n. ‘wood-bairn’.
n. a wood-bairn, a dwarf-child, Ísl. ii. 437.
No entry
m. a wood-bear, Landn. 91.
No entry
n. a wood-deer, Stj. 463, 560, Mar.
m. outlawry.
m., prop. a ‘wood-going;’ used as a law term for outlawry (from an outlaw being banished to the woods), Grág. i. 90.
COMPDS: skóggangsmaðr, skóggangsstefna, skóggangssök, skóggangsþýfi.
n. wood-land.
n. wood-land, Hrafn. 22, Grág. ii. 211.
a. woodless.
adj. woodless, barren, Eg. 580, Hkr. i. 45.
a. wooded, woody.
adj. woody, Fas. iii. 119, Stj. 325, Fb. i. 541.
No entry
n. = skógarskipti, Grág. ii. 393.
No entry
m. pl. the men from Skógar-strönd, Eb.
No entry
f. = skóggangssök, Nj. 232, v. l.
No entry
m. = skógarteigr, skógartré, Vm. 138.
No entry
n. = skógartré, Stj. 399.
pp. overgrown with wood.
part. overgrown with wood, Stj. 615.
No entry
m. pl. the men from Skógr, Ld. 332.
No entry
m. = skógtré.
m. = skógarvöndr.
m. = skógarvöndr, Njarð. 370.
No entry
f. a school-book, Vm. 61, Dipl. v. 18.
m. school-fellow.
m. a school-fellow; hann er s. minn, við erum skóhbræðr.
No entry
part. one who has been at a grammar-school.
No entry
a, m. a teacher.
m. school-master.
a, m. a school-master, Bs. i. 793, 850, Fms. x. 33, Sturl. ii. 49.
n. school nickname.
n. a school-nickname, Bs. i. 824.
No entry
m. a school-boy (in a grammar-school), D. N. i. 410, and mod.
No entry
f. a list of the boys at a grammar-school after the examination.
No entry
u, f. (see stúka), Boldt 174.
m. schoolboy.
m. a school-boy, Sturl. ii. 49.
m. school (þeir váru báðir saman í skóla).
a, m. [Gr. -Lat.], a school; vera í skóla, Fms. ix. 245; góðan skóla, Sks. 246; halda skóla, Mar.; fara í skóla, to enter a school; fara úr skóla, to leave a school; skipa e-m í skóla, Fms. xi. 427, 428; barna-s., a school for children; Látinu-s., a grammar-school; há-skóli, a high school.
COMPDS: skólabók, skólabróðir, skólagenginn, skólakennari, skolaklerkr, skólameistari, skólanafn, skólapiltr, skólaröð, skólastúka, skólasveinn.
No entry
m. = skólpr (?), a nickname, Landn.
No entry
m. = skóföt, Ant. Russ. ii. 416.
(gen. skós, pl. skúar, later skór), m.
1) shoe; kippa skóm á fœtr sér, to pull on one’s shoes; leysa skúa af e-m, to untie a person’s shoes;
2) horse-shoe (þótt skúarnir hryti undan hestum þeira).
m., gen. skós, dat. and acc. skó; older plur. skúar, gen. skúa, dat. skóm, acc. skúa; later plur. forms are, skór, skóa, skóm, skó, and so too in mod. usage: [Ulf. skohs = ὑπόδημα; A. S. sceô; Engl. shoe; O. H. G. scuob; Germ’ schuh; Dan.-Swed. sko]:—a shoe; skúa (skuo Ed.) á fótum, Gísl. 113; skúar (skuor), 115; loðnir kálfskinns skúar, Sturl. iii. 199; uppháfir skúar, Fms. vi. 440; uppháfir ok lágir skúar, Rétt. 112; nppháfa svarta skúa, Nj. 184; hann hafði uppháfa skó, bundna at legg, Fms. iv. 76; háfa skúa, Ó. H. 30, l. c.; hann lét skera húð til skóa (gen. pl.) föru-nautum Þorvalds, Bs. i. 669; skylda ek skreyta ok skúa binda hersis kván hverjan morgin, Gkv. 1. 9; hann kippti skóm á fætr sér, Nj. 28; hann hafði leyst af sér skúa sína … hann batt skó sinn, Eg. 719; skúar, Hom. 85 (twice); gera skó (acc. sing.), stíga í skó, N. G. L. i. 31: referring to the ceremony of adoption, see hemingr.
2. a horse-shoe; skórnir, skóna, aur-skór, Fb. i. 524; þótt skúarnir hryti undan hestum þeirra, Fms. vii. 95; hest-skór, a horse-shoe. ☞ The proper shoeing of horses was probably unknown to the ancients even of the Saga time; …
Shortened here. Read the full article →
No entry
f. a shoe-patch, cobbler’s patch.
m. ice-spur (vera á skóbroddum).
m. a sharpened shoe, Eb. 238, Fms. viii. 405.
No entry
n. pl. (skó-fatnaðr, m.), ‘shoe-gear,’ shoes, Vm. 56.
No entry
n. ‘shoe-sound;’ þekkja e-n á skóhljóðinu, to know a person by his step.
n. shoes, = skóföt.
n. pl. = skóföt, shoes and stockings, Ld. 36, Stj. 259, Fb. i. 547, Edda 21.
a. shoeless, barefoot.
adj. shoeless, Landn. 215, MS. 655 xii. 3, Bs. i. 669.
No entry
n. shoe-leather.
No entry
m. (see leistr), Bs. i. 322.
No entry
lamði, to tread on, Eluc.
n. cobblers needle.
f. a ‘shoe-needle,’ cobbler’s needle, Skíða R. 10, Bs. i. 377.
No entry
u, f. a shoe-sale, Rétt.
No entry
adj. reaching down to the shoes.
m. ‘shoe-smith’, shoemaker.
m. a ‘shoe-smith,’ of farriers, Hm. 127.
m. waiting-man, servant.
m. a shoe-boy, servant, Nj. 5, Fms. i. 45, vi. 178, Ó. H. 83, Bs. i. 635, Gullþ. 46.
No entry
n. the ‘shoe-warp,’ binding of a shoe; upp í skóvarp.
a. wet on the shoes, wet-footed.
adj. ‘shoe-wet,’ wet-footed, Fms. ii. 273.
No entry
u, f. a shoe-wiper, mat to wipe the shoes.
m. shoe-string, latchet (skúfaðir skóþvengir).
m. a ‘shoe-thong,’ shoe-string, latchet, Nj. 74, Þorst. St. 53, Mar., Matth. iii. 11; skúfaða skóþvengi, Eb. 220.
m. tailor.
a, m. [Dan. skræder], a tailor, Dipl. iii. 4, N. G. L. iii. 15.
n. chat, talk.
n. a chat, talk, Edda 110, Vígl. 34, Fas. i. 14, iii. 221, Grett. 79 new Ed., Skiða R. 62.
(að), v. to prate, chat; recipr., ~st við, to talk together.
að, to prate, chat, Háv. 42; það má kalla hyggins hátt að heyra mart en s. fátt, Hallgr.: recipr., skrafask við, Fas. i. 505; þeir skröfuðusk við, 63.
No entry
a, m. a chatterer, a nickname, Sturl. iii. 281.
m. chatterbox.
m. a chatterbox, Bárð. 41 new Ed., and so in mod. usage; perh. better skrá-finnr, a book-worm.
m. chatterbox.
m. = skraftinnr, Háv. 38 new Ed., v. l. (skratta-karl.)
No entry
að, to scream, Hkr. ii. 253 (in a single MS.)
No entry
n. rubbish, marine stores, Dan. skramleri.
n.
1) clattering;
2) chat, tittle-tattle:
3) lumber, trumpery.
n. a clattering, Mag. 71: tittle-tattle, með skrökligu skrapi, 90: scraps, trifles, Boldt 167; leikligt skrap, veraldligt skrap, Mar.; orða-skrap, Fas. iii. 99; vara-s., Sks. 438. skrap-eyrir, m. scraps, D. N. iv. 90.
(að), v.
1) to clatter;
2) to prate;
3) to scratch out.
að, [Engl. scrape], to scrape, clatter; beinin skrapa í skinuinu, Fas. ii. 252; skrapanda hagl, Sks. 229; öxin skrapaði við, Grett. 88 A; járnit skrapar við tennr, Mar.; penningar skrapa lítt í pungi, Bs. ii. 223.
2. to scratch; ú-skrapat bréf, D. N. iv. 304; upp gefa, né af sínum skrám skrapa, Thom. 192.
(að), v. to grate, clatter.
að, to grate, clatter, Grett. 83.
No entry
m. a tattler, Edda (Gl.)
m. vile wizard; wicked sorcerer.
older form skrati, as seen from rhymes, latr skrati; [akin to Swed. skratta = to laugh loud and harshly; Dan. skrade = crepare]:—a wizard, warlock; sú segir spár sínar sem völfur ok skrattar forðum, Blanda; seið-skratti (q. v.), a wizard who works charms; the Swed. skratta refers to the strange noises with which the enchanter works (seið-læti); skratta-sker, the name of a rock on which wizards were exposed to die, Fms. ii. 142; hann síðdi þar ok var kallaðr skratti, x. 378.
2. a goblin, monster; in vatna-skratti, a water-sprite, sea-monster, see Ísl. Þjóðs. i. 138, provinc. in the south of Icel. for sjó-skrímsli: a giant, ogre, Edda (Gl.); in mod. usage a devil, imp, skrattinn fór at skapa mann, a ditty; skratta-atgangr, Fas. ii. 519; skrattans- so and so, in oaths; karl-skratti, an evil churl, Háv. 38 new Ed.; kvenn-skratti, a hag, fury. skratt-hanki, a nickname, Fms. viii.
No entry
u, f., or Skraumu-hlaups-á, the name of a river, Landn.
No entry
a, m. a ‘screamer,’ Lat. scurra, Edda 213.
n. ornament, finery.
n. an ornament; s. ok skrúð, Stj. 188; lítið skraut, Orkn. (in a verse), Gd. 67, freq. in mod. usage.
COMPDS: skrautbúinn, skrautgirni, skrautgjarn, skrautleikr, skrautliga, skrautligr, skrautmenni.
No entry
a, m. a nickname, Nj. 174: the name of a ship; of a brindled ox, and skrauta, of a brindled cow.
pp. richly dressed.
part. richly dressed, Grett. 139 A, Fms. vi. 273, Hallfred.
f. showiness of dress.
f. showiness in dress, Fms. v. 181.
a. showy.
adj. showy (?), Hdl.
m. show, splendour.
m. show, splendour, 656. 624.
adv. richly (~ búinn).
adv. richly; s. búinn, Fms. vi. 389.
a. showy, splendid, magnificent.
adj. showy, rich, splendid, Fms. ii. 261, vi. 179, Ld. 28, 114, Fbr. 143, Háv. 58: of colours, uxi mikill ok s., a brindled ox, Vápn. 21.
n. showy person.
n. a showy person, Nj. 123, 139, Vápn. 7.
I)
(gen. skrár, pl. skrár), f.
1) piece of dry skin or parchment;
2) a scroll for writing on, a written scroll;
setja á ~, to commit to writing;
í þessari ~, in this scroll.
II)
(skráða, skráðr), v.
1) to put on a scroll, enter (at ~ nöfn þeira allra);
2) to enrol (E. lét lesa upp, hverir skráðir váru á konungsskipit).
ð, to put on a scroll, to enter, 656 A. i. 13; skrá nöfn þeirra allra, Fms. v. 277; var á þeim bréfum skráð öll mál, Sks. 643; hann lét ok skrá um allt konungs ríkit, at …, 464, Jb. 288, Fms. x. 146; hann lét lesa upp hverir skráðir vóru á skipit, vii. 287.
2. reflex. to be entered on a list; skrásk skal hverr farar-maðr, svá einyrki sem annarr maðr, N. G. L. i. 199.
II. = skrapa; skrá (skrapa) þetta af, Grett. 163 A.
I)
(gen. skrár, pl. skrár), f.
1) piece of dry skin or parchment;
2) a scroll for writing on, a written scroll;
setja á ~, to commit to writing;
í þessari ~, in this scroll.
II)
(skráða, skráðr), v.
1) to put on a scroll, enter (at ~ nöfn þeira allra);
2) to enrol (E. lét lesa upp, hverir skráðir váru á konungsskipit).
f., gen. skrár, pl. skrár, skrá, skrám, a scroll, dry skin; þann er hangir með hám, ok skollir með skrám, Hm.
2. a scroll (written); lög sem á skŕm standa, Grág. i. 7; á skrá þeirri er Hafliði lét göra, id.; göra máldaga á skrá, K. Þ. K.: setja á skrá, to set in a scroll, commit to writing, Bs. i. 59; setja nöfn á skrár, to set a name in a scroll, Rb. 412; í þessari skrá, in this scroll, Bs. i. 59; í skrá þessi, Rb. 4; sjá skrá, this scroll, id.; skrár ok skilríki, Pm. 68; kirkju-skrá, Dipl. ii. 19: önnur skrá, Jm. 36; fánýtar skrár, Pm. 10, 86; á fornri skrá sextán heilagra manna sögur, 94; saltara-skrá, 134; skrá töturr, a shred of a scroll, 129.
II. a lock; skrá fyrir kistu; hurðar-skrá; lykillinn stendr í skránni, the key stands in the lock; skrár-gat, a key-hole.
No entry
(skrjáfa), að, to grate, of shrivelled skin.
I)
(-di), v., see skræma.
II)
f. scar.
1. u, f. [Dan. skramme], a scar, Grett. 71.
2. ð (?), to glare; ávalt er ek lít þangat skrámir ljós í augu mér, Sturl. i. 5.
No entry
m. [Swed. skrämma = to scare], the name of a monster giant.
a. of dusky complexion.
adj. looking scared, Sturl. iii. 105, Bárð. 178.
m. shark’s skin.
m. [akin to skrapa], a shark’s skin, shagreen, Ísl. ii. 113; skráp-skór, shoes of shark’s skin: skrápi, a nickname, Fms. viii. 163.
(see setja), v. to put on a scroll, enter, enroll, = skrá.
setti, to put on a scroll, enter, Sturl. iii. 91; hann var skrásettr í skip (enrolled), 304.
No entry
f. an entering on a scroll, B. K. 18.
No entry
u, f. a scare-crow, bogle; göra e-m skráveifur: a nickname, Ann. 1362.
No entry
adj. parched from dry ness.
n. pace (í einu ~i).
n. [Dan. skrev], a pace; á hlaupanda skrefi, Sks. 374; í einu skrefi, Þiðr. 99; taka skref mikit, Grett. 153 A: as a measure = Lat. passus, Rb. 482, MS. 732. 5.
II. skref = skrá, in Finn-skref, q. v.: for skref-hárr, adj., Bjarn. 63, read skrúf-hárr (?): skref-hlaup, n. a leap, Pr. 476.
(að), v. to stride, pace.
að, to stride, Pr. 415, Mar. 1055, Bs. ii. 26.
I) f.
1) shoal of fish;
~ varga, a flock of wolves;
2) dried fish, = skörp ~ (skorti bæði mjöl ok ~).
II) from skríða.
f. [skríða], a shoal of fish (A. S. scâlu; provinc. Engl. school), this is the Norwegian sense, see Ström Söndmor’s Beskr. i. 317; hence, skreið varga, a flock of wolves: þar dreif at honum varga skreið mikil, Bret. 150; this sense is obsolete in Icel., where it is only used of
2. dried fish, as food and as an export (prop. ellipt. for skörp skreið), Eb. 272, 316, Grett. 98 new Ed.; skreið ok huðir, Eg. 69; s. ok mjöl, Nj. 16; skörp s., Fms. viii. 251; Háleysk skreið, Munk. 51; skreið var þá eingin flutt, Bs. i. 842; skreiðar-garðr, a platform for drying fish, Vm. 14; skreiðar-hlaði, a pile of skreið, Eb. 276; skreiðar-kaup, Fb. 348; skreiðar-tíund, -tollr, Vm. 47, Ám. 10 D. N. iii. 30.
No entry
d, dep. [skríða], to creep, slink; s. ór rúmi, Lv. 60; s. fyrir borð, Nj. 136; skreiðisk hón undan höfði honum, Ld. 156, Stj. 418; hann skreiddisk fram með landinu, Fms. viii. 437; hann skreiðisk upp með berginu, Róm. 148; s. aptr af hestinum, to slip down, Fs. 65.
No entry
n. = skreiðfæri; ef maðr tekr s. manns ef hann ferr til þings, N. G. L. i. 227.
m. subterfuge.
m. a subterfuge (?), Sturl. iii. 30.
No entry
adj. sliding; in ör-skreiðr.
f. cod-fishery.
n. a fishing (skreið = a shoal); hann hafði menn sína í síldveri ok svá í skreiðfiski, Eg. 42; hann hafði menn í s. í Vágum, en suma í síldfiski, 68, Gullþ. 5.
No entry
n. implements for snow-travelling, Fms. viii. 400.
No entry
n. = skreiðfiski; skreiðver ok síldver, Eg. 42, v. l.
No entry
m. [cp. Engl. shrunk], a nickname, Ann. 1184.
I)
f. scrip, bag.
II)
(skrepp; skrapp, skruppum; skroppinn), v.
1) to slip; skruppu honum fœtr, his feet slipped;
2) to slip away, absent oneself, margir bœjarmenn skruppu inn í garða sína, skulked away into their homesteads.
u, f. [Dan. skreppe; Engl. scrip], a scrip, bag, Stj. 464, 616, Fms. vi. 374, viii. 26, Barl. 104, Skíða R. (of the beggar’s skrip): allit., stafr ok s., of pilgrims; taka staf ok skreppu ok fara til Jórsala, H. E. i. 243, Fms. vi. 303, Fagrsk. 93, Karl. 467 (v. l.), Symb. 17: a mouse-trap, sem mús í skreppu, Fms. vii. 21.
I)
f. scrip, bag.
II)
(skrepp; skrapp, skruppum; skroppinn), v.
1) to slip; skruppu honum fœtr, his feet slipped;
2) to slip away, absent oneself, margir bœjarmenn skruppu inn í garða sína, skulked away into their homesteads.
skrapp, skruppu; subj. skryppi; part. skroppinn:—to slip; skruppu honum fætr, his feet slipped, Fms. viii. 75, 393, Nj. 114; honum urðu lausar hendrnar ok skruppu af fanga-stakkinum, the hands slipped, lost hold, Ísl. ii. 447; ermarnar skruppu af höndunum fram, Fms. viii. 358, v. l.; skruppu ór tennr fjórar, Skíða R. 142.
2. to slip away, absent oneself; þá er mín er vandligast gætt, þá skrepp ek í brott, MS. 4. 22; margir bæjar-menn skruppu inn í garða sína ok í hús, skulked away into their houses, Fagrsk. 165; hafa skroppit þar um lyng, Hkr. iii. 376, v. l. (= kropit): in mod. usage, to start, move quickly, eg ætla að skreppa inn snöggvast, bíddu meðan eg skrepp inn at sækja vetlingana, and the like.
No entry
u, f. [Dan. skryde], a brayer (?), bragger, a nickname, Hkr. i.
(-tta, -ttr), v. to ornament, adorn, dress fine (skreyttr inum beztum klæðum).
t, [s-kraut], to ornament, dress fine; skylda ek skreyta (= Dan. pynte), Gkv. 1. 9; skreytask við körlum, to dress fine to please the men, Bs. i. 453; skreyttr inum beztum klæðum, Fms. i. 149; skreytt orð, Róm. 301; s. sína undir-hyggju, Magn. 484.
f. embellishment.
f. ornament, embellishment, Stj. 24.
No entry
adj. [prop. adorned in one’s speech, cp. Dan. forblommet]:—untruthful; and skreytni, f. a falsehood.
No entry
u, f. from the grating sound (?), the name of a hot spring near Reykholt in Iceland.
(skríð; skreið, skríðum; skriðinn), v.
1) to creep, crawl, of reptiles; hann brást í orms líki ok skreið í nafars-raufina, he transformed himself to a serpent and crept into the auger-hole; of persons (hann skreið upp í fjöruna); s. undir skegg e-m, to creep under another’s beard, to humble oneself; saman níðingar ~, ‘birds of a feather flock together’;
2) of a ship, to glide, sail (þú skynjar eigi, hvárt skipit skríðr undir þér eða eigi);
3) to slide on snow-shoes (skreið Arnljótr sem hann fœri lauss);
4) fig. s. til skarar (see skör 1).
u, f., gen. pl. skriðna, Ann. 1171; [skríða]:—a land-slip, on a hill-side; fyrir skriðum eða vatna-gangi, Grág. i. 219; skriða brast upp í fjallit, Fb. ii. 72; hljóp skriða á bæinn, Hrafn. 1; skriða hljóp í Geitdal, Ann. 1186; hljóp ofan skriða mikil með grjóti ok leiri, Hkr. i. 47; í þessi skriðu týndisk Magnúss, of an avalanche, Bs. i. 640: also used of the black streaks on a mountain-side from old slips, hann keyrir undir honum hestinn upp á skriðuna, Bs. i. 625; er hann kom á skriðu þá er Geirvör heitir, Eb. 218, 226, 232, Sturl. iii. 83.
II. freq. in local names, Skriða, Skriðu-klaustr, Skrið-dalr, Rauðu-skriður, Landn., Nj., map of Icel.
COMPDS: skriðufall, skriðuhjalli.
(að), v. to slip, slide; ~ði hann öðrum fœti, he slipped with one foot; skriðnuðu honum fœtr, his feet slipped; s. or s. í sundr, to come to an end (mest ván, at við þetta skriðni várt félag).
að, to slip, slide, Bret. 92, Fb. i. 414, ii. 87, Mar. 1146; þá fellr torfa ór garðinum ok skriðnar hann, Ísl. ii. 357; skriðnaði hann öðrum fæti, Edda 77; skriðnuðu honum fætr, Fas. ii. 135; þá skriðnar þat á brott, slips away, Mar.; hvers manns líkami skriðnar í jörðina, 656 C. 8.
f. slipping, stumbling.
f. a slipping, Bs. ii. 151.
(gen. -ar), m. a creeping or gliding motion, of a reptile (beina þeir sinn skrið); of a ship, forward movement, course, speed; tók skriðinn af skipinu, the ship stopped.
m., gen. skriðar, a creeping or sliding motion, of a reptile; beina þeir sinn skrið, Stj. 98; til skriðsins ok rásarinnar, id.: of a ship, vóru þeir Gunnsteinn langt komnir er skriðr var á skipi Þóris, Ó. H. 137; á skip skal skriðar orka, Hm. 81; tók skridinn af skipinu, the ship stopped, Fms. ii. 305; þegar er festi ok skriðinn tók af, vi. 168; með fullum skrið, Bs. ii. 30; tekr nú buzan góðan skrið, 47; frýr skutrinn skriðar, Grett. 125; renna á, skrið, to slide, of a sledge, Mar.
No entry
n. an avalanche, Ann. 1390.
No entry
a, m. a shelf in a s., Fbr. 88.
No entry
u, f. a lantern.
n. reptiles, worms.
n., collect. creeping things, reptiles, worms, etc. (Dan. kryb), Stj. 19, 317, Fb. ii. 78; foglar, ferfætingar ok s. jarðar, Post. 656 C. 8.
a. creeping; skriðligt kvikendi, reptile.
adj. creeping; s. kvikendi, a reptile, Stj. 18.
n. lantern.
n. a ‘creeping light,’ lantern, Nj. 153, Ám. 6, Fms. iv. 168 (skrilljós), xi. 66, Bs. i. 635, Thom. 455.
No entry
m. a ‘creeping worm,’ reptile, Konr.
No entry
n. a writ, writing, (mod.)
(að), v.
1) to draw, paint (sögur þær, er ~ðar váru á eldhúsinu);
2) to write (eptir því sem fróðir menn hafa ~t).
að, [from Lat. scribere; the Germ. schreiben and Dan. skrive, though borrowed from the Lat., take strong forms]:
I. to scratch, as also to paint, embroider; this is the earliest sense, for painting and engraving are older than writing, and the word was adopted by the Teutons before writing had begun (cp. the use of the Gr. γράφειν); sögur þær er skrifaðar vóru á eldhúsinu, Ld. 114; salrinn var skrifaðr innan ok mjök gulli búinn, Fas. i. 179; á fornum skjöldum var títt at skrifa rönd þá er baugr var kallaðr, Edda 87; skjöldrinn var skrifaðr fornsögum, Eg. 698, see the remarks s. v. skjöldr; skjöld, ok var skrifat á leo með gulli, Mork. 155; yrk, skáld, um þat er skrifað er á tjaldinu, of tapestry, Fms, v. 234; várir forellrar hafa svá skrifat hana, at hón sé fótlaus en hafi hendr ok vængi, Al. 134; allt hans bak er sem skrifat með skínandum dropum, Stj. 97, 179; sem penturinn skrifaði þetta skrímsl. Mar. 1174: even of sculpture, eru þar skrifuð margs-konar forn tíðendi, Æsir, Gjúkungar, Völsungar, steypt af kopar ok málmi, Fms. vii. 97.
II. to write; þá skrifaða ek þessa (bók) of et sama far, Íb. (pref.); at lög ór skyldi skrifa á bók, 17; …
Shortened here. Read the full article →
No entry
f. a picture. Mar., Stj. 179; skrifunar-fjöl, a tablet, 307.
m.
1) painter;
2) writer, transcriber (klerkr ok s.).
a, m. a painter, Bs. i. 132, Eluc. 675. 26.
2. a writer, transcriber, Bs. i. 248, 420 (v. l.), 832; a secretary, as a title, ii.
No entry
or skrifli, n. a hulk; see skirfli (arkar-skrifli, see örk).
No entry
adv. in writing.
a. written.
adj. written, Fas. iii. 421.
No entry
að, [skrifa, cf. skript III], dep. it is imposed (of penance); skript s. e-m, shrift is laid on one, Sighvat.
No entry
m. a penknife (?), Mar. 1143.
No entry
adj. painted, Stj. 307.
No entry
að, qs. skriðka [skriðr], to slip; mér skrikar fótr.
No entry
f. slipping, stumbling, Barl. 48.
No entry
skrim, see skrímsl.
No entry
t, = skolla; jamt læt ek við ský skrimta, Sd. (in a verse): in mod. usage, það skrimtir við að tarna (= Dan. slæber af).
No entry
adj. (-liga, adv.), strange, grotesque; s. búningr, Fas. iii. 653 (v. l.), freq. in mod. usage.
(pl. -ir), f.
1) picture, drawing (seglit var sett með fögrum ~um);
2) writing, writ;
3) confession (to a priest); veita e-m s., to confess one; ganga til ~ar, ~a, to go to confession;
4) penance (setja e-m s.);
5) punishment (tröll kváðu Kaldrana hata fengit makliga s. fyrir sinn tilverknað).
1. skrift, f. [skrifa], a picture, drawing, tapestry; skjöldrinn var skrifaðr fornsögum, en allt milli skriptanna vóru lagðar yfir spengr af gulli, i. e. the subjects represented on the shield were separated by golden spangles, Eg. 698; höfðu vit á skriptum þat er skatar léku, ok á hannyrðum hilmis þegna, of tapestry, Gkv. 2. 15; seglit var sett með fögrum skriptum, Fms. x. 77, see the remarks s. v. segl; hence a sail is poët. called hún-skript, the ‘mast-picture,’ Fms. ix. (in a verse): a painted tablet in a church, í krossum, líkneskjum, skriptum, Bs i. 132; stendr frúin frammi fyrir skriptinni með hreinum bænum, Mar.; Maríu-skript, Ólafs-s., Þorláks-s., Jóns-s., Andreas-s., Cecileu-s., the picture of the Virgin Mary, St. Olave, Thorlak, John, etc., Vm., D. I. i. passim.
II. a writ, scripture (Dan. skrivten); heilög skript, Stj. 1, Bs. ii. 40; í skriptinni, Stj. 147 (but ritning, q. v., is more usual).
2. penmanship; skriptin mín er stafa-stór … það er einsög kattar-klór, a ditty.
III. eccles. confession, Vm. 37; veita mönnum skript, Fms. …
Shortened here. Read the full article →
(að), v.
1) to shrive, confess, hear the confession of, with dat. (biskup fór at s. þeim);
2) to enjoin penance (s. e-m at vatnfasta);
3) to punish (váru sumir hálshöggnir, en sumum annan veg ~t);
4) with acc. to confess (s. sinar syndir);
5) refl., ~st við e-n, to confess to (~ðist S. við Þormóð prest); láta s., to go to confession.
að, to shrive, hear confession; gékk biskup til Ásbjarnar ok skriptaði honum, Ó. H. 118; sá maðr er skriptað var, K. Á. 148.
2. to enjoin penance; skripta e-m at vatnfasta, Sturl. ii. 252; skal biskup skripta henni af landi brott, N. G. L. i. 376.
3. to punish, in a secular sense, vóru sumir háls-höggnir en sumum annan veg skriptað, Fms. x. 96, v. l.; Annes bað þá Skotana at skripta Hrólfi, Fas. iii. 355, so in mod. usage in a comic sense.
4. to confess; skripta sínar syndir, Stat. 300.
II. reflex. to go to confession; hann skriptaðisk við Sigurð djákn, Sturl. ii. 228; ok skriptaðisk síðan vandliga, Bs. i. 317: skriptaðr, part. shriven, K. Á. 22, Sturl. ii. 134.
No entry
u, f. confession, Hom. 79, Fms. viii. 114.
No entry
m. id., Fms. iii. 175, v. 219, Sturl. ii. 34, Gþl. 41.
No entry
n. an episcopal ordinance as to shrift, D. I. i, MS. 655 xi. 2, 673. 61.
No entry
f. a ‘shrift-daughter,’ a female confessor, H. E. ii. 190.
m. confessor.
m. a ‘shrift-father,’ confessor, Karl. 545, Bs. i. 440.
a. unshriven.
adj. unshriven, Fms. viii. 103, MS. 655 xxiv. 2.
m. a man under penance, penitent.
m. a man under penance, Bs. i. 855.
n. pl. confession (heyra ~in).
n. pl. confession, K. Á. 208, H.E, i. 483, Grett. 162 A.
m. confessor.
m. a ‘shrift-priest,’ confessor, Fms. v. 214.
No entry
bar, to bring to confession; s. synd, to shrive a sin, H. E. i. 484; skript-borinn, confessed. 483.
n. breach of a penance.
n. the breach of a penance, K. Á. 148, N. G. L. i. 153.
No entry
adj. (-rofi, K. Á. 148), failing to fulfil one’s penance; verða s., N. G. L. i. 152, 429.
(skríð; skreið, skríðum; skriðinn), v.
1) to creep, crawl, of reptiles; hann brást í orms líki ok skreið í nafars-raufina, he transformed himself to a serpent and crept into the auger-hole; of persons (hann skreið upp í fjöruna); s. undir skegg e-m, to creep under another’s beard, to humble oneself; saman níðingar ~, ‘birds of a feather flock together’;
2) of a ship, to glide, sail (þú skynjar eigi, hvárt skipit skríðr undir þér eða eigi);
3) to slide on snow-shoes (skreið Arnljótr sem hann fœri lauss);
4) fig. s. til skarar (see skör 1).
skríð, skreið, skriðu, skriðinn; neg. suff. skríði-at, Hkv. 2. 30, [Dan. skride; Germ. schreiten]:—to creep, crawl, of reptiles; hvert kvikendi þat er skríðr á jörðu, Stj. 317; hann brast í orms líki ok skreið í nafars-raufina, Edda 49; þá er hann (the serpent Fáfnir) skreið til vatns, Sæm. 133; þeir skríða á húðinni, Stj. 98; skriðit um lyng, Fms. vii. 251: of vermin, skríða kvikr, see kvikr.
2. generally, to creep; hann skríðr heldr en gengr, Clar.; skriða á höndum ok á knjám (mod. skríða á fjórum fótum), Mar.; svá mátt-dreginn at hann varð at s. á land, Fas. iii. 383; hann gat skriðit upp um síðir, … hann skreið upp í fjöruna, Fær. 175; en á skreið (advanced) þá er brimit hratt at, Bs. i. 424.; hann skreið þar upp á grjót, Fbr. 160; hann bað þrælana skríða brott, Fms. vii. 298; in the phrases, saman níðingar skríða, ‘birds of a feather flock together,’ ix. 389; skriða undir skegg e-m, to creep under another’s beard for shelter, Fs. 31.
II. metaph. to glide, of a ship; skip skríðr, Grág. ii. 170; er þú skynjar eigi fyrir hræðslu sakir hvárt skipit skríðr undir þér eðr eigi, Orkn. 402; skríði-a þat skip er und þér skríði, Hkv. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
1. u, f. [Engl. shrike], a shrieker; in the compd, sól-s., the shrike or butcher-bird, Eggert Itin. 582.
2. a twittering, skríkjur: the name of a giantess, Edda (Gl.)
2. t, [Engl. shriek], to twitter, of suppressed laughter; það skríkti í honum, hvað ertú að skríkja?
No entry
m. [cp. Skrælingi; Dan. skræl = parings of apples, potatoes]:—a mob, freq. in mod. usage.
2. a nickname, Sturl. iii. 117.
No entry
n. [cp. skími and skrímta], a glimpse; með svá miklu myrkri, … sá ekki skrím úti heldr en menn væri blindir, Ann. 1341; náliga myrkt útan þat lítið sk(r)ím, Mar. 1051.
No entry
m. = skrím; þar í afhaugnum var s. lítill sá, Ísl. ii. 46.
No entry
mod. skrímsli, n. [cp. Dan. skræmsel; Swed. skrämsel = scarecrow]:—a monster; s. heldr enn menn, Al. 94, Mar. 1158; kyn fiska eðr s., Sks. 74: hann ærðisk at skrímsli nökkuru, Bs. i. 170; hljópu þeir upp allir ok lutu því skrímsli, Ó. H. 109; eitt s. er menn kalla margygi, Sks. 169; Skrímslið góða, the good Beast, in the tale of Beauty and the Beast; sjó-s., a sea-monster.
n. shrine (of a saint).
n., skríni. Bs. i. 134 (paper MS), [Lat. scrinium], a shrine, of a saint, 124, 134, Ó. H. 235, 246, passim: poët., skyja skrín, byr-s., leiptra-s., the shrine of the clouds, wind, lightning, i. e. the heavens, Lex. Poët.
COMPDS: skrínbrot, skríndúkr, skríngörð, skrínkista, skrínklæði, skrínlagning, skrínleggja, skrínsmiðr.
No entry
u, f. a shrine-shaped chest, in which fishermen keep butter and the like; matar-s., smjör-s.
No entry
n. a broken shrine, Pm. 131.
No entry
m. a shrine-cover, Dipl. v. 18.
No entry
f. a shrine-making, Bs. i. 134, 325.
No entry
u, f. a shrine-chest, Mar. xl.
No entry
m. = skríndúkr, Vm. 46.
f. enshrinement.
f. enshrinement, Magn 513.
v. to enshrine.
lagði, to enshrine, Magn. 512.
m. Shrine-maker.
m. a shrine-smith, Sturl. i. 146, Bs i. 144.
n. monster-head.
n. a monster-head, Mag.
No entry
n. pl. (mod. skrípa-læti), buffoonery, scurrilous gestures, Fms. viii. (in a verse).
No entry
n. scurrilous language.
n. grotesque monster, phantom.
n., mostly only in plur. a grotesque monster, a goblin, phantom (with notion of absurdity, unreality, scurrility); stundum dreki, stundum ormr eðr önnur skaðsamlig skrípi, Fas. iii. 342; verði s. ok undr mikit, Nj. 20; skí ok s., Gsp.; þegar myrkva tók, sýndisk honum hverskyns skrípi, Grett. 115: þeir þoldu mikla skömm ok s., Stj. 436; hann var fjölkunnigr ok görði mörg s. ok undr, Bret. 14; þessu kvikendi … er þetta s. berr, glæpafull s., Gd. 3, Fas. iii. 620; ek hefi eigi séð meira s. en þú ert, 654; sel-s., a monster seal; orða-s., scurrilous language, buffoonery.
COMPDS: skrípahöfuð, skrípalát, skrípatal.
n. pl. = skrípi.
n. = skrípi, Post. 29.
No entry
m. a monster, Edda 238.
No entry
adj. funny, witty, full of humour; segja skrítna sögu, það er skrítin saga; or of persons, hann er smá-skrítinn.
COMPDS: skrítiliga, skrítiligr.
No entry
adv. funnily, merrily.
No entry
adj. funny, amusing. This word and derivatives, which are very freq. in mod. usage, seem not to occur in old writers, unless it be Post. 26 (paper MS.)
No entry
f. pl. merry tales, oddities, = Germ. schwänke.
(~ða), v. to sneak about (Narfi ~ði um it ytra).
ð, to skulk like a coward (skræva); þeir sóttu at Kormaki, Narfi skrjáði um it ytra, Korm. 48.
No entry
að, to clatter like shrivelled skin.
No entry
m. [Ulf. dis-skreitan = διαρρηγνύναι; A. S. screadian; Engl. shred, i. e. to cut into small pieces; to this root belong the Icel. skrjóðr, skrydda, skræða]:—a shred, see Bs. i. 76, v. l.: chiefly used of an old folio torn to shreds.
2. as a term of abuse, a ragamuffin, Edda ii. 547.
a. weak, frail.
adj. [Ivar Aasen skryp; Swed. skröplig; Dan. skröbelig]:—brittle, frail, Merl. 1. 65, Skálda 202 (in a verse): as a nickname, Landn.
No entry
n. snow-ice, full of holes and bubbles, passim in mod. usage: as a nickname, skrof, skrofi, skrofuðr, Landn. 47, 117.
No entry
u, f. a bird, pelicanus minimus.
No entry
f. = skrópar; s. ok látæði, Mar.
m. pl. sham, hypocrisy.
m. pl. [akin to skrípi?], a juggle, sham, hypocrisy; hræsni ok skrópar (rendering of hypocrisis), Hom. 27, Mar. 220: in mod. usage a feigned illness or the like, það eru ekki nema skrópar.
COMPDS: skrópamaðr, skrópasótt.
m. hypocrite.
m. a hypocrite = hypocrita, Hom. 23, MS. 655 xxv. 4.
f. feigned illness.
f. a feigned illness, Fms. vi. 32, Thom. 160, Stj. 199.
No entry
u, f., see skrydda.
No entry
m. [cp. Dan. skryden = braying]:—a rattling sound, as of thunder.
No entry
u, f. thunder, a clap of thunder; dunaði skrugga, Snót. skruggu-veðr, n. a thunder-storm.
No entry
u, f. [skrokkr; Dan. skrog], an urchin (?), in skrukku-ker, the shell of a sea-urchin; s. er móðir mín átti, gylta rós ok spón, D. N. ii. 255.
2. an old shrimp; kerlingar-s.: as a nickname, Fms. ix.
n. swaggering talk.
n. swaggering talk; hól ok skrum, Nj. 258; s. ok skjal, Skíða R. 7; far í brott með s. þitt, Fms. ix. 282.
(að), v. to swagger, chatter.
að, to swagger, Grett. 144 A: to chatter, Fb. i. 211, 253.
m. swaggerer, braggart.
a, m. a swaggerer, bragger, Þórð. 29 new Ed.
n.
1) tackle, gear;
2) ornament, apparel (skrýddr konungligu ~i);
3) furniture of a church;
4) costly stuff (sem af ~i einu væri gör seglin).
n. [A. S. scrûd; Engl. shroud; cp. Norse skrúd = shrouds, tackle, Ivar Aasen], collect. the shrouds of a ship, standing rigging; nú liggr skrúð várt (our shrouds, referring to the ships left behind) at skipum niðri, Fms. vi. (in a verse); generally, tackle, gear, appendages; skrúði því er hann vill ór selinu færa, K. Þ. K. 80; skjóðu-skrúð, a bag’s fittings, straps; skreppu-skrúði, Skiða R.; loptlig skrúð, Sks. 627; himin, jörð ok sæ með öllu sínu skrúði, Hom. 56; schema er kallat á Girsku en skrúð á Latínu, Skálda 190; sett í skáldskap fyrir sakir skrúðs, 201: an ornament, skrýddr konungligu skrúði, Fms. vii. 107; skraut ok skrúð, Stj. 188.
2. furniture of a church; þeir ræntu hana (the church) öllu sínu skrúði, Fms. xi. 194; Josúa reisti upp sáttmáls-örk Dróttins með öllu skrúði sínu, Stj.; liggi þat kirkju til bráðs ok til ljóss ok til skrúðrs (sic) er fyrir öndverðu var til skipat, Anecd. 60; þat skrúð hennar allt er hveru dag þarf at hafa, Grág. i. 460.
II. a kind of stuff; sem af skrúði einu væri gör seglin, Orkn. 464; skrúð ok lérept, Bs. i. 453; með kaprúni af skrúði. …
Shortened here. Read the full article →
m.
1) ornaments, raiment, esp. church vestments (vegligum skrúða skrýddr);
2) gear, tackle.
a, m. = skrúð; ef maðr ferr með tré, reiði eðr viðbönd, eðr hverrgi skrúði (tackle) sem er, K. Þ. K. 88: an ornament, esp. of church vestments, í fögrum skrúða, Bs. i. 317; skrýðask biskups-skrúða, … eigi sviðnuðu hinar minnstu trefr á skrúða hans, 42; berr eigi heilög kirkja sinn dýra ok hátíðliga skrúða, Stj. 52; þrjú goðin, ok ór öllum skrúðanum, Nj. 132. skrúða-kista, u, f. a chest for church ornaments, Jm. 12; skrúða stokkr, id., Vm. 177.
No entry
adj. bright-green, of the grass in the early spring.
f. hose made of a costly stuff (skrúð).
u, f. [skrúð ll], hose of skrúð, Sturl. iii. 147; opp. to skinnhosa.
n. vestry.
n. [skrúð I. 2], a vestry, Fms. viii. 258, ix. 280, 430, Dipl. iii. 4, Stj. 310, Bs. i. 847.
No entry
u, f. a nickname, Fms. vii.
n. pl. fine clothes.
n. a suit of fine stuff, [skrúð II], dress suit, Fms. vi. 208, Grett. 135 new Ed.; s. ný, Grág. i. 504; skera e-m s. ok skarlat, Finnb. 318; maðr í skrúðklæðum, Eb. 214; skrúðklæða-burðr, -búnaðr, Jb. 187.
m. a kirtle of costly stuff.
m. a kirtle of fine stuff, Jb. 187.
No entry
m. a hanging of fine stuff, Ám. 71.
m. = skrúðhosa.
m. = skrúðhosa, Bs. i. 453.
No entry
f. for this word or pun, see Orkn. 464 and Mr. Dasent’s Burnt Njal ii. 376.
n. hay-cock, corn-rick.
n. a hay-cock, corn-rick, Edda (Gl.) ii. 493: the phrase, það er ekki hátt á því skrúfið, the hay-cock is not high, of a low and humble thing.
No entry
1. að, to screw, Fas. iii. 417.
2. u, f. [Dan. skrue; Germ. schraube], a screw.
No entry
m. = skrúf; yglir brúnum undir fólgnum skrúfi, Sks. 226.
a. stiff-haired.
adj. curly-haired, Ld. 274, Fms. x. 420, Bjarn. 63.
No entry
mod. skrudda, u, f. a shrivelled skin; fátækr í skarpri skryddu, Gd. 34.
2. an old scroll.
No entry
n. adj., see skrykkr.
(-dda, -ddr), v. to adorn, embellish;
refl., ~st e-u, to put on, dress in (s. hárklæðum, sorgarbúnaði).
d, [skrúð], to clothe, put on; Krist skrýdduð ér, Hom. (St.): to adorn, embellish.
2. reflex. to dress, skrýðask hárklæðum, sorgar-búnaði, loðkápu, Stj. 356, 642, Sks. 226; skrýddr konunglegu skrúði, Fms. vii. 107; skrýddir dýrligum klæðum, 623. 53; eru nú margir staðir skrýddir (adorned) af þeim görsemum, Fms. vii. 100, v. l.
No entry
f. apparel, Stj. 304; skrýðingar-kufl, Dipl. iii. 4.
No entry
m. an adorner, Lex. Poët.
(-ða), v.
1) to stack (s. korn);
2) with dat. to make stiff and bristly (hann skrýfði sem mest hárinu).
ð, [skrúf], to stack corn, s. korn, Bjarn. 22: metaph., hann bar tjöru í höfuð sér ok skrýfði sem mest hárinu, Fms. vi. 375.
No entry
m. the name of a giant, Edda.
No entry
m. a shrite, missel-bird, Edda ii. 289.
f. old scroll, book.
u, f. an old scroll, worn old book, Th. 78.
f. coward, = mann~.
u, f. a coward, Fms. ii. 47, vi. 34, Fb. i. 532, Al. 30, Karl. 63, Edda 213; mann-s.
(-ð), v. refl. to act like a coward, be a poltroon.
að, dep. to lose heart like a coward, Vápn. 26.
(-kta, -kt), v. to screech, shriek (hrafn skrækti hátt).
t, [Engl. to screech], to screech, shriek, Fms. viii. 432, Edda 46: of a raven, Greg. 79, Fb. i. 412.
(pl. -ir), m. shriek, scream.
m., pl. skrækir, a shriek, yell, Edda 61; reka upp skræk, Eb. 326; með skræk, Fbr. 212; skræki stóra, Bs. ii. 110. skræk-hljóðaðr, adj. shrill-voiced.
(-kta, -kt), v. = skrækja (kráka skræktir).
t, to shriek, yell, Fas. iii. 129, Hom. 69, Fms. vi. 446.
f. shrieking.
f. a shrieking, Am. 60, Fms. i. 218.
masc.pl. the native inhabitants of Vínland in America.
m. pl. the Esquimaux, the name given them by the old Norsemen, Ib. 9, Eb. 252, Þorf. Karl. passim, Fb. i. 545, Ann. 1379.
No entry
að, to be shrivelled by the sun; grasið er skrælnað.
No entry
adj. ‘Shrivelling dry’ of hay.
(-di), v. to glare, shine.
d, [Swed. skrämma; Dan. skræmme], prop. to scare away; in the compd, af-skræma sig, to make a wry face; af-skræmast, to be disfigured.
2. reflex., skræmdisk hann undan þeim tveimr, he extricated himself from the two, Fms. viii. 75.
No entry
n. a ‘scare-crow,’ monster; in af-skræmi (q. v.), af-skræmisligr, monstrous.
n. sudden onset.
n. a ‘scaring-leap,’ a ruse, sudden onset, Fms. viii. 320, v. l.
No entry
1. ð, i. e. skrœpa, [skrópar], to feign; þeir skræpa at þeir hafi eigi heyrt, 673. 48.
2. u, f. [akin to the preceding], a kerchief with faded colours; hence skræpu-ligr, adj.
No entry
m. [cp. Engl. scraggy], one of the names of the fox, Edda ii. 490, and as a nickname, Sturl. iii. 228.
2. in mod. folk-lore a monster giant or goblin famous in Icel. nursery tales, a son of the Grýla (q. v.)and Leppa-Lúði.
COMPDS: Skröggskvæði, skröggsligr.
No entry
n. a popular nursery song, a pendant to Grýlu-kvæði, see Ísl. Þjóðs. i. 220, 221.
No entry
adj. scraggy, gaunt and ugly.
(dat. ~vi), n. false story, falsehood, invention (hvárt þat væri s. eða sannindi).
n., dat. skrokvi, [Early Swed. skruk]:—a false story, fable, falsehood; hvárt þat væri skrök eðr sannindi, Fms. ii. 185; hégómi ok skrök, Hkr. (pref.), Stj. 484: sing., ok verðr þat at skrökvi, and if it prove a story, N. G. L. i. 13; trúa því skrökvi, Hom. 123; bera saman skrök, Hkv. 1. 37; samna skrökvi, to pick up fables, stories (cp. North. E. to samm it up), Ó. H. (in a verse).
COMPDS: skrökberendr, skröklaust, skrökligr, skrökmaðr, skrökmál, skrökmálasamr, skröksaga, skröksamligr, skröksemd, skrökváttr, skrökvitni.
(að), v. to invent a story.
að, to tell or invent a story; lokleysa sem kátir menn s. sér til gamans, Fas. iii. 193, v. l.; margir hyggja þat satt sem skrökvat er, Sturl. i. 23, v. l.: with dat., s. e-u, eg s. því ekki, Skíða R. 130; s. e-u upp, to invent a falsehood; skammi mig ef eg skrökva ! This word is much used in mod. speech, being gentler than ljúga, to lie.
No entry
part. pl. tellers of fables, Ad. 2.
No entry
n. adj.; þat er s., ‘tis no exaggeration, Fms. ix. (in a verse).
a. false, fictitious.
adj. false, fictitious, Stj. 90.
m. fabler, liar.
m. a romancer, story-teller, Hom. (St.), Krók. 36.
n. fictitious story, falsehood.
n. a story, falsehood, Sturl. iii. (in a verse).
a. mendacious.
adj. mendacious, Fas. ii. (in a verse).
f. fictitious story, fable.
u, f. a false story, tale, fable, Stj. 85, 87; með sínum skemtiligum skroksögum, Fms. ii. 142; segir Ovidius í sínum skröksögum (in his Metamorphoses?), 732. 17.
a. false, feigned.
adj. false, Róm. 300.
f. falsehood.
f. a story, falsehood, Thom. 448, Magn. 484.
No entry
m. a false witness, N. G. L. i. 32, Jb. 441, Fas. iii. 157, Hom. 20.
No entry
(-vætti, Róm. 332), n. false witness, Hom. 86, Gþl. 547.
No entry
t, [A. S. scralletan; Engl. shrill], to jolt: skrölt, n. a jolting sound.
No entry
m., in popular tales a mysterious animal, a hybrid between a cat and a fox, Ísl. Þjóðs. i. 612, 613.
a. shadowless.
adj. shadowless, Sks. 630.
a. suspicious-looking.
adj. (-liga, adv.), shadowy, dusky, suspicious-looking; s. karl, Fas. i. 6.
a. shadowy, dark.
adj. shadowy, dark, Fb. i. 527.
a. shadowy, suspicious.
adj. shadowy, Fbr. 138.
m.
1) shadow; berr skugga á e-t, a shadow falls upon (þar bar skuggann á sæinn af fjöllunum); bar hvergi skugga á, there was no shadow anywhere;
2) shade of a hat (undan skugga hattarins);
3) shadow, spectre (henni sýndist þa kirkjan full af hræði- ligum skuggum);
4) fig., ganga ór skugga um e-t, to show one’s mind as to a thing; hann bað Halldór ganga ór skugga, hvárt, he asked H. to say plainly, whether; hann sagði sér vera mikinn skugga á, hvat Magnús mundi ætlast fyrir, he said he felt much mis-giving as to what M. had in mind.
a, m. [Ulf skuggwa = ἔσοπτρον, 1 Cor. xiii. 12; Dan. skygge; Swed. skugga]:—a shade, shadow, Sks. 41, 219; manns s., Ld. 252; bar skuggann á sæinn af fjöllunum, Fms. viii. 188; s. jarðarinnar, Rb. 108; hundrinn hleypr á brúna ok sér skugga sinn í vatninu, Hem.; bar hvergi skugga á, it was all light, without a spot of shadow anywhere, Nj. 118; þá bar skugga í dyrrin, Fb. i. 545; undan skugga hattarins, from the hat’s shade, Fms. vi. 60.
2. a shadow, spectre, leiðiligan skugga, Mart. 115, Post. 645. 69, Bs. i. 256, Mar.
3. in the phrase, ganga ór skugga um e-t, ‘to go out of the shade’ as to a thing, to shew one’s mind, Ld. 170; hann bað Halldórr ganga ór skugga (speak out clearly) hvárt hann vildi unna honum landkaupsins, 322: mod. to get a thing clearly before one, eg vii ganga ór skugga um það, I wish to have no misgivings about it; also in the phrases, sem hann stæði í skugga nokkurum, in some doubt, Bs. ii. 41; hann sagði sér vera mikinn skugga á, hvat Magnús mundi ætlask fyrir, he said he felt much misgiving as to what M. had in mind, Fms. vii. 3; skuggi er honum í málum ykkrum, Valla L. …
Shortened here. Read the full article →
f. mirror.
(or -sjó), f. a ‘shade-show,’ mirror, Gd. 6, Stj. 215, Karl. 217, 324, Hom. 3; í skírri skuggsjá, Sks. 8; hrein s., Nikdr. 83; Konungs s., the name of a work, Sks. 8, List of Authors (H. II).
f. mirror.
f. = skuggsjá, 671. 22, Stj. 142, Sks. 8.
No entry
adj. gloomy, dark, dusky.
f. wrinkle, fold.
u, f. [skokkr], a pot; þeir hrukku lítt meðan full var s., as long as the pot was full, Fms. ix. 439 (in a verse; skrukka, v. l.)
II. [cp. Engl. to shrink, shrunk], a wrinkle, = Lat. ruga; gullknapprinn görr með þungnm skukkum gullsmiðligs hagleiks, Karl. 286; eitt klæði, þat er með sínum skukkum leynir hennar kviðar-vöxt, Mar. 447; gékk jörðin undir þeim skukkum, the earth rolled in waves under their feet, Edda i. 144 (Cod. Worm.); skukkum ok hrukkum, Thom. 355.
a. wrinkled (of clothes).
adj. wrinkled, in folds, Thom. 355.
No entry
m. = skokkr, a hulk, Fms. vi. (in a verse).
I)
(pl. -ir), f.
1) debt; gjalda s., to pay a debt; kaupa í s., to buy on trust; ganga í s. fyrir e-n, to be bail for another; ganga í s. við e-n, to become one’s debtor;
2) tax, due (ek vissi, at þer áttuð at réttu s. ok skatt af at taka).
II)
f. = skyld; fyrir þann (= þá) s., at, because that.
f. [skulu; A. S. scyld; Germ. schuld; Dan. skyld]:—a debt, due; gjalda skuld, N. G. L. i. 52, Nj. 182; skuldir allar ok landaura gjald, Fms. x. 410; kaupa í skuld, to buy on trust, Hrafn. 4; ganga í skuld við e-n um e-t, Dipl. iv. 7; ganga í skuld fyrir e-n, to be bail for another; hann gékk í skuld fyrir Kálf ok gaf fé fyrir landit, Bs. i. 507.
2. in the oldest law skuld means a kind of serfdom or bondage in payment of debt, like that of an ‘obaeratus’ or nexus in the Roman law; engi má konu svá taka í skuld nema hafi frænda ráð við, N. G. L. i. 36; nú ef maðr selr skuldar-mann mansali, nema hann hlaupi ór skuld, id.; engi maðr á at seljask arfsali frá ómögum sínum, þeim er hann á at ganga í skuld fyrir, Grág. i. 205; ef hann a eigi fé til þá skal hann ganga í skuld fyrir móður sína, 232; kost á maðr hvárt sem hann vill at ganga í skuld fyrir börn sin eðr selja þau ella, 234.
II. the name of one of the three works, Vsp., Edda, Gg.
B. COMPDS: skuldabréf, skuldadagr, skuldadómr, skuldafar, skuldaferli, skuldarfólk, skuldagildi, skuldaheimta, skuldahjón, skuldarkona, skuldalið, skuldalúkning, skuldalykting, skuldarmaðr, skuldamót, skuldanautr, skuldaskipan, skuldastaðr, skuldartollr, skuldaþing. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
a, m. a debtor, Hom. 5.
No entry
n. kinsfolk, family; frændr ok s., Stj. 190.
No entry
u, f. a woman in bondage for debt (skuld l. 2); ef s. leggsk með þræli, þá á ármaðr ekki á henni fyrr en hón hefir goldit hina skuld, N. G. L. i. 36.
No entry
m.
1. a person in bondage for debt, Lat. obaeratus; á þingi skal skuldarmann taka … nú ef maðr selr skuldarmann mansali, … nú skal hann neyta skuldarmann sinn sem þræl sinn, etc., N. G. L. i. 36 (ch. 71); um innihafnir skuldarmanna, Grág. i. 73; Þorsteinn skuldarmaðr, Lv. 86.
2. a creditor, Stj. 613, N. G. L. i. 63, Gþl. 254.
No entry
m. a due, tithe, Anecd. 48.
n. bond.
n. a bond, Róm. 250.
No entry
m. pay-day, the term for paying a debt, K. Þ. K. 70: the saying, það kemr að skulda-dögunum.
No entry
m. a court of payment, for liquidation of debt after a person’s death, Grág. i. 408.
n. debts.
n. a calling in debts; hann átti norðr-ferð at skuldafari ok eyrendum, Fb. i. 421.
No entry
n. pl. = skuldafar, Fms. ix. 481, v. l.
No entry
n. payment of debts, Grág. i. 302.
f. calling in debts.
u, f. a calling in debts, Eg. 202, Njarð. 366.
n. pl. household, family.
(-hjún), n. a household, family, Grág. i. 142, ii. 42, Jb. 52.
n. = skuldahjón.
n. = skuldahjón, Ld. 158, Eb. 6, 8, Fms. i. 107, xi. 406, Hrafn. 30, Orkn. 184.
No entry
f. payment of debts,
No entry
f. id., Jb. 351 B, H. E. i. 520.
n. meeting, for paying debts.
n. = skulda-þing, Grág. i. 396, K. Þ. K. 70.
No entry
m. = skuldu-nautr, a ‘debt-mate,’ debtor, Js. 84.
No entry
f. a discharge of debts, Gþl. 254.
m. investment, deposit of money.
m. an investment, deposit of money; gefa fé eðr aðra hluti á skuldarstöðum, Grág. i. 406; játa, taka skuldarstað, Ld. 212, Gþl. 511, Dipl, i. 11, Lv. 46, Fær. 233.
n. = skuldamót.
n. = skuldamót, Grág. i. 108.
No entry
a, m. the nearest of kin on whom the duty of alimentation devolves; þá á til síns skuldingja hverr at hverfa, Grág. i. 250.
No entry
adj. [Germ. schuldig], in debt, owing; s. e-m e-t (or um e-t), Dipl. iv. 7.
m.
1) debtor (ef hann er úhættr ~);
2) creditor.
m., prop. a customer, used of a creditor, N. G. L. i. 51: of a debtor, Grág. ii. 216, Mar. 1202: eccl. in the Lord’s Prayer, fyrir-gef oss vorar skuldir, svo sem vér og fyrir-gefum vorum skuldunautum.
No entry
n. the relation of debtor and creditor, Lv. 103 (the passage is somewhat corrupt).
No entry
batt, to engage: part. duty-bound, obliged, Al. 151.
No entry
f. an obligation.
a. seized for debt.
adj. ‘debt-fast,’ seized for debt, Lat. obaeratus, Grág. i. 233.
No entry
t, to seize a person for debt, take him as a ‘skuldarmaðr,’ Grág. i. 233, 362.
No entry
f. the act of seizing a person for debt, Grág. i. 363; segja til skuldfesti á alþingi, 73.
No entry
adj. of money, current, lawful as tender, D. N. ii. 411.
a.
1) unencumbered (fé skuldlaust);
2) needless, uncalled-for (er þer skuldlaust at velja mér hæði-yrði saklausum manni).
adj. ‘debtless,’ free from debt, N. G. L. i. 32: of property, unincumbered, Grág. i. 444; fé skuldlaust, Gullþ. 8: metaph., e-m er e-t skuldlaust, ‘tis no business of one’s, uncalled for, Nj. 185.
m. relationship.
(-leiki), m. relationship, prop. duty, obligation devolving from kinship, Grág. i. 153, 247, 343, Ld. 40.
a. reluctant to pay.
adj. ‘debt-tough,’ reluctant to pay, Sturl. i. 223.
(-tta, -ttr), v. to transfer a debt to another.
t, to transfer a debt to another; nú heimtir maðr skuld at manni … ef hann skuldskeytir hánum við annan mann, þá hefir hann lokit þeirri skuld, N. G. L. i. 29: mod. with acc., s. e-n við e-n, or hann skuldskeytti okkr (acc.) saman.
No entry
f. the transfer of a debt, Gþl. 511.
No entry
adj., in ú-skuldvarr, Njarð. 366.
No entry
að, to mock, = skelka, Post. 119, v. l.
(pres. skal, ~m; pret. skyldu; pret. infin. skyldu), v. shall (denoting fate, law, bidding, necessity, duty, obligation, purpose); þat skal Eyjólfr gøra, E. shall do that; hvat skal ek honum, what shall I do with him? vega skaltu hann, thou shalt kill him; hvat skal tjald þat, what is that tent for?; hón spurði, hvat þat skyldi, she asked what was the meaning of that.
a verb whose present is in a preterite form, see Gramm. p. xxiii; pres. skal, skalt (skaltú), skal, pl. skulum, skulut, skulu; pret. skyldi and skyldu; subj. pres. skyli, skuli; pret. skyldi and skyldu; pres. infin, skulu; pret. infin. skyldu; skyli as a kind of imperat., Hm. i, 14, 32, 41, 53–55, Og. 22. In the oldest vellums o is used throughout instead of u, skolu, skolom, skolot, skolo: with the pers. pron. suffixed, skal’k = skal ek, skola’g, skyla’g, skylda’g: with neg. suff. skal’k-at, I shall not; skal’k-a, Fms. vi. 417 (in a verse); skal-at, he shall not; skal-a, Hm. 29, 34, 37; skal-at, Ó. H. (in a verse); þú skalt-at, Kormak; skal-at-tu, Hm. 130, Sdm. 29, Skv. 1. 22, Plac. 37 (skala-þu); skulu-t, Sighvat; skyli-t, Hm. 6, 39; skyldo-at, Am. 2, 3, see Bugge (foot-note), and -at, p. 2. In mod. usage and in less correct paper transcripts of vellums or Editions the pret. infin. skulu, skyldu are replaced by the subj. skuli, skyldi; in such cases the infin. is to be restored, as, hann kvaðsk skuli, skyldi koma = skulu, skyldu koma; see munu: [Ulf. skulan = ὀφείλειν and μέλλειν, but not freq.; A. S. sculon; Engl. shall, should; O. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
= skima; hafr er úti hvítr í túni, skumir augum. Hem.
No entry
or skunpr, m. a boar, Edda (Gl.): skuppr, a word of abuse, Skáld H.
(að), v.
1) to speed, = skynda, with dat. (s. ferð sinni); s. fé saman, to make a collection;
2) to hasten (= s. sér).
að, to speed, = skynda; with dat., hón skyldi skunda prestinum til sín, forward the priest at once, Str. 76; skunda ferð sinni, Fms. ix. 298; skunda fé saman, to make a collection, v. 216.
2. absol. to hasten; þeir skundaðu þangat til, Fms. ii. 185, Stj. 181; skundar út með Þóri, Skíða R. 52; and so in mod. usage, see skynda.
No entry
f. a speeding, Stj. 41.
m. speed, haste (með skunda, með miklum skunda).
a, m. speed; með skunda, Fms. ii. 223, vii. 134, Stj. 479.
No entry
að, [cp. Engl. shunt], to shake, ruffle; eptir þat skunzaði Einarr honum í svölunum, D. N. ii. 295.
I)
f. a woman’s hood hiding the face.
II)
(að), v. to wear a ‘~’.
1. u, f. a woman’s hood hiding or shading the face, chiefly worn by old women; skuplu ok skammfyllingar = ‘velamen oculorum’ of the Vulgate, Stj. 127. Gen. xx. 16, freq. in mod. usage; enda er faldrinn yðar fallegr, það er munr að sjá krókfaldana en skuplurnar sem ekki eru fyrir aðrar en afgamlar kerlinga-hrotur, … hafði hún ekki gáð að því að Ingveldr var þar ok hafði skuplu, Piltr og Stúlka 34; see skypill.
2. að, to wear a skupla; brúðirnar falda sitt svá at úgörla má sjá þeirra yfirlit, en um morguninn eptir þá eru þær vel kátar, ok skupla þá ekki, Fms. xi. 106.
No entry
u, f. [skera], a score, trench; skurn ok skurur, Karl. 279; engar skurur (diggings?) skulu þeir göra út í megin-forsinn frá veiði herra Finns, D. N. iv. 156.
m. carver, flenser.
m. a carver, Grág. ii. 370, Jb. 324.
f. circumcision.
f. circumcision, Stj. 14.
No entry
n. harvest-ale, D. N. ii. 673.
(-ar, -ir), m.
1) cutting;
2) slaughtering (sauðir ætlaðir til skurðar);
3) flensing of a whale;
4) ditch, channel (s. svá breiðr ok djúpr, at þar mátti vel skipum halda); grafa skurð, to dig a ditch;
5) carving, of art (silfri var rennt í skurðina).
m., gen. skurðar, pl. skurðir, [skera], a scoring, cutting, carving; skurð ok skipti á hvalnum, Grett. 88 A; hón (the church) á skurð (has a share of whales driven ashore) um öll þing sín … ok skurð í öllum þeim rekum, er…, Ám. 3, Pm. 133; manns-hlut í flutningu ok fullan skurð, Ám. 33; kirkja á skurð fullan milli Ormsár ok Tungu-reka af hverjum hval sem kemr, Pm. 69: of cutting peat, skurðr torfs, Dipl. iii. 6; göra skurði um torfvöllu, iv. 12: a cut, wound, skera sig djúpan skurð, þver-s.: fé til skurðar, cattle for slaughtering, Fms. vii. 218, viii. 60; skurðar-fé, sheep fit for slaughter.
2. carving (of art); silfri var rennt í skurðina, Fær. 102; stafnar útskornir ok víða í skurðina silfri smellt, Fas. iii. 426; gull-görvar með inum fegrstu skurðum, Str. 4; villa skurða, idolatry, worship of carven idols, 655 ix. B. 2; skurðar gluggr, a carved window, Str. 70.
3. a ditch, channel, Fas. iii. 449; þessi skurðr svá breiðr ok djúpr at þar mátti vel skipum halda, Fms. v. 167: hence the metaph., hvat sem gengr í skurðinn, cost it what it may; Gísli kvaðsk þó aldrei mundu Kolbeini eið sverja hvat sem í skurðinn gengi, Sturl. …
Shortened here. Read the full article →
n. graven image, idol (heiðin ~).
skurð-guð, n., spelt skurgoð and sounded skúrgoð, a carven image. Fms. x. 255, 318, Stj. 102, 181, Pass. 26. 5; heiðin skurðgoð, Fms. i. 97; hof yðvart ok skurðgoð, 623. 24; skurðguðir, MS. 4. 31; skurgoð, 623. 24, 45, Rb. 400; skurgoð, skurgoðinu, skurgoðs, Stj. 311, 312, Barl. 124; skurðgoða blót, idolatry, Stj. 26. 404, Fas. iii. 672; skurðgoða dýrkan (mod. skúrgoða-dýrkan), idolatry; skurðgoða-villa, id., Nj. 164, Fms. i. 282, Edda (pref.)
No entry
adj. skilled in carving, Lex. Poët.
No entry
m. a kind of bird, Edda (Gl.)
No entry
f. pl. scurf on the head, Hjalt.
(að), v. to move roughly.
að, to roll off with a rattle and noise; lét hann s. út, let him roll out, i. e. flung him out. Fas. ii. 341.
n. egg-shell, nut-shell.
f., mod. skurmr, n. an egg-shell, = skuru, Mork. 220, see Fms. vii. 225, l. c.
f. and n. egg-shell, nut-shell.
f. (cp. Fas. iii. 215, Clar., but erroneously), an egg-shell or nut-shell: ostram, þat köllu vér skurn eðr skel, Stj. 88; hafði konungr skurnit (sic) fyrir borðker, Fas. iii. 215; eggit, var brotin rauf á skurninni, id.; skurn ok kjarni, Karl. 279; egg-skurn, an egg-shell, Edda.
2. an ornamented shell-box (?); hvít skurn gyllt, með loki brotin, Dipl. v. 18; skurn búin, Vm. 109; skurnir átta svartar, ok er ein með loki, Dipl. v. 18; skurnir níu ok tvær lokaðar, iii. 4; ein skurn búin, B. K. 31, D. N. passim; valhnotar-s., a walnut-shell, Fms. vii. 225.
No entry
að, dimin. to graze, cut slightly.
No entry
adj. slovenly, weak.
No entry
m. slovenliness, sluggishness.
No entry
a, m. [see skyrsi], a slovenly follow; þú ert mesti skussi.
COMPDS: skussalegr, skussaskapr.
(pl. skutlar), m.
1) missile, esp. harpoon (cf. sel~);
2) dish, trencher, small table (hón gaf Sveini konungi ágætan skutil).
n., dat. skutli, [skjóta; cp. End. shuttle]:—an implement shot forth.
2. a harpoon, Gþl. 466, Landn. 148, Fbr. 144; sel-skutill, a seal-harpoon, id.; hval-skutill.
3. a bolt or bar, whence skutla-hlið, a ‘bar-gate’ D. N. ii. 735. v. 752.
B. [A. S. scutel; Engl. scuttle; Germ. schässel; Icel. skutill, etc.;—all probably from Lat. scutellum, and therefore a different word]:—a plate, trencher, or even a small table; af helgum skutli, Haustl.; fram setti hón skutla silfri varða, Rm. 28; bar hón meir at þat miðra skutla, 4; hón gaf Sveini konungi ágætan skutil. allan gullbúinn ok settan dýrum steinum. Fms. vi. 232; tekr hann upp borð ok setr fyrir Butralda, Þorkell mælti, skammr er s. minn, Fbr. 37; eigi mundi verða síðan einn skutill svá veglega skipaðr sem þá er þrir svá voldugir konungar snæddu af einum diski, Bs. i. 37: the table (bjóðr) and the skutill are distinguished in the Rm. skutil-sveinn, m. a page at a royal table: as a title of honour, Fms. vi. 304, vii. 158, 168, ix. 362. 426, x. 15, 80, 93, Orkn. 246, Sturl. …
Shortened here. Read the full article →
m. plate, disk.
m. [see skutill II], plates on which dishes were served. Eg. 238, Þiðr. 87, v. l.
(að), v. to squander, with dat.;
refl., ~st, to be scattered.
að, [cp. Engl. to scuttle a ship], to harpoon.
II. [Germ. schütteln], to squander; skutla staðarins gózi, H. E. i. 561, Bs. ii. 82, Thom.
2. reflex. to be scattered; skutlask í tvá staði, Bs. ii. 3.
f. squandering.
f. a squandering, Dipl. iii. 1.
No entry
a, m. a harpooner.
(-ar, -ir), m. the stern of a ship; in pl. stem and stern (skip minna til skutanna en um mitt).
m., gen. skutar, pl. skutir, [from skjóta, from shooting or launching a ship into the water, cp. North. E. scut = the tail of hares or rabbits]:—the stern, Höfuðl. 1; aptr í skut, Hym. 21; réri Grettir í skut, Grett. 125 A; skaltú ganga at framstafni en ek at skut, Finnb. 254; var rekkju-maðr í skut, Lv. 98; setja augu sín aptr um skut, to look back, Al. 12; hann bað Ketil ganga fyrir skut, ok setja á (and push on) Fas. ii. 112; leggja land fyrir skut, to pass by, Edda (in a verse): in plur. including stem and stern, opp. to midship, skip minna til skutanna en um mitt, Fms. viii. 197; skipit var lítið til skutanna en breitt um miðbyrðit, Grett. 88; í hvárn-tveggja skutinn, O.T. 67.
No entry
adj. broad-sterned, Thom. 378.
f. stern-gangway.
u, f. a stern-gangway, by which people went on board or went ashore. Fms. vii. 143, Eg. 121, Fbr. 130.
No entry
(-byggvi), a, m. the ‘stern-mates.’ the sailors set in the stern of a ship, Fms. vi. 143, viii. 224.
f. cable from the stern, stern moorings.
f. a cable from the stern, stern-moorings; bera á land skutfestar, to take the stern-moorings ashore. Fms. vii. 260, viii. 216.
No entry
n., Sturl. ii. 192, v. l. (prob. only a had reading).
m. the stern, opp. to framstafn.
(-stamn), m. the ‘tail-stem,’ the stern, Fms. ii. 71, vii. 256, x. 348, xi. 110, Ld. 76, MS. 656 C. 22, N. G. L. i. 203, ii. 283; opp. to framstafn.
No entry
u, f. the poop-deck; jamlangt stýri, aust-keri ok skutþilju, N. G. L. i. 59.
(að), v. to shoe; s. hest sinn gullskóm, to shoe his horse with golden shoes; of persons (vel hosaðr ok skúaðr).
að, [skór], to shoe; vel hosaðr ok skúaðr, Sks. 286; fætr þína skúar þú, Barl. 83.
2. of a horse; at hann léti með gulli skúa hesta sína, Fms. vii. 94; var svá mikill ofmetnaðr hans, at hann vildi skúa hest sinn gullskóm sem konungrinn sjálfr, so proud was he that he wished to shoe his horse with golden shoes like the king himself, O. H. L. 48; hesti skúaðum, Fbr. 19; skúa þú hann vel ok fastliga, Sks. 374; Styrr hafði skúaðan hest, Ísl. ii. 294 (in the extracts); vóru skúaðir (skóaðir, járnaðir, v. l.) tuttugu hestar, Fms. viii. 182; see the remarks s. v. skór:—ásar skúaðir neðan með járni, iron-shod beams, Sks. 425; ú-skúaðr, unshod, Fms. v. 196.
(að), v. to push aside, = skýfa.
að, = skýfa, Fas. ii, 60; út-skúfa, to turn out.
a. tasselled (s. skóþvengr).
part. tasselled; skúfaða skóþvengi, Eb. 220; skildir skúfaðir af skeytum, örum, Fms. ii. 332, ix. 528, x. 361.
m. tassel.
m. a tassel, Eb. 216; dúk með fjórum skúfum, Post. 16.
2. the hip-tendon.
II. a sea-bird = skúmr (q. v.), Edda (Gl.), Lex. Poët., Eggert Itin.
2. a pr. name, Fbr.: a local name, Skúf-ey, Fær.
No entry
part. with the hip out of joint.
No entry
að, to mock, = skelkja, Fas. ii. 343.
No entry
a, m. [Dan. skummel, skumring, = twilight], shade, dusk; dagr myrkra ok skúma, Barl. 37, Sks. 229, v. l. skúma-skot, n. the dusk, twilight; þegar í skúma-skotinu, Barl. 190: a dark nook, skríða í skúma-skot, Mar. 1056.
II. skúma, a nickname.
No entry
m. the skua or brown gull, larus catarractes, also called skúfr: metaph. a chatterer, gossip.
2. a pr. name, Landn.: skúma, u, f. a nickname, Fms. xi.
f.
1) shower (blóði hafði rignt í skúrinni);
2) shower of missiles.
f., but originally masc. as in other Teut. idioms, which gender is still preserved in the north of Icel.; it is thus masc. in Run. Gramm. Island.; so also Pal Vídal.,—Norðlinga kennum vér af ‘generibus vocum’ svo sem skúr er hjá þeim karlkennt, en kvennkennt hjá Sunnlingum, Skýr. 126; Runolf, a native of northern Icel., in Gramm. Island., has it masc.; so in later times the poet B. Gröndal, a native of Mývatn, sól og myrka skúra (acc. pl.), in a ditty of 1790. [A. S. scúr: Engl. shower; Germ. schauer]:—a shower; fyrir élum ok skúrum, Hom.; regn eða skúr, Edda i; dropa eða skúrir, 350; þau ský er skúrum blandask, Alm.; skúr, 656 B. 12; blóði hafði rignt í skúrinni, Eb. 260; hvervetna gengu skúrir við annarstaðar í nónd, Bs. i. 339; skúrum ok regnum, Stj. 30; himins í dimmu skúr. Pass.
2. metaph. a shower of missiles; þessi skúr leið skjótt yfir, Fms. viii. 222: poët. tears are skúr augna …, the shower of the eyes; vúpna, hjálma skúrir, the weapon-shower, helmet-shower; as also, meil-skúr, álm-skúr, dyn-skúr, skot-skúr, nadd-skúr, i. e. a shower of missiles, Lex. Poët.
COMPDS: skúradrög, skúraveðr.
No entry
n. pl. drizzling.
n. showery weather.
n. showery weather, Ld. 56, Bs. i. 349.
No entry
m. [Dan. skur], a shed. skúr-fjalir, f. pl. shed-deals, Fms. viii. 329.
No entry
adj. showery, Rb. 104.
No entry
f. the clouds, poët., Alm.
No entry
adj. an epithet of a ship, Edda.
I)
(gen. pl. skúatna), f. a small craft, skiff (hrundu þeir fram skútu).
II)
f. taunt; drepa e-m skútu um e-t, to taunt one with.
III)
(-tti, -tt), v. to jut out (bjargit skútti yfir fram).
1. pres. skútir, pret. skútti, to jut out, so as to form a shade or cave, of rocks or the like; fjallit sýnisk skúta yfir fram sjóinn, Fms. x. 313; bjargit skútti yfir fram, vii. 81; þeir (the glaciers) skúttu fram yfir dalinn, Grett. 141 new Ed.; þær (the trees) skúttu svá langt, at lauf þeirra ok limar lágu á jörðu, Konr.
2. u, f. (skúti, a, m., Fms. l. c.), a taunt; eigi ætla ek þér nú allgóðan þykkja beinann fyrir skútu þessa, Glúm. 354; drepa e-m skúta, to taunt one with; áferli þat sem konungr drap oss skúta um, Fms. iv. 310 (in Ó. H. 140, l. c., the passage is omitted). skút-yrði, n. pl. taunts, reproaches.
I)
(gen. pl. skúatna), f. a small craft, skiff (hrundu þeir fram skútu).
II)
f. taunt; drepa e-m skútu um e-t, to taunt one with.
III)
(-tti, -tt), v. to jut out (bjargit skútti yfir fram).
u, f. [Dan. skude], a small craft or cutter; a number of such used to accompany a fleet for use in rivers or on the coasts; they were distinguished from the byrðingar or ships of burden, which carried the supplies; þeir höfðu sex langskip. fimm skútur, en þrjá byrðinga, Orkn. 256; hann fór með skútu alskipaða norðr í Fjörðu, Eg. 155, Fms. i. 60; gakk á skútu er hér liggr útborða langskipinu, Eg. 354; skútur ok róðrar-ferjur, id.: hann hafði skútu er hann átti, ok á þrjá tigi manna, 23; hrundu þeir fram skútu ok hljópu þar á sex karlar, Nj. 18; þá reyri skúta at skipi jarls, Fms. vi. 317: kom borð skútunnar á kinnung karfans, Eg. 386; ganga á skútur ok sigla vestr til Orkneyja, eðr allt til Suðreyja, Fms. viii; skútu góða, réru á borð tíu menn eða tólf, Ó. T.; hann lét búa snekkju tvítug-sessu ok með skútu fimtán-sessu, ok enn vista-byrðing, Fms. vii. 310; skútu fimmtán-sessu með öllum reiða, Hkr. i. 201; hann spurði at Varbelgir vóru fyrir sunnan á þremr skútum, Fms. ix. 474: létti-s., hleypi-s., róðrar-s., lagnar-s.
COMPDS: skútnaherr, skútnalið, skútnamenn.
m.
1) a cave formed by jutting rocks;
2) taunt; stinga e-m skúta, to taunt one.
a, m. a cave formed by jutting rocks; hverr s. við annan … þar hittir hvergi skúta, Glúm. 312; inn í bergit er skúti ok fellr þar úr lítill lækr, Ó. T. 26; það er íllr skúti, sem ekki er betri enn úti, a saying; hellis-skúti, q. v.
II. a pr. name, Rd., see the pun in Glúm. 354.
m. a fleet of ‘skútur’ (manned).
m. a fleet of s. (manned); en er skútnaherrinn reyri ofan eptir ánni, Fms. vii. 259, viii. 376, ix. 6.
n. the crews on the ‘skútur’.
n. the crew on the s., Fms. viii. 127.
m. pl. = skútnalið.
m. = skútna-lið, Fms. viii. 376.
No entry
m. a kind of whale, Edda (Gl.)
No entry
u, f. a nickname, qs. skvaldra, cp. Swed. squallra = a jackdaw, Ann. for Nord. Oldk. 1846, p. 166.
No entry
or skvakk, n. a gurgling sound; hafs-skak, Egilsson’s Poems.
(að), v. to make a gurgling sound (sökk øxin ok ~ði við).
að, to give a sound, as of water shaken in a bottle; sökk öxin ok skvakkaði við, Grett. 16 new Ed., v. l. skvatta, see skvetta.
n. noisy talk.
n. [Engl. squeal and squall; cp. skjal and sköll]:—a squalling, noisy talk, Edda 110; horna-skvol, Eb. 13 new Ed.
(að), v. to shout, brawl.
að, [North. E. squeal], to squeal, bawl out; risinn tók at s. með mikilli raust, Fas. ii. 517.
n. noisy talk, clamour.
n. [Dan. skvalder; Swed. sqvaller], a squalling, bawling, Fms. iv. 112, vi. 287, Bárð. 176.
No entry
a, m. a ‘squaller,’ bawler, a nickname, Fms. vii.
No entry
a, m., in hornum-skvali, the name of a he-goat, Edda (Gl.)
No entry
að, to paddle in water.
No entry
t, to squirt out, throw out, prop. of the sound of water quickly thrown out of a jug; skvetta úr fötunni, freq. in mod. usage; tók hún vatn úr læknum, ok skvetti framan í það, Kveldv. ii. 176; hann (the brook) skvetti á mig, Jónas 322.
No entry
m. a gush of water poured out.
No entry
or skýari, a, m. [French], an esquire, Thom. 100, Dip., v. 18.
No entry
in., poët. a sword, Edda (Gl.)
pp. bright, polished (hjálmr s. sem gler).
part. [skuggi], bright, polished, transparent, so as to throw a light; dýrs-horn skyggt vel, sá görla í gegnum, Fms. vi. 241, Hkr. i. 90; hjálmr s. sem gler, Fas. i. 138; s. skjöldr, Lex. Poët.; s. steinn, Mar., Magn. 450; í skyggðum línkyrtli, Sturl. i. 96 C; fagr-s., svart-s., Lex. Poët.
(-ða, -ðr), v.
1) to overshadow;
2) with dat., s. e-u við e-u, to screen against (s. e-u við sólu);
3) to polish, with acc. (s. sverð þau, er áðr eru forn).
older skyggva, ð, to overshadow; skyflókum skyggðar ok huldar, Stj. 30; þegar skyggva synda-myrkr andar-ljós, Eluc. 17; s. e-t við sólu, to screen it from the sun, Rb. 348; also skyggja fyrir, Sks. 208 B; s. sér við sólar-hita, Rb. 344, Þiðr. 215; skyggja yfir, to overshadow, Luke i. 35.
II. to polish; skyggja sverð, Þiðr. 16; hálf ertug fyrir hjálm en (i. e. er) hann skyggir, N. G. L. iii. 15.
a.
1) seeing (hann hafði fengit sýn sína ok var þá s. maðr);
2) sharp-sighted (E. var einsýnn ok þó manna ~astr).
adj. seeing; tvan skygn augu, Mar.; skygn báðum augum. Fms. vi. 235; hann hafði fengit sýn sína ok var þá skygn maðr, Ó. H. 224; heil-s., hale-sighted, i. e. with good sight; ú-skygn, dim-sighted.
2. sharp-sighted; Einarr var einsýnn ok þó manna skygnstr, Orkn. 16, Ísl. ii. 83, Eg. 740 B; skygnastr, Ld. 278; frár ok skygn ok glögg-þekkinn, Finnb. 334; hón er svá skygn, at hón sér …, Best. 53; hvöss ok skygn hugsunar-augu, Skálda 160; skygnan ok greiniligan, Th. 12.
3. in mod. popular tales skygn denotes second sight, the power of seeing goblins, elves, etc. through hills and stones, and whatever is hidden from the common eye (= ófreskr in the old writers), see Maurer’s Volks. and Ísl. Þjóðs.; baptismal water sprinkled in the eyes of an infant is said to prevent his becoming skygn.
(-da), v. to pry, spy; s. um e-t, at e-u, to spy after, look for;
refl., ~st um, to look about (skygndist hann nú um fast).
ð, to spy, pry; skygna um e-t, to spy after, Sks. 501 B; þar skygnir hverr um annars athæti, 278; s. um siðu sjálfs sín, 9; gakk þú út ok skygn um kaup þín, id., Hom. 46: skygna egg, to hold an egg(fresh from the nest) up to the eye, to see if it is new.
II. reflex., skygnask um, to look out, Hm. 1; skygndisk hann um fast, ok hyggr at, Fms. ii. 180; kom ormrinn fram ok skygndisk um, vi. 352; hann skygndisk víða um, Fas. ii. 91, Fs. 42.
n. shed, cover.
n. [cp. Germ. scheune], the shade of a cap.
2. a shed or cover, Bs. i. 204.
f. looking about.
f. a looking out, Sks. 43.
f. pl. wide open eyes (H. rak þá s. á landit).
f. pl. wide open eyes; Hallbjörn rak þá skygnur á landit, Ld. 154; hann rekr upp skygnurnar, the eyes wide open, Háv. 54; hann hafði síða hettuna ok rak undan skygnur. Band. 16 new Ed.
m. eyesight, power of vision (augun með björtum skygnleik).
m. the eyesight, Bs. ii. 148: með hjörtum skygnleik, Ó. H. 251; s. hugskotsins, H. E. i. 511, Nj. 258, Hkr. iii. 367.
dat. pl. as adv., ganga s., to go rocking; gekk jörðin undir þeim s., the earth went rocking, under them, of an earthquake.
adv., a dat. pl. [cp. Engl. shock], tremulously; varð landskjálpti mikill, gékk jörðin uudir þeim skykkjum, the earth went rocking under them, of an earthquake, Edda i. 144 (skukkum v. l.); svá gékk skykkjum (skrykkjum the Ed. 34) hallar-gólfit undir fótum honum sem bylgjur á sjó, Konr. (vellum MS.): akin to this is the mod. phrase, e-ð gengr skrykkjótt, qs. skykkjótt, it goes up and down, i. e. it is rather bad.
No entry
pres. skylr, see skola, [Dan. skylle], to wash; dröfn skylr stál, Edda ii. 493 (in a verse); hefring skylr (skilr Cod.) hlýr, 534.
f.
1) tax, due (heimta saman ~ir konungs);
2) incumbrance on an estate;
3) reason, sake; fyrir mína s., for my sake.
f. another form for skuld (q. v.), a tax, due; með sköttum ok skyldum, Eg. 280: an incumbrance, outgoing, on an estate or the like, hann lagði þessa skyld á heima-land, … bóndi skal greiða, etc., Vm. 112; Heggstaði gaf Herra Ketill með þeirri skyld, at bóndi skal lúka …, 116; sú er skyld á Tjörn, at þar skal vera prestr, Jm. 25; kenni-manna skyld, obligatory maintenance of a person; þar er tveggja presta skyld, Vm. 13; skyldir úloknar, dues unpaid, Gþl. 276.
II. sake, [Dan. skyld]; fyrir mina skyld, for my sake, Fms. i. 3 (skuld, Grett. 102 A); fyrir Guðs skyld, for God’s sake, Dipl. iv. 8; fyrir þann (sic) skyld, Stj. 125 (þann skuld, Grett. 143 A).
III. gen. skyldar-, = due, obligatory, prefixed to another noun: skyldar-embætti, Sks. 125, 485, 487; skyldar-evrendi, business. Eg. 319; skyldar-farleiga, Gþl. 415; skyldar-gisting, Bs. i. 807; skyldar-maðr = skuldarmaðr; skyldar-mál, Sks. 285; skyldar-nauðsyn, 636; skyldar-reiða, 494; skyldar-sýsla, 258, 600; skyldar-vápn, Jb. 187.
I)
(að), v.
1) to bind in duty, oblige (konungrum ~ði þá til at flytja líkin til graptar);
2) s. til e-s, to deserve, merit.
II)
f.
1) due, tax, tribute (fekk hann þaðan engar skyldur né skatta);
2) duty (er þat yðvarr réttr ok s. at verja ríki várt);
3) relationship (eigi veit ek, at með okkr sé nein s.).
1. d and að. to bind in duly, oblige, enjoin; allra þeirra orða, er yðr skylda lög til um at bera, Nj. 208; er þá skylda lög til, Grág. i. 8; en þat skyldar mik til at ríta, Bs. i. 59; konungr skyldaði þá til at flytja líkin til graptar, Fms. viii. 231; ek em skyldaðr til at blóta, 656 B. 9; vera til skyldaðr, H. E. i. 471: hverrgi má skylda annan til garðlags, Grág. ii. 262; skylda ek ykkr heldr til þessa enn aðra menn, at …, Fms. i. 189; því skyldi ek þik til blóta, 656 B. 4; hann skyldir mik at fella tár, Eluc. 56; nauðr skyldi yðr til, urged you, Bjarn. 54: láta þeir sem eingu ætti við aðra at skylda, as if they had no concern with one another, Band. 4 new Ed.
II. reflex., því skyldumk vér, 671. 3, Stj. 151, H. E. i. 410; skyldask um e-t, to be made responsible for, K. Á. 82: to be prescribed, þá hluti er eigi skyldask tiundar-görð af, which are not subject to a tithe, id.; hverjar pínur skyldask á þá menn, 224, Stj. 46.
2. u, f. a due, tax, tribute; þeir (the kings) fengu engar skyldur í Þrándheimi, Fms. i. 49; þangat liggr tíund, lýsi-tollar, … öll önnur skylda liggr til Hváls, Vm. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
f. an obligation, Stj. 38.
a.
1) bound, obliged (ef þér veitit mér þat, þá verð ek s. til at gøra yðvarn vilja);
2) due (veita konungi skylda þjónustu);
3) urgent, pressing (skylt erendi); mér er skylt, it’s my bounden duty (þat mun konungi skylt þykkja, at ek fara);
4) related; s. at frændsemi, related by kinship; mér er maðrinn s., the man is near akin to me; skyld frændsemi, near kinship.
adj., compar. skyldri, skylztr, but usually skyldari, skyldastr, see below:—due bounden, obligatory, skyldr þjónustumaðr e-s, Edda 28; vera s. undir stjórn e-s, Sks. 270 B; sá er skylztr at færa lik hans til kirkiu, Grág. i. 192; þú mant þykkja skyldastr at bæta fyrir konu þína, Nj. 76, Fs. 36; vera s. til at göra e-t, Eg. 225; or, s. við at göra e-t, N. G. L. i. 352; skyldr e-s, Fms. ix. 23: of an action, due; veita konungi skylda þjónustu, 432; skylt tal, a due, proper talk, Sks. 12; ú-skylt tal, uncalled-for, out of the way talk:—pressing, urgent, skyld nauðsyn, Gþl. 266, skylt erendi, Eg. 29, Ld. 176; mitt erindi þykki mér skyldast, Fms. vi. 205: of debt, due, owing; vera e-m skyldr um e-t, to owe to another.
2. neut. due, bounden, necessary; enda er eigi skylt þá (one is not bound) at beiða á fleiri skip, Grág. i. 90; þat mun konungi skylt þykkja, at ek fara, Eg. 10; skyldra ætla ek mér at ganga til messunnar, en á hirðstefnuna, Fms. ix. 426; er þér ok skyldra, at sækja …, Nj. 182; þat er rétt en eigi skylt, ‘tis right, but not obligatory, Grág. i. 373; ef ek upp sem mér þykkir skyldast, Fms. vii. 146. …
Shortened here. Read the full article →
a.
1) bound, obliged (s. at gøra e-t);
2) due (skyldug hlýðni);
3) vera s. e-m, to owe to one.
adj. [Dan. skyldig], bound, obliged; s. at göra e-t, s. at halda eið, Gþl. 62, K. Á. 8, 22; hón var eigi skyldug at lúka, not bound to pay, Dipl. iii. 13; s. til e-s, s. til hollustu ok hlýðni, Js. 17; sem vér erum skyldugir við yðr, H. E. i. 342; s. e-m e-u, hverju prestr er s. bændum, which are his duties towards them? N. G. L. i. 346: of a thing due, skyldug hlýðni, K. Á. 226; nú er skyldugt, it is obligatory, 330: due, skyldug pína, id.
2. owing, of debts; e-m, to owe to one. Stj. 151; er hann s. kirkjunni fimm aura, Vm. 9: gen., svá, mikils góðs s., Dipl. ii. 8: in need of, s. e-s, Sturl. i. 218 C.
No entry
n. = skyldarembætti, Sks. 126.
No entry
n. pl. = skuldahjón, Grág. ii. 42.
f. due obedience, homage.
f. due obedience, homage, Fms. vii. 22.
No entry
adj. having no business or duty, Nj. 185, v. l.
adv.
1) in duty, dutifully;
2) necessarily (þurfa ~).
adv. in duty; bjóða s., Stj. 148, 277, H. E. i. 472: dutifully, obediently, K. Á. 202, Bs. i. 165, Sks. 603 B: necessarily, þurfa s., Fms. viii. 398.
a. obligatory.
adj. obligatory, Mar.
No entry
m. the rubrical, official mass, Vm. 74.
pp. duty-bound.
part. duty-bound, Fms. xi. 74.
No entry
n. kinsfolk.
No entry
(-leiki), m. relationship, = skuldleikr, N. G. L. i. 49, Stj., freq. in mod. usage.
adv. duly, dutifully; þurfa ~, to stand in pressing need of.
adv. duly, dutifully, Hom. 80; þurfa s., to stand in pressing need of, Grág. i. 334, Fms. viii. 398 (skylliga): becomingly, þó þeir léti s. hvárir við aðra, xi. 108.
a., e-m er e-t skyldligtt, it is one’s duty.
adj. in duty bound, Sks. 45, 636: important, urgent, 686 C. 1, (spelt skylligr).
No entry
n. relations, kinsmen.
No entry
adv. = skyldliga, dutifully, Bs. i. 338.
No entry
f. relationship; frændsemi eðr s., N. G. L. i. 355.
No entry
ð. to shove, push, = skýfa; skýf mér ekki, sagði sira Guthormr,—Ekki vil ek þér skylfa, D. N. i. 359.
No entry
n. adj. expensive, craving much (men or money); in the compds. fé-skylft, lið-skylft, bú-skylft, qq. v.
No entry
a, m., gen. Skylja, poët. a ‘protector,’ king, Edda, Lex. Poët.: a pr. name, usually Skúli, Fms., and freq. in mod. usage.
No entry
ð, dep. to fence with a weapon; hann hafði sverðit undir buklaranum sem þá er menn skylmask, Sturl. ii. 221 C; talaði maðr einn um, hvárt þeir berðisk,—‘Skylmask menn þar,’ segir hann, var því ekki til hlaupit, Bs. i. 505 (skylmar með mönnum þar, Sturl. ii. 18 C, erroneously); í hringinum innan vóru tveir menn með vápnum, ok skylmðusk, Ísl. ii. 265; þeir skylmðusk, ok vildu svá reyna vígfimi sína, Al. 137; vandi hón sik burtreið, ok skylmask með skjöld ok sverð, Fas. iii. 68; sumir ríða sumir skylmðusk, Karl. 486, Skíða R. 128.
(pl. -ar), f. fencing.
f. fencing, Fms. ii. 100, Trist. 5, Art. 15.
I)
(pl. -jar), f. sense, knowledge, understanding; vita, kunna, hafa s. (or skynjar) á e-u, to have knowledge of, understand (Flosi kvazt eigi vita s. á, hverir lögmenn væri mestir); hann kunni allra s. í borginni, he knew all the people in the town; bera s. yfir e-t, to have knowledge of a thing, understand it; gjalda s. fyrir e-t, to give account of, account for; Loki sagði s. á öllum gripum, explained all the objects.
II)
n. = skyn, f. (kunna gott s.).
n. and f., skynjar, f. pl.; in sing. this word is mostly neut., but in old writers also fem.
α. fem., nökkura skyn, O. H. L. 5; mesta skyn, Edda i. 174; með náttúrligri skyn, Thom. 383; slíka skyn, K. Á. 194; fulla skyn, Clar.
β. neut., gott skyn, Lv. 43; lítið skyn, Nj. 69 (in a verse), Róm. 145; skyns ok skilningar, Cod. Arna-Magn. 234 (vellum); at skyni sjálfs sín, Eb. 248; fullt skyn, Clar. (vellum 657); nokkut skyn, Skáld 11. 63; lítið grasbíta skyn, Nj. (in a verse), and so throughout in mod. usage; the Dan. skjön is also neut.: in other instances when the word stands single in acc. and without an adjective the gender cannot be ascertained.
2. plur., neut., lítil skyn, Fms. vi. 276: fem. skynjar, Sighvat, Fms. v. 209, Fb. i. 207, ii. 332, Sturl. ii. 22 (in a verse), but it is obsolete.
B. Sense, perception, understanding; þessar stjörnur sagði Plato hafa lif ok skyn, Skálda 174; vita, kunna, hafa skyn á e-u. to have a sense of, understand, know; en þessir hafa svá út komit at menn hafi helzt skyn á vitað, Bs. i. 64; Flosi kvaðsk eigi vita skyn á hverir lögmenn væri mestir, Nj. 223; meðal N.N. ok N. …
Shortened here. Read the full article →
(-nda), v.
1) to hasten, with dat. (s. ferð sinni); s. sér, to hasten, make haste;
2) to hasten, = s. sér (hann skyndi til skipa).
d, [Dan. skynde], to hasten, with dat.; vér viljum svá s. oss af akri ok eng, N. G. L. i. 348; konungr skyndi þá, ferð sinni, Fms. ix. 390: skynda at e-u. to speed with a thing, Grág. i. 39: ef maðr dvelr ferð sína eðr skyndar hann, ii. 53.
2. absol. to hasten, go quickly; at þeir skyklu skynda á skóginn, Eg. 236: skyndum þá, let us make haste! Fs. 41; skynd þú (imperat.) til at bjarga honum. Blas. 41; skynda þ:á allir lýðir til hans, 656 B. 11; bað hana skynda. Fms. ix. 396.
f. haste (með mikilli s.).
1. a, m. = skundi; meðr skynda, 732. 15.
2. u. speed, haste: in COMPDS, a hurried thing: skyndi-brullaup, n. a hasty wedding, cp. ‘a Scotch marriage,’ Eg. 24, Fas. i. 37. skyndi-kona, u, f. a loose woman, harlot, Fms. xi. 54. skyndi-kross, m. a hasty making the sign of the cross, Skíða R. skyndi-ráð, m. a hasty deed, Sturl. iii. 245. skyndi-ræði, id., Orkn. 438.
f. speed, haste; af ~u, in haste, speedily.
f. speed, haste, Skálda 167; með (af) skyndingu, Fms. viii. 175. x. 266, 281, Sturl. i. 25, (af skvndingi, masc., Fms. ix. 377, is less correct.)
m. haste; bera skyndi at um e-t, to make haste with.
m. one who speeds, Sks. 453, Lex. Poët.
II. haste, Fms. viii. 57.
adv. in haste, speedily.
adv. in haste, of a sudden, speedily, Nj. 205, Fms. i. 163, vii. 288, Fær. 261, Eg. 81, 320.
a. sudden (~ dauði).
adj. sudden, Al. 23.
(að), v.
1) to perceive, make out, understand (þeir ~ skjótt, hverir höfðingjar vóru vinir Magnúss konungs);
2) to search into, inquire (Þ. bað menn sína s., ef hann þyrfti liðs við); s. vörð or um vörð, to inspect the guard.
að, [skyn; cp. Dan. skönne; Swed. skönja], to perceive, make out, understand, of the senses; þú skynjar ekki fyrir hræðslu sakir, hvárt skipit skríðr undir þér, Orkn. 402; þeir skynja skjótt, hverir höfðingjar vóru vinir Magnúss konungs, Fms. vi. 11; ef ek sé í augu manni, at ek mega þá s. háttu hans, hvers-háttar maðr hann er, Fb. ii. 295; skynja hvat þetta táknaði, Fms. i. 228; þó kann ek einna sízt at s. þat er þér kallit kveðit, vii. 60; hann kvaðsk eigi s. drauma, Fas. i. 372 (cp. Dan. jeg skjönner det ikke).
2. to search into, enquire, look out; síðan fór konungr út á báti at s. vörð Eyjar-skeggja, Fms. viii. 287; hann lét vörðu halda um nætr, hann skynjaði optast sjálfr um þá, Róm. 133, 266; en reyndar skaltú s. hverr sá maðr er, Fms. i. 188; skyldi hann vera úti með sólsetrum, ok s. alla þá hluti er þér bera fyrir augu ok eyru, Lv. 43; Vígi skynjaði hvers manns hagi þess er á bæinn kom eða brott færi, Korm. 58; er hann hefði skynjað liðs-fjölda hans ok ráða-görðir, Fms. xi. 263: Haraldr konungr reið um fylking sína, ok skynjaði hveru veg fylkt væri, vi. 414; hón bað hann skynja um sveinana, Landn. 121; vér höfum sét ok skynjat opit bréf, … vér höfum séð ok skynjat máldaga kirkjunnar, Dipl. …
Shortened here. Read the full article →
a. sagacious (vitr ok s.).
adj. (skynjugr, Stj. 95), sagacious; vitr ok s., Fas. iii. 75.
No entry
n. understanding, sense.
No entry
adj. reasonable, Mar.
No entry
adj. intelligent.
No entry
adj. senseless, irrational, Mar.
a. senseless; skynlaus skepna, skynlaust kvikendi, an irrational being, brute.
adj. senseless, irrational; s. skepna, skynlaust kykvendi, an irrational being, a brute, animal, Sks. 46, Barl. 165, MS. 623. 18; skynlaus rödd, an irrational sound, Skálda 170; s. maðr, Sks. 246; s. snápr, Barl. 165.
No entry
m. intellect, insight, Mar.
n. want of sense.
n. senselessness, want of reason, Sks. 776, Barl. 133, 180.
a. small of intellect.
adj. small of intellect, Bs. i. 99.
adv. sensibly, rationally.
adv. sensibly, rationally; hlýða s., Fms. x. 296; fara s. með e-u, Edda 28.
a.
adj. rational; s. kvikendi, Skálda 104; s. skepna, Barl. 100, Greg. 33.
2. wise, sagacious, discreet, 656 B. 6; af skynsamligu viti, Skálda 160; skynsamligt orða-lag, Fms. ii. 18; skynsamlig frásögn, x. 374; þat er eigi skynsamligt, H. E. i. 421.
a.
1) rational, reasonable;
2) wise, sagacious.
adj. rational; allt mannkyn þat er skynsamt var skapat, Greg. 48.
2. wise, sagacious; vitr maðr ok s., Fms. vi. 239, Barl. 101: kona félítil ok skynsöm, Fms. v. 182; með skynsamra manna ráði, K. Á. 14; skýran ok skynsaman, 625. 79; inna skynsamastu manna, Gþl. (pref.); dyggr, góðfúss, skynsamr, Bs. i. 850; skynsamari, Barl. 165.
f. reason; vera með fullri ~, to be in one’s right senses (þá er vér erum údrukknir ok með fullri ~); kunna litla ~, to have little understanding (kunnum vér litla ~ til at skipa svá stórum málum); hafa ~ af e-u, to have knowledge of; þá muntu synja þess með ~, then thou must deny it, giving reasons for it; gjalda ~ e-s, af e-u, to give account of; krefja e-n ~ar fyrir e-t, af e-u, to call one to account for a thing.
f. reason; með lítilli s., Barl. 21; með engarri skynsemd, Gþl. 276; virða e-t með skynsemd, reasonably, K. Á. 174; þá er vér erum údruknir ok með fullri s., Fms. ii. 262; svara s., fyrir sik, Sks. 788 B; fulla s. eða vissu, Fms. i. 138; kunna litla s. til e-s, ix. 331; upp á s. mína. upon my reason, upon my word, i. 102; skilrekki ok s., Stj. 150; þá muntú synja þess með s., deny it, giving reasons for it, Nj. 80; sakir þriggja skynsemda, for three reasons, Stj. 49: hver s. er til þess? Sks. 305; krefla e-n skynsemdar, to ask for reasons, 652; flytja þitt fals fram með nokkurum skynsemdum, Barl. 6; gjalda skynsemd e-s, to give reasons for, 687; gjalda Guði s. af öllum sinum verkum, MS. 671. 5.
2. with gen. prefixed; skynsemdar-atferð, a rational proceeding. Mar.; skynsemdar atkvæði, Anecd. 80; skynsemdar álit, regard to reason, Sks. 668; skynsemdar geymsla, Fms. ii. 33; skynsemdar gjald, a giving reasons, Stj. 151: skynsemdar grein. discernment, Fms. i. 97; skynsemdar leitan. a seeking for reasons. Mar.; skynsemdar mál, arguments, Sks. 798; skynsemdar rödd, the voice of reason, Mar. …
Shortened here. Read the full article →
f. = skynsemd; mikil ~ er at rifja vandliga þat, much knowledge is wanted to explain all that.
f. = skynsemd; in old usage skynsemd prevails, in later times skynsemi: móti skynseminni, Stj. 35; aumri skynsemi ætla of hátt, aldrei til skilnings koma. Pass.; af skynsemi ok sannindum, Fms. ix. 451; hafa ærna s. at leysa ór því er þeir spurða, x. 374; með þeirri s. ok viti sem Guð hefir oss léð. Dipl. ii. 5; mikil s. er at rifja vandliga þát, it is a vast amount of knowledge, Edda 14; konungr bað hann at taka rétta trú, ok sagði honum marga skynsemi, Fms. ii. 167; ér allir er skilja megut rétta skynsemi, 656 A. ii. 14; þá tók Páll at sýna þeim s. fyrir sik, 656 C. 20; gjalda s. fyrir e-t, to give reasons for, Skálda 205; gjalda s. fyrir þik, 623. 17.
2. in compds an s is inserted; skynsemis mál, ræða of skynsemis mál, to speak of rational subjects, Clem. 44: and so in mod. usage, skynsemis-trú, rationalism.
No entry
m. = skupla (q. v.), Edda ii. 494.
n. a kind of curdled milk.
a. [skjör-ost in Fünen in Denmark], curdled milk, curds, stored up for food; þeir vóru þyrstir mjök ok supu skyrit, Eg. 204; askar fullir af skyri … tókn þeir askana ok drukku ákaft skyrit, 548, 549; graut, ost, ok skyr. Korm. 150; Rindill hafði (see hefja A. 2) skyr ok mataðisk skjótt þvíat skyrit var þunnt, … skyrit sprændi ór honum, Lv. 64; í skyrbúri skyr níu tigir skjólna, Dipl. v. 18, cp. Grett. 107; þeir höfðu skyr ok ost, curds and cheese (for supper), Eb. 244; ostr ok skyr var at náttverði, Bjarn. 53; skyr ok rjómi, curds and cream; berja-skyr, blackberries and curds: the saying, þeir verða að sletta skyrinu sem þat eiga. Skyr is quite a national dish of the Northmen and the Icelanders of the present day, as it was of the Teutons in more ancient times; for it doubtless was the ‘lac concretum’ of Tacit. Germ. ch. 23, cp. Virg. G. 3. 463.
COMPDS: skyraskr, skyrbúr, skyrhnakkr, skyrker, skyrkyllir, skyrkýll.
No entry
adj. bedabbled with curds, Grett. 107.
No entry
proncd. skyssa, u, f. a monstrous blunder; mér varð á skyssa í dag, það var ljóta skyssan! this mod. phrase is derived from the following word; see also skussi.
n. portent, phantasm.
n. [akin to Ulf. skohsl = δαιμόνιον; Germ. scheusal]:—a portent, phantasm, as also mischance arising from witchery; þeir þóttusk náliga brenna ok óttuðusk þann atburð sem skussi (= skyrsi), as a bad omen, Fms. x. 416; ho, ho, skyssi mikit, segir hann, thou monster! Al. 42; margir eru dauðir þeir er til hafa komit at brjóta, eðr ella hafa þeim orðit önnur skyrsi (mischances), Gullþ. 6; brott rekr hann frá manni skyssi ok hégómlega drauma, phantasms and dreams, MS. 544. 39. skyrsi-ligr, adj. monstrous, abnormal; skyssiligar ásjónur, … skyrsiligar ok hræðiligar, Stj. 75, 79; skyrsilig skurðgoða-blót, 26; sá hinn skyrsiligi ok hræðiligi hlátr, 101; af skyssiligri mynd, 96.
f. shirt, a kind of kirtle.
u, f. [Engl. shirt; Dan. skjorte; Germ. schürz]:—a shirt, a kind of kirtle, Ísl. ii. 343; skyrtu þröngva, Rm. 15; ætla góðan mun styttri skyrtu þína enn kyrtil, Sks. 287; á kyrtlum ok skyrlum, Fms. vii. 321; skyrtu ok brautargangs-höfuðsmátt, Ld. 134; í skyrtum einum, Gþl. 540: jarl var uýstaðinn upp ok var í skyrtu einni ok línbrókum, Orkn. 182: in the phrase, slíta eigi mörgum skyrtum, to wear out few shirts, have but a short time left to live, Þorst. St. 53: in poets, hring-s., a ring-shirt, a coat of mail; Hamðis s., id., Lex. Poët.; fyrir-skyrta, an apron.
2. a night-shirt, so in mod. usage.
COMPDS: skyrtublað, skyrtuermr, skyrtugörð.
n. shirt-lap.
n. a shirt-lap, Þorst. St. 49.
f. shirt-sleeve (undir skyrtuermi hans).
f. a shirt-sleeve, Fms. v. 317.
No entry
f. the making a shirt, Fas. ii. 198, 202.
m. curd-bowl.
m. a curd-bowl, Eg. 204.
m. the scurvy.
m. [the etym. perh. from A. S. sceorfa, Engl. scurf, and bjúgr (q. v.), which word Icel. use of any tumor which sinks when touched, e. g. vind-bjúgr, vatns-bjúgr, skyr-bjúgr. In Dutch skyrbjúgr is called scheur-buyk, in Engl. scurvy, scorbutic, and in both the word may well be of northern origin]:—scurvy; tekr hann skyrbjúg í hafi, Þorst. Síðu H. 38; hann fékk mikinn skyrbjúg í munninn, Bs. i. 781 (also at sea); þrútnuðu upp á honum fætrnir, en skyrbjúgr hljóp í búkinn, 820.
n. dairy.
n. a ‘curd-bower,’ dairy. Dipl. v. 18, Sturl. iii. 191.
No entry
m. a nickname, Sturl. iii. 97.
n. curd vessel.
n. a curd-vessel, Sturl. iii. 97.
m. ‘curd-bag’.
m. a ‘curd-bag;’ skyr í húðum ok bundit fyrir, þat kölluðu menn skyrkylla, Grett. 107 A.
No entry
m. = skyr-kyllir, Grett. l. c.
No entry
a, m. [Engl. shooter], = skyti, Barl. 137.
I) m. marksman, shooter, harpooner (~ allra manna beztr).
II) from skjóta.
a, m., old gen. skytja, [Dan. skytte], a marksman, shooter, archer, Vkv. 4. 8; mesti bogmaðr ok hinn bezti s., Stj. 128; skytanum, Hkr. iii. 312, Fms. vii. 192; skyti allra manna beztr, x. 362; hundrað skyta (gen. pl.), Ann. 1393: a harpooner, Jb. 326; hval-skyti, id.: a nickname, Sturl. ii. 178; ú-skyti, a bad marksman; ú-skytja ör, Fms. vii. 262, Fas. ii. 358, v. l.
No entry
u, f. = skyti, mod. skytta, [Dan. skytte], a marksman, shooter; ú-skytja = ú-skyti, Fas. ii. 358, Hkr. iii. 388 (Cod. Fris. l. c.)
2. [skot], a little nook, D. N. vi. 84.
m. inn or club, where each guest paid or contributed his own scot (hann veitti allri hirð sinni mat ok mungát, svá at engi maðr þurfti í skytning at ganga).
n. [skot], a ‘scot-house,’ an inn or club, where each guest paid or contributed his own scot or shot (skot), whence the name; skytning and hjúkólf are synonymous, whereas gildi is different, cp. höfu vér fyrir-boðit samdrykkju eða gildi … útan skytningar viljum vér at haldisk eptir fornum siðvanda, Rétt. 6. 3; hann tók sér skytning í bænum, Fms. vii. 113; drekka í skytningum, 242; hann veitti allri hirð sinni mat ok mungát, svá at engi maðr þurfti í skytning at ganga, Orkn. 80, O. H. L. 35; gengu skipverar í skytninga at skemta sér, Orkn. 206; fór Kali í hinn sama skytning til Unnar húsfreyju, 210; þat var eitt kveld at Þórðr drakk í skytningi, Bs. i. 635; þann tíma er menn vóru komnir í skytninga, Fms. ix. 44; hann skaut ok einn fyrir sveitunga sína þá er þeir sátu í skytningum, Ld. 73; skytnings-stofa, an inn, tavern, Fms. ix. 478, D. N. passim; hann hélt skytning alla tólf mánuði ok veitti sínum mönnum, Ó. H. 48; hann lét sér sverð búa af gulli ok sýndi í skytningi, O. H. L. 48; konungr gékk frá skytningi til aptan-söngs, Fms. vii. 152; hann (the king) drakk aldri svá í skytningum, at eigi drykki húskarlar hans með honum, 242; þeir (the soldiers) dreifðusk ok skipuðu til skytninga hvar hverir skyldi drekka um kveldit, viii. …
Shortened here. Read the full article →
(gen. pl. skýja), n. cloud; skýjum efri, above the clouds.
n., gen. pl. skýja, dat. skýjum; [Dan. Swed. sky; cp. Engl. sky, although different in sense]:—a cloud, Alm. 18, 19; ský dökkt ok dimmt, Fms. xi. 136; svart ský, þrumu-ský, a thunder-cloud; ok sýnir regnboga þinn í skýjum, Blas. 47; þóttusk menn sjá, at regn mundi í skýinu, Eb. 260; tungl veðr í skýjum, the moon wades in clouds; skýjum efri, above the clouds, Edda; skýja deild, Skálda 162; skýja-rof, a rift or break in the clouds. For the notion that the fleeting clouds were the scattered brains of the giant Ýmir, see Gm. 41.
2. a cloud on the eye (causing blindness), cataract; drepr honum aldregi ský í augu. Hom. 47; það er ský á auganu.
COMPDS: skýbólstr, skýdrúpnir, skýjafall, skýjaferð, skýfjall, skýflóki, skýjaglópr, skýlauss, skýpílarr, skýskafa, skýstólpi, skýsvipan, skýþakðr.
(-ða, -ðr), v. to shove, push, with dat. (látit mik vera kyrra ok skýfit mér hvergi); with acc. (þeir skýfðu skurðgoðin af stöllum).
ð, [Dan. skubbe; Engl. shove], to shove, push; skýfðr ok rekinn, Stj. 9; út skýfðr. expelled, 275; mod. út skúfaðr: with dat., látið mik vera kyrra ok skýfit mér hvergi, Grett. 160; þat skýfir brott skotum ok járni, Stj. 86: pass., skýfast brott, to be shoved away, id.
2. with acc.; hann skýfði goðin af stöllunum, Fms. ii. 163, Fb. i. 321; en ef þik berr skjótt fram hjá, þá skýfðú (imperat.) þegar hnappinn úr hrips-grindinni. Lv. 65; þeir ætluðu hirðirinn brott at skýfa, Bs. ii. 73.
II. to cut, slash, slice; hann hjó hart ok tíðum ok skýfði forkinn sem hvannir, Háv. 43.
No entry
f. a shoving; með s. eða skotan, N. G. L. ii. (Hirðskrá).
(að), v. to cloud, cover with clouds; impers., en nú ~r á heldr, but now it clouds over.
1. að, to cloud; skýja ok skyggva fyrir ljósit, Sks. 208; ek hefir himininn skýja látið, Stj. 62; skýjat ok ú-skygnað, 142: vel hefir þú einurð haldit hér til, en nú skýjar á heldr, but now it clouds over, Glúm. 367: part. clouded, Sks. 226; skýjað veðr, Ó. H. 108: shaded, of a helmet, Sks. 42.
2. u, f. cloudiness; ef þú ferr enga skýju fyrir honum, Konr.
No entry
n., botan. tremella.
No entry
f. a cloud-drift, Pr. 385.
No entry
m. a ‘cloud-gazer,’ a fool.
(-da, -dr), v. to screen, shelter, protect, with dat. (hvalr skýldi skipinu við veðrinu).
u, f. a veil, cover.
(-da, -dr), v. to screen, shelter, protect, with dat. (hvalr skýldi skipinu við veðrinu).
d, [skjól; Dan. skjule], to screen, shelter, with dat., Fms. i. 136, 274, Stj. 565; skýla við e-u, Hkr. i. 26, Fas. ii. 116.
n. shelter, protection.
n. a shelter, MS. 4. 12: a shed, passim in mod. usage. skýlis-hús, n. a shed, D. N. iv. 370.
f. screening, sheltering.
f. a screening, Mar. passim.
n. damaging cut, with an axe (þar lá tréstobbi mikill ok í ~ mikil).
n. a cross with an axe, so as to spoil a thing; ef maðr höggr s. á hafskip manns, Grág. ii. 403: ef maðr höggr s. á viði, 296; ok setti í borðit ofan hvert s. af öðru, … telgði borðin svá at ór gengu öll skýlihöggin, Fms. ii. 218, 219; þar lá tréstobbi mikill, ok í s. mikil, Ó. H. 72.
(-ða, -ðr), v. to explain, expound, set forth, interpret (kveðst s. mundu fyrir honum, ef hann vildi vita); s. spurdaga, to solve or answer a question.
ð, [Ulf. skeiran = ἑρμηνεύειν; see skíra]:—to explain, tell, expound, interpret, set forth; kveðsk skýra mundu fyrir honum, ef hann vildi vita, Fms. xi. 12; þá er þat nú skýranda, ‘tis now to be told, Sks. 522; skýrir ritningin heimsins görð, Stj. 2; ok er þó rétt at hann skýri þat eigi meirr, enn hann segisk, he is not bound to more particulars than that, Grág. ii. 88; svá sem skýrir Decreta, Anecd. 38 C; skýra spurdaga, to solve a question, Fms. x. 377; þá skýrði hann (interpreted) bók Jobs, Rb. 368; skýra ritningar, Al. 10; ráða ok skýra drauma, Stj.; ok spyrja síðan alla lögréttu-menn at skýra þat hvat hverr þeirra vill, Grág. i. 8; skal dóttir konungs sitja hjá ok skýra (to decide) hvárir vinna, Fas. ii. 546; nema váttar skýri, unless witnesses decide, Grág. ii. 226 A; út-skýra, to comment on, Mar.
2. reflex., í þessu má þat skýrask, 677. 37; framarr enn skýrask megi með nokkurum framburði, Th. 21.
f. explanation, elucidation.
f. an elucidation, explanation, Sks. 522; s. eða glöggvari greining, Skálda 205; til sanns vitnisburðar ok skýringar, H. E. i. 508; skýringar meistari, an interpreter, Stj. 542, 559; skýringar laust, without commentary, 236; skýringar-grein, an explanatory note, foot-note.
a.
1) clear, evident, manifest (með skýrum sannindum); neut. skýrt, as adv. clearly, distinctly (Arnórr kveðr skýrt á þetta);
2) clever, intelligent (s. maðr ok skáld gott).
adj. clear, evident, manifest; með skýrum sannindum, Fms. ii. 298; með skýrri skipan, H. E. i. 462; skýrar jarteinir, Glúm. 357; önnur skýrari tilraun, Lv. 78; Broddi kvað þat skýrst at göra svá sem hann vildi, Ölk. 72 new Ed.; á því þingi var þat skýrt gört, 625. 48.
2. clever; skýrr ok glögg-þekkinn, Ld. 274; skýran ok skynsaman, 625. 79; Sighvatr var síðan skýrr (Ed. skírr) maðr, Fms. iv. 89 (skýrr maðr ok skáld gott, Fb. iii. 243, l. c.); kona skýr ek sköruglynd, Fms. vi. 102; Guðríðr þótti skýr kona, Gísl. 74 (160).
3. neut. as adv., skýrt, distinctly; þegar möndi hvert barn mæla skýrt, Eluc. 25; kalla hátt ok skýrt, 623. 35; Arnórr kveðr skýrt á þetta, Ld. 334; ein bók ágæt kveðr skýrt á, Fms. i. 142; svá sem hann mælti þetta skýrra (more distinct), Hom. 51; ef maðr handsalar sekð sína skýrt, Grág. i. 119 B.
II. = skírr, pure; drykkr skýrri hverju víni, Sks. 633 B.
No entry
u, f. a report, written report, (mod.)
a. bright-looking, intelligent, clever.
adj. intelligent, clever, discreet; því mun skýrligri sem þú ert maðr vitrari, Fs. 121; skýrligr at yfir-bragði, Sturl. ii. 189 (Ed.)
No entry
m. a ‘bolster’ or bed of clouds.
m. poet. the air.
m. ‘cloud-dripper,’ poët. the air full of clouds, Sól.
n. mountain of clouds.
n. a ‘sky-fell,’ mountain of clouds, Sks. 229.
m. cloudlet.
a, m. a ‘sky-flock,’ pack of clouds, Eb. 260, Fas. iii. 471, Bárd. 169, Stj. 30, 594, Hem.
a. cloudless (skýlaust veðr).
adj. cloudless, K. Þ. K. 138: metaph. clear, certain, það er skýlaust, vita e-ð skýlaust.
No entry
m. = skýstólpi, Stj. 286.
No entry
u, f. a ‘shaving’ or streak of cloud; þá vas heið ok sá hvergi skýsköfu á himni, Greg. 65.
No entry
a, m. a pillar of cloud, Stj. 326.
No entry
f. the ‘waving of a cloud,’ a moment; í þeirri s., Fms. v. 80.
No entry
part. cloud-covered, Sks. 225.
No entry
d, to furnish with shoes; skæða sik ok vápna, Þiðr. 129.
No entry
1. i. e. skœði, n. pl. [derived from skór], the piece of leather cut square for making a pair of shoes; þar liggr léskrápr, taki hann sér þar af skæði, Ísl. ii. 113; var þá skorin yxnis-húðin til skæða, 71, Skíða R. 23, 24, 26, 32, 38; il-skæði, Od. xiv. 24. skæða-drífa, u, f. flakes of snow. skæða-tollr, m. a ‘shoe-tax,’ a kind of church-tax; s. af hverju bænhúsi, Vm. 92; s. ok osttollr, 74; hey-tollr, ljós-tollr, ost-tollr, skæða-tollr af ellifu bæjum, en af Arnar-vatni osttollr ok s. at eins, Pm. 76.
2. n. [skæðr], scathe, damage; tungu-skæði, ‘tongue-scathe,’ bad language.
No entry
i. e. skœðr, adj. [skaði and skóð], scatheful, noxious, Hkv. i. 38; skæðr ok skaðsamligr, Stj. 23, Ld. 278; skæðir við hesta, Stj. 71; skæðar tungur, Nj. 264, Barl. 165; skæðir vargar, wild beasts, Fms. i. 273, x. 362, Magn. 494; auð-skæðr, easily hurt; mann-s., q. v.
No entry
(-leiki), m. ‘scathefulness,’ ferocity, Mar., Stj. 236, 581.
(-ta, -t), v. to check.
1. i. e. skœkja, [Dan. sköge], a harlot, Stj. 197, Hm. 86, Karl. 173, Rb. (1812) 17; skækju-sonr, a whore-son, Fas. iii. 556.
2. ð, [skák], to check, Fms. iv. 366, v. l.
No entry
1. d, [Dan. skjele; Germ. schielen], to make a wry face; skaela sig, Fas. iii. 471; hann er allr skældr og skakkr: to cry, of children, vertu ekki að skæla! skældu ekki!
2. u, f. the making a wry face, crying: a nickname, Fms. ix. 479.
No entry
að, [skáld], to make verses.
a. skilled or versed in poetry (lítt em ek s.).
adj. skilled or versed in poetry, Hkr. iii. 319, Bs. i. 593.
No entry
m. a dog-tooth, = skögultönn.
No entry
n. [skán, skeini], a skin, membrane: skæningr, m. a film, of ice.
m. horse, poet. (s. skökuls).
m., gen. skæs, dat. and acc. skæ, [skæva, skævaðr], a racer, steed, Höfuðl. 12, Orkn. (in a verse), Ísl. ii. 229: metaph., s. skorðu, sunda, = a ship, Lex. Poët.; skir (= skær), Hým. 36; only used by poets.
f. fray, quarrel.
1. i. e. skœra, f. a fray, quarrel, Am. 48: esp. in pl., skærur þeirra vestr í sveitum, Sturl. ii. 38; skærur Arnórs ok Sveins, 116; sennur ok skærur, Greg. 6.
2. u, f. [Dan. skjær in dag-skjær], twilight; um skærur, Fms. v. 177 (in a verse); aptan-skæra, evening twilight, Sighvat; morgun-s., morning twilight, dawn.
m. a case for holding a pair of shears.
a, m. a shears’ case, Gullþ. 22.
No entry
m. = skæri, Dipl. iii. 4.
n. pl. a pair of shears.
n. pl. (or dual), a pair of shears, Bjarn. 66, Fms. vi. 106, Barl. 136, Dipl, v. 18.
COMPDS: skærahúsi, skæraknífr.
a.
1) pure (s. meydómr);
2) clear, bright, serene (s. himinn, skært veðr);
3) transparent;
4) clear, distinct (skær rödd).
adj. [Dan. skjær; Engl. sheer; see skírr]:—bright, clear; skært lopt, veðr, Stj. 69, Pr. 415; skærar sem cristallus, Mar.; skært vatn, Stj. 208; skært ljós, Bs. ii. 93; skærr himinn, 29; skær ásjón, Pr. 406; skærir silfr-penningar, Fms. ii. 93; skærr kolorr, Stj. 72; skærasta gull, með skæru ljósi, hit skærasta viðsmjör, Mar.; skær rödd, skær raust, Bs. i. 830, Sks. 632: pure, skær iðran, skærar bænir, með sönnu ok skæru hugskoti, Mar.; skær jungfrú (Dan. en skjær jomfru), a pure maid, id., Stj. 70, 207; hina skærustu mey, Magn. 466; hin skærasta mær Máría Th. 21.
m. brightness.
m. brightness, Stj. 142.
adv. purely, clearly.
adv. (-ligr, adj.), purely, Mar.
No entry
(skœting), f., mod. skætingr, m. [Engl. skit; cp. skúta, skat-yrðask; the skœt- refers to a lost strong verb skat, skót]:—a skit, scoff, taunt; af skætingu viltú svara oss ok spotti, Rd. 311; svara þér skætingu, Ld. 34; alls þú mér skætingu einni svarar, Hbl. 59: cp. the mod. phrase, hann svaraði mér í skætingi.
No entry
m. = skæting; at honum muni skammt til skeytings ef hann snertir þeirra hoferan með fátæki sínu, Bs. ii. 123.
(að), v. to stride on (poet.).
að, [Ulf. skewjan = ὁδον ποιειν, Mark ii. 23]:—to stride, absol. and only in poetry; hón skævaði skýjum efri, Hkv. 2. 3; hón skævaði (she strode) veigar þeim at bera, 35; þá kom in arma út skævandi, Og. 32; skæva vér létum, Am. 96.
No entry
(skævuðr), m. a racer, steed, Edda (Gl.), Lex. Poët.
m. = skímaðr.
m., see skí and skímaðr.
No entry
m. (mod. sköfnungr), the skin; framan á knjánum ok sköflungunum, Sturl. iii. 192.
(-s, -ar), m. the shin, shin-bone (skeinast á sköfnungunum).
m. a kind of weapon; sköfnungs-öx, Fbr. 12: the name of the sword of king Rolf Kraki, Landn. 169, Fas. i, Korm., Ld.
2. = sköflungr.
No entry
see skafa.
No entry
f. (gen. Sköglar, Km.), one of the Valkyriurs, Edda, Gm.
No entry
f. [a corrupt form, qs. skæltönn?], a dog-tooth.
(pl. sköklar), m. car-pole.
m., dat. skökli, [Swed. skakel; Dan. skagle; from skaka]:—the pole of a cart or carriage, Hým. 37, Þkv. 21; cf maðr höggr festi, sela, beisl, tauma eðr skökla, Gþl. 359; leysa sköklana frá okinu, Al. 19: a nickname, Landn.
2. a horse-yard.
f. loud, scornful laughter, mockery (gøra mikla s. at e-m).
1. f. and n. pl., Sturl. l. c. [cp. skval, skjall], mockery, loud laughter; þeir görðu at þessu mikla sköll (fem, sing.) ok hlátr, Eb. 60; but sköll þau (neut. plur.), Sturl. ii. 46.
2. m. a name of the mock sun, supposed to run like a wolf behind the sun, Gm. 39; akin to skolli, skollkini, q. v.
a. bald, bald-headed.
adj. [skalli; Dan. skaldet], bald, Háv. 41 new Ed., Eg. 84, Ld. 274 (v. l.), Fms. vi. 302 (v. l.), passim.
I) (gen. skammar, pl. skammir), f. shame;
lifa við ~, to live in shame;
er þat ~ at sitja hjá, it is a shame to sit idly by;
fœra ~ at e-m, gøra e-m ~, to bring dishonour on one;
bíða ~, to suffer disgrace;
veiða at ~, to be put to shame.
II) from skammr, short.
f., gen. skammar, pl. skammir; skamm, n. also occurs, but rarely, Fb. i. 411; mesta skamm, Bs. ii. 494 (a poem of the 16th century); but the fem. still prevails in speech and writing with a double m, as seen from Fms, vi. 386,—heyr þjóð-skáldit, kvattú svá, gröm skömm, ekki eru þær hendingar jafnhávar, hrömm skömm þat væri jafnhátt, en hitt er málleysa: [A. S. sceamu; Engl. shame; Germ. scham; Dan. skam; in these and other cognate languages the m is single, cp. Ulf. skaman in skaman sik]:—a grave bodily hurt, but rare in this sense.
II. a shame, outrage; skammir eðr skapraunir, Fs. 63, Fb. i. 303; skamm (sic) né úvirðing, 411; vil ek eigi lifa við skömm, Anal. 131; er þat s. ef ek sit hjá, 123; mun þín s. lengi uppi, Nj. 116; þola skammir bótlaust, 186; reka skammar, 68; fá bana eðr aðrar skammir, N. G. L. i. 122; færa skammir at e-m, Eg. 210; verða at skömm, Gísl. 3; þola skömm á sér (of lewdness, see serða), Gþl. 192.
2. a shame, disgrace, passim in mod. usage.
COMPDS: skammarerindi, skammarvíg.
n. pl.
1) what is fated, one’s fate, doom (eigi má við sköpunum sporna); ef at sköpum ferr, if it goes according to the natural course of things;
2) curse (þá er konunga-börn urðu fyrir stjúpmœðra sköpum);
3) with the article, sköpin, the genitals.
n. pl. weird, fate; see skap.
(gen. skarar, pl. skarar), f.
1) rim, edge; allt út at skörinni, to the rim of the ice; fig., skríða til skarar, to slide to the very edge, come to a crisis (skal nú til skarar skríða með okkr Knúti bróður mínum); tjaldskör, edge of a tent; spretta skörum, to lift the edges of the tent;
2) the joints in a ship’s planking (skipit hafði bilat at skörunum, þá er fram var sett);
3) step (þeir skyldu sitja í hásæti skör hærra en jarlar, en skör lægra en sjálfr hann);
4) hair; ~ nam at dýja, he tossed his locks; ~ var fyrir enni, the hair was cut across the forehead; rautt mun sjá í skörina, there will be bloody locks;
5) = skari (better skor).
f., gen. skarar, [skara], a rim, edge; allt út að skörinni, the rim of ice, Eb. 236; víða um ísinn … þeir lendu útan at skörinni, Fms. viii. 404: = tjald-skör, hljóp konungr ór lyptingunni, var hann svá reiðr at hann hljóp út um skarirnar, Fas. i. 373; spretta skörunr, ii. 187, 206, Bs. ii. 108: the phrase, skríða til skarar, to slide to the very edge, to fight it out, Sd. 189; skal nú til skarar skríða með okkr Knúti bróður mínum, Fms. xi. 15, the metaphor prob. from running or racing to the edge of the ice.
2. the joints in a ship’s planking, see skara and skarsúð; þá er skipit hljóp af stokkunum bilaði í skarar nökkurar, Fms. viii. 196; húfr skörum hvelfðr, a hull covered with skarar, vi. (in a verse); þunn skör, the thin planks, Lex. Poët.
3. a row of benches or steps; it appears from this word that in the ancient halls the seats sloped upwards, in tiers, as in a theatre; skyldi sá sitja á skörinni fyrir hásætinu, on the bench next before the high seat, Hkr. i. 49; sitja í hásæti, skör lægra enn konungr, one bench, one step lower, Fms. i. 7, Fb. ii. 137; sem hann er lauss, þykkir honum skör rýmra, Fas. …
Shortened here. Read the full article →
a. notched, serrated.
adj. [skarð], notched, Skálda 170, Þiðr. 16.
n. noble character.
n. a noble character, Magn. 480.
a. noble, frank-minded.
adj. noble, authoritative, frank-minded, Fms. vi. 102, Bs. i. 326.
a. stately (skörugsöm hýbýli).
adj. = sköraligr; skörugsöm híbýli, Lv. 73.
m.
1) foreman, leader (nema hann gerðist ~ fyrir þessu máli);
2) a prominent or outstanding person, a notable man or woman (var Þorkell vitr maðr ok ~ mikill).
m. (skarungr, O. H. L. 4), [skara]:
I. a poker, freq. in mod. usage.
II. metaph. a foreman, leader; nema hann görðisk s. fyrir þessu máli, Eb. 126; eigi man ek þessu máli skjóta til annarra manna, má ek hér vera s., 210.
2. a prominent, brave, noble-looking person, referring to heart and character, as also to appearance and manner; a very expressive word, used of both men and women; Arinbjörn var allra manna örvastr ok mestr skörungr, Eg. 517, 598, Bs. i. 86; vitr maðr ok s. mikill, Fms. vii. 144, Orkn. 46; þat er mál manna, at eigi hafi meiri s. verit ok stjórnsamari í Noregi, 150; hafði auð fjár ok var sjálfr inn mesti s., 238; félítill, en s. mikill ok drengr góðr, Eg. 691, Hrafn. 14; s. inn mesti ok stórmenni, O. H. L. 4; víst ert þú s., Sigurðr, þvi at þú hefir þat ráð upp tekit er öllum oss gegndi bezt. Fms. vii. 144: of a lady, kvenna vænst ok s. mikill, Eg. 2; munt þá nú segja, ef þú ert s., hvárt þat er nökkut nær þínu skapi, Nj. 24; hón var ok s. mikill í vitsmunum, Ld. 20; kvenna fríðust ok s. mikill, Hkr. i. 28; þótti hón (the queen) inn mesti s., 4; hón var s. ok skapstór, Ísl. ii. 477, cp. 6; Jófríðr var s. …
Shortened here. Read the full article →
a. = sköruglyndr.
= sköruglyndr, Þiðr. 175, Hkr. iii. 87.
m. nobleness, manliness (með miklum ríkdóm ok skörungskap).
m. nobleness, manliness, generosity; með miklum ríkdóm ok skörungskap, Fms. xi. 317; líkligr til mikillar framkvæmdar ok skörungskapar, vii. 76; þú færðir þik með skörungskap í þína ætt, Glúm. 338; um ráða-görðir, vitsmuni ok allan skörungskap, Fs. 15.
m. = skörungskapr.
m. = skörungskapr, Fagrsk. 1.
adv. notably, bravely, manfully (hefna e-s ~).
adv. bravely, frankly, with authority; mæla vel ok s., Nj. 24, Fs. 18, 91; hefna s., Fms. ii. 6, vii. 33; fremja, vinna s., v. 308, vii. 164; fara s., Boll. 344.
a.
1) bold, manly, imposing in appearance (manna sköruligastr at sjá);
2) magnificent, fine (skörulig veizla, rœða); með sköruligum flutningi, with manly pleading.
adj. brave, frank, bold, manly, imposing in appearance; mikill maðr vexti, s., Fms. vii. 102; s. maðr, a fine, stalwart man, Eg. 28, 199; ekki fríðr maðr sýnum en þó inn sköruligsti í yfirbragði, Ld. 18; vænn maðr at áliti, meðalmaðr at vexti, kvikligr ok s., Bs. i. 80; manna sköruligastr at sjá, Fb. i. 539; Magnús konungr var sköruligastr ok skjótligastr, Fms. vii. 63; mikill ok s., Finnb. 334; vex upp sveinninn, s. með miklu mannviti, O. H. L. 4: of a lady, hón var væn ok ætt-góð ok skörulig, Lv. 73; mikil kona ok s., Fs. 54, 86.
2. of manners or things, fine; með sköruligum flutningi, with a manly pleading, Hrafn. 18; skörnlig ræða, a fine speech, Fms. vii. 102; sköruleg veizla, magnificent, Eg. 44; veita hit sköruligasta, Fms. i. 247; all-skörulig ferð, Fs. 85.
No entry
see skata, skati.
No entry
n. a skate’s flap.
No entry
f. ‘skate’s-motber,’ a fabulous monster, Ísl. Þjóðs.
No entry
n. dirt from sleet and rain.
No entry
n. rank grass and weeds that grow near farm-houses.
(að), v. refl. to slacken.
að, to slacken, become slovenly; s. þegar byrleiði, Bs. ii. 48.
No entry
að, (slafr, n.), to slaver, like a cow when grasing.
No entry
a, m. slaverer, a nickname, Fms. ix. 232.
n.
1) blow, stroke (~ undir kinnnina); eigast slög við, to come to blows;
2) fig. blow, defeat; veita, gefa e-m ~, to defeat;
3) skirmish, opp. to a pitched battle (jarl átti tvær fólk-orrustur, en mörg slög ok manndráp);
4) nick of time (í þessu slagi koma þeir af sér akkerinu).
n. [slá; A. S. slæge; Germ. schlag; Dan. slag], a blow, stroke; slag undir kinnina, Fms. viii. 414, Skíða R. 136: blows, a fight, eigask slög við, to come to blows, Ó. H. 321.
II. metaph. a blow, defeat; veita, gefa e-m slag, to defeat, Fms. viii. 82, ix. 238: mostly plur., slaughter, loss; þeir gáfu þeim mörg slög, Fms. ix. 313; fá stór slög ok koma á flótta, vii. 325, Ó. H. 84.
2. a skirmish, opp. to a pitched battle (orrosta); jarl átti tvær fólk-orrostur, en mörg slög ok manndráp, Orkn. 94, Fms. ix. 288.
3. slaughter; slaga-sauðr = slátr-sauðr, Ó. H. 208.
4. medic. a stroke, apoplexy.
5. of time, the nick of time; í þessu slagi koma þeir af sér akkerinu, Sturl. iii. 67; annat slagið, the one moment.
B. slag, n., a different word (?), [Swed. slagg], wet, water penetrating walls or houses, = slagi; hlífa svá, at eigi komi slag á veggi, protect the walls from damp, N. G. L. ii. 106 (skott eða slag, vegg-slag, v. l.)
(að), v. to tack, cruise.
að, to tack, cruise, Fms. x. 71.
No entry
m. the brisket, bringukollr: a nickname, Landn.
No entry
a, m. [slag B], dampness; hrá-slagi.
(að), v. to flow over, be spilt (féll ofan ketillinn ok ~ði á sveininn ór katlinum).
að, to flow over, be spilt; ketillinn vellnndi slagnaði á hana (scolded her), Bs. 1. 351; ok slagnaði á sveininn ór katlinum, 366; glerker féll á steina ok brotnaði eigi, ok slagnaði eigi niðr viðsmjörit, Mart. 126; ef vatn slagnask á fæzlur yðrar, Stj. 317.
m. a kind of cloak.
m. a dust-cloak or rain-cloak, Fb. iii. 465, Fms. i. 78; karl í svörtum slagningi, Karl. 72.
2. = slag B; s. og raki í húsi, wet and damp.
(pl. -ir), m.
1) blow, stroke, = slag;
2) tune, air, played on a stringed instrument (konungr spurði, hvárt hann kynni eigi fleiri slagi).
m., pl. slagir, [slá], = slag, a blow, defeat, Karl. 172; svá harðan slag, 176.
2. [cp, A. S. slegel, a plectrum], a tune, air, played on a stringed instrument, see the remarks s. v. drápa; konungr spurði, hvárt hann kynni eigi fleiri slagi… hann segir at eptir væri enn nökkurir slagir, sló hann þá Gýgjar-slag … sló hann þann slag er Falda-feykir heitir … skipti hann um slaginn, Fas. iii. 222; Gunnars-slagr, i. 318; því næst kómu inn margir slagir hljóðfæra, iii. 191; (cp. Dan. slags = kind; mange-slags = ‘many-kind,’ manifold; samme-slags = ‘same-kind:’ metaph. from the ‘tune.’)
No entry
f. an artery, Dan. pulsaare.
f. a ewe to be slaughtered.
f. (slaga-sauðr, m., Fb. l. c.), a ewe or sheep to be slaughtered, O. H. L. 64, 67.
f. pl. saddle-straps.
f. pl. cruppers, Orkn. 12, 404.
No entry
or slag-brellr, a nickname, Orkn. 180 (note 2).
m.
1) bolt, bar;
2) war-engine.
m. a bolt, bar, of a door, Fms. ii. 223, Dropl. 29, 30, Ó. H. 135, MS. 655 ix. B. 2: a war-engine, Sks. 388.
No entry
m. a packing-cloth, wrapper, N. G. L. iii. 209.
No entry
m. a sledge-hammer, Vm. 82.
n. a fowler’s net.
n. a fowler’s net, Art. 49.
No entry
n. a tow-rope, in the phrase, vera í slagtogi með e-m, (slang.)
No entry
a, m. [North. E. slack, a hollow of sinking in the ground; cp. Dan. slank; Germ. schlank]:—a slope on a mountain edge; slakki í brúninni, í fjallinu. Slakka-gil (spelt Selakka-gil), a local name, D. I. i. 475: a nickname, Bs. i. 424.
(að), v. to slacken, get slack.
að, to slacken, get slack.
No entry
slök, slakt, adj. slack, almost used as in Engl., e. g. reipið er slakt, slack, not tight-stretched; vaðr vilgi slakr, Bragi (of a fishing-line): also the phrase, slá slöku við, to slacken one’s exertion, to idle; the word is very freq. in mod. usage.
No entry
að, to shamble along, walk like a bear.
No entry
or slambra, að, to slam, = slæma, q. v.
No entry
a, m. [from Fr. esclandre; Engl. slander; Lat. scandalum; Gr. σκάνδαλον], a nickname, Fms. viii. 112.
No entry
u. the eatable inwards of an animal, (the word is freq. in mod. usage, but in Ármanns S. 13 it is misapplied both in gender and spelling.)
No entry
1. að, to sling.
2. u, f., gen. slöngu, a sling, Sks. 380, 464, Rb. 382, passim.
2. a catapult, Fms. i. 127, ix. 10. slöngu-steinn, m. a sling-stone, Pr. 80.
m. serpent, = ormr.
a, m. [Germ. schlange], a serpent; ormr sá er s. heitir, Þiðr. 175 (but rare).
2. a landlouper, tramp; þú inn vondi s., Skíða R. 190; slinni, slangi (flangi Cod.), Edda ii. 495.
No entry
m. a going astray, of sheep; komast í slangr.
No entry
að, to sling; s. stóru grjóti, Sks. 410.
2. to stray, of sheep in pastures straying into another flock.
No entry
m. a ‘sloth-fine,’ the fine due to the king from a person who looks on at an assault without interfering, N. G. L. i. 68.
No entry
að, to hang loose as a flap.
No entry
m. a name of the fox, Edda (Gl.)
No entry
a, m. a lump-fish; see grá-slappi: as a word of abuse, Edda ii. 496: a nickname, Sturl. ii. 150, Dipl. ii. 5; Höllu-s., Ld.
No entry
n. a drunken riot, drunken gibes, Fbr. 173: slarka, að, to be noisy like a drunkard: slarkari, a, m. a drunken noisy fellow.
No entry
að, see slys; slasa sig, to have an accident.
No entry
m. a sheep for slaughter, Fær. 160, Hkr. ii. 349.
No entry
að, = slamma, Skáld H. 6. 1.
No entry
a, m. [see slöttr], a landlouper, tramp, Rétt. 55.
(að), v. to make a bubbling noise (~ði í sárinu).
(qs. slagsa), að, to make a babbling noise, like water shaken in a bottle; slaxaði í sárinu, Fs. 167.
I)
(slæ; sló, slógum; sleginn; pret. also sleri), v.
1) to smite, strike (~ e-n högg, kinnhest);
2) ~ hörpu, fiðlu, to strike the harp, fiddle;
~ slag, to strike up a tune;
~ leik, to strike up, begin, a game;
~ vef, to strike the web, to weave;
3) to hammer, forge (~ gull, silfr, sverð);
~ e-t e-u, to mount with (járnum sleginn);
4) to cut grass, mow (~ hey, töðu, tún, eng);
5) to slay, kill (síns bróður sló hann handbana);
6) fig., ~ kaupi, to strike a bargain;
~ máli í sátt, to refer a matter to arbitration;
~ fylking, to draw up a line of battle;
~ hring um, to surround;
~ manngarð, mannhring, to form a ring of men round;
~ eldi í e-t, to set fire to;
~ landtjöldum, to pitch a tent, or also, to strike a tent, take it down;
~ festum, to unmoor a ship;
~ netjum, to put out the nets;
~ hundum lausum, to slip the hounds;
7) with preps.:
~ e-t af, to cut off;
~ e-n af, to kill, slaughter;
~ á e-t, to take to a thing;
~ á glens ok glúmur, to take to play and sport;
~ á heit, to take to making a vow;
~ e-u á sik, to take upon one-self; …
1. ð, to bar; ok sláð rammliga, Fms. i. 104.
2. f. [Engl. a weaver’s slay], a bar, bolt, cross-beam, Fms. i. 179; slá um þvert skipit, Nj. 44, 125; slárnar eða spengrnar, Stj. 45; hann renndi frá slánum, þeim er vóru á virkis-hurðunni, ok lauk upp virkinu, Bs. i. 672. slá-járn, n. an iron bar, Fms. ii. 179.
I)
(slæ; sló, slógum; sleginn; pret. also sleri), v.
1) to smite, strike (~ e-n högg, kinnhest);
2) ~ hörpu, fiðlu, to strike the harp, fiddle;
~ slag, to strike up a tune;
~ leik, to strike up, begin, a game;
~ vef, to strike the web, to weave;
3) to hammer, forge (~ gull, silfr, sverð);
~ e-t e-u, to mount with (járnum sleginn);
4) to cut grass, mow (~ hey, töðu, tún, eng);
5) to slay, kill (síns bróður sló hann handbana);
6) fig., ~ kaupi, to strike a bargain;
~ máli í sátt, to refer a matter to arbitration;
~ fylking, to draw up a line of battle;
~ hring um, to surround;
~ manngarð, mannhring, to form a ring of men round;
~ eldi í e-t, to set fire to;
~ landtjöldum, to pitch a tent, or also, to strike a tent, take it down;
~ festum, to unmoor a ship;
~ netjum, to put out the nets;
~ hundum lausum, to slip the hounds;
7) with preps.:
~ e-t af, to cut off;
~ e-n af, to kill, slaughter;
~ á e-t, to take to a thing;
~ á glens ok glúmur, to take to play and sport;
~ á heit, to take to making a vow;
~ e-u á sik, to take upon one-self; …
pres. slæ, slær, slær; pl. slám (m. sláum), sláið, slá: pret. sló, slótt, slóttú (mod. slóst, slóstu), sló; pl. slógu (slósk = slógusk, Sturl. ii. 208 C): subj. slægi: imperat. slá, sláðú: part. sleginn: a pret. sleri or slöri occurs as a provincialism in the old vellum Ágrip—sløru, Fms. x. 403; sleri, 394; slæri, i. e. slöri, 379: [Ulf. slahan = τύπτειν, παίειν; A. S. sleân, slæge; Engl. slay; Dan.-Swed. slaa; O. H. G. slahan; Germ. schlagen.]
A. To smite, strike, Dropl. 13; slá með steini, Fms. viii. 388; slá e-n til bana, ii. 183; slá e-n högg, kinnhest, i. 150, ix. 469, 522, Ld. 134; slá knött, Vígl. 24; slá til e-s, to strike at one, Finnb. 306, Sturl. ii. 24 C; slá í höfuð e-m, Fms. v. 173.
2. slá hörpu, fiðlu, to strike the harp, fiddle, Vsp. 34, Fdda 76, Am. 62, Bs. i. 155, Fb. i. 348, Fms. vii. 356 (in a verse), Sks. 704, Grett. 168 (hörpu-sláttr); slá hljóðfæri, Fms, iii. 184; slá slag, to strike up a tune; hann sló þann slag, … sló hann þá Gýgjar-slag… þann streng er hann hafði ekki fyrr slegit, Fas. iii. 222, 223, cp. drápa and drepa: slá leik, to strike up for a dance or game to begin, hann sá at leikr var sleginn skamt frá garði, Sturl. …
Shortened here. Read the full article →
m. lanky fellow.
a, m. a gaunt and clownish boor, Edda ii. 496; sláni, strákrinn þeirra hann Indriði, Piltr og Stúlka 36. slána-legr, adj.
m. a good-for-nothing.
m. a word of abuse, of a good-for-nothing, Edda ii. 496.
n. flesh-meat (hafði þá Loki etit ~ allt af beinum).
n. [slag, slá, a contr. form, cp. Engl. slaughter]:—butcher’s meat, K. Þ. K. 102, K. Á. 190, Nj. 75, Ísl. ii. 331, Ó. H. 33; limr slátrs, Gþl.; slátr allt ok beinin með, eta s. allt af beinum. Edda 31; ný slátr er hér nú at höndla, Sturl. i. 169.
COMPDS: slátrdiskr, slátrfé, slátrfórn, slátrföng, slátrgripr, slátrmangari, slatrsauðr, slátrastörf, slátrtollr, slátrtrog, slátrvist.
(að), v. to slaughter, with dat. (þar hafði ~t verit uxa einum).
að, to slaughter cattle, with dat. or absol., Am. 20, Karl. 330, Bs. i. 646, Grág. i. 147.
No entry
n. pl. slaughtering, Korm. 34.
m. a plate with meat.
m. a plate with meat, Fms. vii. 160.
n. slaughter-cattle.
n. cattle fit for slaughter, Fær. 248, Eg. 220, Orkn. 334, Gullþ. 67.
No entry
f. a bloody sacrifice, 625. 177.
n. pl. provision (supply) of flesh-meat.
n. pl. provision of butcher’s meat, Bs. i. 549.
m. a head of cattle for slaughter.
m. a head of cattle for slaughter, Fb. iii. 453.
No entry
a, m. a ‘slaughter-monger,’ butcher, N. G. L. ii. 204.
No entry
m. a butcher’s toll, Gþl.
n. a trough with meat.
n. a trough with butcher’s meat, Fs. 72.
f. flesh food.
f. butcher’s meat. Fms. ix. 360.
f.
1) mowing;
2) mowing season (þat var um öndverðar sláttur);
3) grass for mowing;
4) money stamped or struck, coin;
Haralds ~, the bad coin of King Harold.
u, f., prop. a ‘smiting,’ mowing; sjau daga s., Pm. 77; viku s., Dipl. v. 5; dag-slátta, q. v.
2. the mowing season; þat var um öndverðar sláttur, Grett. 107 A.
3. of a field; þar er mætisk slátta ok sina, … eigi skal í sláttu æja, Grág. ii. 291; þar vóru sláttur í ok sæði, meadows and corn-fields, Bjarn. 22; sláttur þær er í almenningi eru, Gþl. 454; ef tveir menn ganga í eina sláttu, go to mow in the same field, 455; hann hafði þar sláttu, Lv. 84.
II. money struck or stamped, coin; Haralds-slátta, the bad coin of king Harold, Fms. vi. 243; silfr-s., silver coining.
COMPDS: sláttukaup, sláttumaðr, sláttutími.
(gen. -ar, dat. slætti), m.
1) mowing;
2) playing (a harp).
m., gen. sláttar, dat. slætti:—a smiting, mowing; vera at slætti, Ísl. ii. 346; leið nú til þess er tekið var til sláttar, Grett. 121 A: freq. in mod. usage = slátta, túna-sláttr, engja-sláttr, the season for mowing the home-field and the out-field.
3. the striking an instrument = slagr; drepa strengi til sláttar, Stj. 458.
n. mower’s wages.
n. mowers’ wages, Finnb. 344.
m. mower.
m. a mower, Sturl. iii. 103.
m. mowing season (um öndverðan sláttutíma).
a, m. the mowing season, Grett. 66 new Ed.
f. large knife.
u, f. a large knife, scimitar, Ann. 1393.
m. sledge.
a, m. [Old Engl. sled (‘the sledded Polack,’ Hamlet, and so still in North. E.); Engl. sledge; Germ. schlitte; Dan. slæde, cp. Engl. slide]:—a sledge, Sdm. 15, Grág. ii. 295, N. G. L. ii. 118, 121, Landn. 94, Eg. 543, Eb. 188, 190, Fs. 55 Ó. H. 85. Gísl. 37, passim; sleða-menn, Fms. ix. 352; sleða-höfuð, Mar.
COMPDS: sleðfæri, sleðmeiðr.
No entry
n.; s. gott, good sledging, Fas. ii. 5.
m. sledge-runner.
m. (see meiðr), Eb. 190.
f. slaver (úlfrinn grenjar, ok ~ renn ór munni hans).
u, f. slaver (Lat. saliva), Edda 20, Sks. 229; slefu-speldi, a bib or tucker round the neck of children.
2. poët. a serpent, from its slime: a nickname, Hkr. slefu-mæltr, part. drawling in talking.
f. sledge-hammer;
verða milli steins ok sleggju, to come between the hammer and the anvil.
u, f. [from slá, slag; A. S. slecge], a sledge-hammer, Bs. i. 346, Dipl. iii. 4, Vm. 154, Þ;iðr. 166; með hömrum ok sleggjum, Al. 171; the phrase, verða milli steins ok sleggju, to come between the hammer and the anvil, Fas. i. 34; rek-s., a sledge-hammer; fiska-s., járn-s.: in Icel. the sleggja is often a round stone with a hole for the handle: sleggju-nef, a club-nose.
2. sleggja, a nickname, Vd.
No entry
f., pl. sleifar, [Dan. slæv], a ladle, esp. a wooden ladle to stir with.
f. licking (hunda s.).
f. licking, Greg. 23.
(-ta, -tr), v. to lick (kýrin gekk opt ofan í fjöruna ok sleikti steinana).
u, f. a lump (of porridge, etc.)
(-ta, -tr), v. to lick (kýrin gekk opt ofan í fjöruna ok sleikti steinana).
ð and t, [Dan. slikke; Lancashire slaak; cp. Engl. lick, American slick, Germ. lecken; Lat. linguere; Gr. λείχειν]:—to lick, Stj. 601, Al. 166, N. G. L. iii. 258; kýrin sleikti steinana, Eb. 316; hón (the cow) sleikti hrímsteina er saltir vóru, Edda 4; s. blótbolla sína, Fms. ii. 309 (x. 353); s. sár, Greg. 23; þar kómu hundar og sleiktu hans sár. Luke xv. 21: with dat., Fms. viii. 410; s. um e-t, Eb. 320; var-at af vöru, sleikti um þvöru, Fs. 159.
No entry
m. the ‘slipper,’ the name of Odin’s eight-footed steed, see Edda, Sdm., Gm.
a. slippery (þar var sleipt).
adj. [North. E. slape], slippery, Vígl. 31; háfa steinstrætið heimsins sleipt, hefir mér opt í vanda steypt, Pass. 34. 14, freq. in mod. usage.
f. shuffle, subterfuge, esp. pl., drekka við sleitur, to drink unfairly.
u, f. backsliding; með ofrkappi ok sleitum, Sks. 341; lögkrókar ok sleitur, 439; vinna mál með sleitum, Fas. iii. 196; drekka við sleitur, to drink unfairly, in a drinking-bout = Gr. κλεψιποτειν, Eg. 258.
COMPDS: sleitudómr, SleituHelgi, sleitulaust.
m. sham-court.
m. a sham court, law quirks, Anecd. 12.
No entry
a nickname, Landn.
adv., drekka ~, without heel-taps.
n. adj., in drekka s., to drink without heel-taps, Eg. 552, Fms. vi. 241 C.
adv. = sleitiliga.
adv.; drekka s., Gr. κλεψιποτειν, Orkn. 246.
f. kind, order (riddara s.).
f. [Dan. slægt; from Germ. ge-schlecht], kind, order; riddara-slekt, Edda (pref.), Bs. ii. 10, 122; konungs garðs s., Stj. 1; ef eg skal dæmdr af Danskri slekt, | og deyja svo fyrir Kongsins mekt, Jón Arason; the word is unclass.
No entry
m. [akin to slæmr], a nickname, also slembi-djákn, m. a sham deacon, Fms. vii.
No entry
u, f. a clot; in grautar slembra, a small spoonful of porridge.
n. sloth, dullness.
n. sloth; nú muntú verða at draga slenit af þér, mannskræfan, Grett. 91: also medic. dullness, slen ok máttleysi, slen og doði.
COMPDS: slen-skapligr (slen-samr, slen-samligr), adj. slothful, N. G. L. ii. 417 (note 15). slen-skapr, m. slotbfulness, laziness, Al. 34, 42, N. G. L. ii. 418.
No entry
d, to sling, with dat.; see slyngja, slöngva.
No entry
u, f. = slen, sloth.
n. idle lounging.
n. sloth, idle lounging, Grett. 100 A.
No entry
u, f. slime, viscous matter, esp. on the skin of fishes and snakes.
No entry
adj. dabbled with slime, slimy.
I)
(slepp; slapp, sluppum; sloppinn), v.
1) to slip, glide (sleggjan slapp ór hendi honum); sluppu honum fœtr, his feet slipped;
2) to slip away, escape (ef Þórólfr skal s.);
3) to slip, fail; ef yðr sleppr at festa hendr á Birni, if you fail to get hold of Bjorn.
II)
(-ta, -t), v. to make slip out of one’s hands, let slip; Þorgils hafði sleppt øxinni, Th. had let go of the axe.
1. t, [Dan. slippe], the causal of the preceding word:—to make slip out of one’s hand, let slip, with dat.; Þorgils hafði sleppt öxinni, Th. had laid the axe away, Fs. 131: freq. in mod. usage, slepptu mér, let me go.
2. u, f. a nickname, Fms. ix. 294 (= slappi?).
I)
(slepp; slapp, sluppum; sloppinn), v.
1) to slip, glide (sleggjan slapp ór hendi honum); sluppu honum fœtr, his feet slipped;
2) to slip away, escape (ef Þórólfr skal s.);
3) to slip, fail; ef yðr sleppr at festa hendr á Birni, if you fail to get hold of Bjorn.
II)
(-ta, -t), v. to make slip out of one’s hands, let slip; Þorgils hafði sleppt øxinni, Th. had let go of the axe.
slepp, slapp, sluppu, slyppi, slyppinn, [A. S. slipan; Engl. slip]:—to slip, slide; sleggjan slapp (slipped) ór hendi honum, Bs. i. 342; sluppu honum fætr, his feet slipped, Fms. viii. 393; ál svá hálan, at hann sleppr manni, an eel so slippery that it slips out of one’s hands, Stj. 69.
2. to slip away, escape; ef Þórólfr skal sleppa, Boll. 342; láta e-t s. hjá sér, Fas. i. 92; hinir hafa refsingar-lausir undan sloppit, N. G. L. i. 123.
3. to slip, fail, miss; vera má at fleiri sé sátir á skóginum ef hin fyrsta slyppi, may be there will be more ambushes if the first should fail. Eg. 568; ef yðr sleppr at festa hendr á Birni, if you fail to get hold of Bjorn, Bjarn. 52.
a. butter-fingered.
adj. butter-fingered, of one who lets slip, Grett. 137.
No entry
adj. slippery; af-sleppr, taper-formed, so that it slips out of the hand; með því at þeim hafði svá sleppt til tekizk, i. e. they had made a mess of it, missed it, Eb. 162.
I)
(-tta, -ttr), v. to make plain, level; fig., s. yfir e-t, to smooth over a thing, amend, remedy (hafit ér vel yfir slétt vanhyggju mína).
II)
f. a plain, level field.
1. t, [from slá, slag, as a kind of iterative], to slap, dab, with dat.: of liquids—skvetta, taka spann fullt vatns ok sletta á þau, N. G. L. i. 358; hann þreif upp skyrkyllinn ok sletti framan í fang hans, Grett. 66 new Ed.; hann sletti í munn sér skegginu, he slapped the beard into his mouth, Dropl. 25; heir slettu eptir henni svipu, Bs. i. 453; hann sletti flötu sverðinu um herðar honum, slapped him with the flat of the sword, Sturl. ii. 60, Fas. iii. 102, Þorf. Karl. 428; slettust fitjarnar um hellis-gólfit, Fas. iii. 386: þeir mega sletta skyrinu sem það eiga, see skyr: in mod. usage sletta expresses bespattering with slabby matter, skvetta with pure fluids.
2. u, f. a dab, spot; blek-s., a blot of ink; bak-s., q. v.
No entry
u, f. an intruder, meddler.
No entry
u, f. a scamp, a term of abuse, Edda (Gl.) ii; cp. slæmr, adj.
I)
(-tta, -ttr), v. to make plain, level; fig., s. yfir e-t, to smooth over a thing, amend, remedy (hafit ér vel yfir slétt vanhyggju mína).
II)
f. a plain, level field.
1. t, [Engl. slight; Germ. schlichten], to make plain, level; lítill blær sléttir ok hylr þá vegu, Stj. 16; slétta tún, to level, smooth a field: metaph., slétta yfir e-t, to smooth over a thing; hafit ér vel yfir slétt vanhyggju mína, Ísl. ii. 201, Fms. i. 74; s. um e-t, Clar.
2. u, f. a plain, level field. Eg. 230, 528, Barl. 209.
No entry
u, f. ‘smooth-back,’ a kind of whale, balaena mysticetus L., Edda, Sks. 128.
a. plain, flat, even, smooth; s. völlr, level field; s. sjór, smooth sea; segja sínar farar eigi sléttar, to tell of one’s journey not having been smooth, to report a failure; neut. slétt, as adv. straight, quite (gengu þeir slétt út af borðunum); smoothly, well (tala slétt); eigi mundi ferðin takast slétt, the journey would not go smoothly.
adj. [Ulf. slaihts = λειος, Luke iii. 5; a word common to all Teut. languages, but in the Scandin. the h is lost, as Dan. slet; but in Germ. schlicht and schlecht, in Engl. slight, etc.]:—plain, flat, even, smooth, level; sléttr steinn, Eg. 141; á sléttum velli, Fms. i. 137, ii. 319, Edda 31; slett land, Fb. i. 431; vellir sléttir, Ó. H. 134; sléttr sjór, a smooth sea; þar sem slétr er, Fms. vii. 297; ú-sléttr, uneven, rough: metaph., segja sínar (farar) eigi sléttar, to tell of one’s journey not having been smooth, i. e. that it had all gone wrong, Orkn. 68, Eg. 75, Nj. 254, Ld. 64, Fms. i. 75: gengu þeir slétt (straight) út af borðunum, Fms. ii. 319.
2. neut. slétt, just, precisely; þat nægðisk öllum slétt, Stj. 293: smonthly, well, eigi mundi ferðin takask slétt, the journey would not go smoothly, Fms. ii. 127; tala slétt, to talk smoothly, Hkr. i. 10; mæla slétt, Hom. 151; hyggja því flárra sem hann talar sléttara, Bjarn. 21.
II. [Germ. schlecht; Dan. slet], slight, trivial, common; tvenn bakstr-járn ok in þriðju slétt, Vm. …
Shortened here. Read the full article →
a. smooth-skinned.
adj. smooth-skinned, Fas. iii. 77.
n. flat country.
n. a flat land. Fms. vii. 70, Stj. 371.
a. flat of land.
adj. flat, of land, Stj. 94.
a. smooth-spoken.
(-máligr, Nj. 89, v. l.), adj. smooth-spoken, Nj. 84, Bjarn. 71.
n. smooth language.
n. smooth language, Thom.
a. = sléttmáll.
adj. = sléttmáll, Fms. vii. 120.
No entry
part. smooth-worked.
No entry
n. ‘smooth work,’ goldsmith’s work, and the like, smoothed with the hammer, Rétt. 2. 10, 49.
n. pl. = sléttmæli.
n. smooth words, Barl. 121, 164.
No entry
n. strain, a horse disease, Bs. i. 389.
No entry
að, to strain a horse: reflex. to be strained: sligaðr, strained.
No entry
a nickname, Fms. x. 123.
No entry
a, m. a clownish fellow, boor, Edda ii. 495. slinna-ligr, adj. clownish.
n.
1) tearing (rif ok s.);
2) tear and wear; kápa komin at sliti, a worn-out cloak;
3) rupture, breach (sifja-slit, frið-slit).
n. [slíta], a slit, tear; kápa komin at sliti, a worn-out cloak, Band. 5; rif ok slit, Bs. ii. 143; það er ekki til slits; kvið-slit, hernia.
2. metaph. in pl. a rupture, breach, Þiðr. 94; sifja-slit, frið-slit, flaum-slit, q. v.
(slít; sleit, slitum; slitinn), v.
1) to snap, break, a string, cord, rope (Æsirnir sýndu honum silkibandit ok báðu hann s.); s. í sundr, to break asunder (s. í sundr svá mjótt band);
2) to tear, pull; Loki sleit upp mistiltein, L. pulled up the mistletoe; ~ ná, hræ, to tear a corpse; s. e-n af sér, to throw one off (S. vildi s. hann af sér); sleit hann undan veðr, the gale drove him out of his course;
3) fig. to break, break off, with acc.; s. þing, to break off, dissolve a meeting; with dat. (s. þingi, flokki, veizlunni); áðr þinginu sé slitit, before the meeting be dissolved;
4) to rend, tear (brynja hans var slitin til únýts); klæði sundr slitin, torn asunder;
5) to wear-out; hann mun eigi mörgum skyrtunum s., he will not wear out many shirts, not live long; slitnir skór, worn-out shoes;
6) s. ór e-u, to decide, settle (hann kvað lögmann ór þessu s. skyldu);
7) impers. to be torn away (sleit af honum mann á báti); with dat., slítr þar tali þeirra, there the talk ended; sleit Fróða frið fjánda á milli, Frodi’s peace was broken between the foes; borgir ok kastalar ok þorp, svá at hvergi slítr, in an unbroken line; …
u, f. ‘cismos,’ þat er ‘slita’ at váru máli, Skálda 184.
(að), v.
1) to break, snap, of a cord, rope, string (festr mun s.);
2) to end, break up (þú vilt, at okkarr kaupmáli slitni).
að, (neut. of slita), to be rent, break, of a cord, rope, string, or the like (rifna, being used of cloth, etc.); festr mun, s., Vsp. 41, Am. 35, Fms. vii. 13, Grett. 101, MS. 656 C. 31, Karl. 450; slitnaði skóþvengr hans, Nj. 74: medic. of hernia, kviðrinn slitnaði, Bs. i. 121, 208: metaph. to end, break up, Lv. 11, Fs. 21: kaupmáli slitnar, Þiðr. 85.
2. to be torn in tatters.
No entry
or slitri, n. shreds, tatters, Grett. 101, 114 A; klæða-slitr, Vm. 77, Pm. 133, Finnb. 246.
n. rags, tatters.
n. tatters, = slitr, Clar.
No entry
m. pl. the name of a rebel party in Norway, Fms, ix.
No entry
n. a reproach for slothfulness, Sturl. ii. 192.
No entry
f. [Ulf. sleiþa = ζημία], punishment, the name of one of the rivers of hell, a place for the wicked, Vsp.
I)
a. fierce, cruel, fearful (hefndir ~ar ok sárar).
II)
n. pl. = ~ar.
adj., the r is radical, [Ulf. sleiþis = χαλεπός, cp. sleiþis = κίνδυνος; A. S. slíð, slîdor]:—fearful; hefndir slíðrar ok sárar, Gh. 5; í slíðri Súðvík, in the fatal Southwick, of a place of battle, Ó. H. 19 (in a verse).
COMPDS: slíðrbeittr, slíðrfengligr, slíðrhugaðr, slíðrliga, slíðrugtanni.
(að), v. to sheathe, put in the scabbard (s. kníf, sverð).
að, to sheath, put in the scabbard, Nj. 185, Fas. i. 529, 576, Þórð. 49 new Ed., Al. 44, Karl. 240, Pass. 7. 5.
f. pl. sheath, scabbard (stinga sverð í ~; draga, bregða sverði ór slíðrum).
f. pl. (slíðrin, n. pl., Eg. 304), [Engl. slither, sliver]; slíðr, as well as skeiðir, prop. means a lath or ‘slither,’ used to make cases for knives and swords, see Fritzner, s. v.; whence
2. a sheath, scabbard; slíðrar, Karl. 331 (slíðrir, v. l.); sverð brugðið í miðjar slíðrar, Bs. i. 660 (slíðrir, Sturl. ii. 23 C. l. c.); slíðrirnar, Edda i. 606 (slíðrar, Ub. l. c.); ganga, draga, bregða, renna, ór slíðrum, Korm. 84, 242, Eg. 30, Band, (in a verse), Fas. i. 57 (in a verse), Orkn. (in a verse), Nj. 159, Sd. 159: in poetry names for a sword, sliðra-tunga, scabbard-tongue; sliðr-áll, scabbard-eel; slíðr-logi, ‘scabbard-lowe;’ slíðr-vöndr, sliver-wand: slíðr-dreginn, -toginn, epithets of a sword, Lex. Poët.
No entry
a, m. ‘the boar with the awful tusk,’ the name of Frey’s boar, Edda.
No entry
adj. sharp as a rasor, Akv. 22, Eb. (in a verse).
a. dire, fearful (senna slíðrlig).
adj. dire, fearful, Gh. 1.
No entry
adj. atrocious, Lex. Poët.
No entry
adv. savagely; eta s., Haustl.
No entry
m. a ‘sleek-stone,’ a fine whetstone, D. I. i. 255, Vm. 6. slíkisteins-auga, n. the eye or hole of a whetstone, a nickname, Ld.
No entry
u, f. a smooth, thin texture. slíkju-ligr, adj. smooth, of a kerchief.
a.
1) such; s. maðr, such a man; s. sem (or er), such as; s. svá, such like, similar (slíkir svá menn); annarr s., another of the same kind;
2) this, that (þér skulut slíku ráða);
3) neut., slíkt, as adv. in such wise, so; slíkt er þér líkar, as it pleases thee; slíkan, similarly, in a like manner (hygg ek, at slíkan mun hafa farit um annat).
adj. sleek, smooth; hrognkelsi líkr, | var á holdi slíkr, flabby-fleshed, of a lump-fish, Bjarn. (in a verse).
a.
1) such; s. maðr, such a man; s. sem (or er), such as; s. svá, such like, similar (slíkir svá menn); annarr s., another of the same kind;
2) this, that (þér skulut slíku ráða);
3) neut., slíkt, as adv. in such wise, so; slíkt er þér líkar, as it pleases thee; slíkan, similarly, in a like manner (hygg ek, at slíkan mun hafa farit um annat).
adj., prop. a compd. qs. svá-líkr, so-líkr; [Ulf. swa-leiks = τοιουτος; A. S. swilc, i. e. swa ylc = so like; Early Engl. silk, whence mod. Engl. such, with the l dropped; Scot. sic; Germ. solch; Dan. slig; Swed. slik]:—such; slíkr maðr, such a man, Fms. i. 99; slíkr maðr sem, Eg. 759; slíkan sem, Fms. i. 21; slíkt sems, Am. 103; slíks úfriðar, sem …, Ísl. ii. 242; slíkt lið sem hann fékk, Fms. i. 74: slíkr svá, such-like; með slíkum svá fortölum, Al. 33; meira enn slíkt svá, Fms. v. 303; at slíkum svá, mönnum, vi. 99: slíkt ok it sama, Post. 645. 66, Stj. 356: neut., ef slíkt skyldi þreyta, Fms. ii. 176; er hann slíkt um fregn, Vsp. 30.
2. similar; slíkan löst, Hm. 97: neut., átt þú slíkt at frétta, the same news, Am. 78, Rekst. 8; svara slíku, to answer in such wise, Ó. H. (in a verse); annat slíkt, Akv. 6; slíks var þar ván, Fms. i. 74; slíkt megu vér nú reyna, Nj. 97.
3. this, that, it; þér skulut slíku ráða, Eb. 46 new Ed.; fylgðit saðr slíku, Am. 45; slíkt er válaðs vera, Hm. 10.
II. neut. slíkt, as adv. in such wise, so; …
Shortened here. Read the full article →
n. slime (þegar eptir þat heit dró af slímit auganu).
n. [A. S. slîm; Engl. slime; Germ. schleim, etc.]:—slime; dró af slímit augunum, Bs. i. 315, H. E. i. 513, Mar.: passim.
No entry
u, f. sliminess. slímu-setr, n., in the phrase, sitja slímusetr; in olden times, when wayfarers were hospitably entertained, a man who remained as guest above a certain time (three days at most, and for a stranger a single night) was said to sitja s., and was regarded as a vagrant or cosherer, and might be punished, N. G. L. i. 72, Gþl. 200; cp. þat var engi siðr at sitja lengr en þrjár nætr at kynni, it was not manners to stay longer than three nights in a visit, Eg. 698: exactly the same is still said in Scotland, see Lockhart’s ‘Life of Sir W. Scott,’ 1871, p. 589, in a foot-note.
No entry
t, [Germ. schleifen; Dan. slibe; Swed. slipa], to whet.
II. reflex. to be slim and sleek; þó slípist jór og slitni gjörð, slettunum ekki kvíddu, hugsaðu hvárki um himin né jörð, en haltú þér fast og ríddu, Pál Vídal.
m. whetter, sharpener.
a, m, [Germ. schleifer; Dan. sliber], a whetter, N. G. L. ii. 204 (v. l. 23), Rétt. 2. 10.
(slít; sleit, slitum; slitinn), v.
1) to snap, break, a string, cord, rope (Æsirnir sýndu honum silkibandit ok báðu hann s.); s. í sundr, to break asunder (s. í sundr svá mjótt band);
2) to tear, pull; Loki sleit upp mistiltein, L. pulled up the mistletoe; ~ ná, hræ, to tear a corpse; s. e-n af sér, to throw one off (S. vildi s. hann af sér); sleit hann undan veðr, the gale drove him out of his course;
3) fig. to break, break off, with acc.; s. þing, to break off, dissolve a meeting; with dat. (s. þingi, flokki, veizlunni); áðr þinginu sé slitit, before the meeting be dissolved;
4) to rend, tear (brynja hans var slitin til únýts); klæði sundr slitin, torn asunder;
5) to wear-out; hann mun eigi mörgum skyrtunum s., he will not wear out many shirts, not live long; slitnir skór, worn-out shoes;
6) s. ór e-u, to decide, settle (hann kvað lögmann ór þessu s. skyldu);
7) impers. to be torn away (sleit af honum mann á báti); with dat., slítr þar tali þeirra, there the talk ended; sleit Fróða frið fjánda á milli, Frodi’s peace was broken between the foes; borgir ok kastalar ok þorp, svá at hvergi slítr, in an unbroken line; …
slít; pret. sleit, sleizt, sleit. pl. slitu; subj. slíti; imperat. slít, slíttu; part. slitinn: [A. S. slîtan; Engl. slit; Dan. slide]:—to slit, break, of a string, rope (rífa, of cloth); snara er slitin, 623. 36; slíta þráðu, reip, bönd. Sól. 37, Stor. 7; s. í sundr svá mjótt band, Edda 20; þeir sýndu honum silki-bandið ok báðu hann slíta, id.; þær fá nú varla svá títt spunnit örlaga-þráð sem ein slíta, Al. 141; hann tók Mistiltein ok sleit upp, Edda 37; sleit hann af sér slæðurnar, Fms. vii. 149; Steinarr vildi s. hann af sér, threw him off, Eg. 747; sleit hann undan veðr, the gale drove him out of his course, Landn. (Hb.) 27.
2. metaph. to break, break off; slíta skipan, Al. 109; s. þing, to break off a meeting, dissolve, Fms. i. 34, vi. 193 (þinginu v. l.); s. félag, Gísl. 13; s. samnað, to disperse, Fms. ix. 369; þá var niðr slegit ok slitið samhald þat, vi. 286; ef þó væri baði þing áðr slitin, divided, Grág. i. 116; slíta sáttir. Am. 67; s. málstefnunni, Ó. H. 33.
β. with dat. to break with a thing, i. e. break it up, dissolve; munu þér slitið fá flokki Bagla, Fms. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
að, qs. sljófga, to abate.
(að), v. to make blunt;
refl., ~st, to grow blunt or dull (sýn, minni ~st).
að, to blunt, make blunt, Mar.; but usually in
II. reflex. sljófask, sljófgask, to grow slow, dull, blunt, of a sword, Fas. i. 507; sýn (the sight) sljóvask, Stj. 86, Fms. ii. 286; minnit sljófast, Bs. ii. 110; sýn sljófask, Stj. 16, Fb. i. 471; sljófaðr, blunted, dull, Dan. slövet, Mar.; sljóvaðisk grimmleikr margra, Al. 126; sljófgaðisk skap jarlsins, was blunted, smoothed, Sturl. ii. 55.
No entry
að, sljófgast = sljófast, Fas. i. 507, Sturl. ii. 25.
(sljó, sljótt), a.
1) blunt (sljó sverð);
2) faint-hearted.
sljó, sljótt; before a vowel the v appears, sljóvan, sljóvum, … (also spelt with f); the older form is slær, slæ, slæ, slætt (slævan, etc.), or even sljár, Ld. 312, v. l.; analogous to snjór, snjár, snær: sjór, sjár, sær; mjór, mjár, mær: [A. S. sláw; Engl. slow; Dan. slöv]:—blunt, Lat. hebes; sverð sljó ok brotin, Fms. ii. 322; þó at sverðin sé slæ, x. 360; sljó öx. Fs. 184; sverð vár eru slæ, Hkr. i. 343; með slævu sverði, Fm. 30; slætt sverð, Fbr. (in a verse); með hljóði sljófu, a dull sound, Skálda 160.
2. metaph., hann hvessir sljófa en hrýnir hugrakka, Al. 33; þótti honum hann í öllu slær, Sturl. iii. 117; at hann hefði verit mikilsti slær, er hann hefði eigi bannsettan Rafn, Bs. i. 775; gefa enum slævurum sigr, Ls. 22, 23.
m. dullness.
m. dulness, Bs. ii. 126.
adv. slowly, dully (reiða ~ sverðin).
slæ-liga, adv. slowly, dully, carelessly, opp. to briskly, Al 34, Stj. 531; reiða sverð s., Fms. x. 360 (sljáliga, ii. 322, Hkr. i. 343, l. c.); róa slæliga, Fms. ix. 301; ú-slæliga, deftly, xi. 277.
a. slow, dull, feeble.
slæ-ligr, adj. blunt, slow; er þá för vár sljólig, Fs. 66.
No entry
n. [Engl. sluice; Dan. slug; cp. Germ. schlucht], the sluice by which the water is led to the wheel of a water-mill, B. K. 81, D. N. iv. 536; hann var mylnu-vörðr ok hafði vaktað slok (sloa Ed.) undir mylnurnar, Post. 246 (the printed Ed.)
No entry
að, [Dan. sluge], to slop.
(að), v. to expire, go out (eldr, ljós, log ~r).
að, [Dan. slukkes; N. Lancashire slocken; Engl. slake], to be extinguished; brennr … sloknar, Hm. 50; ljós (log, ekir) sloknar, Rb. 352, Fms. iv. 28, xi. 35, Fb. ii. 8, 129, Gísl. 29, Gullþ. 50; sloknar hann aldregi hvárki af vindi né vætum, Stj. 86; gaus upp stundum eldrinn en stundum sloknaði niðr, Nj. 204: part., þá er sloknaðr var eldrinn, Edda (pref.)
No entry
n. the slaver, saliva, from the mouth of animals.
(-s, -ar), m. loose gown; esp. of a priest’s white gown (skrýddr sloppum ok kantarakápum).
m. [A. S. and Engl. slop; Germ. schleppe; akin to Dan. slæbe], a slop, gown, a loose trailing garment; brynja undir sloppi, Fms. vi. 158; vaðm;áls sloppr, Bs. i. 674: esp. of a priest’s white gown, skrýddr sloppum ok kantara-kápum, 186, Vm., Pm., D. I., Dipl. passim; slopp-slitri, a tattered gown, Pm. 133; slopp-töturr, id., 124 (spelt slof-töturr, Bs. i. 565).
No entry
n. the offal of fish, used as dung: slorugr, adj. bedabbled with slor.
No entry
n. abatement; vind-slot, Alm.; veðra-slot, bylja-slot.
II. = Germ. schloss, Dan. slot, but mod. and rare.
(að), v. to hang down (lið hans lét s. hendr niðr með síðu ok höfðust ekki at); s. við, to be idle, slink away.
að, slotir, Hom. (St.); the pret. would be slotti, but is not found (cp. þora þorði þorað); mod. usage distinguishes between slúta = to hang down, and slota = to abate; [cp. Germ. schliessen and schluss]:—to hang down, droop; láta slota hendr niðr með síðu ok höfðusk ekki at, Fms. ii. 229,; láttú slota hattinn, Nj. 32; hann var í kufli ok lét slúta hattinn, Sturl. ii. 230, Fas. i. 61 (both paper MSS.): slota við, to slink away; ok er ekki at slota við eða svara skatyrðum, Fms. vii. 20; þat þú þegir við ok slotir, Hom. (St.)
II. impers. it abates, of wind, gale; veðrinu slotar, the wind abates.
from slá.
f. the bone in the hollow of the horns of animals.
f. track, trail (sáu menn s. liggja frá skipunum, því at dögg hafði fallit); cf. döggslóð.
f. [cp. Ulf. slauþjan; Engl. sleuth, slot, in sleuth-hound], a track or trail in snow or the like; slóð Fáfnis, Sæm. 133; kómu á manna-för, ok lá sú slóð framm á skóginn, Eg. 578; þá skildi ok slóðina, 579; hann seri því eptir í slóðna, Ó. H. 135; skuluð ér nú fara at slóð þessi, Fms. iv. 340.
II. plur. slóðir. a ship’s wake; þá, velkti úti lengi í hafi, ok kómu þeir ekki á þær slóðir sem þeir vildu, Þorf. Karl. 390.
n. brushwood for slóðar.
n. a truss of brushwood, Grág. ii. 338 (Jb. 218).
No entry
f. a track-way, tram-way.
No entry
m. a track-way, tram-way, D. N.
m. a truss of branches trailed along; draga slóða, to drag a slot or trail; fig., meira slóða mun draga, it will be attended with more serious consequences.
a, m. [slóð], a truss of fagots trailed along; draga slóða, to drag a slot or trail; and metaph. to leave a slot behind, be fatal; slóða mun draga, at því er ek hygg, Band.; má annars staðar meiri slóða draga enn hér, Nj. 54.
COMPDS: slóðahrís, slóðastöð, slóðavegr.
II. of a person, a sloven, slothful fellow. slóða-legr, adj. slothful. slóða-skapr, m. slothfulness.
No entry
að, slöðra, as it is spelt in editions, is less correct, for the mod. slóra, q. v., is a contracted and corrupt form of sloðra (oð = ó); [cp. Ulf. slauþjan]:—to drag or trail oneself along; sloðruðu þeir þá vestr af heiðinni, Sturl. iii. 158; þeir sloðruðu svá til lands, 163; flestir gátu fengit bakkann ok sloðruðu svá at landi, Fb. ii. 511 (slöðruðu, Orkn. 456, l. c., but less correct); hefir ek ekki spurt til sanns hverjum þá sloðraði (sloþraðe Cod.), Ölk. 36.
No entry
u, f. a track-way, Fas. (in a verse).
No entry
n. the eatable inwards (liver etc.) of a fish.
No entry
m. [North. E. slotch], a slouching fellow, Edda ii. 495.
No entry
(slórir, stórði, slórt), contr. from sloðra, [Engl. slur], to trail or lounge about; hvað ertu að slóra þarna! see sloðra.
No entry
adj. sly, wily; ú-slóttigr, guileless, Hom. 148; eigi s. ok einfaldr, Hom. (St.)
No entry
u, f. [cp. Dan. slud = sleet; North. E. slutch], a clot of spittle or mucus; hor-s.
No entry
að, to slop and swill, like swine.
No entry
adv. flabbily (?), Eb. 37 new Ed.
pp., see slyngva.
part. as adj., see slyngva.
No entry
m. the name of a mythical steed, Edda.
No entry
t, to project, hang down; see slota (I), as also skúta.
No entry
u, f. [Dan. slud], sleet, cold rain, wet.
f. fibre.
u, f. a flabby lump; blóðugar slyðrur, Grett. 153 new Ed.
No entry
að, qs. sloðrast; ymsir fóru á kné eða slyðruðust fyrir öðrum, Grett. 167 new Ed. (in Cod. Upsal.)
No entry
u, f. = slyðra; mör-slyndra, of a lean animal.
No entry
n. adj., as adv. ‘slothlessly,’ deftly, Ísl. Þjóðs. i. 437.
a. dextrous, clever (hann var s. við allar íþróttir).
adj. versed, skilled; s. við íþróttir, Fas. iii. 195: slyngum þeim sláttu-manni, Hallgr.; e-m er e-t slyngt, to be expert in a thing, Grett. 118 A.
2. as a nickname, Fms. x. 123.
(slyng; slöng, slungum; slunginn), v. with dat. to sling, throw, fling (því næst slyngr Surtr eldi yfir jörðina); sungu ok slungu snúðga steini, they sang and swung the swift millstone; var þessu kaupi slungit, this bargain was struck; í vandkvæði er slungit, we are in difficulties; döggu slunginn, bedewed; slunginn vafrloga, encircled by a flickering flame; horna-tog ver slungit af silfri, twisted of silver.
or slöngva, pres. slyng; pret. slöng or slaung, slungu: part. slunginn; this strong verb, however, is defective in its tenses and persons, and is chiefly used in poets, but rarely in prose; and later it was displaced by the weak slöngva, ð (or mod. slengja, ð), except in the part. slunginn, which remained: [Dan. slynge; A. S. slingan; Engl. sling]:—to sling, fling, throw, with dat. as Engl. to throw with a thing:
I. strong forms:
α. poets; Sinfjötli slöng upp við rá rauðum skildi, Hkv. 1. 33; eik slaung und þér, the ship swung away under thee, Fms. vi. 174 (in a verse); sungu or slungu snúðga steini, they swung and slung the rolling mill-stone, Gs. 4; but weak, svá slöngðu (for slungu) vit snúðga steini, 12 (in the same poem); döggu slunginn, bedewed, Hkv. 2. 36; slunginn vafur-loga, encircled in a wavering flame, Fsm.
β. prose; þeir slungu þar landtjöldum sínum. Fms. xi. 371, v. l.; því næst slyngr (but slöngvir v. l. from a vellum) Surtr eldi yfir jörðina ok brennir allan heim, Edda i. 192; var þessu kaupi slungit, the bargain was struck, Ld. …
Shortened here. Read the full article →
a. unarmed, weaponless (nú kalla ek, at Hrafn sé sigraðr, er hann er ~).
adj. [sleppa, sluppu], prop. unarmed, weaponless; ek hugðumk ganga hér ór garði einn saman ok slyppr, Glúm. 375; gengu þeir á land upp slyppir, Eg. 81; gakk eigi slyppr, Fbr. 58; sumir gengu slyppir á vald biskups, Sturl. ii. 7 C, Orkn. 114; engi þorði at honum at ráða þó at hann væri s., 105; at þú bærir vápn, en færir eigi slyppr sem konur, Ísl. ii. 407; haf þú saxit í hendi, ok ver eigi s., Fbr. 58; brast sverðit sundr undir hjöltunum,—Nú kalla ek, at Hrafn sé sigraðr, er hann er s., Ísl. ii. 258.
n.
1) mishap, mischance, accident (s. mun þat þykkja, er hann hjó hönd af konu sinni);
2) wrong-doing, mischief (erfitt mun þér verða at bœta öll s. Hallgerðar).
n. a mishap, mischance, accident; slys mun þat þykkja, er hann hjó hönd af konu sinni, Eb. 60; vóru fallnir niðr hlekkir ór söðli hennar, ok var þat bæði slys ok fjár-skaði, Bs. i. 341; sigrask af slysi e-s, Korm. 90; Dofra þótti þá mikit orðit slys sitt, ef hann hefði drepit piltinn, Fb. i. 565, Bs. ii. 175; Þorgils bað þá gæta sín við slysum, Ld. 280 C.
2. a mischief; hefir hann miklu slysi á oss komit, Fms. xi. 151 C; erfitt mun þér verða at bæta öll slys Hallgerðar, it will go hard with thee to mend all H.’s mischief, Nj. 54; mér þykkir þú ráðinn til nökkurra slysa, Fs. 42.
COMPDS: slysa-för, slys-ferð, slys-för, f. an ill-fated journey, Fbr. 31 new Ed., Th. 76, Fas. ii. 437. slysa-gjarnt, adj. ill-fated; e-m verðr s., Grett. 115 A (slys-gjarnt, 86 new Ed.) slysa-laust, n. adj. without mischance, accident, Grett. 150 A, Fas. iii. 187. slysa-vænt, n. adj. unlucky, Fms. v. 254.
No entry
að, dep. to suffer mischance.
a. mischievous.
adj. mischievous, bringing ill-luck; maðr s. ok rógsamr, Eb. 44: in mod. unlucky (like Germ. fatal), of an awkward fellow who always is blundering, having a broken bone, a cut, or the like.
No entry
f. fatality:—see slysinn.
adv. unfortunately; vildi mér svá ~ til, at ek braut spjót mitt, I had the ill-luck to break my spear; takast s., to come off badly.
adv. fatally, Fas. i. 460, Band. 14 new Ed.
No entry
n. [slý], a flabby lump, wet rags or the like; hann er einsog s.! slytti-mákr, m. a lazy fellow, laggard, Grett. (in a verse).
a. flabby, sluggish, lazy.
adj. flabby, sluggish; s. ok linaflaðr, Fb. i. 521.
adv. sluggishly.
adv. flabbily, sluggishly, Mag.
No entry
n., botan. water-cotton, byssus lanuginosa; af sefi eðr slýi, Stj. 253: it was dried and used as tinder, Bs. i. 616 (wrongly spelt slij), freq. in mod. usage.
No entry
ð, i. e. slœða, [slóð], to trail; fax svá sítt at slæddi jörð, that it trailed along the ground, Sks. 100; hann slæðir fótspor sín með halanum, Stj. 71.
2. to ‘trail the field,’ spread manure; ganga um fjall um sinn, ok slátra, ok s. um vár, Grág. i. 147.
3. to drag a river.
II. reflex., það hefir slæðst ofan á gólf, of thread or the like swept away and lost.
No entry
f. pl. a gown, that trails along the ground; s. af silki, pelli, Eg. 516, 702, Fms. iv. 164, vii. 149, viii. 149, Nj. 149, Fs. 51, 52: the train of a lady’s dress, Rm. 26.
(að), v. = sljófa;
refl., ~ðist skap jarlsins, his wrath abated.
að, to slacken = sljófa, q. v.; slævuðu þær maegður mjök liðveizlu þeirra feðga, Sturl. ii. 61 C.
2. reflex., slævaðisk skap jarlsins, his wrath abated, Sturl. ii. 55 C; slævast fyrir bæn e-s, Bs. i. 756; Þorleikr slævast nú (slæsk Ed.) nú í málinu, ok þóttu honum fögr hrossin, Ld. 144.
No entry
i. e. slœgð, f. slyness, cunning, Nj. 241, Edda 18, Fms. i. 215, 221, x. 269, Stj. 366, Barl. 103, 175; lastar hann Loka með slægð sína ok vélar, Clem. passim. slægðar-maðr, m. a sly fellow, 655 iii. 2.
No entry
1. ð, [slóg], to clean out fish; s. þorsk, silung, lax.
II. [slægr], metaph. to ‘clean out,’ i. e. to cheat a person or steal a thing; hann þann (the devil) fló þangat ok vildi slægja öndina frá honum, and would steal his soul from him, Niðrst. 5; hversu hann vildi pretta mik ok slægja (to entice) með sínum fagrgala, Barl. 97; s. hug e-s ok hjarta, to entice, ensnare one’s heart and mind, 150.
2. impers., eigi slægir mik hér til langvista í Noregi, it tempts me not here to linger in Norway, Grett. 206 new Ed.
3. reflex., slægjask til e-s, to grope or seek for a thing, of gain, the metaphor prob. from cleaning fish; hér er til lítils at slægjask, but little profit to be had, Lv. 46; Þórðr unni henni lítið, hafði hann mjök slægzk til fjár, Th. loved her not, and had married her for her money’s sake, Ld. 124.
2. u, f. profit; mun yðr ekki svá mikil s. at drepa mann þenna, Finnb. 350; þykkir svá mikil s. til mægða við Bolla, Ld. 186: kveðsk miklu meiri slægja (slægr, Fb. l. c.) þykkja til vináttu hans, enn í fé, Orkn. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
n. meadow-land.
No entry
-lítill, adj. having little or no land in grass.
No entry
m. sly, cunning, Nj. 35, 241, Stj. 357.
No entry
adv. slily, cunningly, Barl. 90.
No entry
adj. sly, cunning, Háv. 55, Fms. x. 358, Barl. 152.
No entry
adj. [slá], kicking, vicious, of a horse.
No entry
1. m. a profitable thing, gain, Fas. iii. 194, Orkn. 424, v. l.; segja þeir hversu mikill slægr var til fjárins, Band. 20 new Ed.; vil ek sjá hann, ok virða fyrir mér hverr s. mér þykkir í vera, consider what I think he is worth, Fs. 11; þykki mér þó meiri slægr til hans, Nj. 42, Hem.: hón kvað nú vera slæg í at hitta Hólmverja, Ísl. ii. 77.
2. i. e. slœgr, adj., compar. slægri, but slægari, Barl. 24, and so in mod. usage; acc. slægjan, Hkv. 2. 10: [Old Engl. sligh; Engl. sly]:—sly, cunning; slægr í skaplyndi, Nj. 38; grályndr ok s., 85; ormrinn var öllum kvikindum slægri, Sks. 501, Barl. 24; veit ek engan mann slægra, Fms. vi. 18; eigi mun hittask annarr slægri, Band. 35 new Ed.; ú-slægr, Nj. 102.
No entry
m. a purse to hold one’s gains. Fas. iii. 194.
No entry
adj. ‘sly-wise’, crafty, Ísl. ii. 72, Fms. x. 420, xi. 254.
No entry
n. [Germ. schlank; Engl. lanky], a slender, tall person; þú ert mesta slæki: hence perh. slæki-drengr, a nickname of a lady, Landn. (from her slender stature).
No entry
i. e. slœma, ð, to slam, i. e. to swing a weapon, to strike at an object almost out of reach; hann slæmir til hans öxinni, Ni. 155; Barði slæmir á síðu honum, Ísl. ii. 365; Sigurðr slæmir til hennar sverðinu ok höggr af henni höndina, O. H. L. 42; slæmdi hann á fót Hrolleifi, Fs. 33; hann fékk brugðit sverðinu, ok slæmir eptir honum, 65.
No entry
1. adj., without compar. and superl., prop. ‘slim,’ but only used,
II. metaph. vile, bad, very freq. in mod. usage, but not found in old writers; it is a gentler expression than ‘vándr’ or ‘íllr;’ used both of men and things, þú ert slæmr, það er slæmt, ‘tis a pity.
2. m. [akin to sleyma], the ‘slim end,’ only used as a technical term for the third and last subdivision of an old poem: these poems consisted of three parts, viz. the ‘Introduction,’ the ‘Middle with the burdens’ (Stefja-mál), and the ‘Slæmr;’ hef ek slæm, enn lýk stefjum, I begin the Slæm and finish the Burdens, Rekst. 24, Gd. 41, Harms. 46, Leiðarv. 24; see as specimens the Edit. of the poems in Bs. ii. 196, 215.
No entry
t, dep. [slápr], to lounge: slæpingr, m. a slouching fellow.
(slæ, slætt), a. = sljór.
adj. (see sljór), blunt, Fm. 30, Sturl. iii. 117, Bs. i. 775, Ls. 22, 23, Fms. x. 360 (Hkr. i. 43), Fbr. (in a verse); for the references in full see sljór.
No entry
m. mown grass; ef maðr stelr slætringi af jörðu manns, N. G. L. i. 85 (in ii. 171 spelt sltringr).
No entry
= sljófa, see slæfa.
adv. without energy, = sljóliga (róa, sœkja at ~).
see sljóliga.
No entry
originally a strong verb, of which there remains only the part. slokinn; in all other parts weak, slökvi, slökði or slökti, slökt; in mod. terms usually spelt and sounded with double k (slökkvi), but less correctly; thus slecþi, i. e. slökði, MS. 625. 70; slökþ, Fms. x. 389; slækva, Barl. 135; but slökkva, Fb. i. 435, l. 34; and slecqua, 625. 70: a strong pres. indic. slökkr has, strangely enough, been restored in mod. language instead of slökkvir, which is always found in the vellums and old writers: [Dan. slukke; cp. Engl. slake]:—to slake, extinguish, esp. of fire; ganga frá sloknum eldi, Gþl. 377; ok var nú allr (the fire) kaldr orðinn ok slokinn, cold and slaked, Fms. xi. 35; Reginn slökkvir nú ljósin öll, Fas. i. 12 (slökkr Ed. from a paper MS.): jafn-skjótt sem þat er slökkt, Stj. 123; þótti mér slökt hit sætasta ljós augna minna, Nj. 187; svá sem vatn slökvir eldinn, 655 xi. 4; hón slökvir svá hans synd sem vatn slökvir eld, K. Á. 76; tekr sefvisk, kastar í ljósit ok slökvir þat, Gísl. 29; s. þrysvar eldinn, 7; þeir fengu eigi fyrr slökt, Fms. viii. 341; báru konur sýru í eldinn ok slöktu niðr fyrir þeim, Nj. 199: metaph., ætt öll farin ok slökð, extinct, dead, Fms. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
m. a slaker, one who extinguishes, Barl. 175, Lex. Poët.: in compds, slökkvi-tól, -vél, fire-engines.
No entry
ð, to sling; see slyngja.
No entry
a, m. ring-slinger, the nickname of a king, Fms.
No entry
m. one who slings away, Lex. Poët.
No entry
n. pl. the slimy offal of fish; see slepja.
No entry
m. a heavy, log-like fellow; hann er mesti slöttr.
No entry
að, [A. S. smæcigan; Dan. smage; Germ. ge-schmack; Engl. smack]:—to taste; the word is mod., for in Sks. 163 it is only in the late vellums; the old B l. c. has þefjat; but it is freq. since the Reformation, Pass. 33. 1, 3, 43. 1, Vídal. passim; see smekkr.
No entry
að, to tend sheep, act as a shepherd, esp. to collect and drive home the flock for milking; with dat., smala fénu, farðu að smala.
m.
1) small cattle, esp. sheep;
2) cattle.
u, m. [from an obsolete adjective smals; A. S. smæl; Engl. small; Germ. schmal]:—prop. small cattle, esp. sheep, but also goats, Rb. 80; málnytan smala, milch cattle, Grág. i. 158; þá var ok drepinn allskonar s. ok svá hross, Hkr. i. 139; bæði svínum yðrum ok öðrum smala, Fms. xi. 224; tvau kýrlög í smala, two cows’ worth in small cattle, Munk. 67; smala-kýrag, id., B. K. 55; smala sínum (sauðum ok lömbum), Barl. 35; ef maðr nýtir þann smala er svá verðr dauðr, N. G. L. i. 341.
2. gener. = cattle; hann sá djöful sitja á baki henni …, far braut, þú úvinr, frá smala manna (of a cow), Mart. 123; ekki er þat sem annarr smali, engi skaptr fyrir ars aptr hali, Sturl. ii. (in a verse); smali var rekinn eptir ströndinni, Ld. 56; s. skal eigi fara með heimboðum, Gþl. 406, N. G. L. i. 41; hans s., naut ok sauðir, hverfr einn griðungr brott ok kemr eigi heim með öðrum smala, Mar.; búsmali.
II. a shepherd, abbreviated from smala-maðr; Gunnarr sér smala sinn hleypa at garði, Nj. 83, freq. in mod. usage, the first sense having almost fallen into disuse.
COMPDS: smala-ferð, -för, f. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
a, m. = smælki, smáka, Sks. 8 new Ed. v. l.
No entry
n. = smámenni (see smár), Nj. 188. (Lat. Ed.), in the vellum fragment.
No entry
n. a small fault, Hom. (St.)
m. emerald.
m. [for. word, from Gr. σμαραγδός], an emerald, Bb. smaragð-ligr, adj. emerald-like, Sks. 48 B.
(smáða, smáðr), v. to scorn, slight, revile (s. e-n í orðum).
ð, [Dan. for-smaae; Germ. schmähen], to scorn; smá e-n í orðum, Fms. iii. 110; þó at þú smáir hann með úfögrum verka, ii. 248; hatrliga smáðr, Bs. i. 45 (for-smá, q. v.)
No entry
u, f. a trifle; í smáku, in detail, Sks. 8 new Ed.
f. shame, disgrace (þessi s. ok svívirðing, er þú gørir mér).
f. a disgrace, shame, Fms. ii. 130, Háv. 46, Nj. 210, Vígl. 59 new Ed., passim.
COMPDS: smánarlauss, smánarligr.
☞ Gg. 7 reads sinnum for smán, see Bugge l. c.
a. not disgraceful.
adj. not disgraceful, Grett. 118 A, Fas. iii. 305.
No entry
adj. (-liga, adv.), disgraceful.
(smá, smátt), a.
1) small, little (mörg skip ok smá);
2) neut., hann seldi smátt varninginn, he sold by retail; höggva smátt, to strike small blows; hann kvaðst eigi mundu smátt á sjá, he said he would deal liberally in the matter; smátt ok smátt, bit by bit, by degrees;
3) smám, bit by bit, slowly (fara smám).
smá, smátt: gen. smás, acc. smán, dat. smám, smá: pl. smáir, smár, smá, dat. smám, acc. smá, smár, smá: mod. bisyllabic smáan, smáum, smáa: compar. smæri; superl. smæstr. The Icel. form ‘smá’ instead of ‘smal’ of the Germ. and Saxon is peculiar to all the Scandin. languages, and also prevails in Scotland and North. E., but the words are one; ‘smá’ is only a contracted form, as is seen by the fact that ‘smal’ remains in the words smali (q. v.), smalki, smælingr; and (although as απ. λεγ.) in smalvamm, smalmenni, q. v.: [Ulf. smals = Germ. schmal, Engl. small, etc.; but Dan.-Swed. smaa; Scot. and North. E. sma’.]
A. Small, little, of size, stature; mörg skip ok smá, Vápn. 8; smæri skip, Fms. i. 93; vúru þau öll smæst, viii. 255; sumir smáir, sumir stórir, Sks. 442; keppask til smára hluta, Ó. H. 87; hann ræðr öllum hlutum, stórum ok smám, Edda 3; höfðingja ok smæri menn, Fms. x. 266; hin smæri sár, Grág. ii. 29; smá tíðendi, small tidings, Lv. 33, Fms. ix. 477; þau (mál) er smæst eru, Js. 5; skógr þykkr ok smár, a wood thick but dwarf, Fms. i. 136; smáir sandar, small sand, a beach of fine sand, Eg. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
a, m., botan. clover, freq. in mod. usage.
No entry
að, to make small, Sks. 105 new Ed.
No entry
f. [from smjúga; Ivar Aasen smotta], the opening for the head, in a shirt or smock-frock not open at the breast; see höfuð-smátt.
f. narrow lane.
u, f. [Norse smotta], a narrow lane, Karl. 152.
No entry
adv. little by little; see smár.
No entry
u, f. fat steam, as from cooking; see smita.
pp. enamelled (s. söðull).
part. [for. word, qs. smelt, q. v.], enamelled; s. söðull, Ld. 274; s. hjálmr, skjöldr, bitull, El., Flóv., Karl.
No entry
m. [see smakka; from Germ. ge-smack; Dan. smag]:—taste; a mod. word, as also deriv. smekk-laus, tasteless; smekk-ligr, tasteful:—the ancients seem to have had no exact word for Lat. gustus, for even bragð (IV) is not found in old writers; the Germ. has kosten, which answers to Lat. gustare, but the Norse kosta (q. v.) is never used in that sense.
No entry
d, a causal to the preceding, to make to crack, with dat.
No entry
smell, pret. small, defect.; [Swed. smälla; Ivar Aasen smella; Dan. smælde]:—to smack, crack, as a whip; the word is freq. in mod. usage, but not found in old writers.
m. smacking sound, crack.
m. a smacking or cracking sound; hundrað rasta heyrði smell, Skíða R. 150.
n. enamelling.
n. [Ital. smalto; Fr. émail], enamelling, B. K. 84; smelta-kross, Ísl. i. 391.
No entry
t, [Germ. schmalzen], to melt; this word is hardly used except in the derivatives smolt and smeltr, q. v.
a. enamelled (s. skjöldr).
adj. enamelled; s. með gulli, Ann. for Nord. Oldk. 1850. 83, Fas. iii. 273; s. skjöldr, Trist. 7, Fas. iii. 610, Grett.; bitullinn settr smeltum steinum, Ó. H. 30, Hkr. iii. 293; s. kross, Ám. 34, 76, Vm. 21, 29, 55, 110.
No entry
u, f. [akin to smjúga; Ivar Aasen records a verb smetta, smatt = to dart quickly, start, like a mouse; Dan. smutte, smut-hul; but these words are not preserved in Icel., cp. however smátt]:—a nickname, Fms. ii. 252.
No entry
adj.; í-smeygiligr, insinuating.
(-ða, -t), v. to slip, with dat.; smeygði hann lykkjunni af hálsi sér, he slipped the loop off is neck; hann smeygði á sik brókunum, he pulled the trousers on;
refl., ~st, to free oneself (smeygðist Egill af stafnum); s. undan af sannindunum, to slip away from the truth.
ð, a causal to smjúga, q. v., [Germ. smeicheln; Dan. smöge], to make slip, with dat.; hann smeygði fjötrinum af niðr, Fms, vi. 15; smeygði hann lykkjunni á háls sér, … s. tauginni af hálsi sér, he slipped the loop off his neck, 368; hann smeygði á sik brókunum, pulled the breeks on, Hkr. iii. 323; smeygja sér inn, to insinuate oneself.
II. reflex. to rid oneself; smeygðisk Egill af stafnum. Eg. 233; smeygjask undan e-u, to slip away from, Fms. ix. 333.
No entry
adj. [smeygja, smjúga, cp. Germ. smeicheln], prop. ‘insinuating,’ cringing, sleek; Snorri bauð þá sínum herra smeykinn heim í holtið Reykja, Gd. 22.
2. in mod. usage smeykr, timid.
a. insinuating, cringing.
adj. insinuating, cringing, Al. 153.
f. smithy.
u, f. [A. S. smiððe Engl. smithy; Dan. smedje], a smithy, Vkv. 32, Eg. 141, Fms. xi. 427, Ísl. ii. 350, Þorst. Síðu H. 177, Gþl. 454, Þiðr. 75, Niðrst. 3, Skiða R. 103, passim.
COMPDS: smiðjubelgr, smiðjubúð, smiðjudrumbr, smiðjuhús, smiðjumór, smiðjusveinn, smiðjutól, smiðjuverk.
m. = smiðbelgr.
m. = smiðbelgr.
f. a booth used as a smity.
f. a booth used as a smithy, Gþl. 454: as a local name, Fms. viii. 376, ix. 516.
No entry
m. a ‘smithy-drum,’ anvil-stock: a nickname, Landn. 102.
n. smithy.
n. pl. = smiðjubúðir, Fms. ix. 510.
No entry
m. a kind of clay, used in Icel. as mortar in putting up a forge.
m. smithy boy.
m. a smithy boy, Þiðr. 65, Fas. i. 155.
No entry
n. pl. smithy-tools, D. N. i. 321.
n. smithy-work.
n. smithy-work, Eg. 142.
(-s; pl. -ar and -ir), m. smith, wright, worker in metal or wood.
m., gen. smiðs, old plur. smiðar, acc. smiða; thus goll-smiðar, goll-smiða, smiðarnir, Mar. (xxxvi, xxxvii, in an old vellum fragment); but smiðir, 733 sqq. l. c.; smiðar, Hkr. i. 293; acc. smiða, 185, Grág. i. 149: the mod. usage is smiðir, smiði: the acc. smiðu, Stj. 362, l. 3, Fms. ix. 377, is less correct: [Ulf. smiþa; A. S. smið; Engl. smith; Dan.-Swed. smed; Germ. schmied]:—a smith, craftsman, wright, of workers in metals and wood, ship or house-building; járn-s., tré-s., stein-s., gull-s., skip-s., knarrar-s., skó-s., skepti-s., höfuð-s., frum-s., q. v.; himna-s., the artificer of the heavens, Fbr.; þá kom þar s. nokkurr ok bauð at göra þeim borg, Edda 25, 26, Fms. ix. 55; hann var stafna-s. at skipinu, Hkr. i. 293; vóru þá smiðar þar áðr komnir, id., Fms. v. 74; ens hæsta smiðs, Greg. 20, Eluc. 7; ú skulu smiðir fé taka, Gþl. 80; smiðar þeir er hús göra, Grág. i. 149; fá smiða til at skíra silfrit, Hkr. i. 185: the saying, fár er smiðr í fyrsta sinni, none is ‘smith’ (master) the first time; and leggja smiðs-höggið á e-ð, to give the smith’s stroke, the master’s stroke, i. e. the finish to a thing; smiðir hafa spánu versta, smiths have the worst spoons (speaking of ornamental spoons), i. …
Shortened here. Read the full article →
m. smith’s bellows.
m. a smith’s bellows, Eluc., Fms. vi. (in a verse) Þiðr. 80.
No entry
u, f. a ‘smith-woman,’ a nickname, Ísl. ii. 7.
No entry
adj. (-liga, adv.; A. S. smiðlice), workman-like, Krók.; ó-smiðligr.
f. the rim running along the back of a scythe-blade to give it strength (ljár máðr upp í ~).
f. the ‘smith’s edge,’ the rim running along the back of a scythe-blade to give it strength; ljár máðr upp í s., Fb. i. 522.
f. pl. smith’s artifices.
f. pl. a smith’s artifice, Stj. 23, 134, Sks. 51, Bret. 94.
No entry
að, [Ulf. smeitan = ἐπιχρίειν; A. S. smîtan; Engl. smite; Germ. schmeissen; Swed. smeta; for the change from ‘smear’ to ‘flog’ see the analogy in ríða B, p. 499, col. 1]:—to steam from being fat or oiled.
(pl. -ir), f.
1) making, building (var þat hús allmjök vandat at allri s.); vera at smíð, to be at the work (H. var nú byrgðr í einu húsi, ok var hann þar at smíðinni); vera í s., to be building (hann sá mann uppi á kirkju þeiri, er í s. var);
2) work of skill or art, structure (Bifröst er gör með list ok kunnáttu meiri en aðrar smíðir).
f., old plur. smíðir, mod. smíðar; [smiðr and smíð are related to a lost strong verb smíða, smeið]:—craft, smith’s work, work of skill or art; ríss sú smíð síðan í verki, Eluc. 7; ef smíðin únýtisk, Fms. vi. 214; Bifröst er gör með list ok kunnáttu meiri enn aðrar smíðir, Edda 8; öll sjá smíð (edifice) er studd með stólpum, Eluc. 2; er þar vönduð mjök smíð á, Fas. ii. 541; hús vandað at efnum ok smíð, Fms. vii. 100; til þeirrar smíðar, Bs. i. 134; hann skal hefja smíð upp, K. Þ. K.; taka til smíðar, Fms. ix. 55; var hann þar at smíðinni, he was at the work, vi. 215; vera í smíð, to be ‘on the anvil,’ in hand; hón var í smíð tíu tegi vetra, áðr algör yrði, Ver. 8; hús þat var í smíð sjau vetr, 27 (mod. í smíðum); frum-smíð, a beginner’s work: in the saying, flest frum-smíð stendr til bóta: járn-s., gull-s., tré-s., and metaph. hug-smíð = the ‘mind’s work,’ imagination. ☞ Mod. usage distinguishes between smíð (sing.), the working, and smíði, the work; bar-smíð, beating, battle.
COMPDS: smíðablástr, smíðaremni, smíðarkaup, smíðarkol, smíðarlýti, smíðartól, smíðatól, smíðaröx.
(að), v. to work in wood or metals, to make, build, erect (s. skála, kirkju);
refl., ~st, to proceed, take shape, in a smith’s hands (tók hann ok ~ði, ok ~ðist ekki sem hann vildi).
að, [Dan. smede], to work in wood or metals; fara upp í smiðju ok s. þar, Ísl. ii. 315; auð smíðuðu, Vsp. 7; belti ok kníf… ek lét s. þessa gripi í Englandi, Fb. ii. 76; hagliga smíðað, Fms. vi. 217; konungs-garðrinn var þá eigi upp smíðaðr, ix. 338, Stj. 50; smíða skála, s. kirkju, Anal. 203; hann smíðaði himin ok jörð, Edda (pref.): mun ek yfir þann stein s. (build) Kristni mína, 656 C. 3: metaph., smíða sér ráð, Fms. xi. 445.
II. reflex. to proceed, turn out, take shape, in a smith’s hands; þá tók hann ok smíðaði, ok smíðaðisk ekki sem hann vildi, hann mælti, aldri smíðaðisk mér svá fyrr, sagði hann, Gestrinn mælti, smíðaðu sem sjálft vill fara, Fms. ix. 55.
No entry
(-efni), n. the materials, Ísl. ii. 353, Fms. vi. 214.
n. wages for work.
n. wages for work, Hkr. i. 185, Edda 26, Gþl. 78, Bs. i. 81.
n. pl. smith’s coals.
n. pl. smith’s coals, Fms. viii. 201.
No entry
n. a flaw in the workmanship; sjá s. á e-u, Ó. T. 40.
n. pl. smith’s tools.
mod.
No entry
f. a carpenter’s adze, Sks. 30.
No entry
m. ‘smithy-blast,’ forging. Eg. 141.
No entry
n. pl. a smith’s tools, tools of a blacksmith or carpenter, Eg. 399, Fs. 177, Stj. 563, Ísl. ii. 81, Skálda 162, passim.
n. = smíð (kirkja vönduð bæði at viðum ok ~; vandat s.).
n. smith’s work, a work of smith-craft; eigi má geisii skína gögnum þat smíði, Hom. 128; gler er gagnsærra enn annat s., MS. 15. 5; þeir þóttusk eigi hafa sét fegra smíði, Fms. vi. 216; leit hann á smíðit ok lét vel yfir, i. 291; s. þetta, Clem. 50; þá er þetta s. var svá mikit orðit, Edda (pref.); þú skalt hafa héðan smíði, Nj. 32: workmanship, skrifat smíði, Greg. 26; þat s. var svá vel vandat, Bs. i. 134; vandaðan at efnum ok smíði, 132; mis-s., q. v.
COMPDS: smíðisgripr, smíðiskaup.
No entry
m. a work of handicraft, Nj. 34.
n. = smíðarkaup.
= smíðarkaup, Sturl. i. 87 C.
No entry
að, to flatter; smjaðr, m. adulation: smjaðrari, a, m. a flatterer.
No entry
að, to smack with the lips.
(smýg; smaug or smó, smugum; smoginn), v.
1) to creep through an opening; smugu þeir milli spalanna, they crept between the bars; smýgr hann þá niðr undir hjá henni, he creeps under the bed-clothes; to put on a garment with only a round hole to put the head through (gullbrynju smó);
2) to pierce (kom lásör í brúnina ok smó þegar í gegnum).
pres. smýg; the ancients prefer the pret. smó (smótt, smó); the mod. is smaug, which occurs in Km. 7; pl. smugu: subj. smygi; part. smoginn: [A. S. smugan; Dan. smyge; Ivar Aasen smjuga]:—to creep through a hole, opening, or narrow space; at s. út um glygginn, Fms. xi. 277; þá smugu þeir milli spalanna, Edda 30; hann hefir smogið inn, garðr með hjarra-grind fyrir ok rimar í, svá at fénaðr megi eigi smjúga, Jb. 262; smýgr hann þá niðr undir hjá henni, creeps under the blankets, Háv. 54; ræð ek, at þú smjúgir undir þar hjá stokkinum í nótt, Gísl. 100: to put a garment on which has only a round hole to put the head through (cp. A. S. smygel), smugu í guðvefi, Hðm. 17; gullbrynju smó, Skv. 3. 45; cp. smokkr and smátt.
II. to pierce; kom lásör í brúnina ok smó þegar í gögnum, Sturl. i. 180 C; örin kom aptan í bak dýrinu ok smó fram í hjartað, Fas. ii. 246; rækyndill smaug rauðar rítr, Km.; oddr smó brynjur, Fms. vi. (in a verse).
III. part. smoginn; gren-smoginn, of a fox; maðk-smoginn, worm-eaten.
(dat. ~vi), n. butter (brauð ok s.).
an older form smör, esp. in Norse vellums, cp. mod. Dan., Swed., and Norse smör; smörs, Gþl. 99, 110, Sks. 123; smœr, id., D. N. passim: old dat. smjörvi, 623. 1; gen. pl. smjörva; in western Icel. sounded smér (cp. mjöl and mél, kjöt and ket, gör and ger), and rhymed thus, e. g. ef þú étr ekki smér | eða það sem matr er | dugr allr drepst í þér | Danskr Íslendingr, Eggert: again, smjör rhymes with kjör, Skíða R. 104: [Ulf. smairþr = πιότης, Róm. xi. 14; as also A. S. and Hel. smere; Engl. smear; Dan. smør; O. H. G. smero; Germ. schmeer]:—prop. grease (fat, oil); þat smjör rennr af þeim hvölum, Sks. 123; við-smjör, ‘wood-smear’ = oil; smjör-bakr, smear-back, a nickname, Fms. ix, but usually,
II. butter; brauð ok smjör, Eg. 204; Þórólfr kvað drjúpa smjör af hverju strái á landinu, því er þeir höfðu fundið, því var hann kallaðr Þórólfr ‘smjör,’ Landn. 31; fraus drykkinn ok smjörit svá at eigi mátti klína brauðit, hann sá at menn sumir bitu annan bita af brauði, en annan af smjöri, hann tók smjörit ok vafði í brauðinu, svá bindu vér nú smjörit, Fms. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
adj. buttered; smjörvan graut, Fms. vi. (in a verse).
a. greasy.
adj. greased, fat; var smjörug haddan (from cooking meat), Hkr. i. 143: buttered.
No entry
u, f. [Dan. smøræske], a butter-bowl.
No entry
adj. payable in butter, D. N.
No entry
n. a good produce of butter, Sks. 191 B.
No entry
f. butter-making, Sks. 191.
n. purchase of butter.
n. purchase of butter, Bs. ii. 134.
No entry
-kollr, -kringr, -magi, -reðr, m. nicknames, Landn. 211, Rd. 260, Fms. viii. 396, ix. 29, 40.
m. butter-chest.
m. a butter-chest, Fms. ii. 164.
a. short of butter.
adj. short of butter, Skíða R. 105.
No entry
n. a ‘butter-pound,’ a kind of weight, Gþl. 524.
No entry
a, m. a steelyard for weighing butter, Gþl. 523.
No entry
n. a butter-ship, a ship laden with butter, Ann. 1394.
n. a measure of butter.
n. a measure of butter, Bs. ii. 134.
No entry
n. ‘butter-hog,’ the beggar’s scrip, Skíða R. 13.
n. butter-trough.
n. a butter-trough, Fas. iii. 404.
f. butter-cask.
u, f. [Dan. smørtønde], a butter-cask, Fms. x. 204.
No entry
or smjör-valsigill, m. the name of a little sheep-bone, Ísl. Þjóðs. ii. 554.
No entry
að, [smjúga], to put on a shirt, sleeve, loop, or the like, with dat.; smokkaðu því upp á handlegginn: reflex., það hefir smokkast fram af.
m. smock (s. var á bringu).
m. [Swed. smog], a smock with an opening in front; smokkr var á bringu, she wore a smock on the breast, of a lady, Rm. 16.
No entry
m. = kolkrabbi (q. v.), a cuttle-fish, Eggert Itin.
No entry
m. a kind of insect in pools.
No entry
n. [smelta; Ivar Aasen smolt; Germ. schmalz], the grease swimming on the surface of hot water.
No entry
m. a smart fellow, Edda ii. 496.
No entry
a, m. a loop or hole, = smátt; in tjald-smótti, from smjúga.
f. narrow cleft to creep through, small hole (hvergi fannst s. á).
u, f. [smjúga], a narrow cleft to creep through, a hole; hann gat ekki eina minnstu smugu fundit, Fas. i. 393, iii. 318; mörgum tómum smugum, Sks. 148; í neðstu smugur helvítis, 605.
a. penetrating.
older smogall, [cp. Engl. smuggle], penetrating, 656 A.I. 34; see smásmugall.
No entry
adj. penetrating; smugligir vindar, Sks. 148; smá-s.
f. anointing; hin síðasta s., extreme unction.
f. anointing, Stj. 306, MS. 655 i. 1, Gd. 62, Nikdr. 59, Bs. ii. 156: pass., hón síðasta s., extreme unction, Mar.; smurningar-klæði, the dress in which one receives extreme unction, Bs. i. 145.
n. the evil one, = gröm (rare).
n. = gröm, the evil one; far þú nú þar er smyl hafi þik! Sæm. 42 (the prose introd. to the poem Gm.), a απ. λεγ.
(pl. smyrlar), m. merlin.
m., dat. smyrli, a kind of hawk, the merlin, Fr. émérillon, Grág. ii. 346, K. Þ. K., Edda (Gl.)
(smyr, smurða, smurðr), v. to anoint (s. konung til veldis); to rub with ointment (hann smurði hörund hennar með góðum smyrslum).
older smyrva, pres. smyr; pret. smurði; subj. smyrði; part. smurðr: [smjör; A. S. smyrian; Dan. smöre: Swed. smörja]:—to ‘smear,’ esp. of kings, to anoint; smyrja konung til veldis, Fms. vii. 306; hafði Samuel áðr smurðan hann til konungs, Sks. 704; at hann væri smurðr, of the extreme unction, Fms. x. 148; sjau nóttum fyrir andlát sitt, lét biskup olea sik, ok áðr hann væri smurðr, mælti hann mjök langt erendi, Bs. i. 296; smyrva með viðsmjörvi miskunnar, 623. 1; Drottins smurði, the Lord’s anointed, Bible.
n. pl. ointment, unguent.
n. pl. [Dan. smörelse], ointment; ilmr smyrsla ok jurta, Magn. 530; búa s., Rb. 82; dýrlig s., spices, N. T., Vídal.: for wounds, Fms. iii. 73, Fas. ii. 116, Barl. 136; smyrsla-buðkr, Fas. iii. 309.
No entry
m. a shell, = sandmigr.
(pl. -jar), m. small man, poor man.
a, m. (smælingr), a small man, poor man; varisk nú smælingjar reiði Guðs, Stj. 495 (Sks. 729); sjaldan hefir réttr smælingsins við þat batnað, at margir hafa yfirboðarnir verit í senn, N. G. L. ii. 403. In the Icel. N. T. ‘little ones’ is rendered by smælingjar.
No entry
n. small pieces, chips, opp. to large pieces; það er ekki nema smælki; see smalki.
(að), v. to grow small.
mod. smækka, smáttka, Sks. 105 new Ed. v. l. [smár]:—to grow small; smækka tekr nú smíði gátu, Gsp., passim in mod. usage; smættisk þá með hans hyski, sundr-þykkjask ok smættask, … smættask allar ættir, Sks. 77 new Ed.
No entry
part. from an obsol. snefja, snafði:—sharp-scented; s. til at fregna eðr spyrja ný tíðendi, sharp-nosed for news, 645. 90 (Acts xvii. 21).
No entry
1. u, f. a ‘snag-axe,’ a kind of halbard-like axe, = tapar-öx (?), Edda (Gl.)
2. u, f., it was a kind of Lochaber-axe, see Scott’s Waverly, ch. 16.
No entry
a, m. [Engl. snag], a clothes-peg; hengja upp á snaga: a nickname, Sturl.
a. ‘snag-cornered,’ with sharp points (snaghyrnd øx).
adj. ‘snag-horned’ (see snaga), epithet of an axe, Eg. 180, Fær. 110, Njarð. 358, Valla L. 208, 212.
(að), v. to rummage, snuff about (I. ~ði um hús hennar).
að, [Ivar Aasen snaka; Dan. snaga]:—to rummage, snuff about; at Ingjaldr snakkaði um hús hennar, Ld. 44; hann spurði, hví snakar þú hér, Önundr? D. N. i. 349.
No entry
m. [akin to snákr, a snake], a snake-formed imp, as described in popular superstition, made of a man’s rib swaddled in wool; then under a wizard’s spell, it was sent out to suck the ewes and cows of his neighbours and to bring home the milk to his master or mistress; butter made of this milk (snakk-smér) breaks up if marked with a cross; the snakkr is also called til-beri (q. v.), Maurer’s Volksagen. There is a similar legend among the Finns, who call the imp ‘para,’ see Ihire’s Diet, and Castren’s Finn. Mythol.
(-ta), v. to sniff, snuffle.
ð, pres. snapir, to snuffle, like a dog picking up crumbs on the floor; ok snapvist snapir, Ls. 44; snapir ok gnapir, órn á aldinn mar, Hm. 62.
No entry
adj. snuffling, parasitical, like a dog under the table, Ls. 42.
I)
(að), v.
1) to turn quickly, twist, wring; K. ~r skjöldinn svá fast, at spjótit brotnaði, K. twists the shield so smartly that the spear broke; hann ~r af honum höfuðit, he wrings off his head;
2) to translate (s. bók upp í norrœnu);
3) s. atgönguna, to push or press the attack;
4) to throw, fling, with dat. (Þ. ~ði hallinum ok broddinum);
5) to make a quick turn, step quickly (hón ~r þegarinn hjá honum);
6) refl., ~st, to turn oneself (pass) quickly (hann ~st fram hjá þeim); S. ~st þá út ór stofunni, then S. hastens out of the room; s. við e-m, to turn quickly towards one (M. ~ðist við honum ok mæIti); s. í karlföt, to dress in man’s clothes.
II)
f.
1) snare; leggja snörur fyrir e-n, to lay or spread snares for one;
2) halter (gáIginn var reistr ok ~n þar við fest).
u, f., pl. snörur, [A. S. sneare], a snare (prop. a ‘hard-twisted cord’). Fms. i. 206, MS. 623. 36; egna snöru, Grett. (in a verse), Mar.; eigi sá hann snaruna, O. H. L. 53; ek mun sitja í snörunni, Fms. vi. 13; leggja snörur fyrir e-n, ix. 309; þá fann hann í hverja snöru hann hafði gengit, Ó. H. 232: a halter, Mar.; dæma e-n til snöru, Pr. 413.
I)
(að), v.
1) to turn quickly, twist, wring; K. ~r skjöldinn svá fast, at spjótit brotnaði, K. twists the shield so smartly that the spear broke; hann ~r af honum höfuðit, he wrings off his head;
2) to translate (s. bók upp í norrœnu);
3) s. atgönguna, to push or press the attack;
4) to throw, fling, with dat. (Þ. ~ði hallinum ok broddinum);
5) to make a quick turn, step quickly (hón ~r þegarinn hjá honum);
6) refl., ~st, to turn oneself (pass) quickly (hann ~st fram hjá þeim); S. ~st þá út ór stofunni, then S. hastens out of the room; s. við e-m, to turn quickly towards one (M. ~ðist við honum ok mæIti); s. í karlföt, to dress in man’s clothes.
II)
f.
1) snare; leggja snörur fyrir e-n, to lay or spread snares for one;
2) halter (gáIginn var reistr ok ~n þar við fest).
að, [Engl. to snare], to turn quickly, twist, wring; hann snaraði skjöldinn, Nj. 43, 262, Valla L. 213; hann snarar (wrings) af honum höfuðit, Finnb. 228; Bárðr snaraði glóvana sundr milli handa sér, Fms. ii. 148; strengr var snaraðr at fótum þeim. i. 179; hann snaraði, svá at fætr vissu upp, Eg. 508; Hrappr tekr báðum höndum um fal spjótsins, ok snarar af út, Ld. 98; snaraði hann hárit um hönd sér, Landn. 152; snaraði hann at sér klæði, Fms. iii. 77; snaraði Þorkell höttinn at höfði honum, Landn. 146; snaraðr ok snúinn, wrung and twisted, Bs. i. 560: to translate a book, snara bók upp í Norrænu, Stj. 1, 40; hér byrjar sögu OÓlafs konungs er Bergr ábóti snaraði, H. E. i. 591.
2. to throw, fling; hann snaraði hallinum ok broddinum, Fms. iii. 193; þá var snarat út ór hólnum einum krókstaf, 176; snaraða ek síðan í lopt upp, Pr. 411; snarandi í lopt upp, of water, bubbling up. Mar.
3. [A. S. snyrian], to make a quick turn, step out quick; hón snarar þegar inn hjá honum, Nj. 153; þeir snara þegar á þingit, Fms. xi. 85; eitt skip snarar fram hjá hólminum, Mar.; hann snaraði þá inn í stofuna, Fms. …
Shortened here. Read the full article →
(að), v. = snörgla.
= snörgla, O. H. L. 84.
No entry
að, to sputter, fizzle, of a light when the wick is damp.
No entry
n. = snörgl: snarla = snarfla (Ó. H. 84), = snörgla, q. v.
No entry
adv. = snarliga, Lex. Poët.
a.
1) rough to the touch (snarpt hárklæði);
2) keen, sharp, of a weapon (snörp øx, snarpt sverð);
3) vehement, hard (snörp atganga, orrosta); inn snarpasti kuldi, the bitterest cold;
4) smart, dashing, of persons (manna snarpastr í orrostum);
5) barren, rugged, = skarpr (land illt ok snarpt).
snörp, snarpt, adj. rough to the touch, opp. to linr; snarpr átöku, hárklæði ok snarpa yfirhöfn, Barl. 97; mostly used metaph.
II. keen, of a weapon; snörp öx, Sturl. ii. 230; með snarpri ör, Mar.; snarpt sverð, Sturl. iii. 63; snörp egg, Skv. 3. 58; s. tindr, Bs. ii. 87; snarpir ok hvassir, Hom. (St.); snarpt auga, Þiðr. 179, opp. to linr; lina eða snarpa, Skálda 175; linan anda eða snarpan, 179.
2. dashing, smart, of a person; inn blauði sem inn snarpi, Róm. 273; snarpir sveinar, Orkn. (in a verse); manna snarpastr í orrostum, Fms. vi. 60; inn snarpasta hund Víga, Fb. i. 387: of an action, snarpari bardagi, Fms. x. 314; snarpa atgöngu, Gullþ. 12, Karl. 247; snörp vörn, Fms. vi. 156; snarpasta orrosta, Eg. 297, Fb. ii. 44; inn snarpasti kuldi, smartest cold, Fms. ii. 228; snarpr dauði, Magn. 486; snarpr vetr, Róm. 259; land svá íllt ok snarpt, Sks. 21 new Ed.
No entry
(-eggr, Fbr. 13 new Ed.), adj. keen-edged, Sks. 645, Fas. i. 202.
m.
1) roughness; ~ næfra, the roughness of the bark;
2) severity (~ frosts);
3) smartness, dash (~ í orrostum).
(-leiki), m. roughness; afl trésins ok s. næfra, the roughness of the bark, 677. 14: severity, s. frosts, Mar.; s. hirtingar, H. E. i. 404, Bs. i. 276: a dash, s. í orrostum, Fms. ii. 107.
adv. sharply, with a dash (ganga fram vel ok ~).
adv. with a dash, sharply; berjask s., Fs. 138, Ísl. ii. 195; ganga fram vel ok s., Nj. 96; rísa s. gegn e-m, Stj. 143.
a. sharp, dashing (með fylktu liði ok snarpligu).
adj. sharp, dashing; með fylktu liði ok snarpligu, Fms. xi. 85.
a. = snarpligr.
adj. = snarpligr, O. H. L. 17.
a.
1) swift (snarir vindar);
2) gallant, bold, smart;
3) keen (snör augu):
4) sharp, penetrating (s. til skynsemdar);
5) neut., snart, as adv. soon, quickly (rann hann at sem snarast).
snör, snart, adj. [this word with its derivatives is akin to snúa, pret. snöri; Engl. snarl, of cord]:—prop. hard-twisted, of a string; snarr þáttr, hard-spun cord, Stor. (snar-þáttr, Lex. Poët.); þráðrinn er snarr: chiefly used,
II. metaph. swift, [A. S. snear]; snarir vindar, the swift winds, Hdl. 41; snör brögð, gallant deeds, Skv. i. 10: used as an epithet to a wrestler, fighter, snar glímu-maðr.
2. keen; snör augu, keen, flashing eyes, Fas. i. 200; augu snör, Þiðr. 178; snart auga-bragð, Fms. ii. 174: adverbially, smartly, rann hann at sem snarast, Eg. 532; berjask snart ok hraustliga, Ld. 222.
III. temp. soon, Dan. snart; kom aptr snart, Fms. xi. 266: in poët. compds, geð-s., böð-s., fólk-s.
No entry
adj. very steep, of a brink.
No entry
u, f. a steep brink.
(-da, -dr), v. to whet keenly.
ð, to whet keenly, Fas. i. 232.
a. keen-eyed.
adj. keen-eyed, like an eagle, Stj. 225, Fms. xi. 205, Nj. 30, Ó. H. 16; snareygja (acc.), 656 B. 11.
No entry
a, m. the swift, smart man, a nickname, Landn.
No entry
u, f. a top; snúast einsog s., (mod.)
m. quickness, smartness.
m. quickness, sprightliness, MS. 4. 5.
adv. quickly.
adv. [A. S. snearlice], quickly, Boll. 360: temp., níta s., MS. 4. 5, passim.
a.
1) keen, quick (snarlig augu);
2) smart, sprightly (lítill maðr ok ~).
adj. keen, quick; snarlig augu, Fms. i. 102: sprightly, lítill maðr ok s., vi. 416; snarligt ok snöfurligt, Band. 16 new Ed.
a. quick of mind (brúðr, snarlynd).
adj. quick of mind, Skv. i. 43.
a. quick and resolute.
adj. quick and resolute, Fms. vi. 264.
n. presence of mind, smart feat.
n. presence of mind, a dashing-, smart feat. Fms. viii. 392; þetta verk þótti it mesta s., Lv. 110; Gísl (acc.) rak þat til þessa snarræðis, this rash deed, Bs. i. 156.
a. keen-eyed.
adj. keen-eyed, a nickname, Landn. 201.
n. javelin, = snœrisspjót.
n. a javelin, Ísl. ii. 450.
a. keen-eyed.
adj. keen-eyed, Post. 636.
m. a stick by which a cord is tightened.
m. [provinc. Swed. snar-wral], a ‘turning-stick,’ a tourniquet, a stick by which a cord is tightened; lét hann reka at honum marga snarvölu, Fas. iii. 568: in mod. usage, a twitch, i. e. a cord twisted round the upper lip of a vicious horse while being shod, það er bezt að setja á hann snarvöl!
No entry
a, m. [snatta], the name of a dog, Bárð.: a nickname, Sturl.
No entry
að, (snatt, n.), prop. to ‘snuffle about,’ to roam idly from house to house, roam without aim or business: snattaðar-maðr, m. a lounger, N. G. L. i. 327: snattari, a, m. a roamer, rover, Rétt. 56.
a. stripped, poor, bereft; s. atfé, penniless; snauðarkonur, beggar-women; snauðir menn, poor men, beggars; snauð orð, plain words.
snauð, snautt, adj. [North. E. snod; cp. Germ. schnöde; akin to snoðinn = smooth, of hair; referring to a lost strong verb, meaning to strip]:—stripped, bereft, poor; híbýli snauð ok svívirðilig, MS. 4. 27; konur snauðar, beggar-women, Nj. 142; fáir eru vinir hins snauða, a saying; ungr ok gamall, snauðr ok sæll, El.; þér eruð menn snauðir, Fms. viii. 20; þeir fóru snauðir í land, Valla L. 227; margr sá er áðr var fullsæll gékk snauðr í brott, Fms. viii. 361; s. at fé, penniless Ísl. ii. 124; hinir auðgu hugðusk leysa mundu en hinir snauðu höfðu ekki fé til, Orkn. 20: sá maðr var ávallt síðan s., ok aldri festisk fé við hann, Fms, v. 194; snauðir menn, poor men, Nj. 53, Bs. i. 355.
No entry
m. poverty, Barl. 196, v. l.
a. bare, poor.
adj. stripped, poor; var þar mjök snauðligt tilkvámu, Bs. i. 839.
No entry
að, = snáfa, Korm. (in a verse); snautaðú sjálfr eptir þeim, þú dofni hundr, go for them thyself, thou lazy dog! Fjölnir ii. 57.
No entry
n. food, meat; snáð ok drykk, Fms. viii. 411, v. l.
No entry
a, m. a parasite; til rúms mér fylgði snúðuligr snáði, Hallgr.; það er fallegr snáði! (conversational.)
No entry
að, to slink, go snivelling; in the phrase, snáfaðu burt, begone!
(-s, -ar), m. snake (poet.).
m. [A. S. snácu, snæce; Engl. snake; Dan. snog], a snake, only in poetry, Merl. 2. 16, 22, 89, Fms. ii. 18 (in a verse); snáka stríð, ‘snake-bale,’ i. e. the winter; snáka jörð, stígr, ‘serpent-path,’ ‘snake-litter,’ i. e. gold; snák-hauðr, snák-rann, id., Lex. Poët.
II. a nickname, Fms. x.
No entry
adj. snaky, snake-like, Post. 572.
m. snout (of a serpent).
n., snjáldr, a snout, of a serpent, Konr. v. l. (mod.)
(-s, -ar), m. dolt, fool (þú mant virðr sem hinn heimskasti s.).
m. [? vulgar Engl. snob; N. Lancashire snape], a dolt, with the notion of impostor or charlatan; in the ancient law a person who attacks an innocent man, e. g. who falsely boasts of having dishonoured a woman, was called snápr, and was to be punished as if really guilty, and his fine was called snáps-gjöld or ‘snob’s fine,’ þar sem heimskir menn ok snápar ráða upp á saklausa menn, N. G. L. i. 20; nú vænisk maðr því at …, gjaldi slíkan rétt, sem hann væri sannr at því máli, ok heiti maðr at verri, þat heita snáps-gjöld, Gþl. 204: in mod. Icel., when a priest or a married man breaks the seventh commandment, and to escape degradation and punishment hires another person to bear the blame, this latter is called snápr; hence it has become a by-word, a dummy, dolt, idiot; þessir menn munu vera snápar ok hafa ekki komit fyrr í önnur lönd, Fms. ii. 64; þér sofit sem snápar, Edda (Gl.), Str. 71, Fas. ii. 225; skynlauss s., Stj. 473; at snápar snubbi þik, 423; viltir snápar, 418: an impostor, laga-snápr, a ‘whipper-snapper,’ pettifogger; orð-snápr, a ‘word-snob,’ babbler, Acts xvii. 18; sem margr snápr hefir svarat hér til, Gþl. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
m. clownishness, Barl. 196, v. l.
adv. clownishly, like a dolt.
adv. clownishly, like a dolt; þér sitið s., úfriðr er kominn at bænum, Fms. ix. 217; hann eyddi öllu fénu í fúllífi svá s., at …, Barl. 46; víst reið ek nú s., Þiðr. 244, v. l.
a. clownish, foolish.
adj. clownish, harlequin-like; hann lék nöktr sem einn s. trúðr, like a vile juggler, Stj. 505; héldu sumir fyrir Guð, sumir hund, sumir enn snáplegari hluti, Barl. 139.
m. folly.
m. the being a snápr, Skálda 208.
No entry
adj. pl. fleet, swift, epithet of ships; snefgir kjólar, Hkv. 1. 48.
No entry
m. a slight scent; hafa snefil af e-u.
No entry
u, f. a wench, Björn.
No entry
u, f. a weaver’s shuttle, Björn: in the nickname Sneglu-Halli, Fms. vi.
I) (pl. -ir), f.
1) slice (~ir margar);
2) taunt, slight;
hverr á þessa s., who is meant by this slight?
stinga e-m ~, to cut with sarcasm.
II) from sníða.
f. [sníða; A. S. snæð], a slice, Nj. 76; brauð-sneið, ost-s., fleski-s., q. v.: metaph. a taunt, hverr á þessa sneið, who owns to this cut? who is meant by this slight? Ó. H. 87; stinga. e-m sneið, to cut with sarcasm, Eb. 56, Grett. 102 A, Fms. iv. 311.
(-dda, -ddr), v.
1) to cut into slices, = sníða;
2) to taunt, make game of, with dat. (slíkt er illa mælt at s. honum afgömlum);
3) to walk zigzag (sá maðr, er bratta brekku sneiðir);
4) s. hjá e-u, to pass by (Katla mælti, at þormóðr skyldi þar ekki hjá garði s.); eigi man ek hjá þeim kosti s., decline the offer.
d, [sníða], to cut into slices, Fas. iii. 24 (in a verse); s. brand, ost: metaph., s. e-m = stinga e-m sneið, sneiða honum fyrir sína elli, Þiðr. 339; slíkt or ílla mælt, at s. honum afgömlum, Nj. 190; ekki vilju vér honum s., Fms. vi. 15; hann sneiddi ræðunni á hendr þeim bræðrum, hinted at them, Hkr. ii. 288; Gregoríus ræddi um fám orðrum, en sneiddi svá til (hinted) sem …, Fms. vii. 258; in Vápn. 5 read svaddi, cp. Fs. 66.
2. to walk zig-zag; sá maðr er bratta brekku sneiðir, Bs. i. 750: s. hjá, to pass by; Katla mælti at Þormóðr skyldi þar ekki hjá garði sneiða, Fbr. 37 new Ed.; hann sneiddi hjá þeim, Niðrst. 4; eigi mun ek hjá þeim kosti s., decline it, Fær. 252, Bs. ii. 48.
II. part. n. sneitt, sliced, a sheep’s mark, cntting a slice aslant the ear; sneitt framan hægra, sneitt aptan vinstra.
No entry
m. = sneiðigata.
f. zigzag path.
u, f. a zig-zag path up a fell-side, Ísl. ii. 175, Mar. 1055.
No entry
adv. early; s. um morguninn, Ld. 324; býsk konungr s. í braut, Fms. xi. 52; Hallr lét skirask snimhendis, at an early stage, Íb. 10; hann lét skirask snimendis, Fms. x. 397; sendi hann þá út s., early in the summer, 97, Nj. 47; hann var snemendis mikill ok sterkr, Ld. 20, Bs. i. 640; s. mikill hermaðr, Fms. i. 8, ii. 7: with gen., s. sumars, Ísl. ii. 264; s. biskupsdóms síns, Bs. i. 67.
f. wooden pin.
f. [A. S. snâs = a spit; Ivar Aasen sneis = a twig], a skewer, by which a long sausage is skewered into a coil; Hann spurði hvar Ögmundr sneis væri?—Answer, þat er likara at þú hittir oddinn á hjalta-sneisinni (the hilt-spit, i. e. the sword’s blade) áðr sjá. dagr líðr af, Bs. i. 568; dó Bersi þar, ok fann svá sneis, er hann leitaði um daginn, 569 (a pun, for the man Ogmund was surnamed sneis); ek þóttumk hafa mörbjúga-hlut í hendi, ok var af sneisar-haldit, a sausage from which the ‘spit-hold’ had been torn off, Sturl. ii. 132; fá mér annat vápn sterkara, ok skal mér ekki sneis þessi, this switch! Sd. 118 (but in the interpolated mod. part.)
II. in Dan. snees, [A. S. snâs], means twenty, prob. from the use of tallies to score by.
No entry
t, to ‘spit’ a sausage, coil it up; ok úsýnna at þú sneisir mör þinn optarr, Bs. i. 568.
f. a swift-sailing ship (A. átti langskip, þat var s. tvítugsessa).
u, f. [A. S. snace; Engl. smack; snakkr or snákr]:—a kind of swift-sailing ship, belonging to the kind of ‘langskip;’ thus called from its swift ‘snake-like’ movement in the water; Ásbjörn átti langskip, þat var s. tvítug-sessa, Ó. H., Fms. v. 337; hann lét reisa langskip mikit, þat var s., skipit var þrítugt at rúma-tali, ii. 50; snekkjurnar flutu þar ekki, Eg. 362; hann lét búa snekkju tvítug-sessu ok með skútu fimmtán-sessu, ok enn vista-byrðing. Fms. vii. 310: þeir höfðu þangað snekkju tvítug-sessu vel skipaða. Eg. 28; tvær snekkjur, ellifu snekkjur, Fms. i. 27, where the verse has skeið, so that skeið and snekkja seems to be synonymous; tvau skip, var annat ‘langskip’ en annat skúta … ok hleypti ‘snekkjunni’ í kaf undir jarlinum, O. H. L. 16 (the verse has here ‘skeið’ Hákonar): snekkja is distinguished from dreki, tvau skip, var annat dreki góðr en annat s., Fb. i. 154; Vinda-snekkjan, Fms. ii. 308.
No entry
d, dep. to talk in a high-pitched voice; á hvern snelldisk þú? Stj. 644. 2 Kings xi. x. 22.
adv. hastily, harshly (segja, svara s.).
n. adj. harshly, in a high-pitched voice; Önundr segir þá snellt, þú ert furðu-djarfr. Eg. 337; hann mælti við þau snellt, i. 70; svara snellt, Ó. H. 115; mjök var Skaði í máli snelld, Völs. R. 60.
older form snimma, adv.
1) quickly, soon (hann var ~ mikill ok sterkr);
2) early (ganga ~ at sofa); ~ um morgininn, early in the morning; with gen., ~ dags, morgins, early in the day, morning; ~ orrostunnar, in the beginning of the battle.
adv., older form snimma; the Cod. Reg. of Sæm. spells it with e and a double m, see the references below (from Bugge); fimm snemma, Jd. 5 (skothending, according to the metre of that poem); but fimm hundraða snimma (aðalhending), Kormak; fimr snimma, Ht. R. 29; the compar. snemr (snimr) and superl. snemst are obsolete: [A. S. sneome]:—early = árla, q. v.
1. gener. of time; borinn snemma, Vsp. 32; hve ér yðr s. til saka réðut, Skv. 3. 34; sáttir þínar er ek vil snemma hafa, Alm. 6; veðr mun þar vaxa verða ótt snemma, Am. 17; þat erumk sennt at s., sonr Aldaföður vildi freista …, Bragi; sá sveinn var snemma mikill ok fríðr sýnum, Fms. i. 14; görðisk þegar iþróttamaðr snemma, Hkr. i. 72; snemma fullkominn at afli, Eg. 146; s. mikill ok sterkr, Fs. 86; systir fann þeirra snemst, she was the first who saw them, Akv. 15; snemr enn þú hyggir, sooner than thou thinkest, Skv. 3. 54; hón var snemr (ere) numin lífi. Edda (in a verse); hvé snemst (how soonest) vér fám snekkjur búnar, Fas. i. 268 (in a verse); urðu snemst barðir, Bragi; þeirrar mildi ok góðvilja er hann téði oss nú enn snimst (lately) er hann var í Níðarósi, D. …
Shortened here. Read the full article →
pp. early, ready.
part. ‘early-boun,’ ready, of a ship bound for sea, Nj. 163, Eg. 404, 158, Ó. H. 128 (snembúinn with a single m).
a. early lambing or calving.
adj. early lambing or calving, Stj. 178; snemmbær kýr, opp. to siðbær.
No entry
adj. early-cropping, Stj. 274.
a. n. early (konungi þótti heldr s. at vekja herinn).
adv. early; honum þótti heltlr snemt at rekja herinn, too early, Ó. H. 207; of-snemt, too early, passim in mod. usage.
m. snip, flap; eyra-~, the lobe of the ear.
m. a snip, flap; skinn-s., torfu-s.; eyra-s., the ear-lobe, N. G. L. iii. 263, mod., eyrna-s.: a nickname, Landn.
No entry
m. = snarvölr, q. v.; þeir settu í sneril, ok sneru at strenginn, Hkr. iii. 365: in mod. usage the handle outside a door which is turned round to lift a latch.
No entry
adj. smart, an epithet of a woman = Dan. væver, Bjarn. (in a verse).
a. = snarligr (~ karl).
adj. smart; s. karl! Bs. i. 603.
(-ta, -tr), v. to contract, wrinkle (s. kinnr).
t, (mod. snarka, að), [cp. Dan. snorke = snore], to sputter, of a light when the wick is damp; með snerkjanda nefi, Sks. 228.
2. to make a surly face; hann sat uppréttr ok var snerktr mjök, Eg. 304; hann snerkir kinnr, Sks. 230.
(-ta, -tr), v.
1) to whet (s. øxar sínar);
2) impers., en er s. tók leiðit, as the wind grew brisker;
3) refl., ~st við, to bestir oneself.
1. t, [snarpr; Ulf. at-snarpjan = θιγγάνειν, Col. ii. 21]:—to whet; s. öxar sínar, Bs. ii. 94: to raise, quicken; s. róðrinn: impers., enn er s. tók leiðit, as the wind grew brisker, Fas. ii. 73: reflex., snerpask við, to bestir oneself, Lv. 91.
2. n, f. = skerpa, the smartness of a thing: snerpi, n. sharpness; s. þessa frosts, 623. 34.
f. smart shock, onslaught.
u, f. a smart shock, onslaught; allhörð snerra, Fms. ix. 516; hann drap fjögur hundrað heiðingja í einni snerru (= einni lotu), Stj. 509; veitti herrinn Davíðs konungs harða snerru, 534: poët. a fight, battle, Lex. Poët.
No entry
adj. vigorous, Lex. Poët.
No entry
or snerir, m. a smart, sharp-witted person; hann var ú-svífinn í æskunni ok var hann snerir kallaðr, ok eptir þat Snorri, Eb. 30.
I)
(snert; snart, snurtum; snortinn), v.
1) to touch (snart oddr sverðsins kvið Hrómundar); s. við e-t, to touch (s. við klæði e-s);
2) fig. to touch, concern (sókn ok vörn mála þeirra, er okkr ~).
II)
(-rta), v. to quaff off quickly (snerti Hrungnir ór hverri skál).
III)
f.
1) short distance (B. var í skóginum ok snertu eina frá þeim);
2) = snerra.
1. u, f. = snerra, í þessi snertu, Fms. viii. 230: of a short distance, Barði var í skóginum, ok snertu eina frá þeim, Ísl. ii. 355; Haraldr jarl tjaldar langa snertu upp frá sjónum, Fb. i. 170 (stund þá, Fms. xi. 85, l. c.)
2. t, to quaff off quickly; ok snerti Hrungnir ór hverri (skál), Edda 57.
I)
(snert; snart, snurtum; snortinn), v.
1) to touch (snart oddr sverðsins kvið Hrómundar); s. við e-t, to touch (s. við klæði e-s);
2) fig. to touch, concern (sókn ok vörn mála þeirra, er okkr ~).
II)
(-rta), v. to quaff off quickly (snerti Hrungnir ór hverri skál).
III)
f.
1) short distance (B. var í skóginum ok snertu eina frá þeim);
2) = snerra.
pres. snertr, Pr. 427; pret. snart, plur. snurtu, Helr. 9; subj. snyrti, Mar. 528; part. snortinn: a medial form, snertumk, Landn. (in a verse), Korm. 246 (in a verse): in mod. usage mostly weak, pres. pret. snerti, part. snertr; the strong form is, however, freq. in the Bible, snortið, Luke viii. 46, 47; hver snart mig, 45; hún snart fald hans klæða, 44:—to touch; snart oddr sverðsins kvið Hrómundar, Fas. ii. 375; sveiflandi einu saxi sem fyrst var ván at snyrti, Mar. l. c.; snertumk harmr í hjarta hrót, grief touches the heart’s core, Landn. (in a verse); snertumk hjörr við hjarta, Kormak; hafa snortið hjarta e-s, Bs. i. 769; þótt hann sé nokkuð snortinn, ii. 88; snart hann þó með engu móti borðit, Stj. 210; ú-telgðum steinum þeim sem ekki járn hafði snortið, 366; sem hann snart bein hins helga manns, 634; ó-snortin móðir = the Virgin-mother, Mar.
2. s. við, to touch on; hann hefir sigr hvar sem hann snertir við, Al. 136; ef vér snertum eigi við þá hluti, H. E. i. 461; síkr snart við sæþráð, the fish snapped at the hook, Skálda (in a verse); ok snart við klæði þau, er …, Bs. i. 311.
II. metaph. to touch, concern; …
Shortened here. Read the full article →
a. impatient.
adj. impatient; verit hefir þú stundum snertibráðari, Lv. 107.
No entry
m. a smart, short pull, Edda 35.
No entry
m. pl. the descendants of Snörtr, Landn.
No entry
m. a touch, slight attack, of illness or thc like.
(-dda, -ddr), v. to bereave one of (s. e-n e-u).
d, [snauðr], to bereave one of; s. e-n e-u, sneyddu þeir borgina nautum ok sauðum, Stj. 188; s. (to cheat) sér órikri menn, 656 A. ii. 2.
No entry
adv., Grett. 88 new Ed. (read sneypiliga, p for þ).
No entry
adj. destitute. Mar.
I)
(-ta, -tr), v. to disgrace, dis-honour (svívirðiliga ~ndi).
II)
f. disgrace, ignominy; fara sneypu, to suffer ignominy.
u, f. a disgrace, ignominy; mun sjá s. jafnan uppi, Glúm. 389; mun ek sneypu fá af mönnum um tal okkart, Ld. 44; sveinninn vendi aptr með sneypu, Fms. x. 394 (snaupu); bíða mikla sneypu, Hrafn. 19; skömm ok sneypu, Nj. 186; flýja með mikilli sneypu, Fagrsk. 170. sneypu-för, f. a disgraceful journey, Nj. 79.
I)
(-ta, -tr), v. to disgrace, dis-honour (svívirðiliga ~ndi).
II)
f. disgrace, ignominy; fara sneypu, to suffer ignominy.
t, [the original sense, = castrare, remains in Swed. snöpa; and Scot. snib, cp. Engl. to snip]:—as a law term, to outrage, dishonour; ef maðr sneypir dóttur manns eða konu, N. G. L. i. 232: to disgrace, mjök em ek svívirðr ok sneyptr, MS. 4. 30; svívirðiliga sneypandi (gerund.), Fb. i. 89: in mod. usage to chide (a boy or child), þú mátt ekki sneypa barnid svona: the phrase, ríða sneyptr, to ride in slovenly fashion, i. e. to ride with the horse’s tail hanging loose and untrimmed, instead of being bound up neatly into a knot (gyrðr í tagl).
No entry
f. = sneypa, Barl. 55, 165, MS. 4. 27.
No entry
m. as a nickname, a snipper (gelder?), Landn. 204.
adv. disgracefully, shamefully (fara ~ fyrír e-m).
adv. disgracefully; fara s., to be snubbed, Þórð. 44, Bret. 10, Þiðr. 244, Mag.; tala s. til e-s, to use bad language, Grett. 88.
No entry
u, f. a cut slice of turf.
m. tailor.
a, m. [Germ. schneider], a tailor, N. G. L. ii. 246, iii. 14.
No entry
n. [sníða; Germ. schnitt], a slice; meitla af endanum til sniðs fyrstu róarinnar, Mar.; nú skal hann þiggja af-snið þyrnisins, the cut-off piece, Karl. 546: a cut, of clothes, fata-snið: the phrase, á snið, askance; höggva á snið, to cut aslant.
2. plur. the cut edges of a book; bók í gyltum, rauðum sniðum, a gilt-edged, red-edged book.
(snið; sneið, sniðum; sniðinn), v.
1) to cut; s. e-t af e-u, to cut off (sneið þrælinn höfuðit af jarli); s. e-t í sundr, to cut asunder; s. til, to make a cut, to set about a thing;
2) to cut cloth, of tailoring.
að, to go zig-zag; hann sniðar upp fjallið.
a. pruning-knife.
m. a pruning-knife, D. N. i. 321; sniðil at höggva upp þorna, Greg. 62; sniðrli (= sniðli), Gþl. 58.
COMPDS: sniðilegg, sniðilsvarp.
No entry
n. a ‘cast of the pruning-knife;’ a person was entitled to land so far outside his fence as he could throw his sniðill, Gþl. 453: sniðill, the name of a sword, Fas. ii.
No entry
f, the edge of a s., Fas. iii. 626.
No entry
adj., [Dan. snedig], clever, cunning, (mod.)
f. a certain mode of wrestling.
u, f. a wrestler’s term, a hip-trip, Fms. iii. 189.
a. keen cutting.
adj. keen cutting: metaph., Fms. viii. 134.
pp. snowed-on (s. snjófi).
part. of a lost strong verb, = Gr. νιφόμενος, snowed-on; var ek snifin snjóvi, ok slegin regni, ok drifin döggu, Vkv. 5.
(pl. sniglar), m. snail.
m. [A. S. snegel; Engl. snail; Dan. snegl], a snail, Fas. iii. 12 (as also the verse); brekku-s., freq. in mod. usage.
No entry
að, qs. sniðka, to nick, cut, esp. as a mason’s or carpenter’s term; telgja eðr s., Fms. xi. 431.
No entry
a, m. [Dan. snedker], a carpenter, (mod.)
No entry
f. [snjallr], masterly skill, eloquence; orðhegi, snilld ok skilning, Sks. 438; vitra ok s., Mar.: kom hann svá sínu máli, at þat þótti öllum áheyrilegt, bar til þess s. haus, Fms. xi. 219; lauk drottning með því sinni tölu, at allir lofuðu hennar s. ok vitrleik, i. 141; ok völðusk til þrír hinir snjöllustu menn at tala á þinginu, ok vóru þessir ágæztir bæði at viti ok snilld, x. 278; með s. sinna orða, 279; vitrleik, s. ok hyggju, Barl. 12; í þeirri helgu snilld (in the holy text) mælir svá, Hom. 155; orða-snilld, Lil. 64; mál-snilld, eloquence; snilldar-orð. Gd. 41; snilldar-framr = Lat. disertus, Lex. Poët.
2. gener. excellency of art, skill, Sks. 630; það er gört með mestu snilld.
COMPDS: snilldarbragð, snilldarlegr, snilldarmaðr, snilldarverk.
No entry
n. prowess, Fms, x. 258; stórvirki ok s., iv. 84.
No entry
adj. (-liga, adv.), masterly.
No entry
m. a great orator, a master, Hkr. iii. 27; s. til mælsku, Sks. 475.
No entry
n. a heroic deed, prowess, Fms. vi. 38, vii. 87, Ó. H. 33; a masterly work.
f.
1) = snild;
2) prowess.
f. = snilld; mál heitir s., Edda 110.
2. prowess; spurði, ef hann væri jam-snjallr honum | Glúmr kvaðsk eigi vita um snilli hans, Glúm. 338; eigi ætla ek þik þykkjask jafn-snjallan gyltunni … Ekki jafna ek snilli okkarri gyltu saman, Valla L. 203; snilli-fimr = disertus, Leiðarv. 6; snilli-kenndr, við ærna snilli, Lex. Poët. snilli-bragð, n. an exploit, Flóv. 43.
(-s, -ar), m. heroic man.
m., prop. a master of speech, Edda (Gl.): in mod. usage a master in art, skill, or writing; þjóð-s., ráð-s., a wise man.
2. a heroic man; nú í hvert sinn er ek berjmnk, þá em ek fyrstr, ok þykkja þeir nú snillingar er jafn-fram fara mér, Fms. viii. 410.
No entry
að. to sniff with the nose.
No entry
n. [sníða], a flap or lobe; ræna hann hverju snitti, Mar. 597.
(snið; sneið, sniðum; sniðinn), v.
1) to cut; s. e-t af e-u, to cut off (sneið þrælinn höfuðit af jarli); s. e-t í sundr, to cut asunder; s. til, to make a cut, to set about a thing;
2) to cut cloth, of tailoring.
sníð, pret. sneitt, sneið, pl. sniðu; imperat. sníð, sníddu; part. sniðinn; a weak pret. sníddi (analogous to líddi from líða), Fas. iii. 21 (in a verse), 356, l. 1: [Ulf. sneiþan = θερίζειν; A. S. snîðan; Germ. schneiden; Dan. snyden; Shetl. sny]:—to slice, lop, cut, prop. to prune trees, as the Gothic shews, cp. sniðill, Al. 120; burt sníð þú grein lastanna, Pass.; sníðu vér löstu af verkum várum, Greg. 32; sumir orm sniðu, Bkv. 4; sníðit or hann sina-magni, cut his sinew-power, ham-string him, Vkv.; skör sniðin hjörvi, Edda (Ht.); skeið sneið, she cut the waves, Fms. vi. (in a verse); hann sníðr hann sundr í miðju, Nj. 97; sneið Karkr höfuð af jarli, Fms. i. 217; svá at sneið í sundr kjálkana ok barkann, vii. 191; sneið Egill af honum skeggit. Eg. 564: sniða um, to circumcise (um-sniðning), Stj. 353, MS. 625. 86; sniða, líma ok niðr-setja, of masonry, Fms. xi. 428: to cut cloth, of tailoring, sníða skyrtu, Gísl. 97; so also sniða skó or skæði: metaph., s. af, hann sneið af neðan þat er saurugt hafði orðit, Fs. 51; bjórar er menn sniða ór skóm sínum fyrir tá eðr hæli, Edda 42; so in mod. usage, s. fat, klæði, dúk: …
Shortened here. Read the full article →
a. covetous.
adj., an obsolete part. ‘sneaking,’ i. e. covetous, hankering; sinkr ok sníkinn, Barl. 136.
(-ta, -t), v. to hanker after (~ til e-s, eptir e-u).
t, [Engl. sneak; Dan. snige, although in a different sense]:—to hanker after; sníkja til mútu, Gþl. 175; mútur eða gjafir … þeir er til slíkra hluta sníkja, Barl. 32.
2. mod. to beg for food silently, esp. used of a dog.
No entry
f. pl. begging. sníkju-gestr, m. a parasite, = Dan. snylte-gjæst.
No entry
u, f. a snipe; in mýri-snípa.
a.
1) well-spoken, eloquent (hverr var þessi inn snjalli maðr); S. talaði langt erendi ok snjalli, S. made a long and eloquent speech;
2) good, excellent (hit bezta ráð ok snjallasta);
3) valiant, doughty (s. ok vel hugaðr); s. ertu í sessi, thou art bold enough in thy seat.
snjöll, snjallt, adj. [A. S. snel = quick; Germ. schnell; Hel. snell = strenuus; Dan. and Norse snild = good]:—prop. swift; this sense, however, has disappeared, and it is used,
II. metaph. eloquent, well-spoken; hverr var þessi inn snjalli maðr? Fagrsk. 139 (mál-snjalli, Fms. vi. 415, l. c.); s. at máli, Sks. 72 new Ed., Róm. 312; fá menn til at eiga þing við Knút, þá er snjallir sé ok slægir, Fms. xi. 219; völdusk til þrír hinir snjöllustu menn á þinginu at tala, x. 278; snjallara mál, vii. 158; tala langt eyrendi ok snjallt, Nj. 250, Fms. x. 278: mál-s., q. v.
2. good, excellent; snjallara ráð ok vitrligra, Fms. i. 104; hit bezta ráð ok snjallasta, vi. 417.
3. valiant, doughty; snjallr ok vel hugaðr, Lv. 52; at hug hafa hjörum at bregða eru hildingar hölzti snjallir, Hkv. 1. 22; hví namtú hann sigri þá, ef þér þótti hann s. vera? Em. 6; ef hann er snjallari en geit, Fb. ii. 223; snjallr í sessi, brave when in shelter, Ls. 15; vera jamn-s. e-m, one’s equal in courage and valour. Glúm. 335, 336, Valla L. 203; jamn-snjallr sem geit, Bjarn. (in a verse): …
Shortened here. Read the full article →
a. eloquent, finespoken (~ ok skjótrdðr).
part. fine-spoken, Hkr. iii. 87, Nj. 229.
a. wise in counsel.
adj. wise in counsel, Lex. Poët.
n wise counsel good plan.
n. a wise counsel, plan, course, taken in an emergency, Ó. H. 54, Fær. 204, Fms. v. 47, viii. 392.
a. = snjallmæltr.
= snjallmæltr, Stj. 261, Bs. i. 641, v. l.
No entry
n. = snáldr.
(gen. snjáfar or snjávar), m. snow, = snjór, snær.
m., see snjór.
No entry
að, = snjófa, q. v.
No entry
= snjóhvítr, Fms. ii. 281.
No entry
part. drifted, Sks. 230.
No entry
adj., contr. snjófgir, snowy, Sturl. iii. 158.
(gen. snjófar or snjóvar), m. snow, = snjár, snær.
m. snow; for the various forms, snær, snjór, snjár, see snær.
COMPDS: snjóbyrgi, snjódrif, snjófok, snjodrifinn, snjófall, snjóföl, snjófönn, snjóhríð, snjóhvítr, snjókerling, snjólauss, snjóligr, snjóminna, snjónauð, snjósamr, snjóskafl, snjóskriða, snjótitlingr, snjóvetr.
No entry
or snjófa, snjáva, Fms. i. 235, mod. snjóa, að, to snow, Gr. νίφειν; snjávaði á fjöll, Fms. i. 235; áðr hafði snjófat nokkut, vi. 334; þann tíma er snjóva tæki, viii. 431: impers., snjófar þá á fyrir þeim, ok vetrar, Fær. 40.
n. snow-shed.
n. a snow-shed, Sd. 159.
n. snow-drift, snow raised by the wind.
n. a snow-drift, snow raised by the wind, = snjó-fok or skaf-kafald, Hkr. iii. 138.
n. fall of snow.
n. a fall of snow, Bjarn. 51, Stj. 88, Bs. i. 381.
n. thin cover of snow.
n. a thin cover of snow, Fbr. 59, Sd. 167.
f. snow-wreath.
f. a snow-drift. Fas. i. 115, Dropl. 23.
No entry
f. a snow-storm, Ann. 1336.
a. snow-white.
adj. snow-white, Sks. 92, Fms. ii. 254, viii. 8.
No entry
f. a ‘snow-carline,’ snow-man:—in time of heavy snow the Icel. amuse themselves by building a great snow-man, and this is called ‘hlaða snjókerlingu.’
a. free from snow.
adj. ‘snowless,’ free from snow, Gísl. 117, Eg. 548, Fbr. 36; snjá-lauss, Jb. 193 C.
a. snowy.
adj. snowy, Sks. 230.
a. compar. with less snow.
compar. less snow, Fs. 25.
No entry
f. ‘snow-need’ a strong snow-gale; ísar eða s., N. G. L. i. 405.
a. snowy (~ vetr).
adj. snowy, Al. 41.
No entry
m., see skafl.
f. snow-slip, avalanche.
u, f. a snow-slip, Sturl.
No entry
m. a snow-bunting.
m. snowy winter (~ inn mikli).
m. a snowy winter, Ann. 1313.
a. bald (E. gørðist enn s.).
adj., prop. a part. [cp. snauðr], bald; Egill görðisk enn snoðinn, Eg. 334; snoðinn ok strý-hærðr, Sturl. i. 20.
No entry
f. pl. scent, in hunting; in the phrase, komast á snoðir um e-t.
(að), v. = snuðra.
= snuðra, Finnb. 214.
f. snout, muzzle (of a horse).
u, f. the snout, of animals, cows, horses, = skolptr, q. v.; á snoppu Brún (a horse), Vígl. 21, Konr.; fá högg á snoppu, Skíða R.
COMPDS: snoppufríðr, snoppulangr.
No entry
m. a buffet, a slap on the snout.
No entry
adj. ‘fine-faced,’ (slang.)
No entry
adj. long-snouted, a nickname, Sturl.
No entry
or snör, f. [A. S. snoru; O. H. G. snuor; Germ. schnur; Lat. nurus]:—a daughter-in-law; snor heitir sonar-kván, Edda 109; snor né dóttir, Gh. 18 (Bugge); snr, Rm. 23 (Bugge), Edda ii. 491; frá Noemi ok snorum hennar tveim … hvártveggi snr hennar, … snr sína Orpham, … af þinni snr, Stj. 420, 421, 426.
No entry
or better Snori, a pr. name, see snerrir, Eb. Snorrungar, m. pl. the descendants of Snorri the Priest, Sturl. i. 55, ii. 82.
(acc. ~an), a. wise.
adj., the r is radical, fem. snotr, neut. snotrt; [Ulf. snotrs = σοφός; A. S. snotor = sapiens]:—wise, a word noticeable for its use in the old Hm. (where it is used of the ‘wise’ man, ú-snotr of the ‘fool’), Gr. σοφός, Lat. sapiens, cp. Hebr. הכם; ok með snotrum sitr, Hm. 5; snotrs manns hjarta, 54; til snotr, 55; hveim snotrum manni, 94; ó-snotr maðr, 23–26, 78, 160; meðal-snotr, 53–55; al-snotr, all-wise, 54; ráð-s., 63; otherwise of rare occurrence in old writers, snotr kona, Edda; ef hann vill snotr heita, Sks. 317; ósnotr, 449; Sturl. iii. 241,—lögðu menn á þat eigi fullan trúnað er hann sagði, þvíat Björn var nokkut snotr (ú-snotr?) ok svá nokkut grályndr kallaðr—is a dubious passage and prob. corrupt.
II. in mod. usage snotr means neat, handsome; það er snoturt, hann er snotr.
(að), v. to make wise.
að, to make wise; seint er afglapa at snotra, Fas. iii. 585.
(að), v. to make wise.
u, f. the name of one of the minor goddesses, Edda.
2. as appell., in húsa-snotra, ‘house-neat,’ see hús.
No entry
adj. (-liga, adv.), clever; mæla sannara eðr snotrligra, Valla L. 206.
No entry
m. [Dan. snog], a snake; see snákr: a nickname, Sturl. iii. Snóks-dalr, a local name in Icel., from the pr. name.
(-ta), v. to be idle, snuffle.
pres. snópir, to idle about dismally (destitute and hapless); sitr ok snópir, Hm. 32; snópa snauðr, Fas. iii. 12 (in a verse); so in the mod. phrase, snópa úti í kulda.
(pl. -ir), f. gentlewoman.
f. [snotr], a gentlewoman, Edda 109; snótar úlfr, the ‘lady’s wolf,’ i. e. Loki, who carried off the goddess Idun, Haustl.; snótum öllum, opp. to jörlum öllum, Gh. 21, Rm.; the word is poët., and in prose only ironical, þessar snótir, these dames, Al. 153.
I)
f. snub, chiding.
II)
(að), v. to snub, chide.
að, [Old Engl. snybbe; Engl. to snub], to snub, chide. Stj. 423; hón frúin snubbaði hann, Karl. 53; s. e-n um e-t, Mar.; hence mod. snupra, q. v.
f. snub, chiding.
f. a snub, chiding, Mar. snubbu-ligr, adj.; s. orð, snubbing words, Mar.
No entry
adj. snubbed, nipped, the pointed end being cut off; það er snubbótt fyrir endan.
No entry
1. að, = snuðra; s. eptir e-u.
2. u, f. a small scrap or rag, e. g. of paper or the like; bréf-s.
(að), v. to sniff, snuffle.
að, (snoðra, Finnb. 214), to snuff, scent, like a dog, Vd. 126 old Ed.; hann ferr ok snoðrar um hvern stein, Finnb. l. c.
(pres. snuggir), v. ? to look (horfa ok ~ heljar til); snæliga snuggir, kváðu Finnar, it looks like snow, quoth the Finns.
pres. snuggir, defect. in other forms, [Swed. snugga = Icel. sníkja]:—to hanker after; snæliga snuggir kváðu Finnar, it snuffs of snow, quoth the Finns, Fms. vii. 20; horfa ok snugga heljar til, to throw a hankering look towards Hel, Skm. 27; Judæi skyldi eigi þurfa til þess at snugga, at nokkurn tím komi undir þá konungdómrinn, they need not hanker after that, Stj. (MS.)
No entry
adj. dismal; var heldr snuggíllt veðr, chilly weather, Grett. 111 A.
No entry
að, to snub, chide a child; and snuprur, f. pl. chidings.
No entry
u, f. a knot in hard-twisted thread = Dan. en kurre paa traaden.
No entry
f., see snös.
(sný; snøra or snera; snúinn), v.
1) to turn, with dat.;
snýr jarl þangat herinum, the earl turns his host thither;
~ úfriði á hendr e-m, to begin hostilities against one;
~ aptr ferð sinni, to turn back;
2) to turn, go;
sneru þeir þá yfir ána, then they went across the river;
þeir snerú í móti þeim ok börðust við þá, they turned against them and fought with them;
~ aptr, to turn back;
~ brott, to go away (maðrinn sneri þá brott);
3) to change, alter (hann sneri síðan nafni sínu);
~ skapi sínu, to change one’s mind;
4) to turn, twist, twine (~ vönd í hárit);
5) to translate (~ Látinu-bréfinu í norrœnu);
6) impers., snýr e-u, it is turned (snøri þá mannfalli í lið Kirjala); it changes (brátt sneri fjáærhaginum fyrir Teiti, er G. var í brottu);
7) with preps.,
~ at e-m, to turn on one;
snúm vér nú at þeim, let us turn upon them;
~ at brúðhlaupi, to prepare for;
halt svá hendi yfir honum, at øngri hefnd sé til hans snúit, protect him so that no vengeance may befall him;
~ e-u til leiðar, to bring about;
skiptir mik miklu, hversu þú vilt til ~, what turn thou wilt take; …
pres. sný, snýr (snýrðu), snýr; plur. snúm, snúit, snúa: pret. snöri, sneri (also spelt sneyri); subj. snöri and sneri: imperat. snú, snúðú: part. snúinn: [Ulf. sniwan; Dan. snoe.]
A. To turn, with dat.; sný ek hennar öllum sefa, Hm. 162; ek fékk snúit mínum hesti, Fms. ix. 382; himininn snýr sólu frá austri til vestrs. Rb. 474; hón lét hann mala ok s. kvern, Fas. ii. 377; þeir snúa skipum sínum ok láta framstafna horfa frá landi, Fms. xi. 101; Baglar vildu snúa Rauðsúðinni, viii. 378; hann hafði snúit út skinnunum, vii. 34; snýr jarl þangat herinum, Nj. 127; komask fyrir þá ok snúa þeim aptr, Al. 30: snúa umb öllu því er í er húsinu, Greg. 33; um snýr þú (to turn up and down) öllum sæmdunum, Ölk. 37; snúa sínu ráði áleiðis með sæmd, to proceed well, take a good turn, Fms. vii. 21; mikit (better miklu) þótti mér þeir þá hafa snúit til leiðar, Edda i. 52; s. máli til sættar, Fms. x. 413; þá snýrðu öllum vanda á hendr mér, Nj. 215; sný ek þessu niði á hönd Eiríki, Eg. 389; at öngri hefnd sé til hans snúit, Nj. 266; snúa vináttu sinni til e-s, Fms. x. 51; s. úfriði á hendr e-m, to turn upon a person, begin hostilities, ix. 436; s. …
Shortened here. Read the full article →
a. that can be turned.
adj. that can be turned, Stj. 40.
(að), v. to win, gain;
refl., ~st, to gain for oneself.
að, prop. to ‘twist,’ win, gain; at ek snúðgaða honum margan mann. 625. 27.
a. swift (sungu ok slungu snúðga steini); neut., snúðigt, as adv. swiftly; fara, ganga snúðigt, to march, walk at a swinging pace.
adj., contr. snúðga, [A. S. snúd = quick, agile], twirling, wheeling; snúðga steini, Gs. 4, 12.
2. neut., in the phrase, ganga snúðigt, to walk at a swinging pace, Ld. 62, 148, Valla L. 212, Fas. ii. 558, Fbr. 115; fara snúðigt, id., Nj. 100.
m.
1) twist, twirl (þeir knýttu saman ok gørðu snúða á endunum);
2) profit, gain (hvern snúð sjá þeir sinn í því?).
m. [snúa; Scot. snood], a twift, twirl; það er harðr snúðr, linr snúðr; þeir knýttu saman ok görðu snúða (v. l. snýð = snúð) á endunum, and twirled it into a clew at the ends, Fms. iv. 335 (noða, i. e. hnoða (q. v.), Ó. H. l. c.)
2. the head-piece of a spindle (snælda); á snældu er snúðr og hnokki, Hallgr.; hence the allit. phrase, snúðr ok snælda, N. G. L. i. 92: the allit. phrase, hann vill hafa nokkuð fyrir snúð sinn og snældu, he will get something for his twirl and distaff, i. e. some return, see the legend Ísl. Þjóðs. ii. 508.
II. profit, gain, for spinning and twisting betoken wealth and gain; hvern snúð sjá þeir sinn í þvi? Sks. 251; hvat snúð (dat.), 266 B; til snúðar ok ávaxtar, Ó. T. 36; þat er lítið til snúðar, a small profit, 655 xi. 3; ráð er slikt til snúðar, Bjarn. (in a verse); fé-snúðr, money-making, Band.; þat er minn snúðr, that is my gain, ‘tis a good turn for me, Fms. vi. (in a verse).
No entry
adv. quickly, Hom. 120.
No entry
f. ‘twisted-tartan.’ a nickname of a lady, Landn.: snúin-brúni, a, m. ‘twirl-eyelash,’ a nickname, Sturl.
(að), v. to turn out, come to, be;
hve mun Sigurði ~ æfi, how will life turn out for Sigurd?.
að, to turn; hve mun æfi s. mér, what turn will my life take? Skv. 1. 6; e-m snúnar e-t, to succeed, Ó. H. (in a verse); hversu snúnuðu yðr konur yðrar, how did your wives comfort you? Hbl. 16.
No entry
m. a good turn, windfall, gain, Vellekla.
f.
1) conversion (~ Páls postola);
2) turning.
f. a turning, rotation, Rb. 480: in mod. usage masc. snúningr, (freq.)
No entry
u, f. a lace, from Germ. schnur.
(snyð, snudda), v. to rush (hann fór ~ndi at leita Þórólfs).
snyð, snuddi, a def. verb; [A. S. snyðjan; Ivar Aasen snydia; Engl. sniff]:—perh. prop. to go sniffing, a metaphor from hounds; hann fór snyðjandi at leita Þórólfs, he went sniffing in search of Th., Fs. 50.
2. metaph., láta snekkjur snyðja, Edda (Ht.); ek lét (skip) snyðja ór Sogni, Fas. ii. 72 (in a verse); láta sverð snyðja í ben, Ísl. ii. 362 (in a verse); veglig flaust snuddu víða, Fms. x. (in a verse); slög (the shafts) snuddu, vii. (in a verse); cp. snoddu (better svoddu), Fs. 66, v. l.
m. stench, stink (með fúlasta snyk; ~ ok úþefjan).
m. = fnykr, Bs. ii. 5.
No entry
t, to trim; in the phrase, snyrta til. (conversational.)
No entry
m. a polisher, Lex. Poët.: the name of a sword, Saxo.
from snerta.
[from snotr, qs. snytri-], neat, elegant: snyrti-liga, adv. neatly, búask s., Str. 81; snyrti-ligr, adj., Konr.: snyrti-maðr, m. a gentleman, Edda (Gl.); snyrti-drengr, -freyja, -gátt, -gerðr, -grund, all poët. epithets of gentlemen and women. Lex. Poët.
No entry
m. [akin to sneypa], the penis, (vulgar.)
I)
(-tta, -tt), v.
1) to blow the nose (s. sér); s. rauðu, to get a bloody nose;
2) fig. to destroy; snýtt hefir þú sifjungum, thou hast destroyed thine own children.
II)
f. worthless fellow.
u, f. a ‘snot,’ worthless fellow; vesalar snýtur, Fas. ii. 550.
I)
(-tta, -tt), v.
1) to blow the nose (s. sér); s. rauðu, to get a bloody nose;
2) fig. to destroy; snýtt hefir þú sifjungum, thou hast destroyed thine own children.
II)
f. worthless fellow.
t, [cp. Dan. snyde, Engl. snot], to blow the nose; snýta sér; hence snýta blóði, Fas. ii. 320 (in a verse); snýta rauðu, to get a bloody nose, Fms. iii. 147, Karl. 149.
II. metaph., snýtt hefír þú sifjungum, thou hast destroyed thy kinsman, Am. 82 (cp. Dan. snyde = cheat).
(-dda, -ddr), v. to eat, take a meal (þeir snæddu ok drukku).
d, [snáð], to eat, take a meal, with dat.; sem vit höfum snætt þessu, Stj. (mod. with acc.): absol., þeir snæddu báðir samt, Fms. i. 216; s. af einum diski, 259; er konungr hafði snætt at dagverðar-borðum, vi. 150; þeir hvíldusk ok ætlaði konungr at snæða, ix. 404.
No entry
n. a meal, = snæðing, Fms. ix. 404, v. l.
f. meal, taking a meal (taka s.); sitja í ~u, to sit at a meal; veita e-m s., to give one a dinner.
f. (snæðingr, m., Fms. ix. (v. l.), MS. 4. 24, and so in mod. usage), a meal, the taking a meal; snæðingunni, Fms. ix. 404; sitja í snæðingu, to sit at meals, Korm. 232; s. ok samsæti, Sks. 632; taka snæðing, Sd. 161, Fms. viii. 411; veita e-m snæðing, to give a dinner, vii. 97.
(acc. -ran), a.
1) tight, narrow (~ir kyrtlar);
2) tough, vigorous (~ir vinir).
adj., the r is radical, [Norse snæv; Dan. snæver], tight, narrow; höfðu þeir kyrtla styttri ok snæfrari en hjörtu betri. Fms. viii. 336.
II. metaph. tough, vigorous; snæfrir vinir, Fms. ix. 440 (in a verse); hér var snæfrt um siglu, a close, tough, tight tug, Fas. ii. 76 (in a verse); ok hafði hann eigi verit snærri (= snæfri), he had never been ‘tighter,’ more hale and hearty than then, Sturl. i. 150.
No entry
m. alertness, Fbr. 145.
No entry
adv. deftly, Hkr. iii. 252.
No entry
adj. deft, alert, Fms. vii. 343; s. ferð, Ld. 284: rash, er yðr eigi einn hlutr vel gefinn, at svá er allt snarligt ok snöfrligt um yðr, Band. 16 new Ed.
No entry
adj. deft, Hkr. iii. 338 (Cod. Fris. snæfr-).
No entry
a local name in Icel.
f. spindle.
u, f. [akin to snjallr], a spindle; suúðr ok snælda, N. G. L. i. 92. snældu-hali, a. m. a ‘spindle-tail,’ Bret. 32.
II. the prop supporting the seat in a boat; sjór upp í miðjar snældur, the boat is full of water up to the middle of the s.
No entry
m. [snáldr], poët. a serpent, Edda (Gl.)
(gen. snæfar or snævar), m. snow, = snjár, snjór.
m., this word has three different forms, snær, snjár, snjór; (analogous to sær, sjár, sjór; slær, sljár, sljór; mær, mjár, mjór); of these snær is the oldest, snjár rare, snjór prevalent in mod. usage: gen. snæs; acc. snæ, snjá, snjó: before a vowel the v (also written f) appears, snjófar, Bs. i. 198; dat. snævi, 656 A. ii. 8; snjávi, 623. 3; snjófi, Vtkv. 5, Dipl. ii. 14; nom. pl. snjóvar, Hdl. 41, Bs. i. 198, etc.; acc. gen. pl. snjófa, Lv. 25, Dipl. ii. 14; snjáva, Fms. ii. 97; dat. pl. snævum (snjávum, Fms. ix. 233), snjávum, snjóvum: in mod. usage the v has been dropped, dat. snjó, pl. snjóar, snjóa; this shortened form also occurs in old writers, esp. before the suffixed article, snænum, K. Þ. K. 6 (Kb.); snæ (dat.), Grág. ii. 88; snjánum, K. Þ. K. 12 B; snjónum, Bs. i. 198: [Ulf. snaiws; common to all Teut. languages, as also to Gr. and Lat., though without the initial s.]
A. Snow; snævi hvítara, 656 A. ii. 8; snjávi hvítari, Niðrst. l. c.; hvítar sem snjár, Hkr. i. 71; hafði snjá lagt á fjöllin, 46; en er váraði ok nokkut leysti snjó ór hlíðum, Fs. 25; sem sólskin snæ lægir, Anal. 283; snjór var á jörðu, Gísl. 32; er snjó lagði á heiðar, Orkn. …
Shortened here. Read the full article →
No entry
i. e. snœri, n.; [snúa; Ulf. snorjo = σαργάνη; O. H. G. snuor; Swed. snöre; Germ. schnure]:—a twisted rope, of hemp, esp. such as is used for fishermen’s lines and the like; hann kom snærinu á akkeris-hringinn, Lv. 99; lögð s. umhverfis, Eg. 340; þeir týndu snærum sínum, their fishing-lines, Gd. 51: the thong of a javelin, Lat. amentum; þeir fengu fingrum í snæri, they fingered their thongs, Am. 42, cp. ‘inserit amento digitos’ of Ovid; grípa í bug snæum, Jd. 26.
COMPDS: snæridörr, snærisspjót.
No entry
n. a javelin, Eb. 310, Rd. 267, Hkr. iii. 38, Fas.
No entry
n. pl. a javelin with a thong. Lex. Poët.
No entry
adj. brisk, Fms. x. 393.
a. snowy, covered with snow.
adj. snowy; skór snæugir, Gísl. 31; snæfgum höndum, Fb. ii. 334 (in a verse).
pp. blended with snow (rannsaka snæblandna mold).
part. blended with snow, Bs. i. 198.
n. fall of snow, = snjófall.
n. a fall of snow, Fms. viii. 52, Finnb. 312.
No entry
n. pl. Snæfell, a mountain in Icel.