Chapter 1
Sprutto á táitregnar íðir,
grœti álfain glýstǫmo;
ár um morginmanna bǫlva
sútir hveriarsorg um kveykva!
grœti álfain glýstǫmo;
ár um morginmanna bǫlva
sútir hveriarsorg um kveykva!
Vara þat nú,né í gær —
þat hefir langtliðit síðan
— er fátt fornara:fremr var þat hálfo! —,
er hvatti Guðrún,Giúka borin,
sono sína ungaat hefna Svanhildar.
þat hefir langtliðit síðan
— er fátt fornara:fremr var þat hálfo! —,
er hvatti Guðrún,Giúka borin,
sono sína ungaat hefna Svanhildar.
‘Systir var ykkorSvanhildr um heitin,
sú er Iǫrmunrekkrióm um traddi,
hvítom ok svǫrtom,á hervegi,
grám, gangtǫmomGotna hrossom.
sú er Iǫrmunrekkrióm um traddi,
hvítom ok svǫrtom,á hervegi,
grám, gangtǫmomGotna hrossom.
Eptir er ykkr þrungitþióðkonunga! . . .
Lifið einir ér þáttaættar minnar.
Lifið einir ér þáttaættar minnar.
Einstœð em ek orðinsem ǫsp í holti,
fallin at frændomsem fura at kvisti,
vaðin at viliasem viðr at laufi,
þá er in kvistskœðakømr um dag varman!’
fallin at frændomsem fura at kvisti,
vaðin at viliasem viðr at laufi,
þá er in kvistskœðakømr um dag varman!’
Hitt kvað þá Hamðir,inn hugomstóri:
‘Lítt myndir þú þá, Guðrún,leyfa dáð Hǫgna,
er þeir Sigurðsvefni ór vǫkþo,
satstu á beð,en banar hlógo.
‘Lítt myndir þú þá, Guðrún,leyfa dáð Hǫgna,
er þeir Sigurðsvefni ór vǫkþo,
satstu á beð,en banar hlógo.
Bœkr vóro þínar,inar bláhvíto,
†ofnar vǫlondom,fluto í vers dreyra:
svalt þá Sigurðr,satstu yfir dauðom,
glýia þú ne gáðir —Gunnarr þér svá vildi.
†ofnar vǫlondom,fluto í vers dreyra:
svalt þá Sigurðr,satstu yfir dauðom,
glýia þú ne gáðir —Gunnarr þér svá vildi.
Atla þóttiz þú stríðaat Erps morði
ok at Eitils aldrlagi —þat var þér enn verra;
svá skyldi hverr ǫðromveria til aldrlaga
sverði sárbeito,at sér ne stríddit!’
ok at Eitils aldrlagi —þat var þér enn verra;
svá skyldi hverr ǫðromveria til aldrlaga
sverði sárbeito,at sér ne stríddit!’
Hitt kvað þá Sǫrli— svinna hafði hann hyggio —:
‘Vilkat ek við móðurmálom skipta;
orz þikkir enn vantykkro hváro:
hvers biðr þú nú, Guðrún,er þú at gráti ne færat?
‘Vilkat ek við móðurmálom skipta;
orz þikkir enn vantykkro hváro:
hvers biðr þú nú, Guðrún,er þú at gráti ne færat?
Brœðr grét þú þínaok buri svása,
niðia náborna,leidda nær rógi:
okkr skaltu ok, Guðrún,gráta báða,
er hér sitiom feigir á mǫrom,fiarri munom deyia!’
niðia náborna,leidda nær rógi:
okkr skaltu ok, Guðrún,gráta báða,
er hér sitiom feigir á mǫrom,fiarri munom deyia!’
Gengo ór garði,gǫrvir at eiskra,
liðo þá yfir, ungir,úrig fiǫll,
mǫrom húnlenzkom,morz at hefna.
liðo þá yfir, ungir,úrig fiǫll,
mǫrom húnlenzkom,morz at hefna.
Þá kvað þat Erpreino sinni
— mærr um léká mars baki —:
‘Illt er blauðom halbrautir kenna!’
Kóðo harðan miǫkhornung vera.
— mærr um léká mars baki —:
‘Illt er blauðom halbrautir kenna!’
Kóðo harðan miǫkhornung vera.
Fundo á strætistórbrǫgðóttan:
‘Hvé mun iarpskammrokkr fultingia?’
‘Hvé mun iarpskammrokkr fultingia?’
Svaraði inn sundrmœðri,svá kvaz veita mundo
fulting frændomsem fótr ǫðrom.
‘Hvat megi fótrfœti veita,
né holdgróinhǫnd annarri?’
fulting frændomsem fótr ǫðrom.
‘Hvat megi fótrfœti veita,
né holdgróinhǫnd annarri?’
Drógo þeir ór skíðiskíðiéarn,
mækis eggiar,at mun flagði:
þverðo þeir þrótt sinnat þriðiungi,
léto mǫg ungantil moldar hníga.
mækis eggiar,at mun flagði:
þverðo þeir þrótt sinnat þriðiungi,
léto mǫg ungantil moldar hníga.
Skóko loða,skálmir festo,
ok goðbornirsmugo í guðvefi.
ok goðbornirsmugo í guðvefi.
Fram lágo brautir,fundo vástigo
ok systur sonsáran á meiði,
vargtré vindkǫldvestan bœiar,
†trýtti æ trǫno hvǫt:títt varat bíða.
ok systur sonsáran á meiði,
vargtré vindkǫldvestan bœiar,
†trýtti æ trǫno hvǫt:títt varat bíða.
Glaumr var í hǫllo,halir ǫlreifir,
ok til gota ekkigørðot heyra,
áðr halr hugfullrí horn um þaut.
ok til gota ekkigørðot heyra,
áðr halr hugfullrí horn um þaut.
Segia fóro . . . .Iǫrmunrekki,
at sénir vóroseggir und hiálmom:
‘Rœðið ér um ráð!ríkir ero komnir,
fyr mátkom hafið ér mǫnnommey um tradda!’
at sénir vóroseggir und hiálmom:
‘Rœðið ér um ráð!ríkir ero komnir,
fyr mátkom hafið ér mǫnnommey um tradda!’
Hló þá Iǫrmunrekkr,hendi drap á kampa,
†beiddiz at brǫngo,bǫðvaðiz at víni,
skók hann skǫr iarpa,sá á skiǫld hvítan,
lét hann sér í hendihvarfa ker gullit.
†beiddiz at brǫngo,bǫðvaðiz at víni,
skók hann skǫr iarpa,sá á skiǫld hvítan,
lét hann sér í hendihvarfa ker gullit.
‘Sæll ek þá þœttomk,ef ek siá knætta
Hamði ok Sǫrlaí hǫllo minni:
buri mynda ek þá bindameð boga strengiom,
góð bǫrn Giúka,festa á gálga!’
Hamði ok Sǫrlaí hǫllo minni:
buri mynda ek þá bindameð boga strengiom,
góð bǫrn Giúka,festa á gálga!’
Hitt kvað þá Hróðrglǫð— stóð of *hléðom,
mæfingr mæltivið mǫg þenna:
‘†Þvíat þat heita,at * hlýðigi myni;
mega tveir menn einirtío *hundroðom Gotna
binda eða beriaí borg inni há?’
mæfingr mæltivið mǫg þenna:
‘†Þvíat þat heita,at * hlýðigi myni;
mega tveir menn einirtío *hundroðom Gotna
binda eða beriaí borg inni há?’
Styrr varð í ranni,stukko ǫlskálir,
í blóði bragnar lágo,var komit ór briósti Gotna.
í blóði bragnar lágo,var komit ór briósti Gotna.
Hitt kvað þá Hamðir,inn hugomstóri:
‘Æstir, Iǫrmunrekkr!okkarrar kvámo,
brœðra sammœðra,innan borgar þinnar:
fœtr sér þú þína,. . . .
. . . .hǫndom sér þú þínom,
Iǫrmunrekkr, orpití eld heitan!’
‘Æstir, Iǫrmunrekkr!okkarrar kvámo,
brœðra sammœðra,innan borgar þinnar:
fœtr sér þú þína,. . . .
. . . .hǫndom sér þú þínom,
Iǫrmunrekkr, orpití eld heitan!’
Þá hraut viðinn reginkunngi,
baldr í brynio,sem biǫrn hryti:
‘Grýtið ér á gumna,allz geirar ne bíta,
eggiar né éarn,Iónakrs sono!’
baldr í brynio,sem biǫrn hryti:
‘Grýtið ér á gumna,allz geirar ne bíta,
eggiar né éarn,Iónakrs sono!’
[Hitt kvað þá Hamðir,inn hugomstóri:]
‘Bǫl vanntu, bróðir!er þú þann belg leystir —
opt ór þeim belgbǫll ráð kómo!
‘Bǫl vanntu, bróðir!er þú þann belg leystir —
opt ór þeim belgbǫll ráð kómo!
Hug hefðir þú, Hamðir,ef þú hefðir hyggiandi —
mikils er á mann hvern vant,er manvits er!’
mikils er á mann hvern vant,er manvits er!’
‘Af væri nú haufuð,ef Erpr lifði,
bróðir okkarr inn bǫðfrœkni,er vit á braut vógom,
verr inn vígfrœkni— hvǫttomk at dísir —,
gumi inn gunnhelgi— gørðomz at vígi —!
bróðir okkarr inn bǫðfrœkni,er vit á braut vógom,
verr inn vígfrœkni— hvǫttomk at dísir —,
gumi inn gunnhelgi— gørðomz at vígi —!
Ekki hygg ek okkr veraúlfa dœmi,
at vit mynim siálfir um sakaz,
sem grey norna,þau er, gráðug, ero
í auðn um alin!
at vit mynim siálfir um sakaz,
sem grey norna,þau er, gráðug, ero
í auðn um alin!
Vel hǫfom vit vegit,stǫndom á val Gotna,
ofan, eggmóðom,sem ernir á kvisti!
Góðs hǫfom tírar fengit,þott skylim nú eða í gær deyia —
kveld lifir maðr ekkieptir kvið norna!’
ofan, eggmóðom,sem ernir á kvisti!
Góðs hǫfom tírar fengit,þott skylim nú eða í gær deyia —
kveld lifir maðr ekkieptir kvið norna!’
Þar fell Sǫrliat salar gafli,
en Hamðir hnéat húss baki.
en Hamðir hnéat húss baki.
Þetta ero kǫlloð Hamðismál in forno.