Chapter 1
Svá segia menn í fornom sǫgom, at einhverr af ásom, sá er Heimdallr hét, fór ferðar sinnar ok fram með sióvarstrǫndo nøkkorri, kom at einom húsabœ ok nefndiz Rígr. Eptir þeiri sǫgo er kvæði þetta:
Ár kóðo gangagrœnar brautir
ǫflgan ok aldinn,ás kunnigan,
ramman ok rǫskvan,Ríg stíganda.
ǫflgan ok aldinn,ás kunnigan,
ramman ok rǫskvan,Ríg stíganda.
[Gekk hann meirr at þatmiðrar brautar.]
Kom hann at húsi:hurð var á gætti;
inn nam at ganga:eldr var á gólfi;
hión sáto þar,hár, at árni,
Ái ok Edda,aldinfalda.
Kom hann at húsi:hurð var á gætti;
inn nam at ganga:eldr var á gólfi;
hión sáto þar,hár, at árni,
Ái ok Edda,aldinfalda.
Rígr kunni þeimráð at segia;
meirr settiz hannmiðra fletia,
en á hlið hvárahión salkynna.
meirr settiz hannmiðra fletia,
en á hlið hvárahión salkynna.
Þá tók Eddaøkkvinn hleif,
þungan ok þykkvan,þrunginn sáðom;
bar hon meirr at þatmiðra skutla,
soð var í bolla,setti á bióð.
[var kálfr soðinn,krása betstr.]
þungan ok þykkvan,þrunginn sáðom;
bar hon meirr at þatmiðra skutla,
soð var í bolla,setti á bióð.
[var kálfr soðinn,krása betstr.]
Rígr kunni þeimráð at segia;
reið hann upp þaðan,réz at sofna:
meirr lagðiz hannmiðrar rekkio,
en á hlið hvárahión salkynna.
reið hann upp þaðan,réz at sofna:
meirr lagðiz hannmiðrar rekkio,
en á hlið hvárahión salkynna.
Þar var hann at þatþriár nætr saman;
gekk hann meirr at þatmiðrar brautar;
liðo meirr at þatmánoðr nío.
gekk hann meirr at þatmiðrar brautar;
liðo meirr at þatmánoðr nío.
Ióð ól Edda,ióso vatni
hǫrundsvartan,héto Þræl.
hǫrundsvartan,héto Þræl.
Hann nam at vaxaok vel dafna;
var þar á hǫndomhrokkit skinn,
kropnir knúar,. . .,
fingr digrir,fúllikt andlit,
lotr hryggr,langir hælar.
var þar á hǫndomhrokkit skinn,
kropnir knúar,. . .,
fingr digrir,fúllikt andlit,
lotr hryggr,langir hælar.
Nam hann meirr at þatmagns um kosta,
bast at binda,byrðar gørva:
bar hann heim at þathrís gørstan dag.
bast at binda,byrðar gørva:
bar hann heim at þathrís gørstan dag.
Þar kom at garðigengilbeina,
aurr var á iliom,armr sólbrunninn,
niðrbiúgt er nef,nefndiz Þír.
aurr var á iliom,armr sólbrunninn,
niðrbiúgt er nef,nefndiz Þír.
Miðra fletiameirr settiz hon;
sat hiá hennisonr húss:
rœddo ok rýndo,rekkio gørðo,
Þræll ok Þír,þrungin dœgr.
sat hiá hennisonr húss:
rœddo ok rýndo,rekkio gørðo,
Þræll ok Þír,þrungin dœgr.
Bǫrn ólo þau —biuggo ok unðo —:
hygg ek, at hétiHreimr ok Fiósnir,
Klurr ok Kleggi,Kefsir, Fúlnir,
Drumbr, Digraldi,Drǫttr ok Hǫsvir,
Lútr ok Leggialdi;lǫgðo garða,
akra tǫddo,unno at svínom,
geita gætto,grófo torf.
hygg ek, at hétiHreimr ok Fiósnir,
Klurr ok Kleggi,Kefsir, Fúlnir,
Drumbr, Digraldi,Drǫttr ok Hǫsvir,
Lútr ok Leggialdi;lǫgðo garða,
akra tǫddo,unno at svínom,
geita gætto,grófo torf.
Dœtr vóro þærDrumba ok Kumba,
Økkvinkálfaok Arinnefia,
Ysia ok Ambótt,Eikintiasna,
Tǫtrughypiaok Trǫnobeina.
Þaðan ero komnarþræla ættir.
Økkvinkálfaok Arinnefia,
Ysia ok Ambótt,Eikintiasna,
Tǫtrughypiaok Trǫnobeina.
Þaðan ero komnarþræla ættir.
Gekk Rígr at þatréttar brautir;
kom hann at hǫllo:hurð var á skíði;
inn nam at ganga:eldr var á gólfi,
hión sáto þar,heldo á sýslo.
kom hann at hǫllo:hurð var á skíði;
inn nam at ganga:eldr var á gólfi,
hión sáto þar,heldo á sýslo.
Maðr telgði þarmeið til rifiar;
var skegg skapat,skǫr var fyr enni,
skyrto þrǫngva;skokkr var á gólfi.
var skegg skapat,skǫr var fyr enni,
skyrto þrǫngva;skokkr var á gólfi.
Sat þar kona;sveigði rokk,
breiddi faðm,bió til váðar;
sveigr var á hǫfði,smokkr var á bringo,
dúkr var á hálsi,dvergar á ǫxlom.
Afi ok Ammaátto hús.
breiddi faðm,bió til váðar;
sveigr var á hǫfði,smokkr var á bringo,
dúkr var á hálsi,dvergar á ǫxlom.
Afi ok Ammaátto hús.
Rígr kunni þeimráð at segia;
. . . . .. . . . . .
. . . . .. . . . . .
. . .
reis frá borði,réð at sofna;
meirr lagðiz hannmiðrar rekkio,
en á hlið hvárahión salkynna.
meirr lagðiz hannmiðrar rekkio,
en á hlið hvárahión salkynna.
Þar var hann at þatþriár nætr saman;
gekk hann meirr at þatmiðrar brautar;
liðo meirr at þatmánoðr níó.
gekk hann meirr at þatmiðrar brautar;
liðo meirr at þatmánoðr níó.
Ióð ól Amma,ióso vatni,
kǫlloðo Karl,kona sveip ripti,
rauðan ok ríóðan,riðoðo augo.
kǫlloðo Karl,kona sveip ripti,
rauðan ok ríóðan,riðoðo augo.
Hann nam at vaxaok vel dafna;
øxn nam at temia,arðr at gørva,
hús at timbraok hlǫðor smíða,
karta at gørvaok keyra plóg.
øxn nam at temia,arðr at gørva,
hús at timbraok hlǫðor smíða,
karta at gørvaok keyra plóg.
Heim óko þáhanginluklo,
geitakyrtlo:gipto Karli;
Snør heitir sú;settiz und ripti;
biuggo hión,bauga deildo,
breiddo blæiorok bú gørðo.
geitakyrtlo:gipto Karli;
Snør heitir sú;settiz und ripti;
biuggo hión,bauga deildo,
breiddo blæiorok bú gørðo.
Bǫrn ólo þau,biuggo ok unðo:
hét Halr ok Drengr,Hǫlðr, Þegn ok Smiðr,
Breiðr, Bóndi,Bundinskeggi,
Búi ok Boddi,Brattskeggr ok Seggr.
hét Halr ok Drengr,Hǫlðr, Þegn ok Smiðr,
Breiðr, Bóndi,Bundinskeggi,
Búi ok Boddi,Brattskeggr ok Seggr.
Enn héto sváǫðrom nǫfnom:
Snót, Brúðr, Svanni,Svarri, Sprakki,
Flióð, Sprund ok Víf,Feima, Ristill.
Þaðan ero komnarkarla ættir.
Snót, Brúðr, Svanni,Svarri, Sprakki,
Flióð, Sprund ok Víf,Feima, Ristill.
Þaðan ero komnarkarla ættir.
Gekk Rígr þaðanréttar brautir;
kom hann at sal:suðr horfðo dyrr,
var hurð hnigin,hringr var á gætti.
kom hann at sal:suðr horfðo dyrr,
var hurð hnigin,hringr var á gætti.
Gekk hann inn at þat:gólf var stráit;
sáto hión,sáz í augo,
Faðir ok Móðir,fingrom at leika.
sáto hión,sáz í augo,
Faðir ok Móðir,fingrom at leika.
Sat húsgumiok snøri streng,
álm of bendi,ǫrvar skepti;
en húskonahugði at ǫrmom,
strauk of ripti,sterti ermar.
álm of bendi,ǫrvar skepti;
en húskonahugði at ǫrmom,
strauk of ripti,sterti ermar.
Keisti fald,kinga var á bringo,
síðar slœðor,serk bláfáan;
brún biartari,brióst liósara,
háls hvítarihreinni miǫllo.
síðar slœðor,serk bláfáan;
brún biartari,brióst liósara,
háls hvítarihreinni miǫllo.
Rígr kunni þeimráð at segia;
meirr settiz hannmiðra fletia,
en á hlið hvárahión salkynna.
meirr settiz hannmiðra fletia,
en á hlið hvárahión salkynna.
Þá tók Móðirmerkþan dúk,
hvítan af hǫrvi,hulði bióð;
hón tók at þathleifa þunna,
hvíta af hveiti,ok hulði dúk.
hvítan af hǫrvi,hulði bióð;
hón tók at þathleifa þunna,
hvíta af hveiti,ok hulði dúk.
Fram setti honskutla fulla,
silfri varða,setti á bióð
fán ok fleskiok fugla steikþa;
vín var í kǫnno,varðir kálkar;
drukko ok dœmðo;dagr var á sinnom.
silfri varða,setti á bióð
fán ok fleskiok fugla steikþa;
vín var í kǫnno,varðir kálkar;
drukko ok dœmðo;dagr var á sinnom.
Rígr kunni þeimráð at segia;
reis hann at þat,rekkio gørði:
meirr lagðiz hannmiðrar rekkio,
en á hlið hvárahión salkynna.
Þar var hann at þatþriár nætr saman;
gekk hann meirr at þatmiðrar brautar;
liðo meirr at þatmánoðr níu.
reis hann at þat,rekkio gørði:
meirr lagðiz hannmiðrar rekkio,
en á hlið hvárahión salkynna.
Þar var hann at þatþriár nætr saman;
gekk hann meirr at þatmiðrar brautar;
liðo meirr at þatmánoðr níu.
Svein ól Móðir,silki vafði,
ióso vatni,Iarl léto heita;
bleikt var hár,biartir vangar,
ǫtol vóro augosem yrmlingi.
ióso vatni,Iarl léto heita;
bleikt var hár,biartir vangar,
ǫtol vóro augosem yrmlingi.
Upp óx þarIarl á fletiom;
lind nam at skelfa,leggia strengi,
álm at beygia,ǫrvar skepta,
flein at fleygia,frǫkkor dýia,
hestom ríða,hundom verpa,
sverðom bregða,sund at fremia.
lind nam at skelfa,leggia strengi,
álm at beygia,ǫrvar skepta,
flein at fleygia,frǫkkor dýia,
hestom ríða,hundom verpa,
sverðom bregða,sund at fremia.
Kom þar ór runniRígr gangandi,
Rígr gangandi,rúnar kendi;
sitt gaf heiti,son kvez eiga:
þann bað hann eignazóðalvǫllo,
óðalvǫllo,aldnar byggðir.
Rígr gangandi,rúnar kendi;
sitt gaf heiti,son kvez eiga:
þann bað hann eignazóðalvǫllo,
óðalvǫllo,aldnar byggðir.
Reið hann meirr þaðanmyrkvan við,
hélog fiǫll,unz at hǫllo kom;
skapt nam at dýia,skelfði lind,
hesti hleypþiok hiǫrvi brá;
víg nam at vekia,vǫll nam at rióða,
val nam at fella:vá til landa.
hélog fiǫll,unz at hǫllo kom;
skapt nam at dýia,skelfði lind,
hesti hleypþiok hiǫrvi brá;
víg nam at vekia,vǫll nam at rióða,
val nam at fella:vá til landa.
Réð hann einn at þatátián búom;
auð nam skipta,ǫllom veita
meiðmar ok mǫsma,mara svangrifia,
hringom hreytti,hió sundr baug.
auð nam skipta,ǫllom veita
meiðmar ok mǫsma,mara svangrifia,
hringom hreytti,hió sundr baug.
Óko ærirúrgar brautir:
kómo at hǫllo,þar er Hersir bió;
mey átti hann,miófingraða,
hvíta ok horska,héto Erna.
kómo at hǫllo,þar er Hersir bió;
mey átti hann,miófingraða,
hvíta ok horska,héto Erna.
Báðo hennarok heim óko;
gipto Iarli,gekk hon und líni;
saman biuggo þauok sér unðo,
ættir iókook aldrs nuto.
gipto Iarli,gekk hon und líni;
saman biuggo þauok sér unðo,
ættir iókook aldrs nuto.
Burr var inn elzti,en Barn annat,
Ióð ok Aðal,Arfi, Mǫgr,
Niðr ok Niðiungr —námo leika —
Sonr ok Sveinn —sund ok tafl —,
Kundr hét einn,Konr var inn yngsti.
Ióð ok Aðal,Arfi, Mǫgr,
Niðr ok Niðiungr —námo leika —
Sonr ok Sveinn —sund ok tafl —,
Kundr hét einn,Konr var inn yngsti.
Upp óxo þarIarli bornir;
hesta tǫmðo,hlífar bendo,
skeyti skófo,skelfðo aska.
hesta tǫmðo,hlífar bendo,
skeyti skófo,skelfðo aska.
En Konr ungrkunni rúnar,
ævinrúnarok aldrrúnar;
meirr kunni hannmǫhnom biarga,
eggiar deyfa,ægi lægia.
ævinrúnarok aldrrúnar;
meirr kunni hannmǫhnom biarga,
eggiar deyfa,ægi lægia.
Klǫk nam fugla,kyrra elda,
sæva of svefia,sorgir lægia:
afl ok eliunátta manna.
sæva of svefia,sorgir lægia:
afl ok eliunátta manna.
Hann við Ríg iarlrúnar deildi,
brǫgðom beittiok betr kunni:
þá ǫðlaðizok þá eiga gat
Rígr at heita,rúnar kunna.
brǫgðom beittiok betr kunni:
þá ǫðlaðizok þá eiga gat
Rígr at heita,rúnar kunna.
Reið Konr ungrkiǫr ok skóga,
kólfi fleygði,kyrði fugla . . . . .
kólfi fleygði,kyrði fugla . . . . .
Þá kvað þat kráka,sat kvisti ein:
‘Hvat skaltu, Konr ungr,kyrra fugla?
heldr mættið érhestom ríða,
hiǫrom bregðaok hér fella.
‘Hvat skaltu, Konr ungr,kyrra fugla?
heldr mættið érhestom ríða,
hiǫrom bregðaok hér fella.
Á Danr ok Danprdýrar hallir,
œðra óðal,en ér hafið;
þeir kunno velkiól at ríða,
egg at kenna,undir riúfa.’
œðra óðal,en ér hafið;
þeir kunno velkiól at ríða,
egg at kenna,undir riúfa.’