galti myndi hafa farit báðir samt.Ok er hann kom þar, var hann allr á brottu, ok nú ferr hann þegar yfir fjörðinn, ok ætlaði at þeir Vémundr ok Galti myndi hafa farit báðir samt. Enn Galti tók þat ráð, sem Vémundr lagði til með honum, ok var nú kominn á leið með lausafé sitt, ok ætlaði at flytja til Reykjadals; ok nú koma þeir Þorbjǫrn eftir Galta, ok þótti Þorbirni hann hafa mjǫk efldan Vémund til þessarra verka, er hann fekk honum bæði skip ok son sinn til fararinnar, ok kveðst þó skyldu bæta honum sonardauðann, með því at hann höggr Galta banahǫgg, enn tekr upp lausafét hans alt, ok flytr heim til sín.ok nú koma þeir Þorbjörn eftir Galta, ok þótti Þorbirni hann hafa mjök efldan Vémund til þessarra verka, er hann fekk honum bæði skip ok son sinn til fararinnar, ok kveðst þó skyldu bæta honum sonardauðann, með því at hann höggr Galta banahögg, enn tekr upp lausafét hans alt, ok flytr heim til sín.

Nú spurðust víða þessi tíðendi. Svá er sagt, at Áskell sendir orð Eyjólfi, at þeir fyndist í Ljósavatnsskarði á Hálsi. Eyjólfr kom til mótsins. Sú var sættargerð þeira, at Gnúpr og Hrafn skyldu báðir bótalausir, er þeir hefðu ekki á brott farit, sem skylt var. Steinn falli ok óhelgr, enn víg Þorvalds skal vera til sýknu Helga Þorbjarnarsonar, enn Galta skal bæta hundraði silfrs. Þeir Vémundr ok Háls skulu falla óhelgir um Eyjafjǫrð, nema þeir fylgi Áskatli.Þeir Vémundr ok Háls skulu falla óhelgir um Eyjafjörð, nema þeir fylgi Áskatli. Helgi skyldi ok falla óhelgr fyrir norðan Hnjóská, nema hann væri í fǫr með Eyjólfi Valgerðarsyni.Helgi skyldi ok falla óhelgr fyrir norðan Hnjóská, nema hann væri í för með Eyjólfi Valgerðarsyni.

Maðr hét Narfi. Hann var frændi þeira Vémundar, ok bjó í Laxárdal.

Svá er sagt, at maðr hét Hallsteinn ok var Þengilsson. Hann bjó á þeim bæ, er at Hǫfða heitir.Hann bjó á þeim bæ, er at Höfða heitir. Hann átti dóttur, er Þóra er nefnd. Hennar bað Helgi, son Þorbjarnar ór Árskógi, ok var hon honum fǫstnuð, ok ákveðin brullaupsstefna, ok skal Hallsteinn inni hafa boðit.Hennar bað Helgi, son Þorbjarnar ór Árskógi, ok var hon honum föstnuð, ok ákveðin brullaupsstefna, ok skal Hallsteinn inni hafa boðit.

Svá er sagt, at Vémundr kom at máli við Narfa frænda sinn, ok taldi um fyrir honum, at honum væri þat til at kvænast, ok kveðst hann vera mundu fulltingsmaðr at, ef hann vill, ok nefnir til Þóru dóttur Hallsteins í Hǫfða.Svá er sagt, at Vémundr kom at máli við Narfa frænda sinn, ok taldi um fyrir honum, at honum væri þat til at kvænast, ok kveðst hann vera mundu fulltingsmaðr at, ef hann vill, ok nefnir til Þóru dóttur Hallsteins í Höfða.

Narfi kvað þat vera óvænt stofnat, — "því at hon er áðr", segir hann, "fǫstnuð Helga ór Árskógi".Narfi kvað þat vera óvænt stofnat, — "því at hon er áðr", segir hann, "föstnuð Helga ór Árskógi". "Enn líkar mér", segir hann, "kvánfangit ef þú mátt ná til handa mér þessi konunni".

Ok um haustit fara þeir Vémundr tíu saman út í Höfðahverfi á þann bæ, er heitir á Bárðartjǫrn.Ok um haustit fara þeir Vémundr tíu saman út í Höfðahverfi á þann bæ, er heitir á Bárðartjörn. Þar bjó sú kona, er Ísgerðr hét. Þeir taka þar gisting. Hon var mikil fyrir sér ok fjǫlkunnig mjǫk, ok svá er sagt, at hon var vinkona Vémundar.Hon var mikil fyrir sér ok fjölkunnig mjök, ok svá er sagt, at hon var vinkona Vémundar.

Hon lagði þau ráð til, at þeir færi til nausta ok biði þar, ef nǫkkura veiði bæri í hendr þeim um morgininn, ok kvað þá koma mundu brúðmennina.Hon lagði þau ráð til, at þeir færi til nausta ok biði þar, ef nökkura veiði bæri í hendr þeim um morgininn, ok kvað þá koma mundu brúðmennina. "Mun ek", segir hon, "vera í umsjá um yðvart mál".

Ok nú fara þeir Vémundr sem fyrir þá var lagt.

Steinfiðr hét maðr; hann var fróðr maðr ok fjǫlkunnigr nǫkkut.hann var fróðr maðr ok fjölkunnigr nökkut. Honum Steinfinni var boðit til boðsins til skemtanar mǫnnum.Honum Steinfinni var boðit til boðsins til skemtanar mönnum.

Svá er sagt, at brúðrin sat í dyngju sinni um daginn, ok margt kvenna hjá henni. Ok þá er búit var til at þær komi inn konurnar, þá sendi Hallsteinn húskarl sinn eftir þeim, at þær færi inn ór dyngjunni. Húskarlinn tók í hǫnd Þóru, ok leiddi hana eftir sér; ok er þau kómu út, þá gerði á myrkr svá mikit, at þau máttu ekki sjá frá sér, ok þá var húskarlinn sleginn mikit hǫgg meðal herðanna ok um hǫfuðit, enn bylr mikill kom at henni, svá at hon fauk í einu alt ofan til naustanna.Húskarlinn tók í hönd Þóru, ok leiddi hana eftir sér; ok er þau kómu út, þá gerði á myrkr svá mikit, at þau máttu ekki sjá frá sér, ok þá var húskarlinn sleginn mikit högg meðal herðanna ok um höfuðit, enn bylr mikill kom at henni, svá at hon fauk í einu alt ofan til naustanna. Þá kom kall mikit í naustdyrnar, ok var um rœtt, at þeir skyldi hafa hendr á henni Þóru, ef þeim væri svá mikit um at varðveita kost hennar, sem þeir hǫfðu látit.Þá kom kall mikit í naustdyrnar, ok var um rætt, at þeir skyldi hafa hendr á henni Þóru, ef þeim væri svá mikit um at varðveita kost hennar, sem þeir höfðu látit. Þeir Vémundr hlaupa nú ór naustdyrum, ok fara á bak. Vémundr setr Þóru í kné sér, ok riðu þeir nú á brott með brúðina, ok fara þar til er þeir koma í Hnjóskadal, ok mjǫk svá til Þverár.Vémundr setr Þóru í kné sér, ok riðu þeir nú á brott með brúðina, ok fara þar til er þeir koma í Hnjóskadal, ok mjök svá til Þverár. Þar bjó sá maðr, er Gunnsteinn hét. Enn þá dvaldist ferð þeira, ok var þat af fjǫlkyngi Steinfinns, sem enn mun sagt verða síðar.Enn þá dvaldist ferð þeira, ok var þat af fjölkyngi Steinfinns, sem enn mun sagt verða síðar.

Þeim Hallsteini þótti í óvænt efni komit vera, þá er húskarlinn sagði þeim sǫgu sína, at hann var lostinn mikit hǫgg. enn brúðrin á brott tekin, ok þá segir hann gera svá mikit myrkr, at aldri vissi hann hvert hon hvarf.Þeim Hallsteini þótti í óvænt efni komit vera, þá er húskarlinn sagði þeim sögu sína, at hann var lostinn mikit högg. enn brúðrin á brott tekin, ok þá segir hann gera svá mikit myrkr, at aldri vissi hann hvert hon hvarf. Enn þeir Hallsteinn þóttust þat vita, at af fjǫlkyngi myndi verit hafa myrkrit, ok af ráðum Vémundar ætluðu þeir þetta myndi verit hafa, ok ræddu margt um þetta sín á milli.Enn þeir Hallsteinn þóttust þat vita, at af fjölkyngi myndi verit hafa myrkrit, ok af ráðum Vémundar ætluðu þeir þetta myndi verit hafa, ok ræddu margt um þetta sín á milli.

Svá er frá Steinfinni at segja, at hann sat upp ok horfði í jǫrðina fyrir sik fram, ok mælti við engan mann.Svá er frá Steinfinni at segja, at hann sat upp ok horfði í jörðina fyrir sik fram, ok mælti við engan mann. Þá spyrja þeir, ef hann þættist nǫkkut til vita, hvat af Þóru var orðit.Þá spyrja þeir, ef hann þættist nökkut til vita, hvat af Þóru var orðit. Enn hann kveðst þat gerla mega vita, ok sagðist þó eigi munu segja þeim, nema þeir gæfi honum til þrjár merkr silfrs.

Þeir sǫgðu, at þat þótti þeim litit til at vinna, ef nǫkkut mætti þá þessi svívirðing af þvást þeira máli.Þeir sögðu, at þat þótti þeim litit til at vinna, ef nökkut mætti þá þessi svívirðing af þvást þeira máli. Enn Helgi segir þat fé vel komit, er honum var gefit. Steinfinnr sagði mǫrgum mein at heimskunni, ok kallar þat óvitrlegt, at þeir þóttust ekki til vita, hvat af brúðinni var orðit.Steinfinnr sagði mörgum mein at heimskunni, ok kallar þat óvitrlegt, at þeir þóttust ekki til vita, hvat af brúðinni var orðit.

Ok nú segir Steinfinnr, at Ísgerðr hafði þar komit, frá Bárðartjǫrn, ok rekit fótaskinn sitt um hǫfuð honum húskarlinum, — "ok af því varð myrkrit ok svá vindrinn, sá er henni feykti ofan til naustanna".Ok nú segir Steinfinnr, at Ísgerðr hafði þar komit, frá Bárðartjörn, ok rekit fótaskinn sitt um höfuð honum húskarlinum, — "ok af því varð myrkrit ok svá vindrinn, sá er henni feykti ofan til naustanna".

Hann segir, at þeir Vémundr hǫfðu þar verit í naustinu, — "ok tóku þeir við Þóru, ok reiddu brott", ok nú kvað hann heldr mundu seinka ferðinni þeira Vémundar.Hann segir, at þeir Vémundr höfðu þar verit í naustinu, — "ok tóku þeir við Þóru, ok reiddu brott", ok nú kvað hann heldr mundu seinka ferðinni þeira Vémundar.

Helgi fór nú við tuttuganda mann, enn þeir váru allir eftir, Hallsteinn bóndi ok Steingrímr ok Þorbjǫrn ór Árskógi, faðir Helga.Helgi fór nú við tuttuganda mann, enn þeir váru allir eftir, Hallsteinn bóndi ok Steingrímr ok Þorbjörn ór Árskógi, faðir Helga. Nú fara þeir Helgi, ok finna þá Vémund við Þverá, ok sló þegar í bardaga þar í brekkunni við þá Vémund ok hans fǫrunauta.Nú fara þeir Helgi, ok finna þá Vémund við Þverá, ok sló þegar í bardaga þar í brekkunni við þá Vémund ok hans förunauta. Þar fellu þrír menn af liði Vémundar, enn tveir af Helga. Húskarl Gunnsteins frá Þverá var þar skamt brott frá, er þeir bǫrðust.Húskarl Gunnsteins frá Þverá var þar skamt brott frá, er þeir börðust. Hann hljóp heim ok sagði Gunnsteini, til, enn hann fór þegar at skilja þá, ok sagði at hann myndi Vémundi veita, ef Helgi vildi eigi frá hverfa með festarkonu sína. Ok nú skiljast þeir. Fór Helgi heim með konuna, ok gerði brullaup til hennar.

Vémundr fór til Áskels, ok sagði honum til svá búins, ok varð Áskell illa við, ok þótti hann mjǫk dirfst hafa til þessa máls, ok kvað hann jafnan láta skamt á milli óspektanna.Vémundr fór til Áskels, ok sagði honum til svá búins, ok varð Áskell illa við, ok þótti hann mjök dirfst hafa til þessa máls, ok kvað hann jafnan láta skamt á milli óspektanna. Ok nú sendir Áskell enn orð Eyjólfi Valgerðarsyni, at hann komi til móts við hann, ok fyndist at Hálsi; ok nú tala þeir um málin, ok var sú gerð þeira, at jafna saman vígunum, enn víg Narfa skal koma fyrir heimsóknina ok brotttöku konunnar með, enn hinir mennirnir fjórir skulu vera jafnir, er þar fellu.

Svá er sagt, at Helga Granadóttir hljóp nú frá búi Háls bónda síns, ok heim til fǫður síns, ok hitti ekki Áskel.Svá er sagt, at Helga Granadóttir hljóp nú frá búi Háls bónda síns, ok heim til föður síns, ok hitti ekki Áskel. Háls ferr nú á fund Áskels, ok biðr hann eiga hlut at við Helgu, at hon færi heim aftr til bús síns. Enn Áskell sagðist mundu engan hlut at eiga með þeim, svá ferlega sem þau létu jafnan, ok kvað þau ekki vilja af því hafa, er þeim var ráðlagt.

Vémundr ferr nú einnhvern dag á Jarlsstaði til fundar við Ǫrnólf rellu, ok falar gripi at honum, ok svá beiddist hann at taka mál af honum á hǫnd Steingrími um hálfa mǫrk silfrs þá er eftir hafði verit øxna verðsins, þeira er hann hafði selt Steingrími.Vémundr ferr nú einnhvern dag á Jarlsstaði til fundar við Örnólf rellu, ok falar gripi at honum, ok svá beiddist hann at taka mál af honum á hönd Steingrími um hálfa mörk silfrs þá er eftir hafði verit öxna verðsins, þeira er hann hafði selt Steingrími. Enn Ǫrnólfr segist eigi munu selja honum málit, nema Áskell vili þat.Enn Örnólfr segist eigi munu selja honum málit, nema Áskell vili þat. Þá beiddist Vémundr, at Ǫrnólfr færi á fund Áskels með honum, ok vildi hann gjarna við taka málinu.Þá beiddist Vémundr, at Örnólfr færi á fund Áskels með honum, ok vildi hann gjarna við taka málinu. Ok nú fara þeir á hans fund ok bera upp fyrir honum. Áskell kveðst eigi vilja, at Vémundr tæki við málinu af Örnólfi á hǫnd Steingrími, ok kvaðst vilja, at þeir Vémundr ok Steingrímr ættist ekki ilt við, ef svá mætti vera.Áskell kveðst eigi vilja, at Vémundr tæki við málinu af Örnólfi á hönd Steingrími, ok kvaðst vilja, at þeir Vémundr ok Steingrímr ættist ekki ilt við, ef svá mætti vera. Ǫrnólfr bað Áskel með fara, sem hann vildi, ok nú lét Áskell hann hafa tvær merkr silfrs;Örnólfr bað Áskel með fara, sem hann vildi, ok nú lét Áskell hann hafa tvær merkr silfrs; ok skiljast nú við svá búit.

Þat er sagt, at Vémundr kom at máli við konu sína einnhvern dag, ok segir, at hann myndi fara á brott erenda sinna, ok kvaðst eigi heim mundu koma í bráð; sagðist þá mundu fara til Vöðlaþings með Áskatli. Hann ferr nú heiman, ok þar til er hann kemr í Kaupang til manns, er Þórðr hét. Hann bjó á Vǫllum, ok var góðr bóndi.Hann bjó á Völlum, ok var góðr bóndi. Enn nú nefndist Vémundr Bjǫrn, ok kvaðst vera reikunarmaðr einn, ok sagðist þar vilja bíða þings, ok beiddi hann bónda viðtǫku þessa stund.Enn nú nefndist Vémundr Björn, ok kvaðst vera reikunarmaðr einn, ok sagðist þar vilja bíða þings, ok beiddi hann bónda viðtöku þessa stund. Þórðr bóndi bað hann kaupa sér mat með sverðinu, því er hann hafði í hendi sinni. Hattarmaðr vill eigi vera vápnlaus, ok vill heldr vinna til matar sér torfverk. Bóndi þóttist þurfa at láta gera garð um tún sitt fyrir þingmönum, at eigi beitti þeir upp vǫllinn.Bóndi þóttist þurfa at láta gera garð um tún sitt fyrir þingmönum, at eigi beitti þeir upp völlinn. Tók Bjǫrn nú við verkfærum;Tók Björn nú við verkfærum; enn bóndi átti heimanferð fyrir hǫndum, ok vísar hann nú gestinum á verkit, ok sagði honum, hvat hann skyldi vinna.enn bóndi átti heimanferð fyrir höndum, ok vísar hann nú gestinum á verkit, ok sagði honum, hvat hann skyldi vinna.

Ok nú feldi Bjǫrn gaflhlað í búðartoft Steingríms, ok síðan rak hann þangat naut í búðartoftina, ok gerði þar sem hann mátti óhreinlegast.Ok nú feldi Björn gaflhlað í búðartoft Steingríms, ok síðan rak hann þangat naut í búðartoftina, ok gerði þar sem hann mátti óhreinlegast. Nú koma þangat húskarlar Steingríms, ok skyldi tjalda búðina; enn þeir hǫfðu engi verkfæri haft með sér.enn þeir höfðu engi verkfæri haft með sér. Nú þótti þeim eigi vel í hendr sér búit, at toftin var full af torfi ok grjóti. Bjǫrn bauð at ljá þeim verkfærin, er hann fór með;Björn bauð at ljá þeim verkfærin, er hann fór með; enn þeir vildu þat gjarna. Nú segir hann þeim, at þar var rétt at grafa torfit á vellinum til búðarinnar. Enn þeir tóku þat ráð, ok þykkir þat starfminna enn sækja til lengra, ok gera nú svá, þar til er upp var ger toftin.

Nú kom bóndi heim, ok taldi mjǫk á hǫnd Birni, er þetta hafði af hans vǫldum verit, ok sagði þar gert mikit jarðarspell ok lagabrot í þeima hlut.Nú kom bóndi heim, ok taldi mjök á hönd Birni, er þetta hafði af hans völdum verit, ok sagði þar gert mikit jarðarspell ok lagabrot í þeima hlut. Enn Bjǫrn kvað svá mundu um verða búit, at bóndi mætti þessu vel una;Enn Björn kvað svá mundu um verða búit, at bóndi mætti þessu vel una; tók nú ofan hǫttinn, ok kendi bóndi þar Vémund kögur, ok bauð hann at taka málit til meðferðar ok eftirkæru.tók nú ofan höttinn, ok kendi bóndi þar Vémund kögur, ok bauð hann at taka málit til meðferðar ok eftirkæru. Segir at þetta hefir af honum hlotizt, ok væri þat maklegast, at hann rétti hlut bónda. Ok nú handsalaði bóndi honum landit, ok er nú við hann at eiga um þetta mál.

Húskarlarnir segja nú Steingrími til þessa, ok hann þóttist þegar vita, at þetta váru ráð Vémundar.

Nú koma menn á þing, Áskell ok frændr hans. Þar kom ok Steingrímr.

Svá var sagt, at Steingrímr átti þann bróður, er Þorvarðr hét. Hann var Ǫrnólfs son ok Yngvildar, er kǫlluð var allrasystir.Hann var Örnólfs son ok Yngvildar, er kölluð var allrasystir. Hann bjó á þeim bæ, er í Kristnesi heitir. Hann var vitr maðr, enn miðlungi þótti hann góðgjarn.

Nú finnast þeir á þinginu, Áskell ok Steingrímr, ok segir Áskell Steingrími, at hann hafði tekit sǫk á hǫnd honum, enn Steingrímr sagði þat mundu með engum vandræðum verða skulu sinna vegna, ok bað Áskel fyrir ráða, þann veg sem hann vildi, ok galt Áskatli tvær merkr silfrs.Nú finnast þeir á þinginu, Áskell ok Steingrímr, ok segir Áskell Steingrími, at hann hafði tekit sök á hönd honum, enn Steingrímr sagði þat mundu með engum vandræðum verða skulu sinna vegna, ok bað Áskel fyrir ráða, þann veg sem hann vildi, ok galt Áskatli tvær merkr silfrs. Enn Áskell bauð Vémundi at hafa fé þat, enn hann vill eigi hafa fé Áskels. Áskell vill nú, at niðr falli sǫkin Vémundar við Steingrím, ok þetta lét Vémundr sér lika fyrir bæn Áskels, ok fara nú heim sáttir af þinginu.Áskell vill nú, at niðr falli sökin Vémundar við Steingrím, ok þetta lét Vémundr sér lika fyrir bæn Áskels, ok fara nú heim sáttir af þinginu.