Bókastaðir

An Old Norse Library

ÉL – ÉR

ÉL
Zoëga

n.

1) shower of rain, snow or hail;

2) fig. a hot fight.

Cleasby-Vigfusson

n., spelt iel, Edda (Kb.) 72, Fms. xi. 136; él, Hom. 109; gen. dat. pl. éla, élum; mod. élja; éljum, inserting j; [cp. Dan. iling]:—a snow-shower; the proverb, öll él linna um síðir, every ‘él’ comes to an end; él eitt mun vera, ok skyldi langt til annars slíks, Nj. 200; þá görði él mikit ok illviðri, Fms. i. 175; élum ok hreggi, x. 135, xi. 136, 137; drífu-él, Orkn. 414; meðan él dró á, 396; í éli einnar stundar, 656 B. 12; él augna (poët.), tears, Edda 72.

β. metaph. a shock, uproar, Hom. 109: a hot fight, ok verðr et harðasta él, Fms. xi. 32. élja-drög, n. pl. (qs. élja-dróg, f. ?), streaks of snow-showers seen far off, etc.

él-kaldr
Zoëga

a. ice-cold (of a stream).

Cleasby-Vigfusson

adj. ice-cold, epithet of a stream, Ýt. 23.

él-ligr
Zoëga

a. showery-looking (þótti mér nökkut él-ligt vera).

Cleasby-Vigfusson

adj. [él], stormy, Vápn. 51.

él-skúr

No entry

Cleasby-Vigfusson

f. a snow-shower, Sks. 227.

ÉR
Zoëga

I) (older form es), rel. part. in old poems and in law phrases ‘es’ is suffixed to a demonstrative or interrogative word, pron. or adv., as s: sás, sús, þats, þeims, þærs; þars, þás, þegars, síðans, hveims, hvars, &c., = sá es, sú es, þar es, þá es, &c.

I. used as a rel. pron., indecl., who, which, that;

1) Mörðr hét maðr, er (nom.) kallaðr var gígja;

grös fögr, er (acc.) hón hafði í hendi;

aðra hluti þá, er (gen.) menn vildu visir verða;

þann einn son, er (dat.) hann ann lítit;

2) with a prep. placed at the end of the sentence;

land, er hann kom frá, the land he came from;

jötunn, er ór steini var höfuðit á (viz. honum), whose head was of stone;

3) ellipt., the prep. being understood;

ór þeim ættum, er mér þóttu fuglarnir fljúga (viz. ór), from the quarter that I thought the birds flew from;

þeir hafa nú látit líf sitt, er mér þykkir eigi vert at lifa (viz. eptir), whom I think it is not worth while to outlive;

4) a personal or demonstr. pron. may be added to the rel. part., er þú, er þik; er hann, er hón, er hana, er hans, er hennar, er þeim, er þeiri, er þeira, etc.;

œrr ertu, Loki, er þú (who) yðra telr ljóta leiðstafi;

sá maðr, er hann vill, that man who wishes; …

Cleasby-Vigfusson

pl., and it, dual, spelt ier, Ó. H. 147 (twice), 205, 216 (twice), 227; [Goth. jus = ὑμεις; A. S. ge; Engl. ye, you; Germ. ihr; Swed.-Dan. I]:—ye, you. That ér and not þér is the old form is clear from the alliteration of old poems and the spelling of old MSS.: allit., ér munuð allir eiða vinna, Skv. 1. 37; it (σφώ) munut alla eiða vinna, 31; hlaðit ér jarlar eiki-köstinn, Gh. 20; lífit einir ér þátta ættar minnar, Hðm. 4; æðra óðal en ér hafit, Rm. 45 (MS. wrongly þér); ér sjáið undir stórar yðvars Græðara blæða, Lb. 44 (a poem of the beginning of the 13th century). It is often spelt so in Kb. of Sæm.; hvers bíðit ér, Hkv. 2. 4; þó þykkisk ér, Skv. 3. 36; börðusk ér bræðr ungir, Am. 93; urðu-a it glíkir, Gh. 3; ef it, id.; en ér heyrt hafit, Hým. 38; þá er (when) ér, ye, Ls. 51; er it heim komit, Skv. 1. 42: ér knáttuð, Edda 103 (in a verse): in very old MSS. (12th century) no other form was ever used, e. g. er it, 623. 24: þat er ér (that which ye) heyrit, 656 A. 2. 15; ér bræðr …, mínnisk ér, ye brethren, remember ye, 7; treystisk ér, 623. 32; hræðisk eigi ér, 48. In MSS. of the middle of the 13th century the old form still occurs, e. …

Shortened here. Read the full article →